Przy pojazdach mechanicznych z nape¬ dem gasienicowym lub wielokolowym, np. traktorach, zórawiach gasienicowych, nie¬ których typach bagrowniic i t. d, kierowa¬ nie odbywa sie zazwyczaj zapomoca tak zwanych zwolnic, to jest urzadzen, pozwa¬ lajacych na dowolne, w odróznieniu od tak zwanego mechanizmu róznicowego, zmniej¬ szanie szybkosci ruchu* jednej strony po¬ jazdu celem kierowania. Urzadzenie takiev moze takze sluzyc do wywolania jazdy wstecz badz to jednej strony, badz to ca-w lego pojazdu.Przy wiekszych i ciezszych pojazdach zwolnice posiadaja te niedogodnosc, ze do ich uruchomiania trzeba dosc duzo sily, co wyczerpuje kierowce, oprócz tego zwolnice ze wzgledów konstrukcyjnych musza sie zwykle znajdowac dosc daleko od siedze¬ nia kierowcy, co prowadzi do dlugich i skomplikowanych walów, drazków, linek i podobnych przeniesien.Niniejszy wynalazek zapobiega tym niedomaganiom, uzywajac do uruchomia¬ nia zwolnic powietrza lub cieczy pod ci¬ snieniem, pradu elektrycznego i podobnych Srodków pomocniczych, co ulatwia prace kierowcy i szybsze dzialanie urzadzenia kierowniczego, i umozliwia stosowanie Wiekszych szybkosci ruchu podobnych po¬ jazdów. Oprócz tego polozenie zwolnic staje sie niezalezne od pozycji kierowcy, a przeniesienia sily do sterowania zwolnic sa proste i niezawodne.Na fig. 1 a przedstawia silnik z kolem zamachowem i sprzeglem b, c tak zwanaskrzynke biegów, z której sila przenosi sie ^zapomoca pary kól zebatych e na wal /. Na tym"Walc tsadzon£ sa dwa dakze kola ze¬ bate zii g2t zazebiajace sie % kolami hlf h2, /i3 i h4, które moga sie swobodnie obracac na osiach i\ wzglednie l2 i zazebiaja sie z kolami kx wzglednie k2, osadzoniemi na wa¬ lach /x wzglednie /2. Te zas zapomoca par kól m1 i m2 napedzaja gasienice n1 i n2.Osie i\ i i2 osadzone sa w pudlach o1 i o2, które zapomoca sprzegiel px i p2 mozna laczyc z walami lx i /2, a zapomoca hamul¬ ców r1 i r2 hamowac. Do wlaczania sprze¬ giel px i p2 sluza sprezyny s± i s2, do ich wylaczania zas cylindry powietrzne txit2.Do uruchomiania hamulców r.x i r2 sluza cy¬ lindry ux i a2« Zamiast powietrza zgeszczo- nego mozna uzyc cieczy np. oliwy pod ci¬ snieniem, zamiast cylindrów elektroma¬ gnesów, solenoidów lub innych zródel sily.Cylindry powietrzne polaczone sa prze¬ wodami o dowolnej dlugosci ze stawkLlami u1 i v2, których suwaki w1 i w2 polaczone sa z dzwigniami recznemi xx i x2.Gdy suwak znajduje sie w polozeniu, przedstawionem po prawej stronie fig. 1 (wd, to sprzeglo pt jest wlaczone, a hamu¬ lec rt nie dziala; pudlo o1( sprzeglo px i wial lx obracaja sie wtedy razem z walem f z szybkoscia odpowiadajaca ilosci obro¬ tów silnika a i wlaczonemu W skrzynce bie¬ gów c przeniesieniu. Jezeli zas suwak zaj¬ muje polozenie, przedstawione po lewej stronie fijg. 1 (w2), to hamulec r2 równiez nie dziala, ale sprzeglo p2 jest wylaczone, kola zebate hs i h4 tocza sie po kole g2, ko¬ lo k2 i wal l2 przestaja sie obracac, gasie¬ nica n2 przestaje ciagnac i pojazd skreca na lewo, wedlug ukladu, przedstawionego na rysunku.Przez odpowiednie manewrowanie dzwigniami x, np. szybkie cofniecie po wpuszczeniu malej ilosci powietrza do jed¬ nego z cylindrów tx lub t2, mozna otrzymac w jednym z cylindrów / tak male cisnienie powietrza, ze odnosne sprzeglo p nie zosta¬ nie zupelnie wylaczone, tak iz zaczyna sie slizgac. Odnosna gasienica nie przestanie wtedy zupelnie ciagnac, tylko bedzie sie poruszala wolniej od drujgiej, a skret po¬ jazdu bedzie odpowiednio lagodniejszy.Jezeli jeden z suwaków w zostanie przesuniety w polozenie, przedstawione na fig. 2, to nietylko cylinder t, ale i cylinder u Otrzyma cisnienie, a wtedy nietylko od¬ nosne sprzeglo p zostanie wylaczone, ale prócz tego zostanie przycisniety odnosny hamulec r. Wtedy odnosne pudlo o prze¬ staje sie obracac, kolo k i wal / musza sie, w znany zreszta sposób, obracac w1 prze¬ ciwnym kierunku jak wal /. Odnosna ga¬ sienica porusza sie wtyl i jezeli sie to odby- w»a po jednej stronie pojazdu, uzyskuje sie skret najostrzejszy, pojazd skreca na miej¬ scu. Jezeli olba suwaki zajma polozenia wedlug fig. 2, obie gasienice beda szly wtyl, i caly pojazd bedzie jechal wstecz.Hamulce r, moga sluzyc takze do hamo¬ wania pojazdu, ale tylko wtedy, gdy sprze¬ gla p sa wlaczone, w przeciwnym bowiem razie przycisniecie hamulców nie wywola hamowania pojazdu, tylko, jak wyzej opi¬ sano, jazde wstecz. Wynalazek przewidu¬ je wiec czwarte polozenie suwaków w, przedstawione na fig. 3, przy którem cy¬ linder t polaczony jest z atmosfera ze¬ wnetrzna, tak ze zgeszczone powietrze z niego uchodzi i sprezyna s wlacza sprze¬ glo p a cylinder u napelnia sie powietrzem zgeszczonem, przez co hamulec r zostaje przycisniety do pudla o. Poniewaz zas sprzeglo p jest wlaczone, hamowanie to przenosi sie na odnosna gasienice n, a tak¬ ze na wal /. Jezeli teraz drugie sprzeglo jest równiez wlaczone, a tak bedzie, gdy po drugiej stronie stawidlo bedzie w polo¬ zeniu, przedstawionem na prawej stronie fig. 1, to hamowanie bedzie dzialalo takze na druga gasienice, a wiec na obie strony — 2 —pojazdu, mimo ze tylko jeden hamulec jest przycisniety.Naturalnie mozna hamowac zapomoca obu hamulców równoczesnie, skutek bedzie wtedy odpowiednio wiekszy. Dalsze stop¬ niowanie hamowania uskutecznia sie za¬ pomoca zwiekszenia cisnienia w jednym lub obu cylindrach u. PL