Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie z plyta oporowa do pomiaru skretu kól samochodu, wynikaja¬ cych z elastycznosci skretnej zawieszen i ukladu kierowniczego. Sila boczna dzialajaca w sladzie opony z jezdnia powoduje nie tylko znoszenie kola ogumionego, ale równiez w wyniku wystepowania elastycznosci skretnej zawieszen i ukladu kierowniczego jego skret o pewien kat w plaszczyznie jezdni. Znajomosc wartosci tego kata jest waznym czynnikiem wplywajacym na statecznosc i kierowalnosc samochodu. Wynika stad celowosc przeprowadzania badan.Znana jest dotychczas z opracowania Nelley A.L. Wilson W.J.A. „New Laboratory facility for measu- ring vehicle parameters affecting understeer and brake steer" zamieszczonym w S.A.E. Prepr, S.A. No 720 473, 19pp (tlumaczenie na jezyk rosyjski w „Ekspressinformacja" Nr 48-1972 r) konstrukcja i zastosowanie stanowiska badawczego do pomiaru katów skretu kól samochodu. Z opisu wynika, ze najbardziej zlozona konstrukcja stanowiska sa zespoly plyt obrotowych, na których w czasie badan ustawiane sa kola samo¬ chodu. Cecha charakterystyczna konstrukcji tych zespolów jest to, ze plyty oporowe sa ulozyskowane za pomoca lozysk powietrznych i moga wykonywac dowolny mozliwy ruch w plaszczyznie jezdni. Autorzy opracowania zwrócili jednak uwage na zastosowanie stanowiska, zas opis konstrukcji tylko w zakresie potrzebnym dla wyjasnienia przeprowadzonych badan.Istota wynalazku polega na tym, ze plyta oporowa ulozyskowanajest za pomoca lozysk na wewnetrznej tulei z kolnierzem i jest ona przesuwna pionowo wraz z wewnetrzna tuleja, wzgledem zewnetrznej tulei, za pomoca lozyska wzdluznego, które tworza prowadnice umieszczone w rowkach zewnetrznej tulei i wewnetrz¬ nej tulei oraz kulki rozmieszczone w otworach plytki znajdujacej sie pomiedzy prowadnicami. Plyta oporowa polaczona jest drazkiem skretnym za pomoca tulei ulozyskowanej w wewnetrznej tulei ze slima¬ cznica zazebiona ze slimakiem polaczonym obrotowo z zewnetrzna tuleja. Zewnetrzna tuleja polaczona jest nieruchomo z plyta nosna przymocowana do ramki z osiami, na których ulozyskowane sa rolki.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok urzadzenia w kierunku na plyte oporowa, fig. 2 — urzadzenie w przekroju wzdluznym, fig. 3 — urzadzenie w przekroju poprzecznym, afig. 4— przedstawia schemat stanowiska badawczego. Plyta oporowa 1 ulozyskowana za pomocalozysk 2,3 na wewnetrznej tulei 4 z kolnierzem, moze obracac sie wokól osi pionowej urzadzenia. Prowadnice 5 i 6 umieszczone w rowkach zewnetrznej tulei 7 i wewnetrznej tulei 4 oraz kulki 8 rozmieszczone w otworach plytki 9 tworza lozysko wzdluzne. Konstrukcja takiego lozyska zapewnia ruch pionowy plyty oporowej 1 wraz z wewnetrzna tuleja 4 wzgledem zewnetrznej tulei 7.Zewnetrzna tuleja 7 polaczona jest nieruchomo z plyta nosna 10 urzadzenia. Z kolei plyta nosna 18 przy-2/ 120746 mocowana jest do ramki 11 z osiami 14, 15. Plyta oporowa 1 polaczona jest drazkiem skretnym 16 ze slimacznica 17 za pomoca tulei 18 ulozyskowanej w wewnetrznej tulei 4. Slimacznica 17 wspólpracuje ze slimakiem 19 polaczonym obrotowo z zewnetrzna tuleja 7. Kolo ogumione w czasie ruchu obciazone jest silami i momentami, z których najwazniejsze w tym przypadku sa: sila pionowa oraz sila boczna, która wzgledem punktu przebicia osi zwrotnicy z plaszczyzna jezdni, daje moment obciazajacykolo ogumione. Dla przeprowadzenia pomiarów sil i katów skretu kól potrzebne sa cztery takie urzadzenia, poruszajace sie w czterech ramkach 20, których kierunki ruchu sa równolegle do podluznej osi stanowiska badawczego.Kierunki ruchu urzadzen z plytami oporowymi sa prostopadle do podluznej osi tego stanowiska. W czasie badan samochód nalezy ustawic kolami skierowanymi na plytach oporowych urzadzen pomiarowych tak, aby punkty przebicia osi zwrotnic z plaszczyzna jezdni znajdowaly sie na osiach obrotu plyt. Kola niekiero¬ wane samochodu powinny byc ustawione tak, aby slady ich plaszczyzn symetrii przecinaly sie w punktach nieruchomych plyt oporowych. Os podluzna samochodu powinna byc równolegla do osi obrotu ramy 23 stanowiska.Po ustawieniu samochodu i zabezpieczeniu go przed ewentualnym staczaniem sie, rama 23 stanowiska jest obracana wokól osi o pewien kat. Powoduje to obciazenie plyt oporowych silami pionowymi i bocznymi, odpowiednio mierzonymi dynanfometrami 21 i 22. Obciazajac okreslonymi momentami za pomoca prze¬ kladni slimakowych drazków skretnych i plyt oporowych wszystkie kola pojazdu, mozna przy wykorzysta¬ niu dodatkowych przyrzadów pomiarowych wyznaczyc katy skretu kól. Pomiary mozna przeprowadzac przy dowolnej wartosci kata przechylu samochodu.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie z plyta oporowa do pomiaru katów skretu kól samochodu, wynikajacych z elastycznosci skretnej zawieszen i ukladu kierowniczego, zaamienne tym, ze plyta oporowa (1) jest ulozyskowana za pomoca lozysk (2) , (3) na wewnetrznej tulei (4) z kolnierzem i jest ona przesuwna pionowo wraz z wewnetrzna tuleja (4) wzgledem zewnetrznej tulei (7) za pomoca lozyska wzdluznego, które tworza prowad¬ nice (5) i (6) umieszczone w rowkach zewnetrznej tulei (7) i wewnetrznej tulei (4) oraz kulki (S) rozmieszczone w otworach plytki (9) umieszczonej miedzy prowadnicami (5) i (6), przy czym plyta oporowa (1) polaczona jest drazkiem skretnym (16) za pomoca tulei (18) ulozyskowanej w wewnetrznej tulei (4) ze slimacznica (17) zazebiona ze slimakiem (19) polaczonym obrotowo z zewnetrzna tuleja (7), która to tuleja (7) jest polaczona nieruchomo z plyta nosna (10) przymocowana do ramki (U) z osiami (12), (13), na których ulozyskowane sa rolki (14), (15).120 746 JO Jl 13_p M Rg.1 / 2 3 B-B Fig.2120 746 49 Rg.3 Fig.4 Pracownia Poligraficzna UPPRL. Naklad 120 cgz.Cena 100 zl PL