PL116755B1 - Method of manufacture of n-triphenylmethylimidazoles - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania N-trójfenylometyloimidazoli o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza atom wodoru lub chloru.Znany z polskiego opisu patentowego nr 69778 sposób otrzymywania N-trójfenylometyloimidazoli polega na reakcji imidazolu z trójfenylokarbino- laimi. W czasie reakcji korzystnym jest azeotropo- we odszczepienie wody w obecnosci wysokowrza- cego, obojetnego rozpuszczalnika organicznego, jak ksylen lub chlorobenzen. W przypadku prowadze¬ nia reakcji bez rozpuszczalnika proces zachodzi w podwyzszonej temperaturze od 140° do 230°C, korzystnie 170° do 190°C, przy czym dla ulatwie¬ nia odszczepienia wody dodaje sie srodki odcia¬ gajace, jak tlenki metali ziem alkalicznych wzgle¬ dnie tlenek glinu.Inny sposób otrzymywania N-trójfenylometylo¬ imidazoli, znany z opisu patentowego RFN nr 2009020, polega na reakcji trójfenylokarbinoli z tionylodwuimidazolem w srodowisku obojetnego, oisujszonego rozpuszczalnika organicznego, jak eter naftowy, benzen, toluen, aceton, eter etylowy, te- trahydrofuran, acetonitryl, dwumetylosulfotlenek lub dwumetyloformamid. Reakcja przebiega w tem¬ peraturze — 20° do + 150°C, korzystnie w tem¬ peraturze 0°—50°C, zas czas reakcji wynosi od 3 do 25 godzin.Niedogodnoscia sposobu opisanego w patencie polskim jest koniecznosc prowadzenia reakcji w 10 15 20 25 30 drastycznych warunkach, jak wysoka tempera¬ tura i dlugi czas procesu.Sposób wytwarzania N-trójfenylometyloimidazo¬ li o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza atom wodoru lub chlonu, wedlug wynalazku polega na tym, ze zawiesine imidazolu w aprotonowym, bez¬ wodnym rozpuszczalniku organicznym poddaje sie reakcji z tlenochlorkiem fosforu w obecnosci czyn¬ nika wiazacego kwas, a nastepnie do mieszaniny reakcyjnej wprowadza sie trójfenylokarbinol o ogólnym wzorze 2, w którym X ma podane wyzej znaczenie, calosc podgrzewa sie w rozpuszczalniku organicznym, korzystnie w temperaturze jego wrze¬ nia, i w czasie korzystnie od 2,5 do 5 godzin, po czym z mieszaniny poreakcyjnej lizoluje sie konco¬ wy produkt znanymi sposobami.Aprotonowym rozpuszczalnikiem organicznym oraz czynnikiem wiazacym kwas jest pirydyna. In¬ ny sposób otrzymywania N-trójfenylometyloimida¬ zoli o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza atom wodoru lub chloru, wedlug wynalazku pole¬ ga na tym, ze na imidazol w bezwodnym aproto¬ nowym rozpuszczalniku organicznym dziala sie dwuahlorlkiem kwasu O-alkilo- lub O-arylofosforo- wego, w obecnosci czynnika wiazacego kwas, a nastepnie do mieszaniny reakcyjnej dodaje sie trójfenyldkarfbiinol o wzorze ogólnym 2, w którym X ma podane wyzej znaczenie, calosc podgrzewa sie w rozpuszczalniku organicznym, korzystnie w temperaturze jego wrzenia i w czasie korzystnie 116 7553 H6 755 4 od 2,5 do 5 godzin, po czym z mieszaniny poreak¬ cyjnej izoluje sie koncowy produkt znanymi spo¬ sobami. Aprotonowym rozpuszczalnikiem organicz¬ nym jest acetonitryl, wzglednie pirydyna, zas czyn¬ nikiem wiazacym kwas pirydyna.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest wyeli¬ minowanie koniecznosci izolowania z mieszaniny reakcyjnej produktu posredniego w postaci fosfo- ryloimidazolu, a tym samym mozliwosc uzyskania produktu koncowego w procesie jednoetapowym, z latwo dostepnych substratów oraz w krótkim cza¬ sie. Ponadto, stosowanie pirydyny, eliminuje ko¬ niecznosc wprowadzania dodatkowego odczynnika, bedacego akceptorem powstajacego kwasu.Sposób^otrzymywania N-trójfenylometyloimida- *oli wedlug l wynalazku ilustruja ponizsze przy¬ klady, f Przyklad I.j Do zawiesiny 17 g (0,25 m) imi- dazolu w 100 nil bezwodnej pirydyny wkrapla Bie 7,3 ml (0,08 m) ttenochilorkiu fosforu i miesza^ nine pozostawia na 15 minut w tempera/buirze po¬ kojowej. Nas/tejpnde dodaje sie 20 g (0,077 m) toój- fenylokarbiinolu i calosc ogrzewa do wrzenia w ciagu 3 godzin. Rozpuszczalnik oddasftylowuje isie pod zmniejsfzionyni cisnieniem, a z pozostalosci wy¬ traca woda osad surowego. N-trójjfenylometylo- imidazolu. Po krystalizaictfi z ksylenu otrzymuje sie N-trójfenydonietyloiknddazol o temperaturze top¬ nienia 224^-226° C. Wydajnosc wynosi 63% wy¬ dajnosci teorejtycainej. <• Przyklad II. Do zawiesjiny 14 g (0,205 m) irnddazoioi w 50 ml bezwodnej pirydyny wkrapla Bie 15,25 ml (0;i m) dwucnlorku kwaisu O-fenylo- fosforowego i mieszanine pozostawia na 15 minut w temperaituinze pokojowej. Nasitejpnde do mieszani¬ ny ireakcyjnej dodaje sie 20 g {0,06 m) trójtfenyio- kaoibinoiLu i ogrzewa do wrzenia w ciagu 3 go- dzin. Pftrydyne oddetftyllowuje sie pod zmniejszo¬ nymi cisnieniom i do pozosjtalosci dodaje 500 ml wody. Wypada osad, który krystalizuje sie z ksyle¬ nu. Uzyskuje sie N-tr6jfenylometyloimidazol w ten^peraturze topnienia 223—225°C, z wydajnoscia 60%.Przyklad III. Do irozitwonu 14 g (0,205 m) imadaLolu w 30 mil bezwodnego acetoniitryliu do¬ daje sie 20 ml (0,25 m) bezwodnej pirydyny i wtkrapla fi 1,8 ml (0,il0 m) dwucMorku kwasu O- -ettyilafosforowego. Po kdlllku mdnultach do mieszani¬ ny reakcyjnej dodaje sie 18,8 g (0,064 m) O-chao- rofenyilo-dwufenylolkaribinolu i calosc ogrzewa do winzenia w czasie 5 godzin. Acetonitryl oddes,$y- lowuje sie pod zimniejszonyim cisnieniem, zas pozostalosc traktuje sie woda i ekstoahuje benze¬ nem. Ekstrakt benzenowy przemywa mada iloscia B wody i suszy bezwodnym siarczanem magneziu, po czym benzen odparowuje sie, a uzyskany olej ogrzewa z 30 ml acetoniitryiu z dodatkiem wegla aktywnego, saczy i pozositawia do powoLnej kry¬ stalizacji w tempecnaltiiirze pokojowej. Otrzymuje 10 sie 12,3 g N-/owchlorofenyilo^dw.ufenyloimetylo/- imidazioilu o temperalturze topnienia 143—144° C, co stanowi 56% wydajnosci teoretycznej.Zastrzezenia patentowe 19 1. Sposób wyitwarzania Nntrójifenylometyloijmi- daiz-oili o wzorze ogólnym 1, w kitórym X oznacza altom wodoru lub chloru, znamienny tym, ze za¬ wiesine imidazoiu w aproitonowyim, bezwodnym n rczpuszczadndfcu organicznym poddaje sie reakcji z UenocMoirkiem fostfonu w olbecnosci czynnika wiazacego kwas, a nasitepnie do mieszaniny re¬ akcyjnej wpiriowadza sie Irójfenylokaarfbdnol o wzo¬ rze ogólnym 2, w którym X ma podane wyzej znaczenie, calosc ogrzewa w rozpuszczalniku orga¬ nicznym, korzystnie do temperatury jego wrzenia, w czasie korzysiinie od 2,5 do 5 godzin, po czym z mieszaniny poreakcyjnej izoluje sie produkt kon¬ cowy znanymi sposobami. 30 2. Sposób wedlug zasluz. 1, znamienny tym, ze aparotonowyim rozpuszczalnikiem organicznym i czynnilkdem wiazacymi kwas jesit pirydyna. 3. Sposób wytwarzania N-trójfenyionietyloimdda- zoli o wzorze ogólnym 1, w ikitóirym X oznacza sy altom wodoru lub chUoriu, znamienny tym, ze na simidazol w bezwodnym, aprotonowym rozpuszczal¬ niku organicznym dziala sie dwuchlorMem kwasu O-alkdlo- lub O-arylofosforowego w obecnosci czynnika wiazacego kwas, a nasitepnie do mie- 40 szaniny reakcyjnej dodaje sie trójfenylokarbinol o wzorze ogólnym 2, w kltórym X ma podane wyzej znaczenie, calosc ogrzewa sie w rozpuszczalniku organicznymi, korzysitnie do temperaitury jego wrzenia, w czasie korzystnie od 2,5 do 5 godzin, 45 po czym z mieszaniny poreakcyjnej izoluje sie produkt koncowy znanymi sposobami. 4. Sposób wedlug zasltirz. 3, znamienny tym, ze aponotonowym rozpuszczalndkieim organicznym jest acetonditryl, wzglednie pirydyna, zas czynnikiem 51 wiazacym kwas — pirydynau •116 755 [PrX (H.CU WZ0R1 OH (SX (H.CU WZdRZ PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 19 1. Sposób wyitwarzania Nntrójifenylometyloijmi- daiz-oili o wzorze ogólnym 1, w kitórym X oznacza altom wodoru lub chloru, znamienny tym, ze za¬ wiesine imidazoiu w aproitonowyim, bezwodnym n rczpuszczadndfcu organicznym poddaje sie reakcji z UenocMoirkiem fostfonu w olbecnosci czynnika wiazacego kwas, a nasitepnie do mieszaniny re¬ akcyjnej wpiriowadza sie Irójfenylokaarfbdnol o wzo¬ rze ogólnym 2, w którym X ma podane wyzej znaczenie, calosc ogrzewa w rozpuszczalniku orga¬ nicznym, korzystnie do temperatury jego wrzenia, w czasie korzysiinie od 2,5 do 5 godzin, po czym z mieszaniny poreakcyjnej izoluje sie produkt kon¬ cowy znanymi sposobami. 30
2. 2. Sposób wedlug zasluz. 1, znamienny tym, ze aparotonowyim rozpuszczalnikiem organicznym i czynnilkdem wiazacymi kwas jesit pirydyna.
3. 3. Sposób wytwarzania N-trójfenyionietyloimdda- zoli o wzorze ogólnym 1, w ikitóirym X oznacza sy altom wodoru lub chUoriu, znamienny tym, ze na simidazol w bezwodnym, aprotonowym rozpuszczal¬ niku organicznym dziala sie dwuchlorMem kwasu O-alkdlo- lub O-arylofosforowego w obecnosci czynnika wiazacego kwas, a nasitepnie do mie- 40 szaniny reakcyjnej dodaje sie trójfenylokarbinol o wzorze ogólnym 2, w kltórym X ma podane wyzej znaczenie, calosc ogrzewa sie w rozpuszczalniku organicznymi, korzysitnie do temperaitury jego wrzenia, w czasie korzystnie od 2,5 do 5 godzin, 45 po czym z mieszaniny poreakcyjnej izoluje sie produkt koncowy znanymi sposobami.
4. 4. Sposób wedlug zasltirz. 3, znamienny tym, ze aponotonowym rozpuszczalndkieim organicznym jest acetonditryl, wzglednie pirydyna, zas czynnikiem 51 wiazacym kwas — pirydynau •116 755 [PrX (H.CU WZ0R1 OH (SX (H.CU WZdRZ PL