Znane dotad urzadzenia do pólautoma¬ tycznego uruchomiania zamków dzial po¬ siadaja wiele wad.Najwazniejsza wada wielu z takich u- rzadzen polega na tern, ze do uruchomia¬ nia zamka (a przynajmniej do zapoczatko¬ wania ruchu) sluzy narzad (zapadka, swo- rzen, dzwignia i t. d.), który w czasie ru¬ chu zwrotnego lufy wspóldziala z odno¬ snym mechanizmem na lozu dziala. To przymusowe dzialanie jest czesto przyczy¬ na silnych wstrzasnien, z powodu znacz¬ nego ciezaru czesci, bedacych w ruchu, to znaczy lufy dziala i zamka, a wstrzasnie- nia te sa przyczyna szybkiego zuzywania sie tych czesci lub nawet uszkodzenia, gdy jakiekolwiek czesci podczas ruchu zatna sie. Wada ta zmniejsza pewnosc dziala i czesto powoduje dlugotrwale przerwy w strzelaniu.Wady te ujawniaja sie szczególnie wte¬ dy, gdy luska naboju jest znieksztalcona i trudno wychodzi, wtedy nastepuje silne wstrzasnienie, które sie przenosi na caly mechanizm i powoduje zacinanie sie, oraz zuzycie poszczególnych czesci.Nastepna wada znanych urzadzen po¬ lega na koniecznosci rozbierania i sklada¬ nia pólautomatycznego urzadzenia przy zdejmowaniu (np. przy wymianie) lufy dziala, wówczas dokladne deialanie urza¬ dzenia osiaga sie dopiero po dodatkowej obróbce.Wiele pólautomatycznych urzadzen majeszcze te wade, ze urzadzenia te zawiera¬ ja czesci wystajace daleko poza lufe dzia¬ la, np/prowadnice, rury ze sprezynami i tym podbLne, które zawadzaja przy lado¬ waniu i sa narazone na uszkodzenie. Skom¬ plikowana budowe znanych urzadzen na¬ lezy takze zaliczyc do wad.W mysl wynalazku usuwa sie wszyst¬ kie wady w ten sposób, ze do otwierania i zamykania zamka sluzy sprezyna, a zapo¬ czatkowanie ruchu zamka jest niezalezne od jakichkolwiek czesci loza dziala, nato¬ miast odbywa sie samoczynnie w momen¬ cie, gdy lufa zmienia kierunek ruchu, pod wplywem ciezaru, poruszajacego sie pod dzialaniem wlasnej sily bezwladnosci.Forma wykonania pnzedmiotu wynalaz¬ ku jest przedstawiona dla przykladu na ry¬ sunkach, przyczem fig. 1 przedstawia rzut pionowy urzadzenia, fig. 2 jego rzut po¬ ziomy, fig. 3 — rzut poziomy przekroju u- nzadzenia w wiekszej skali, fig. 4 — od¬ mienne urzadzenie.Do walu 15 zamka jest przymocowana dzwignia 16. Jezeli dzwignia 16 zajmuje polozenie wskazane na fig. 3 linjami pel- nemi, to zamek jesit otwarty.Na fig. 1 i 2 wskazano korbe reczna 17, gdy zamek jest zamkniety. W tym przy¬ padku na wal 15 dziala sprezyna 18, któ¬ ra sluzy do przytrzymywania zamka w stanie zamknietym.Dzwignia 16 jest zaopatrzona w swo¬ rzen 19. Sprezyna 5, która w odpowiedniej chwili otwiera zamek, opiera sie z jednej strony na sworzniu 6, a z drugiej strony na dzwigni 8, osadzonej i obracanej na sworzniu 7, znajdujacym sie na tylnej czesci lufy 11 dziala.Na przednim koncu dzwigni 8 znajduje sie hak 9 zboku miesci sie ciezar 10.Wszystkie czesci skladowe przedsta¬ wione sa w polozeniu, które one zajmuja przed wystrzalem, to znaczy w tern polo¬ zeniu, w którem one sie znajduja, gdy lu¬ fa dziala doszla do przedniego polozenia krancowego i gdy zam^k jest zamkniety, przyczem sworzen 6 opiera sie na czolowej powierzchni loza 12 i napina sprezyne 5.Przy wystrzale zachodza nastepujace zjawiska.Lufa i jej tylna czesc 11 (fig. 2 i 3) wraz z wszystkiemi czesciami polaczonemi z nia, cofa sie, to znaczy oddala sie od lo¬ za, lecz sworzen 6 opiera sie jeszcze na lo¬ zu 12 (pod dzialaniem sprezyny 5) tak dlugo, dopóki lufa nie przebedzie pewnej okreslonej drogi a (fig. 2). Jednoczesnie sprezyna 5 traci czesciowo swe poczatko¬ we napiecie. Gdy lufa przebyla droge a, to hak 9 dzwigni wylaczajacej zaczepi no¬ sek 13 sworznia 6 i pociagnie go za soba, tak ze i przedni koniec sworznia 6 oddali sie od loza. Wskutek wzglednego przesu¬ niecia sie sworznia 6 na drodze a, sworzen 19 dzwigni 16 zaczepi oporek 14, przymo¬ cowany do sworznia 6, i pozostanie juz w tern polozeniu w okresie dalszego cofania sie lufy. Przy koncu Wstecznego skoku wszystkie czesci sie zatrzymuja z wyjat¬ kiem dzwigni 8, która z powodu bezwlad¬ nosci ciezaru 10 wykona obrót na sworz¬ niu 7. W ten sposób hak 9 zwalnia nosek 13, tak ze sprezyna 5 moze wydluzyc sie naprzód, przyczem oporek 14, naciskajac sworzen 19 dzwigni 16 przestawia ja w po¬ lozenie oznaczone na fig. 3 linjami przery- wanemi, gdyz sprezyna 5 jest silniejsza od sprezyny 18. Wskutek obrotu walu 15 za¬ mek otwiera sie (w dowolny znany spo¬ sób), a sprezyna 18 napina sie jeszcze bar¬ dziej. Zanim zamek sie otworzy, nastepuje wyrzucenie próznej luski.Lufa konczy zatem swój skok naprzód z otwartym zamkiem. Przed koncem tego skoku sworzen sprezynowy 6 uderza w czolowa powierzchnie loza 12 i zatrzymu¬ je sie, napinajac znowu sprezyne 5, tak ze poszczególne czesci zajmuja znowu polo¬ zenie wskazane na fig. 2 i 3.W czasie ladowania stopa luski nabo¬ ju odrzuca haki wyciagowe, a zam^k za- — 2 —myka sie pod dzialaniem sprezyny 18, wo¬ bec czego zostaje przywrócony stan po¬ czatkowy.Na fig. 4 przedstawiono dla przykladu w rzucie pionowym odmienne wykonanie przedmiotu wynalazku w zastosowaniu do pionowych zamków.Sprezyna zamykajaca 20 jest wykona¬ na w tym przypadku w ksztalcie srubo¬ wym i nie znajduje sie na wale zamka, lecz na rdzeniu 21 opierajac sie z jednej strony na odsadzie 22 rdzenia 21, a z dru¬ giej strony na scianke wydrazonej zebat¬ ki 23, która zaczepia wycinek zebaty 24, osadzony na wale 33 zamka.Dzialanie tego urzadzenia jest podobne do dzialania opisanego juz urzadzenia, z ta jednak róznica, ze przy otwieraniu zam¬ ka nie potrzeba pokonywac oporu sprezy¬ ny zamykajacej 20, gdyz tak sprezyna 20, jak i sprezyna 27 napinaja sie dopiero przy koncu skoku lufy naprzód.W momencie wystrzalu odsuwaja sie czesci, znajdujace sie na tylnej czesci lu¬ fy od loza 26, tylko rdzen 21 opiera sie pod dzialaniem sprezyn 27 i 20 na czolo¬ wej powierzchni loza 26 tak dlugo, dopóki lufa dziala nie przebedzie drogi 6 pomie¬ dzy hakiem 28 dzwigni wylaczajacej 29 i noskiem 30. W okresie dalszego cofania sie lufy wszystkie czesci pozostaja w nie- zmiennem polozeniu.Przy koncu skoku wstecznego pozosta¬ ja wszystkie czesci w spoczynku, z wyjat¬ kiem dzwigni 29, która pod dzialaniem cie¬ zaru 31 obraca sie na sworzniu 32 tak, ze hak 28 zwalnia nosek 30 rdzenia 21.Wtedy rdzep 21 moze sie swobodnie poruszac i sprezyna otwierajaca 27 odpre¬ za sie; pbsada 22 (przesuwa wydrazona ze¬ batke 23 i umieszczona w niej sprezyne zamykajaca, przyczem zebatka 23 pokre¬ ca wycinek zebaty 24 wzglednie wal 33, który obracajac sie otwiera zamek 36 za.- pomoca dzwigni 34 czesci 35, a haki 37 wy¬ ciagu 38, zapadajac w wyzlobienie 39, za¬ bezpieczaja zamek w znany sposób. Jedno¬ czesnie nastepuje wyciagniecie pustej lu¬ ski naboju.Gdy lufa posuwa sie naprzód, zamek pozostaje otwarty tak dlugo, az rdzen 21 uderzy w czolowa powierzchnie 26 Joza i wtedy zatrzymawszy sie napina obydwie sprezyny 27 i 20 zapomoca odsad 40 i 22.Przy wkladaniu nowego naboju stopa luski naboju wytraca haki 37 z wyzlobien 39, napieta sprezyna 20 zamyka zamek przez cofniecie zebatki 23 i obrócenie wy¬ cinka zebatego 24, oraz walu 33 tak, ze wszystkie czesci zajmuja znowu polozenie takie, jak wskazano na fig. 4. PL