Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pomiaru momentu obrotowego przeznaczone do stosowania w szcze¬ gólnosci w ukladach napedowych stanowisk badawczych, maszyn roboczych, pojazdów oraz innych obiektach, gdzie wystepuje potrzeba pomiaru przekazywanego momentu obrotowego.Znane sa urzadzenia do pomiaru momentu obrotowego: indukcyjne i tensometryczne, np. urzadzenie, które za¬ lacza sie szeregowo w ukladzie przekazywania momentu napedowego. Stanowi ono dwie tarcze z pochylymi row¬ kami na ich powierzchniach czolowych, Które wspólpra¬ cuja ze soba za posrednictwem znajdujacych sie w tych rowkach kulek lozyskowych. Tarcze sa zakonczeniami dwóch tulei z wewnetrznymi wielcwypustami i sa umiesz¬ czone wewnatrz tulei pomiarowej, a ta z kolei wewnatrz cylindrycznej oslony.Wewnetrzne powierzchnie wielowypustowe sluza jako koncówki przylaczeniowe. Kulki, znajdujace sie miedzy tarczami, przetaczaja sie w rowkach pod wplywem róznicy momentów pbrotowych dzialajacych na koncówki przy¬ laczeniowe urzadzenia i powoduja wzajemne odpychanie sie tarcz. Tarcie za posrednictwem lozysk kulkowych oddzialywuja na laczaca je tuleje tensometryczna na skutek czego, w znaczny sposób otrzymuje sie wykres na tasmie oscylografu. Wada tego urzadzenia jest jednokierunkowosc uzyskiwanego, bez wzgledu na kierunek przekazywania momentu, sygnalu, co nie pozwala identyfikowac momen¬ tów obrotpwych dzialajacych na koncówki przylaczeniowe urzadzenia.Znane sa równiez urzadzenia tensometryczne z wfruja- 10 15 25 30 cym elementem pomiarowym, w których zastosowany jest uklad slizgów i wspólpracujacych z nimi szczotek, przez które przekazywany jest z elementu wirujacego na czesc nieruchoma urzadzenia sygnal pomiarowy uzyskany z od¬ ksztalcenia tensometrów, którymi oklejony jest wirujacy element pomiarowy. Oba typy urzadzen sa bardzo kosz¬ towne i trudne do wykonania.Rozwiazanie wedlug wynalazku ma na celu opracowanie urzadzenia, które wyeliminowaloby wady opisanych urza¬ dzen.Istota rozwiazania wedlug wynalazku polega na tym, ze urzadzenie zawierajace dwa waly ulozyskowane wzdluznie i promieniowo w stosunku do nieruchomej tensometrycznej tulei pomiarowej, ma zakonczenia wewnetrzne walów wykonane w postaci mechanizmu srubowego, którego nakretka jest zakonczeniem jednego walu a sruba — za¬ konczeniem dlugiego walu napedowego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na zalaczonym rysunku, przedstawiajacym urzadzenie do pomiaru mo¬ mentu obrotowego w czesciowym przekroju wzdluznym.W sklad urzadzenia wchodzi mechanizm srubowy, dla zmniejszenia tarcia wewnetrznego, moze byc np. kulkowy mechanizm srubowy, którego jedna czesc w postaci na¬ kretki 1 stanowi wewnetrzne zakonczenie jednego walu 5 a czesc druga w postaci sruby 6 zakonczenie wewnetrzne drugiego walu 2. Miedzy sruba 6 walu 2 a nakretka 1 me¬ chanizmu srubowego znajduja sie kulki lozyskowe 3. Wza¬ jemne polozenie neutralne sruby i nakretki mechanizmu srubowego utrzymywane jest przez tuleje tensometryczna 4 za posrednictwem ukladu lozysk tocznych. Pod wplywem 117 702117 702 momentu obrotowego dzialajacego na koncówki walu urzadzenia do pomiaru momentu obrotowego, tuleja ten- sometryczna wyposazona w odpowiednio umieszczone tensometry podlega sciskaniu lub rozciaganiu. Sygnaly elektryczne tensometrów proporcjonalne do wielkosci dzialajacych sil i ich kierunku przekazywane sa w celu uzyskania, w powszechnie znany sposób, wykresu na tasmie oscylografu. Na wykresie utrzymuje sie pelna identyfikacje momentów obrotowych, zarówrio co do wartosci jak i kie¬ runku dzialania.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do pomiaru momentu obrotowego w ukla¬ dach napedowych stanowisk badawczych, maszyn robo¬ czych, pojazdów oraz innych obiektów, zawierajace- dwa waly napedowe ulozyskowane wzdluznie i promieniowo w stosunku do nieruchomej tensometrycznej tulei po¬ miarowej, znamienne tym, ze zakonczenia wewnetrzne walów (2) i (5) wykonane saw postaci mechanizmu sru¬ bowego, którego nakretka (1) jest zakonczeniem jednego walu napedowego (5) a sruba (6) jest zakonczeniem dru¬ giego walu napedowego (2).LTJD Z-d 2, z. 974/1400/82, n. 105 + 20 eg ^ena 100 zl PL