Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania zólcieni chromowej w postaci krysztalów miesza¬ nych chromianu i siarczanu olowiu, przeznaczonej do barwienia wyrobów lakierowych.Znane sa sposobyotrzymywania zólcieni chromowej nadrodze reakcji zasadowegochlorku olowiawego z mieszanina stracajaca zawierajaca kwas mineralny, jony chromianowe i jony siarczanowe, przy czym zasadowy chlorek olowiawy otrzymuje sie w wyniku reakcji tlenku olowiu, nie zawierajacego wolnego olowiu z roztworem wodnym chlorku sodu.Zasadnicza wada tej metody jest to, ze w wyniku reakcji chlorku sodu z tlenkiem olowiu powstajejako produkt uboczny wodorotlenek sodu oraz hydroksyolowin sodu, od którego zasadowy chlorek olowiawy, przed przetworzeniem na zólcien chromowa, musi byc odmyty. Otrzymany w wyniku odmycia roztwór zawiera znaczne ilosci szkodliwych zanieczyszczen i winien byc przed odprowadzeniem do odbiornika scieków poddany oczyszczaniu. Ponadto w metodzie tej mozna stosowac tylko tlenek olowiunie zawierajacy wolnego olowiu.Celem wynalazku jest ulepszenie procesu otrzymywania zasadowego chlorku olowiawego, jako pier¬ wszego stadium otrzymywania zólcieni chromowej, w kierunj^eliminacji produktów ubocznych zanieczy¬ szczajacych scieki oraz stworzenia mozliwosci stosowania tlenku olowiu, zawierajacego kilka procent wolnego olowiu, znacznie tanszego od czystego tlenku olowiu.Cel ten osiagnieto przez opracowanie metody otrzymywania zasadowego chlorku olowiawego na drodze bezposredniej reakcji tlenku olowiu z kwasem solnym w obecnosci katalizatora, przy przedmuchiwa¬ niu zawiesiny gazem zawierajacym tlen.Zasadowy chlorek olowiawy, przeznaczony do wytwarzania zólcieni chromowej, otrzymuje sie zgodnie z wynalazkiem przez dozowanie do zawiesiny tlenku olowiu w roztworze kwasu mineralnego lub organi¬ cznego spelniajacego role katalizatora, kwasu solnego, przy jednoczesnym mieszaniu zawiesiny i przedmu¬ chiwaniu jej tlenem hib gazem zawierajacym tlen, np. powietrzem. Gaz wprowadzajacy tlen stosuje sie w ilosci 0,1 do 1 kg na kazdy kg PbO. Kwas solny dodaje sie do zawiesiny tlenku olowiu w takiej ilosci aby w wyniku reakcji uzyskac pieciozasadowy chlorek olowiawy, a ilosc katalizatora, którym najkorzystniej jest kwas azotowy lub octowy ewentualnie mieszanina obu tych kwasów, winna wynosic 0,02 do 0,1 mola na kazdy mol uzytego do reakcji tlenku olowiu.2 120378 Zaleta metody wg wynalazku jest to, ze jedynym produktem reakcji jest zasadowy chlorek olowiawy, który mozna bezposrednio uzyc do wytracenia zólcieni chromowej. Unika sie w ten sposób operacji przemywania i zwiazanego z ta operacja otrzymywania zanieczyszczonych scieków wymagajacych kosztow¬ nego oczyszczania, a ponadto mozliwe jest stosowanie do otrzymywania zasadowego chlorku olowiawego tlenku olowiu zawierajacego do 8% wolnego olowiu.Sposób otrzymywania zólcieni chromowej zgodnie z wynalazkiem ilustruje ponizszy przyklad.Przyklad I. Do 14m3 wody wprowadza sie 1800kg tlenku olowiu zawierajacego do 8% wolnego olowiu a nastepnie 20 kg kwasu octowego i 90 kg kwasu solnego (w przeliczeniu na 100%). Calosc intensyw¬ nie miesza sie, podgrzewa do 40°C i przedmuchuje przez 180 minut sprezonym powietrzem. Otrzymany w ten sposób pieciozasadowy chlorek olowiawy uzywa sie do wytwarzania zólcieni chromowej dozujac do niego mieszanine stracajaca w postaci roztworu zawierajacego w 2000 dm3 wody, 783 kg dwuchromianu sodu, 378 kg kwasu siarkowego (w przeliczeniu na 100%) i 90 kg siarczanu glinu. Otrzymuje sie okolo 2500 kg zólcieni chromowej typ CS.Przyklad II. Wytwarza sie tak jak w przykladzie I pieciozasadowy chlorek olowiawy, nastepnie wprowadza sie jeszcze 280 kg kwasu solnego i dozuje do tego roztwór zawierajacy w 2000 dm3 1200 kg dwuchromianu sodu. Otrzymuje sie 2600 kg zólcieni chromowej typu CC.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania zólcieni chromowej na drodze reakcji mieszaniny stracajacej w postaci roz¬ tworu zawierajacego chromiany lub chromiany i siarczany, z zasadowym chlorkiem olowiawym, znamienny tym, ze poddaje sie reakcji stracania zasadowy chlorek olowiawy otrzymany w wyniku reakcji zawiesiny tlenku olowiu, lub mieszaniny tlenku olowiu i wolnego olowiu w wodzie, w obecnosci kwasu mineralnego lub organicznego, lub ich mieszaniny, jako katalizatora, z kwasem solnym, przy jednoczesnym przedmuchiwa¬ niu zawiesiny gazem zawierajacym tlen. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako katalizator stosuje sie kwas octowy lub kwas azotowy, ewentualnie ich mieszanine w ilosci 0,02 do 0,1 mola kwasu na kazdy mol tlenku olowiu. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze stosuje sie tlenek olowiu zawierajacy do 8% wolnego olowiu. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze gaz zawierajacy tlen wprowadza sie w ilosci 0,1 do 1 kgna kazdy kg tlenku olowiu.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL