KI. 28ac.Mozna garbowac skóry zwierzece przez traktowanie je kwasami sulfonowemi aro¬ matycznych weglowodorów oraz ich po- chodnemi, pozbawionemi grup wodorotle¬ nowych.Liczne takie sulfokwasy, przedewszyst- kiem sulfokwasy wyzszych trójcyklicznych aromatycznych weglowodorów, np. zawar¬ tych w wyzszych frakcjach smoly pogazo¬ wej, jak olej antracenowy, kreozotowy i t.d. posiadaja same w sobie znakomite wlasci¬ wosci garbujace. Wspomniec nalezy jako przyklady: kwasy sulfonowe, antracenowe i fenantrenowe i t. p. Zwlaszcza nadaja sie produkty kondensacyjne kwasów sulfono¬ wych, które mozemy otrzymac przez o- grzewanie; tego rodzaju produkty konden¬ sacyjne nadaja sie znakomicie do garbo¬ wania i w tych wypadkach, kiedy pojedyn¬ cze sulfokwasy same przez sie nie posiada¬ ja zadnego lub tylko slabe wlasnosci gar¬ bujace, jak to ma miejsce u kwasów sulfo¬ nowych, naftalinowych i toluolowych.Przykladem takich produktów konden¬ sacyjnych moga sluzyc sulfokwasy nafta¬ liny, metylnaftaliny, antracenu, toluolu lub mieszaniny sulfokwasów toluolu i nafta¬ liny, które otrzymujemy przez ogrzewanie sulfokwasów, a które sa w wodzie latwo rozpuszczalne i daja z roztworami zelaty¬ ny silne osady.Powyzsze do garbowania wyszczegól¬ nione materjaly moga byc uzywane za¬ równo pojedynczo lub w mieszaninie z in- nemi garbnikami, przed lub po uzyciu in¬ nych garbników. Nie stracaja one natural¬ nych garbników lecz zwiekszaja ich roz¬ puszczalnosc.Zastosowanie ich w garbarstwie odpo¬ wiada w zupelnosci zastosowaniu natura1-nych garbników. Poniewaz sulfokwasy ;a o wiele silniejszemi kwasami anizeli natu¬ ralne garbniki, zaleca sie je prawie zupel¬ nie zobojetniac, a przez odpowiedni doda¬ tek kwasu podczas calkowitego trwania garbowania, utrzymywac w slabo kwasnej reakcji.. Otrzymana skóra jest zwykle jasno za¬ barwiona, nawet przy uzyciu ciemnych lub brudnozabarwionych naturalnych garb¬ ników i daje sie przez koncowe potrakto¬ wanie jednym ze wspomnianych tu cial czesto w znacznym stopniu pojasnic.W innych wypadkach jest skóra wiecej lub mniej zabarwiona, np. z produktem kondensacji kwasów sulfonowych antra¬ cenu otrzymuje sie równomiernie przefar- bowana skóre o pieknej czarnej barwie.Przyklad 1.Rozpuszcza sie 50 czesci, otrzymanej przez sulfonowanie 8(¥ antracenu, a w da¬ nym wypadku przez sól wapienna oczy¬ szczonej mieszaniny soli sodowych 1.5 i 1.8 disulfokwasów antracenu w 1000 czesciach zimnej wody, zakwasza 50 czesciami 10^ kwasu siarkowego, wklada don surówke odwapniona kwasnym siarczynem i pozo¬ stawia sie ja w tej kapieli tak dlugo, az nastapi przegarbowanie. Skóre nastepnie w zwykly sposób sie pierze i otluszcza.Dzieki tej operacji jest ona brunatno zabar¬ wiona z nakrojem jasnobrunatnym, o moc¬ nej strukturze tkanki i dobrej wytrzyma¬ losci na rozerwanie.W podobny sposób mozna zastosowac inne sulfokwasy antracenu, lub sulfokwasy fenantrenu, wzglednie fluorenu lub miesza¬ niny takich sulfokwasów, wzglednie sulfo¬ kwasy otrzymywane z surowego antr.-.v- cenu.Przyklad 2.Rozpuszcza sie 40 czesci kwasu dichlor antracendisulfonowego w 1000 czesciach goracej wody, okwasza 100 czesciami 10'^ kwasu siarkowego, po ostygnieciu wklada don surówke odwapniona dwusiarczynem i pozostawia sie ja w tej kapieli tak dlugo, az nastapi przegarbowanie. Skóre nastep¬ nie w zwykly sposób pierzemy i otluszcza¬ my, jest ona brudnozóltego koloru, z jasno rózowo-zóltym nakrojem i o mocnej struk¬ turze tkanki.Przyklad 3.Uiywa sie do garbowania zobojetnione¬ go wodnego roztworu produktu kondensa¬ cji naftalino sulfonowego, przygotowanego w nastepujacy sposób: 100 czesci naftaliny nagrzewa sie przez 8 godzin do 130°Cz 100 czesciami stezonego kwasu siarkowe¬ go, nastepnie podnosi sie temperature az na 170—180° i przedmuchuje powietrzem.Wyjete próby okazuja na poczatku przy rozpuszczaniu w wodzie wzrastajace ilosci nierozpuszczalnych frakcyj, które jednak przy dalszem ogrzewaniu zupelnie znikaja.Kondensacja jest ukonczona, gdy próba latwo i na jasno rozpuszcza sie w wodzie.Analogicznie postepuje sie przy uzyciu produktów kondensacyjnych innych sulfo¬ kwasów np. cial otrzymywanych z kwasu metylnaftalin-sulfonowego, antracen-sulfo- nowego, toluol-sulfonowego i t. d. lub z ich mieszanin. PL PL