Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad do kontroli stanu naswietlenia detektorów promieniowania oswietlanych kolejno, pracujacych w ukladach zabezpieczajacych obsluge urzadzen przed wypadkiem lub w innych urzadzeniach zawierajacych detektory oswietlane kolejno.Znany jest sposób kontroli stanu naswietlenia detektorów promieniowania oswietlanych kolejno, polegajacy na spra¬ wdzaniu czestotliwosci impulsów swietlnych.Znane sa uklady do kontroli detektorów promieniowania oswietlanych swiatlem modulowanym, na przyklad uzyski¬ wanym za pomoca diod elektroluminescencyjnych zasi¬ lanych z generatora, które realizuja powyzszy stopien.Detektory sa oswietlane impulsami swietlnymi, a ich sygnal wyjsciowy ma czestotliwosc równa czestotliwosci generatora.Uklad do kontroli znany z opisu patentowego RFN Nr 2215136 posiada przerzutniki, których liczba równa jest liczbie detektorów i uklad logiczny, który kontroluje czy przerzutniki te stale zmieniaja stan. Gdy nie wszystkie detektory sa oswietlone lub oswietlone sa swiatlem stalym przerzutniki pozostaja wjednym z polozen, a uklad logiczny stwierdza stan awaryjny. Taki uklad nie jest odporny na sygnaly przypadkowe o czestotliwosci równej czestotli¬ wosci impulsów naswietlaczy.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu i ukladu do kontroli stanu naswietlenia detektorów promieniowania oswietlanych kolejno o zwiekszonej niezawodnosci dzialania kontrolujacego nie tylko czy detektor jest oswietlony wtedy, gdy do odpowiedniego naswietlacza zostaje dopro- 10 15 20 25 30 wadzony impuls sterujacy, lecz takze czy sygnal jego staje sie zero, gdy ten impuls zanika.Cel ten spelnia rozwiazanie wedlug wynalazku, w którym sposób kontroli stanu naswietlenia detektorówpromieniowa¬ nia oswietlanych kolejno polega na tym, ze sprawdza sie kolejno stan naswietlenia kazdego z tych detektorów i syn- chronizm jego oswietlenia z impulsami ukladu sterujacego tak, ze sprawdza sie jednoczesnie stan naswietlenia kazdego kolejnego detektora i drugiego naswietlanego poprzednio, tworzac odpowiednia funkcje logiczna z sygnalów obydwu tych detektorów i ukladu sterujacego. W nastepnym takcie generatora wchodzacego w sklad ukladu sterujacego spraw¬ dza siekolejna pare detektorów.Uklad kontroli stanu naswietlenia detektorów promienio¬ wania oswietlanych kolejno posiada zespoly utworzone z trzech bramek dwuwejsciowych i inwertera. Liczba zespolów równa jest liczbie detektorów. Jedno wejscie pierwszej bramki polaczone jest korzystnie przez uklad wzmacniajacy i formujacy impuls z detektorem promienio¬ wania. Drugie wejscie tej bramki polaczonejest przez inwer- ter z ukladem sterujacym zasilajacym naswietlacze. Jedno wejscie drugiej bramki polaczone jest z wyjsciem inwertera a drugie wejscie tej bramki polaczone jest z sasiednim de¬ tektorem korzystnie przez uklad wzmacniajacy i formujacy impuls. Wyjscie pierwszej bramkipolaczonejest przez inwer- werter z wejsciem trzeciej bramki. Do drugiego wejscia tej bramki przylaczone jest wyjscie drugiej bramki. Wyjscia trzecich bramek sa wyjsciami zespolów i sa polaczone z wejsciami wielowejsciowej bramki NAND, której sygnal 122 383mm wyjsciowy jest zalezny od stanu naswietlenia detektorów i jest sygnalem calego uklada kontroli dfitErktPJCfey, Sposób i uklad wedlug wynalazku odznacza sie wieksza niezawodnoscia w porównaniu do dotychczas znanych roz¬ wiazan z uwagi na mozliwosc kontroli dwóch parametrów charakteryzujacych stan naswietlenia.Rozwiazanie wedlug wynalazku przedstawione jest w przykladzie rozwiazania na rysunku, który przedstawia schemat ideowyukladu. * Detektory 1 umieszczone sa naprzeciwko wlasnych naswietlaczy % oswietlajacych je kolejno w takt generatora ukladusterujacego 5. Kazdy z detektorów 1 polaczony jest z wejsciem A dwuwejsciowej bramki NAND 3 przez uklad 4 wzmacniajacy i formujacy impuls. Wejscie B bramki 3 polaczone jest z ukladem sterujacym 5 przez in- werter 6 oraz z wejsciem C bramki 7.Bramka 8 realizuje funkcje Y = E • F Poniewaz inwer- ter 9 realizuje funkcje W =* U otrzymuje sie: Y = WV = = UV • V = AB - C :T ~ A • G •6 A'..Zespól bramek ma na wyjsciu Y stan „zero" tylko wtedy, gdy impuls z ukladu 5 po inwerterze 6 ma wartosc „jeden"., detektor 1 jest oswietlony, a sasiedni detektor 1' nie jest oswietlony. W kazdym innym przypadku na wyjsciu Y bedzie sygnalo wartosci „jeden". Bramka wiejowejsciowa 10 bedzie wiec miala do jednego z wejsc doprowadzony sygnal „zero", a do wszystkich pozostalych sygnaly „jeden".Wraz z kazdymtaktemukladu sterujacego 5 na innym ko¬ lejnym wejsciu bramki 10 pojawi sie sygnal „zero". Na wyjsciu Z bramki Jj) trwac, bedzie sygnal „jeden gdy ko¬ lejno wlaczanym naswietlaczom 2 odpowiadac bedzie sy¬ gnal z detektora 1 pod warunkiem, ze poprzednio oswietlany detektor V przestal byc oswietlany. Takie dzialanie ukladu w przypadku oswietlenia swiatlem z obcego zródla poweduje powstanie sygnalu alarmu na wyjsciu Z bramki 10. Sygna¬ lowi alarmu odpowiada stan ,?zero". Tak samo jest w przy¬ padku przesloniecia strumienia swietlnego padajacego na jeden lub wieksza liczbe detektorów. Sygnal wyjsciowy Z bramki 10 jest wykorzystywany do sterowania maszyna i ewentualnie urzadzeniem alarmowym. Stan „zera" na wyjsciu Z bramki 10powodujezatrzymanie pracyurzadzenia chroniac obsluge przed wypadkiem. Wejscie D bramki 7 polaczone jest z wyjsciem A' wzmacniacza 4' detektora 1', który byl naswietlony impulsem swietlnym nastepujacym bezposrednio przed impulsem naswietlajacym detektor 1.Bramka 9 ma wejscie F polaczone z wyjsciem bramki 7, a wajscie E polaczone przez inwerter 9 z wyjsciem bramki 3. Kazdy z detektorów polaczony jest z analogicznym zes¬ polem trzech bramek i inwertera (oznaczonych na rysunku Iinian^ r^e^wanymi). Wyjscia Y tychzespolów pclaczene ta z wejscjami wielowejsciowej bramki NAND 10. Gdy Hjpj^a wtEJsc bramki 2 ze wzgledu na duza liczbe kpntrolo- w^nycj} ^tekterów .jest niewystarczajaca stosuje sie ejos- Dandery. palanie, ukladu wedlug wynalazku jest nastepujace.Detektory 1 pracujace w ukladzie pczegrcty swietlnej piwjegane kolejno za pomoca naswietlaczy zmieniaja ko¬ lejno swój stan pod wplywem oswietlenia. Q4y detektor 1 jest oswietlony, sygnal wyjsciowy ukladu 4 ma wartosó 5 logiczna „jeden", a w ^przypadku gdy nie jest oswietlony sygnal ten ma wartosc logiczna „zero". Uklad sterujacy 5 jednoczesnie z wysterowaniem naswietlacza % pgzez inwer¬ ter 6 steruje wyjsciem 3 bramki 3 i wejsciem C bramki Y* Bramka 3 realizuje funkcje U = A' • 3 =* A • G„ bram¬ ka 7 funkdcje V = C D l= G A'.W przypadkach zwarc luj przerw w przewodach lacza¬ cych lub innych uszkodzen ukladu na wyjsciu Z równiez powstaje sygnal alarmu. Jedynie zwarcia w niektórych punktach ukladu logicznego moga spowodowac powstanie stale sygnalu„jeden" na wyjeciu %0je prawdopodobienstwo takich uszkodzen jest wielokrotnie mniejsze nsz w przewo¬ dach laczacych przykladowo detektory 1 z uWadem, a przez specjalnie staranny montaz mozna zmniejszyc praktycznie do zera. W przykladowym rozwiazaniu role detektorów 10 15 20 spelniajafototranzystory. zastrzezenia patentowe 1. Sposób kontroli stanu naswietlenia detektorów pro- 25 mienjowania oswietlanych kolejno, znamienny tym, ie sprawdza sie kolejno stan naswietlenia kazdego z tych detektorów i synchronizm jego oswietlenia z impulsami ukladu sterujacego tak, ze sprawdza sie jednoczesnie stan naswietlenia kazdego kolejnego detektora i drugiego 30 naswietlanego poprzednio tworzac odpowiednia funkcje logiczna z sygnalów obydwu tych detektorów i ukladu sterujacego, przy czym w nastepnym takcie generatora wchodzacego w sklad ukladu sterujacego sprawdza sie ko¬ lejna pare detektorów. 35 2. Uklad kontroli stanu naswietlenia detektorów promie¬ niowania oswietlanych kolejno, zlozcny z biamtklogicznyeh i negatorów, znamienny tym, ze trzy dwuwejsciowe bramki logiczne (3, 7, 8) i inwerter (9) tworza zespoly, których liczba jest równa liczbie detektorów, przy czym jedno wej- 40 scie (A) pierwszej bramki (3) polaczone jest z detektorem promieniowania (1) korzystnie przez uklad wzmacniajacy i formujacy impuls (4), a drugie wejscie (JJ) tej bramki (3) polaczone jest przez inwerter (6) z ukladem sterujacym (5) zasilajacym naswietlacze (2), a jedno wejscie (C) 45 drugiej bramki (7) polaczonejest równiezz wyjsciem inwer- tera ($), a drugie wejseje (D) tej bramki (7) z kolejnym detektorem (l7) korzystnie przez uklad wzmacniajacy i formujacy impuls (4% jedno wejscie (E) trzeciej bramki (8) polaczone jest przez inwerter (9) z wyjsciem pierwszej 60 bramki (3), a drugie wejscie (F) tej bramki polaczone jest z Wyjsciem drugiej bramki (7), przy czym wyjscie trzeciej bramki ($) jest wyjsciem (Y) zespolu, a wyjscie (Y) wszystkich zespolów polaczone sa z wejsciami wielowejscio¬ wej br^mjc} NAND (10), której sygnal wyjscjowy (2) jest 55 zafc^p^stapu^wje^^122 383 lv 10 v O ' PL