Przedmiotem wynalazku jest pierscien labiryn¬ towy do uszczelniania lozysk, zwlaszcza lozysk kulkowych, majacy zastosowanie w konstrukcjach przenosników, obrabiarek, pomp, silników elek¬ trycznych oraz innych maszyn i urzadzen.W stanie techniki swiatowej znane sa uszczel¬ nienia labiryntowe zabezpieczajace lozyska tocz¬ ne przed wyciekiem srodka smarnego oraz zapo¬ biegajace przedostawaniu sie zanieczyszczen do lozyska.Uszczelnienia* labiryntowe zbudowane sa z pierscieni, zaopatrzonych w rowki i wystepy, a wykonanych z metali jak równiez z tworzyw sztucznych. W wyniku montazu wystepy jednego pierscienia wchodza w rowki drugiego pierscie¬ nia tworzac labirynt.Z opisu polskiego zgloszenia wynalazku P-aO3024 znana jest konstrukcja uszczelnienia w postaci pierscienia labiryntowego skladajacego sie z dwóch, wykonanych z roznych materialowi pierscieni wewnetrznego i zewnetrznego, ustalo¬ nych wzgledem siebie obrotowo i stanowiacych jedna nierozlaczna calosc, przy czym ksztalt jed¬ nego pierscienia jest odwzorowaniem ksztaltu drugiego pierscienia na 'calej powierzchni labi¬ ryntowej. Pierscien ten wcisniety jest w obudowe wejzla lozyskowego swym pierscieniem zewnetrz¬ nym, natomiast pierscieniem wewnetrznym usta¬ lony jest na walku.Wada dotychczasowych rozwiazan jest sztywne zamocowanie uszczelnienia jednoczesnie w obu¬ dowie i na wale, co stwarza szereg niedogodnosci jak koniecznosc pozostawienia znacznej szczeliny ¦ labiryntowej, której szerokosc decyduje o szczel¬ nosci rozwiazania, [Równiez w przypadku niedokladnego wykona¬ nia wezla lozyskowego, bicia walka oraz jego odksztalcenia w czasie pracy, zachodzi koniecz- " nost pozostawienia duzej szerokosci szczeliny labiryntowej. Powoduje to przecieki, zas srodek smarny i/lub zanieczyszczenia dostajace sie do szczeliny labiryntowej nie maja mozliwosci po¬ wrotu do przestrzeni uszczelnianej, przez co sro- M dek smarny wydostaje sie z lozyska i/Lurb zanie¬ czyszczenia przedostaja sie do lozyska.Zastosowanie zas w znanych rozwiazaniach szczeliny labiryntowej o mniejszej szerokosci, mo¬ globy doprowadzic do zatarcia i zniszczenia * uszczelnienia na jego powierzchni labiryntowej.Celem wynalazku jest opracowanie pierscienia labiryntowego do uszczelniania lozysk, umozliwia¬ jacego odprowadzanie srodka smarnego \Mb za¬ nieczyszczen ze szczeliny labiryntowej w kierunku " powierzchni czolowych pierscienia i zapobiegaja¬ cego mieszaniu sie srodka smarnego i zanieczysz¬ czen oraz pozbawionego dotychczasowych wad i niedogodnosci, a jednoczesnie charakteryzujace¬ go sie znacznie mniejsza szerokoscia szczeliny la- w biryntowej. 123 643123 64j Istote wynalazku stanowi pierscien labiryntowy do uszczelniania lozysk zlozony z piesrcienia wew¬ netrznego i zewnetrznego, wykonanych w calosci lub w ipostaci pólpierscieni, polaczonych nastep¬ nie w sposób trwaly, ustalonych wzgledem siebie » obrotowo i stanowiacych jedna nierozlaczna ca¬ losc oraz tworzacych szczeline labiryntowa pola¬ czona otworami usytuowanymi równolegle lub pod katem do poziomej osi symetrii z co najmniej jedna powierzchnia czolowa pierscienia uszczelnia- w jacego, tworzac^ w ten sposób obieg przeplywu srodka smarnego lub/i obieg przeplywu zanieczysz¬ czen, przy: -czym pierscien labiryntowy wyposazony jest w co najmniej jeden obwodowy element spre¬ zysty w postaci warstwjr sprezystej albo wkladki u sprezystej, korzystnie umieszczonej we wglebieniu N obwodowym, wykonanym w pierscieniach lub w obudowie lozyska.Korzystne skutki zastosowania rozwiazania we¬ dlug wynalazku polegaja glównie na wyelimino- 20 waniu wplywu niedokladnosci) wykonania, jak równiez na wyeliminowaniu wplywu bicia* walu na wielkosc szczeliny labiryntowej oraz na mo* zliwosci zmniejszenia szczeliny do wartosci mi¬ nimalnej. \: : 25 Wynalazek zostal uwidoczniony na r^unfcu, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pierscienia labiryntowego majacego otwory usytuowane ró¬ wnolegle do poziomej osi symetrii i wyposazone¬ go w wewnetrzna obwodowa warstwe sprezysta, 30 natomiast fig. 2 przedstawia przekrój pierscienia .labiryntowego z katowym usytuowaniem otworów, (Wyposazonego sprezysta.' v Fig. 3 przedstawia przekrój pierscienia labiryn- 35 jtowego z otworami o osiach równoleglych do po¬ ziomej osi symetrii, wyposaznego w zewnetrzna i wewnetrzna obwodowa warstwe sprezysta, zas fig.. 4 przedstawia przekrój pierscienia labirynto¬ wego, w którym pierscien zewnetrzny zlozony jest 40 z dwóch pólpierscieni, zaopatrzonego w jedenobieg przeplywu,, z otwórarnii o osi równoleglej i wypo¬ sazonego w osadzona w obudowie, w Jej wgle¬ bieniu obwodowym, obwodowa wkladke sprezyis* ta, natomiast fig. 5 przedstawia przekrój pierscie- 45 nia labiryntowego z jednym obiegiem przeplywu, zawierajacym otwory usytuowane pod katerri do poziomej osi symetrii, wyposazonego w osadzone we wglebieniach obwodowych dwie umieszczone w pierscieniu zewnetrznym i wewnetrznym, ób- co grodowe wkladki sprezyste. 7 Pierscien labiryntowy przedstawiono w przykla¬ dach wykonania wynalazku pokazanych* na" fig. 1 do fig. 5.Na fig. 1 pierscien labiryntowy zlozony jest 55 z pierscienia wewnetrznego T, majacego na swej zewnetrznej powierzchni zarys' labiryntu oraz ...., z osadzonego na nim nierozlacznie i obrotowo pierscienia zewnetrznego 2, który zarys labiryntu ma na swej powierzchni wewnetrznej. W wyniku eo rzaformowania lub osadzenia pierscienia zewnetrz¬ nego 2 na pierscieniu Wewnetrznym 1, powstaje ..., szczelina labiryntowa 3, która razem z' otworami 4 tworzy obieg przeplywu srodka smarnego 5 lub/i pierscien labiryntowy wyposazony jest w obwo¬ dowa wewnetrzna warstwe sprezysta 7.Na fig. 2 pokazano pierscien labiryntowy wy¬ posazony w obwodowa zewnetrzna warstwe spre¬ zysta 8.Na fig. 3 pokazano pierscien labiryntowy wy¬ posazony w wewnetrzna 7 i zewnetrzna 8 obwo¬ dowa warstwe sprezysta.; Na fig. 4 pokazano pierscien labiryntowy two¬ rzacy jeden obieg przeplywu, przy azym pierscien zewnetrzny 2 zlozony jest z dwóch polaczonych trwale pólpierscieni 9, nad którymi, we wglebie¬ niu obwodowym wykonanym w obudowie i na pólpierscieniach 9 osadzona jest zewnetrzna obwo¬ dowa wkladka sprezysta 8.Na fig. 5 pokazano pierscien labiryntowy two¬ rzacy jeden obieg przeplywu i zawierajacy obwo¬ dowe wkladki sprezyste 7 i 8 odjpowiednio osa¬ dzone w wewnetrznym wglebieniu obwodowym 10 i zewnetrznym wglebieniu obwodowym 11.Zalety z zastosowania rozwiazania wedlug wy¬ nalazku polegaja na utworzeniu, w zaleznosci od potrzeb, jednego lub dwóch obiegów przeplywu 5 i 6 i przez . to zapobieganie mozliwosci miesza¬ nia sie. ze'soba srodka smarnego i wody lub za¬ nieczyszczen oraz kierowanie ich do przestrzeni wyjsciowych, na zapobieganiu mozliwosci zatar¬ cia walu lub zniszczenia powierzchni labirynto¬ wej, przy jednoczesnym ograniczeniu strat srod¬ ka smarnego do niezbednego minimum Ulub za¬ pobieganiu przedostawaniu sie zanieczyszczen i wody do uszczelnianego wezla..-¦''"¦'¦- Zastrzezenia patentowe I. Pierscien labiryntowy do uszczelniania lozysk zlozony z pierscienia wewnetrznego i zewnetrzne¬ go ustalonych, wzgledem siebie obrotowo i stano¬ wiacych jedna nierozlaczna calosc, znamienny tym, ze pierscien wewnetrzny (1) lub/i. pierscien zewnetrzny (2) wykonane sa w calosci lub w pos¬ taci pólpierscieni (9) i tworza szczeline labiryn^ towa (3), polaczona poprzez otwory (4) z co naj¬ mniej jeidna powierzchnia czolowa pierscienia uszczelniajacego, tworzac obieg przeplywu srodka smarnego (5) lub/i obieg przeplywu zanieczyszczen (6) oraz wyposazony jest w co najmniej jeden obwodowy element sprezysty (7, 8), w postaci .warstwy sprezystej, albo wkladki sprezystej, ko¬ rzystnie umieszczonej we wglebieniu obwodowym 2. Pierscien "labiryntowy wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze otwory (4) usytuowane sa rów¬ nolegle do poziomej osi symetrii 3. Pierscien labiryntowy wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze" otwory (4) usytuowane sa pod "katem ostrym do poziomej osi symetrii. . 4. Pierscien" labiryntowy wedlug zastrz. 1» zna¬ mienny tym, ze pierscien zewnetrzny (2) wykona¬ ny jest z dwóch pólpierscieni (9) polaczonych ze soba w sposób trwaly. 5.. Pierscien labiryntowy wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze pierscien ~wewnetrzny (1) zawie¬ ra co najimniej jedno wglebienie obwodowe (1©), w którym osadzona jest wewnetrzna wkladka obieg przeplpwu wody i zanieczyszczen 6, Ponadto w sprezysta (7),123 643 6. Pierscien labiryntowy wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze pierscien zewnetrzny (2) zawiera co najmniej jedno wglebienie obwodowe (11), w którym osadzona jest zewnetrzna wkladka spre¬ zysta (8). figi ft93 fig* fa 5 PL