Przedmiotem wynalazku jest — zespól rolek do falowania brzeszczotów pilek recznych do metali, sluzacy do wychylania zebów (falowania) w pro¬ cesie wytwarzania wymienionych brzeszczotów.Dotychczas znane i stosowane sa jedynie roz¬ wiazania zblizone do przedmiotu wynalazku, np. tarcze do rozwierania zebów pil tasmowych wedlug opisu patentowego ZSRR nr 380 406. Tarcze wedlug tego rozwiazania sa monolityczne i po¬ siadaja na stozkowej powierzchni zewnetrznej równo rozlozone na jej obwodzie prostokatne wy¬ brania o odpowiedniej szerokosci pod pewnym katem jednak o przeciwnym pochyleniu do 'two¬ rzacej stozkowej.Zespól roboczy stanowia dwie tarcze wzajem¬ nie sie zazebiajace, pracujace na równoleglych osiach osobnego urzadzenia.Opisane rozwiazanie tarcz stosowane moze byc tylko i wylacznie do rozwierania pojedynczych zebów pil tasmowych do drewna. Opisane tarcze sa pracochlonne w wykonaniu, mozliwosc ich regeneracji jest ograniczona, ponadto posiadaja te niedogodnosc, ze do kazdej wielkosci podzial- ki zebów musza byc zastosowane inne tarcze.Podobne w swej istocie, ale przystosowane do falowania pilek recznych jest znane rozwiazanie konstrukcyjne rolek do falowania, gdzie podsta¬ wowymi elementami falujacymi sa monolityczne tarcze o obwodzie równym w przyblizeniu dlu¬ gosci pilki, posiadajace na tym obwodzie wy- 10 15 20 25 30 stepy ponad walcowe powierzchnie rolek — o ksztaltach róznych od kulistego — pozwalaja¬ cych na uzyskanie falowania. Para rolek stanowi podzespól znanego urzadzenia posiadajacego wlas¬ ny naped.Miernikami efektu falowania sa: kat odchyle¬ nia bocznego zebów oraz glebokosc siegania fali, to jest odleglosc od wierzcholków zebów do konca odksztalcenia spowodowanego jednym wystepem monolitycznej tarczy — mierzona wzdluz szero¬ kosci pilki.Proces falowania pilek recznych wedlug poda¬ nego opisu wykazuje szereg mankamentów i nie¬ dogodnosci, a mianowicie: — glebokosc siegania fali jest zbyt duza przy stosunkowo malym kacie odchylenia bocznego, cc jest powodem wystepowania duzego tarcia brzesz¬ czotu pilki o przecinany material podczas pracy i w efekcie szybszego jej zuzycia, — wykonawstwo monolitycznych tarcz z wyste¬ pami jest trudne i pracochlonne i nie gwaran¬ tuje pelnej powtarzalnosci ksztaltów, — mozliwosc regeneracji monolitycznych tarcz jest ograniczona a w przypadku uszkodzenia na¬ wet jednego tylko wystepu — wrecz niemozliwa.Przykladem rozwiazania nieco zblizonego do przedmiotu wynalazku moze byc tez konstrukcja przyrzadu do giecia plaskowników wedlug opisu patentu polskiego nr 22 146, który posiada budowe nastepujaca: Sklada sie z dwóch kól 119 543s zaopatrzonych na obwodzie we wzajemnie sie za¬ zebiajace wystepy katowe, wyginajace w zygzak plaskownik wsuniety pomiedzy te kola.Katowe wystepy kola moga byc zaopatrzone w rolki walcowe z ogranicznikami talerzowymi po obu ich stronach. Kola te sa umieszczone sta¬ le na walach, na których znajduja sie dwa wspól¬ dzialajace kola zebate, zas calosc osadzona jest w dwóch równoleglych sciankach przyrzadu sta¬ nowiacych jego rame. Przyrzad ten sluzy jedynie do giecia poprzecznego plaskowników w linie zy¬ gzakowata lub falista ale na calym przekroju.Pewne zblizenie do przedmiotu wynalazku wy¬ kazuje tez urzadzenie wedlug opisu patentu /PBp"iir 68 285 przeznaczone do nagniatania wew¬ netrznych r)bwierzchni kulistych. Sklada sie ono z tarczy z gladkim, wkleslym rowkiem na obwo- j dzie,... w którym 'sa rozmieszczone co najmniej i dwa - elementy nagniatajace w ksztalcie kulek, '"TTiaJISgiej wypelniaja caly rowek, przy czym sa zabezpieczone przed wypadnieciem, przez zweze¬ nie jego szerokosci od strony otwartej. Tarcza zaopatrzona jest w trzpien stozkowy np. Morsela, sluzacy do zamocowania urzadzenia we wrzecio¬ nie roboczym obrabiarki. Urzadzenie to rózni sie jednak zasadniczo od przedmiotu wynalazku, gdyz posiada kulki luzno usytuowane w rowku na swoim obwodzie, które podczas procesu nagnia¬ tania tocza sie swobodnie po gladkiej powierzch¬ ni wewnetrznej rowka — wykonujac obrót do¬ okola swojej osi oraz dookola osi urzadzenia — zgodnie z ich przeznaczeniem.Rozwiazanie wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze zespól rolek do falowania brzeszczo¬ tów pilek recznych do metali sklada sie z tarcz posiadajacych na swoim obwodzie wystepy o ko¬ rzystnym ksztalcie powierzchni kulistych, wysta¬ jacych ponad tarcze montazowa i dociskowa.Wspomniane wystepy sa korzystnie wystaja¬ cymi czesciami jednakowych elementów o ksztal¬ cie powierzchni kulistych, których rozmieszcze¬ nie w równych odstepach od siebie determinuje co najmniej jedna tarcza podzialowa o ksztalcie kola, posiadajaca na swym obwodzie równo od¬ dalone od siebie wybrania jednakowego ksztal¬ tu — dostosowane do ksztaltu i wymiarów riie- wystajacych czesci tych elementów. Srodki geo¬ metryczne tychze elementów — przynaleznych do danej rolki — posiadaja stale polozenie wzgledem pozostalych elementów tej rolki.Zastosowanie wynalazku pozwala na uzyska¬ nie znacznie lepszych walorów eksploatacyjnych brzeszczotów pilek w postaci zmniejszenia glebo¬ kosci siegania fali w poprzek pilki oraz zwiek¬ szenia kata odchylenia bocznego wychylonych zebów pilek w przekroju poprzecznym. Dodatko¬ wym walorem wynalazku jest zmniejszenie pra¬ cochlonnosci wykonawstwa rolek falujacych oraz latwa wymiana zuzytych elementów falujacych przy zachowaniu warunku powtarzalnosci ich ksztaltu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pilke w widoku glównym z boku z wyszczególnieniem glebokosci siegania fali g 9 543 4 w poprzek pilki, fig. 2 — przedstawia widok pil¬ ki z kierunku prostopadlego do linii wierzchol¬ ków zebów i ukazuje falisty ksztalt linii zebów, fig. 3 przedstawia przekrój poprzeczny pilki i w miejscu maksymalnego wychylenia zebów z wyszczególnieniem kata odchylenia bocznego h, fig. 4 przedstawia konstrukcje rolki w widoku równoleglym do jej osi, fig. 5 przedstawia prze¬ krój rolki dla pilek jednostronnych, fig. 6 przed¬ lo stawia przekrój rolki dla pilek dwustronnych, a fig. 7 pokazuje zasade pracy jednej pary rolek falujacych.Na tarczy montazowej 1 posiadajacej rowek 7 pod klin, nasadzone sa ciasno jedna lub dwie 15 tarcze podzialowe 2 — posiadajace na obrzezu odpowiednia ilosc wystepów 8 rozmieszczonych w równych odstepach od siebie pod jednakowe elementy 3, a które sa zamocowane jedna lub dwiema tarczami dociskowymi 4, za pomoca 20 wkretów 5. Ksztalty wybran na obwodzie tarczy podzialowej 2 sa dostosowane ksztaltem do ksztal¬ tu niewystajacych czesci elementów 3.W celu unikniecia poslizgu pilki pod- u czas falowania — zastosowano kolki ustalajace 6, które sa równoczesnie kolkami zabierakowymi dla tarcz podzialowych 2 z elementami 3.Figura 7 przedstawia zasade pracy jednej pary rolek falujacych. Dla zapewnienia poprawnego 30 wyniku falowania pilki — odleglosc a miedzy równoleglymi osiami 9 rolek falujacych musi byc regulowana, zas wzajemne ich polozenie katowe musi byc takie, aby kolejne elementy 3 jednej rolki falujacej wpadaly dokladnie w polowe od- 31 leglosci miedzy dwoma sasiadujacymi elementa¬ mi 3 drugiej rolki falujacej. Regulacje katowa oraz regulacje odleglosci a rolek falujacych o równoleglych osiach 9 jak równiez prowadzenie pilki zabezpiecza konstrukcja znanego urzadzenia 40 do falowania.Zastrzezenia patentowe 45 1. Zespól rolek do falowania brzeszczotów pi¬ lek recznych do metali skladajacy sie z tarcz, znamienny tym, ze wystepy (8) na ich obwo¬ dzie — wystajace ponad tarcze montazowa (1) i dociskowa (4) — posiadaja korzystnie ksztalt 50 powierzchni kulistych. 2. Zespól rolek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wystepy (8) sa korzystnie wystajacymi czesciami jednakowych elementów (3) o ksztalcie powierzchni kulistych. if 3. Zespól rolek wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze co najmniej jedna tarcza podzialowa (2) o ksztalcie kola posiada na swym obwodzie rów¬ no oddalone od siebie wybrania jednakowego ksztaltu, dostosowane do ksztaltu i wymiarów M niewystajacych czesci elementów (3). 4. Zespól rolek wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze srodki geometryczne elementów (3) — przynaleznych do danej rolki — posiadaja stale polozenie wzgledem pozostalych elementów tej * rolki.U19543 *****,»H -^• A AA s^^»l^»¦»?»»»»*¦»^^^^»^g'**^'l^l"l'l fTt W /7£< ci.ijtiiiuJir3iggsi|pi3s^TiTnfp^iriiiuifiiigHc^ fiKu?. /$.3. f/ftf /7fi£ /7S£ /££/?119 513 FIG. 7.LZGraf. Z-d Nr 2 — 358/83 105 egz. A -4 Cen* 100 zl PL