PL123166B1 - Method of separation of fats, pigments and residues of bowels from fish stocks - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób oddzielania tluszczów, pigmentów i resztek wnetrznosci z su¬ rowców rybnych, wykorzystujac zarówno ryby chude jak i tluste. Otrzymana masa rybna, stano¬ wiaca mieso rybne, jest bardzo przydatne jako su¬ rowiec dla pólproduktów rybnych, gdyz zawarte w niej proteiny zasadniczo nie ulegaja denaturacji.Korzystna bylaby mozliwosc wytwarzania masy rybnej z rozdrobnionego miesa rybnego z oscmi lub bez osci z malych ryb takich jak Lodde, sar¬ dynki, Gadus poutassou (dorsz witlinek), makrela i temu podobne. Zazwyczaj masa rybna powinna byc oczyszczona z wnetrznosci ryb i miec mala zawartosc tluszczu ze wzgledu na trwalosc wyrobu, a poza tym mozliwie jasna barwe, to znaczy nalezy z niej usunac ciemne pigmenty pochodzace ze skó¬ ry i nablonka brzusznego. Masa rybna powinna poza tym posiadac dobre wlasciwosci funkcjonalne.Sposób wytwarzania masy rybnej odpowiadajacej wyzej wymienionym kryteriom pozwolilby rozsze¬ rzyc zakres wytwarzania srodków zywnosciowych przez wykorzystanie ogromnych ilosci surowca rybnego, zuzywanych obecnie w swiecie do pro-., dukcji maczki rybnej i oleju rybnego.Wnetrznosci z malych ryb mozna usuwac zna¬ nymi sposobami recznie badz maszynowo, albo przez naciecie brzucha ryby i usuniecie trzewi albo przez rozdrobnienie ryb na male kawaleczki i wyplukanie z nich wnetrznosci woda. Usuwanie wnetrznosci tym ostatnim sposobem mozna pro- 10 15 2 wadzic manipulujac masa surowca rybnego to zna¬ czy nie przeprowadzajac tej czynnosci osobno na poszczególnych rybach. Jednakze przy odbytnicy pozostaja jeszcze resztki jelit Te ostatnie resztki jelit mozna usunac niszczac tkanke laczna laczaca resztki jelit z miesniami rybnymi.Tluszcz z ryb zawierajacych tluszcz mozna usu¬ nac znanymi sposobami np. za pomoca rozpuszczal-* ników organicznych, przez ogrzewanie w tempe¬ raturze 60°C lub wyzszej i nastepnie wyciskanie tluszczu albo przez obnizenie pH przez dodatek kwasów organicznych lub nieorganicznych. Oba wymienione pierwsze sposoby prowadza do dena¬ turacji bialka, zawartego w miesniach rybnych, przez co wlasciwosci funkcjonalne wyrobu ulegaja pogorszeniu. Ostatni sposób stosuje sie przy spo¬ rzadzaniu rybnej paszy kiszonkowej. Tluszcz wy¬ dziela sie tu w wyniku procesu samotrawienia sub¬ stancji rybnej w niskich temperaturach (np. 30QC).Tluszcz ten mozna oddzielic znanym sposobem.Jednakie proces samotrawienia wywoluje duze zmiany w proteinach. Frakcja zawierajaca proteiny staje sie plynna, zabarwiona pigmentami i zawiera resztki jelit. Sposobem tym byloby bardzo trudno otrzymac przydatna mase rybna.Mase rybna mozna wytwarzac stosujac znane sposoby oddzielania miesa rybnego od skóry i osci.Jednakze w procesie oddzielania przy uzyciu ma¬ szyn otrzymuje sie mase rybna zabarwiona reszt¬ kami skóry lub nablonka brzusznego lub ich ciem- 1231663 123 166 4 nymi pigmentami. Zabarwienie to mozna oslabic znanymi sposobami przemywajac mase rybna woda albo stosujac srodki bielace (np. wode utleniona)/ Jednak przemywanie masy rybnej ma te wade, ze obniza wydajnosc procesu na skutek równo- 5 czesnego wymywania rozpuszczalnych w w7odzie protein, zas stosowanie do wybielania chemicznego iiodita utleniajacego jest zwykle niepozadane, gdyz 7vviywa niekorzystnie na wartosc odzywcza wy¬ robu. 10 Zaden ze znanych i opisanych w literaturze spo¬ sobów nie pozwala wyprodukowac masy, która od¬ powiadalaby wymienionym na wstepie kryteriom.Wiadomo, ze zapasGwy tluszcz w rybach otoczony jest tkana l;Lczna bogata w koilagen. Bogata w kol- 15 l^gen tkanka laczna, np. skórka lub nablonek brzuszny, wyróznia sie tym, ze przy ogrzewaniu w temperaturze powyzej 40°C 'i/lub pod wplywem kwasów maleje jej odpornosc mechaniczna. Znany jest takze fakt., ze w temperaturze powyzej 45°C ^ zaczyna sie i wraz ze wzrostem temperatury wzras¬ ta denaturacja protein w miesniach rybnych. Jed¬ nakze proces denaturacji uzalezniony jest od sto¬ sunku czasu trwania obróbki do temperatury.Fróby wykazaly, ze mieso rybne po przykladowo a jednogodzinnym ogrzewaniu w temperaturze od 30 do 50CC jest bardziej miekkie niz mieso rybne nie ogrzewane. Natomiast miesnie rybne staja sie twardsze niz- miesnie niepoddawane obróbce w przypadku, gdy wartosc pH obnizona zostanie do 30 wartosci 3 do 5, korzystnie 4. Dotyczy to nie tylko miesni rybnych nie poddawanych ogrzewaniu, ale przede wszystkim takze miesni rybnych ogrzewa¬ nych. Przyczyny tego faktu nalezaloby przypusz- . czalnie szukac w wytracaniu sie bialek rozpusz- — czalnych w wodzie przy nizszej wartosci pK.Przez polaczenie kontrolowanej obróbki surowca rybnego w temperaturzi od 20 do 50°C i obróbki kwasem osiaga sie to ze: 1) miesnie rybne staja sie twardsze, 2) tkanka laczna otaczajaca komórki tluszczu ule¬ ga rozpadowi, przez co uwalnia sie tluszcz, ¦ 3) wnetrznosci ulegaja podzialowi i oddzielaja sie od miesni rybnych i 4) skóra i nablonek brzuszny ulegaja rozpuszcze- niu.Froces prowadzi sie najlepiej z dodatkiem wody do surowca rybnego, przy czym faze ciekla nad surowcem rybnym wprawia sie w ruch. W rezul¬ tacie otrzymuje sie faze ciekla zawierajaca roz¬ puszczona skóre i nablonek brzuszny, resztki wne¬ trznosci i tluszcz oraz faze stala skladajaca sie. •z oczyszczonego miesa rybnego i osci. Obie fazy mozna rozdzielic znanymi sposobami i z fazy ciek¬ lej mozna odzyskac tluszcz takze znanym sposo¬ bem.Przyklad I. Ryby Lodde rozdrabnia sie na kawalki o dlugosci 2 do 3 cm i dodaje taka sama wagowo ilosc wody. Nastepnie dodaje sie kwas organiczny lub nieorganiczny (np. octowy) az do uzyskania pH=4 i surowiec rybny ogrzewa sie kontrolujac do temperatury 40°C. W tej tempera¬ turze ciecz nad kawalkami tybf utrzymuje sie w ruchu, w ciagu 45 do 60 minut. Nastepnie faze ciekla dekantuje |ie znad oczyszczonych kawalków u miesni rybnych i osci. Faza ciekla zawiera tluszcz, kawalki wnetrznosci, rozpuszczona skóre i rozpusz¬ czony nablonek brzuszny oraz ciemne pigmenty z tych ostatnich skladników.Po oddzieleniu osci masa z ryb Lodde ma sklad podany w gramach na 100 g suchej substancji, w tablicy 1.Tablica 1 Sklad surowca i masy z ryb Lodde Dane Proteiny (NX6,25) Tluszcz (soxtlet) Popiól 1 • g/100 g suchej substancji LurowFJc 35,3 00,6 3,6 Masa z ryb Lodde 94,7 ? 3,5 1,7 Przyklad II. Ryby Gadus poutassou rozdrab¬ nia sie na kawalki o dlugosci od 3 do 4 cm i do¬ daje taka sama wagowo ilosc wody. Nastepnie do¬ daje sie kwas organiczny lub nieorganiczny (np. kwas octowy i/lub propionowy) az do uzyskania pH=4. Surowiec rybny ogrzewa sie do tempera¬ tury 40°C. W tej temperaturze ciecz nad kawalka¬ mi ryb utrzymuje sie w ruchu w ciagu 75 do 90 minut. Nastepnie faze ciekla, zawierajaca tluszcz, kawalki wnetrznosci (np. resztki watroby) rozpusz¬ czona skórke i rozpuszczony nablonek brzuszny i ciemne pigmenty z tych ostatnich skladników dekantuje sie znad oczyszczonych kawalków miesni rybnych i osci. Po oddzieleniu osci masa rybna z Gadus poutassou ma sklad podany w gramach na 100 g suchej substancji wr tablicy 2.Tablica 2 Sklad surowca i masy sporzadzonej z ryby Gadus poutassou Dane Proteiny (NX6,25) Tluszcz (soxlet) 1 Popiól g/100 g z suchej substancji Surowiec 63,6 24,3 12,1 Masa | z Gadus poutassou i 94,7 3,4 1,7 Przyklad III. Sardynki rozdrabnia sie na kawalki dlugosci od 3 do 4 cm i dodaje taka sama wagowo ilosc wody. Nastepnie dodaje sie kwas organiczny lub nieorganiczny np. kwas octowy i/lub propionowy) do pH=4 i surowiec rybny ogrzewa sie do temperatury 43°C. W tej tempera¬ turze ciecz nad kawalkami ryb utrzymuje sie w ruchu w ciagu 100 do 120 mimit. Nastepnie faze ciekla, zawierajaca tluszcz, kawalki wnetrznosci, rozpuszczona sftóre i rozpuszczony nablonek ^brzusz¬ ny oraz ciemne pigmenty z tych ostatnich skladni¬ ków, dekantuje sie znad oczyszczonych kawalków123166 5 6 miesni rybnych i osci. Po oddzieleniu osci masa z sardynek ma sklad podany w gramach na 100 g suchej substancji w tablicy 3.Tablica 3 sklad surowca i masy sardynek 1 1 Dane Proteiny (NX6,25) Tluszcz (soxlet) Popiól g/100 g suchej 1 substancji Surowiec 1 Masa I z sardynek 38,6 54,6 6,9 85,9 8,3 5,8 Zastrzezenie patentowe Sposób przygotowywania oczyszczonej masy ryb¬ nej, z tlustych lub chudych malych ryb, pokrojo¬ nych na male kawalki ,dla uzycia w produkcji pozywienia w stanie gotowym do uzycia przez traktowanie surowego materialu rybnego wodnymi roztworami kwasów organicznych i nastepnie od- 5 dzielenie cieklego roztworu wodnego zawierajacego tluszcz, fragmenty wnetrznosci, rozpuszczona skóre i warstwe nablonka brzusznego przez dekantacje z nad rybiego miesa i osci i oddzielenie osci od miesa .za pomoca separatorów miesa i osci, zna¬ mienny tym, ze do surowego materialu rybnego dodaje sie wode w stosunku 0,1—5 czesci wody na 1 czesc wagowa surowego materialu rybnego, po czym mieszanine zakwasza do wartosci pH 3,5—5,0, korzystnie 4,0, i mieszanine materialu rybnego z plynem ogrzewa do temperatury 20—50°C przy utrzymywaniu ciaglej cyrkulacji plynu wokól ka¬ walków ryb w ciagu 20—180 minut. 10 19 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób przygotowywania oczyszczonej masy ryb¬ nej, z tlustych lub chudych malych ryb, pokrojo¬ nych na male kawalki ,dla uzycia w produkcji pozywienia w stanie gotowym do uzycia przez traktowanie surowego materialu rybnego wodnymi roztworami kwasów organicznych i nastepnie od- 5 dzielenie cieklego roztworu wodnego zawierajacego tluszcz, fragmenty wnetrznosci, rozpuszczona skóre i warstwe nablonka brzusznego przez dekantacje z nad rybiego miesa i osci i oddzielenie osci od miesa .za pomoca separatorów miesa i osci, zna¬ mienny tym, ze do surowego materialu rybnego dodaje sie wode w stosunku 0,1—5 czesci wody na 1 czesc wagowa surowego materialu rybnego, po czym mieszanine zakwasza do wartosci pH 3,5—5,0, korzystnie 4,0, i mieszanine materialu rybnego z plynem ogrzewa do temperatury 20—50°C przy utrzymywaniu ciaglej cyrkulacji plynu wokól ka¬ walków ryb w ciagu 20—180 minut. 10 19 PL