Przedmiotem wynalazku jest oprawa oswietle¬ niowa, zwlaszcza dla rur fluorescencyjnych z zimna katodowa masa swiecaca. 5 Znane sa rózne rozwiazania opraw oswietlenio¬ wych, posiadajace najczesciej obudowe przylacze¬ niowa polaczona z obudowa oprawy oswietlenio¬ wej, które sa stosowane na przyklad w podziem¬ nym górnictwie dla oswietlania sciany urobowej. u Znana jest na przyklad z opisu RFN nr 2 126 882 oprawa oswietleniowa. W czasie eksploatacji tej oprawy zachodzi potrzeba okresowej wymiany rur fluorescencyjnych. W takich oprawach uprzednio zdejmuje sie w tym celu najpierw oslone rury fiu- 15 orescencyjnej, wówczas uzyskuje sie dostep do rury fluorescencyjnej, która nastepnie sie wyjmuje i wstawia sie nowa. Przy tej czynnosci nie mozna • zapobiec przedostaniu sie pylu do przestrzeni, w której umieszcza sie rure fluorescencyjna. Tak 20 wiec istnieje niebezpieczenstwo zabrudzenia przy wkladaniu nowej zamontowanej rury fluorescen¬ cyjnej.Wymiana rur fluorescencyjnych jest w znanych oprawach oswietleniowych polaczona oprócz tego 25 licznymi innymi nierozwiazanymi problemami. Tak na przyklad w znanych rozwiazaniach opraw oswie¬ tleniowych dla swietlówek w postaci rur fluore¬ scencyjnych stosuje sie wylacznik elektryczny za¬ montowany wewnatrz obudowy oprawy oswietle- * niowej typu elektromechanicznego, przeznaczony do odlaczenia napiecia od oprawy przy wymianie swietlówek. Zabezpiecza on przed porazeniem pra¬ dem tylko wtedy, gdy pokrywa rury fluorescencyj¬ nej jest polaczona z wylacznikiem elektrycznym w ten sposób, ze pokrywa rury fluorescencyjnej moze byc tylko wówczas zdjeta, gdy wylacznik zostanie uprzednio wylaczony, albo tez wylacznik musi samoczynnie wylaczac sie przy odsunieciu pokrywy rury fluorescencyjnej. W obu przypad¬ kach zastosowanie elektromechanicznego wylaczni¬ ka jest pod wzgledem konstrukcyjnym i wyko¬ nawczym kosztowne i zawodne, nie zapewnia bo¬ wiem wymaganych warunków bezpieczenstwa pra¬ cy przy obsludze technicznej opraw oswietlenio¬ wych, gdyz wylaczniki elektromechaniczne sa urza¬ dzeniami nie odznaczajacymi sie wymagana nie¬ zawodnoscia pracy, w szczególnosci w warunkach duzego zapylenia powietrza.Zadanie zostalo rozwiazane w wyniku opraco¬ wania oprawy oswietleniowej, zwlaszcza dla rur fluorescencyjnych z zimna katoda, zawierajacej ko¬ more przeznaczona do umieszczenia co najmniej jednej rury fluorescencyjnej, zamykana rozlacznie przynajmniej po jednej stronie pokrywa przepusz¬ czajaca swiatlo emitowane przez rure fluorescen¬ cyjna oraz komore przylaczeniowa oddzielona od komory, w której umieszczona jest rura fluorescen- 116 6473 116 647 4 cyjna, z umieszczonymi wewnatrz zespolami prze¬ znaczonymi do doprowadzenia napiecia elektrycz¬ nego do rury fluorescencyjnej, wyposazona w wy¬ lacznik elektryczny zabezpieczajacy przed poraze¬ niem pradem elektrycznym przy usunietej rurze fluorescencyjnej. ^ Zgodnie z wynalazkiem komora dla rury fluo¬ rescencyjnej i komora przylaczeniowa stanowia przestrzenie wewnetrzne dwóch od siebie odizolo¬ wanych polaczonych rozlacznie za pomoca zlacz ,i przewodów obudów, przy czym w komorze obu¬ dowy oprawy oswietleniowej umieszczony jest szczelnie zamkniety;"Tespól z rura fluorescencyjna szczsmie zamykajacy | komore obudowy, z którym to zespolem jest szczeknie polaczona w sposób roz¬ laczny pokrywa przezroczysta tak, iz zespól z rura fluorescencyjna tworza wraz z pokrywa przezro¬ czysta jeden wymienny zespól. Przy tym wewnatrz komory obudowy, oprawy oswietleniowej umiesz¬ czony jest wylacznik elektryczny bezstykowy wspól¬ pracujacy z elementem wyzwalajacym umieszczo¬ nym w zespole z rura fluorescencyjna.Obudowa oprawy oswietleniowej jest polaczona z zespolem z rura fluorescencyjna za pomoca kol¬ nierza oprawy i kolnierza zespolu z rura fluores¬ cencyjna, które sa- dociskane do siebie profilowa¬ na zaciskajaca wkladka uszczelniajaca.Zespól z rura fluorescencyjna ma komore wypel¬ niona masa zalewowa, w której czesciowo jest za¬ nurzona rura fluorescencyjna. Zespól z rura fluo¬ rescencyjna jest polaczony z pokrywa za pomoca wyprofilowanego elementu laczacego majacego w przekroju ksztalt litery U z materialu elastycz¬ nego. Wylacznikiem bezstykowym jest wylacznik kontaktronowy, a elementem wyzwalajacym jest .magnes trwaly.Oprawa oswietleniowa wedlug wynalazku za¬ pewnia mozliwosc wymiany, w przypadku uszko¬ dzenia rury fluorescencyjnej, calego zespolu z ru¬ ra fluorescencyjna. Przy czym zapewniona jest pylos zczelnosc zespolu z rura fluorescencyjna i py- loszczelnosc polaczenia tego zespolu z obudowa oprawy. Wymiana rury fluorescencyjnej moze byc wówczas dokonana w pomieszczeniu, w którym powietrze nie zawiera pylów.Polaczenie zespolu z rura fluorescencyjna z obu¬ dowa oprawy za pomoca profilowanej zaciskaja¬ cej wkladki uszczelniajacej, dociskajacej do siebie powierzchnie kolnierzy obudowy oprawy i zespolu z rura fluorescencyjna.Zastosowanie w oprawie oswietleniowej wylacz¬ nika kontaktronowego wyzwalanego magnesem trwalym, polaczonym z zespolem w którym umiesz¬ czona jest rura fluorescencyjna, zapewnia wyma¬ gane bezpieczne warunki pracy przy wymianie ele¬ mentów oswietleniowych, gdyz napiecie elektrycz¬ ne zostaje automatycznie odlaczone od zacisków, do których dolaczony jest element oswietleniowy, przy wyjeciu zespolu z rura fluorescencyjna z obu¬ dowy.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. I przedstawia oprawe oswietleniowa w widoku per¬ spektywicznym, fig. 2 — zespól rury fluorescen¬ cyjnej oprawy oswietleniowej z fig. 1, w widoku z góry, w powiekszeniu, fig. 3 — przekrój wzdluz linii III — III oznaczonej z fig. 2, a fig. 4 — obudowe oprawy oswietleniowej z fig. 1 w wido¬ ku z góry w powiekszeniu.Przedstawiona na figurze 1 oprawa oswietlenio¬ wa jest oprawa fluorescencyjnej rury-swietlówki z zimna katodowa masa swiecaca stosowana na przyklad w podziemnym górnictwie dla oswietla¬ nia sciany urobowej. Oprawa sklada sie z obudo¬ wy 1 przylaczeniowej otwieranej z jednej strony obudowy 2 oprawy oswietleniowej z komora 3 na rure fluorescencyjna, z rury fluorescencyjnej 4 zamontowanej w komorze 3, korzystnie z rury fluorscencyjnej z zimna katodowa masa; swie¬ caca, i z przepuszczajacej swiatlo pokrywy 5 za¬ mykajacej komore B na rure fluorescencyjna.Jak pokazano w figiirz 1 do 3 w komorze 3 na rure fluorescencyjna obudowy 2 oprawy oswietle¬ niowej jest wbudowany w sposób wymienialny ze¬ spól 6 rury fluorescencyjnej. Rura fluorescencyjna 4 jest zamontowana w zespole 6 rury fluorescen¬ cyjnej. Pokrywa 5 rury fluorescencyjnej jest od- laczalna, lecz pyloszczelnie polaczona z zespolem 6 rury fluorescencyjnej.Obudowa 2 oprawy oswietleniowej ma kolnierz 7 ograniczajacy komore 3 na rure fluorescencyjna.Zespól 6 rury fluorescencyjnej ma kolnierz 8 do¬ pasowany do kolnierza 7 zapewniajacy zamkniecie obudowy oprawy oswietleniowej. Kolnierz 8 ze¬ spolu 6 rury fluorescencyjnej mozna ustalic na kolnierzu 7 za pomoca wkladki uszczelniajacej 9, zapewniajacej szczelne polaczenie obudowy 2 opra¬ wy oswietleniowej z pokrywa 5. Jak pokazano na fig. 3, w zespole 6 rury fluorescencyjnej jest prze¬ widziany po stronie przeciwleglej wzgledem tej, przez która wychodzi swiatlo, cokól 10 z masy za¬ lewowej, który czesciowo otacza rure fluorescen¬ cyjna 4. Pokrywa 5 rury fluorescencyjnej jest po¬ laczona z zespolem 6 rury fluorescencyjnej za pe- moca profilowanego elementu laczacego 11, o prze¬ kroju w ksztalcie litery U, wykonanego z elastycz¬ nego tworzywa.Jezeli zachodzi potrzeba wymiany rury fluores¬ cencyjnej 4 w poprzednio opisanej oprawie oswie¬ tleniowej, to przeprowadza sie to w ten sposób, ze wymienia sie kompletny pyloszczelny zespól 6 rury fluorescencyjnej z zamontowana wewnatrz ru¬ ra fluorescencyjna 4. Zespól 6 rury fluorescencyj¬ nej zostaje nastepnie otwarty — dla wymiany ru¬ ry fluorescencyjnej 4 — w miejscu wolnym od pylu. Nastepnie mozna wymienic rure fluorescen¬ cyjna 4. Eliminuje sie przy tym mozliwosc zabru¬ dzenia nowej rury fluorescencyjnej przy wymianie.W przedstawionym i opisanym przykladzie reali¬ zacji wynalazku nalezy tylko zwolnic wkladke usz¬ czelniajaca 9, wyjac zespól 6 rury fluorescencyjnej z komory 3 obudowy 2 i wlozyc nowy zespól 6 rury fluorescencyjnej. Profilowany element laczacy 11 zapewnia w prosty ssposób pyloszczelne pola¬ czenie pokrywy 5 rury fluorescencyjnej z zespo¬ lem 6 rury fluorescencyjnej. Ponadto przy zdjeciu 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60116 647 5 6 profilowanego elementu laczacego 11 o przekroju w ksztalcie litery U mozna latwo oddzielic pokry¬ we 5 rury fluorescencyjnej od zespolu 6 rury fluo¬ rescencyjnej.Jak juz powiedziano, przedstawiona oprawa oswietleniowa ma obudowe 1 przylaczeniowa i obu¬ dowe 2 oprawy oswietleniowej, przy czym obu¬ wa 1 przylaczeniowa i obudowa 2 oprawy oswietle¬ niowej sa ze soba polaczone. Elektryczny kabel (nie pokazany na rysunku), którym doprowadza sie energie elektryczna do oprawy oswietleniowej, wprowadza sie do obudowy 1 przylaczeniowej i la¬ czy sie z zaciskami (nie pokazanymi na rysunku).Od zacisków obudowy 1 do obudowy 2 oprawy i do uzwojenia pierwotnego umieszczonego w obu¬ dowie 1 i zaznaczonego na fig. 4 liniami kresko¬ wanymi transformatora 12 prowadza przewody elektryczne. Rura fluorescencyjna jest polaczona z wtórnym uzwojeniem transformatora 12. Obu¬ dowa 2 oprawy oswietleniowej ma wewnatrz ko¬ mory 3 elastyczne elementy zlaczowe 13, polaczo¬ ne z wtórnym uzwojeniem transformatora 12. Ze¬ spól 6 rury fluorescencyjnej (a w nim rura fluo¬ rescencyjna 4) jest polaczony elektrycznymi prze¬ wodami przylaczeniowymi 14 wprowadzonymi do komory 3, polaczony w sposób odlaczny z elemen¬ tami zlaczowymi 13.Ze wzgledu na bezpieczenstwo pracy wymagane jest automatyczne odlaczanie od napiecia elek¬ trycznych elementów zlaczowych 13, gdy staja sie one dostepne z zewnatrz, a wiec po wyjeciu ze¬ spolu 6 rury fluorescencyjnej z komory 3 w obu¬ dowie 2 oprawy oswietleniowej. Jak pokazano na figurze 2 do 4 zapewnia sie to w ten sposób, ze wewnatrz obudowy 2 oprawy oswietleniowej umie¬ szcza sie bezstykowy wylacznik elektryczny 15, a zespól 6 rury fluorescencyjnej wyposaza sie w element wyzwalajacy 16 oddzialywujacy na elek¬ tryczny wylacznik 15. W przedstawionym przykla¬ dzie wykonania wylacznik elektryczny 15 znajdu¬ jacy sie wewnatrz obudowy 2 oprawy oswietle¬ niowej ma postac zlacza typu Reeda, a wewnatrz zespolu 6 rury fluorescencyjnej umieszcza sie ma¬ gnes trwaly jako element wyzwalajacy.W przedstawionymii opisanym powyzej przykla¬ dzie wykonania oprawy oswietleniowej wedlug wy¬ nalazku elektryczny wylacznik 15 wykonany w po¬ staci zlacza typu Reeda jest tylko wówczas zam¬ kniety, gdy zespól 6 rury fluorescencyjnej z ele¬ mentem wyzwalajacym 16 wykonanym w postaci magnesu trwalego, jest wlozony do komory 3 obu¬ dowy 2 oprawy oswietleniowej. Skoro tylko wyj¬ mie sie zespól 6 rury fluorescencyjnej z komory 3 obudowy 2 oprawy oswietleniowej, odlacza sie wy¬ lacznik elektryczny 15 umieszczony wewnatrz obu¬ dowy 2 oprawy oswietleniowej wykonany jako alacze typu Reeda i odlacza sie napiecia elektrycz¬ ne od elementów zlaczowych 13 znajdujacych sie w komorze 3 obudowy 2 oprawy oswietleniowej.Zastrzezenia patentowe io 1. Oprawa oswietleniowa, zwlaszcza dla rur fluo¬ rescencyjnych z zimna katoda zawierajaca ko¬ more przeznaczona do umieszczenia co najmniej jednej rury fluorescencyjnej, zamykana rozlacznie przynajmniej po jednej stronie pokrywa przepusz- 15 czajaca swiatlo emitowane przez rure fluorescen¬ cyjna oraz komore przylaczeniowa oddzielona od komory, w której umieszczona jest rura fluores¬ cencyjna, z umieszczonymi .wewnatrz zespolami przeznaczonymi do doprowadzania napiecia elek- 20 trycznego do rury fluorescencyjnej, wyposazona w wylacznik elektryczny zabezpieczajacy przed po¬ razeniem pradem elektrycznym przy usunietej ru¬ rze fluorescencyjnej, przy czym komora dla rury fluorescencyjnej i komora przylaczeniowa stano- 25 wia przestrzenie wewnetrzne dwóch od siebie od¬ izolowanych polaczonych rozlacznie za pomoca zlacz i przew|dów obudów, znamienna tym, ze w ko¬ morze (3) obudowy (2) oprawy oswietleniowej u- mieazfctony jest szczelnie zamkniety zespól (6) 30 z rura fluorescencyjna (4) szczelnie zamykajacy komore (3) obudowy (2), z którym to zespolem (6) jest szczelnie polaczona w sposób rozlaczny po¬ krywa przezroczysta (5) tak, iz zespól (6) z rura fluorescencyjna tworza wraz z pokrywa przezro- 35 czysta (5) jeden wymienny zespól, przy czym we¬ wnatrz komory (3) obudowy (2) oprawy oswietle¬ niowej umieszczony jest wylacznik elektryczny bezstykowy (15) wspólpracujacy z elementem wy¬ zwalajacym (16) umieszczonym w zespole (6) z ru- 40 ra fluorescencyjna (4). 2. Oprawa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze obudowa (2) oprawy oswietleniowej jest polaczona z zespolem (6) z rura fluorescencyjna (4) za po¬ moca kolnierza (7) oprawy (2) i. kolnierza (8) ze- 45 spolu (6) z rura fluorescencyjna (4), które sa do¬ ciskane do siebie profilowana zaciskajaca wkladka uszczelniajaca(9). ' 3. Oprawa wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, ze zespól (6) z rura fluorescencyjna (4) ma ko¬ so more (19) wypelniona masa zalewowa, w której czesciowo jest zanurzona rura fluorescencyjna (4). • 4. Oprawa wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, ze zespól (6) z rura fluorescencyjna jest po¬ laczony z pokrywa (5)' za pomoca wyprofilowanego J& elementu laczacego (11) majacego w przekroju ksztalt litery U z materialu elastycznego. 5. Oprawa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze wylacznikiem bezstykowym (15) jest wylacznik kon- taktronowy, a elementem wyzwalajacym (16) jest •o magnes trwaly.116 647 Fig.1 Fi g.2 V fi -4 8 j / 4 J / / 1 r * l- -? T l"~^ i / -\ ) J [ l — ! 1 t —\j— ,—' 1 1 l - ..-I l_ j 4 J s116 647 Fig.3 li T t™ s Fig.4 PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL