Opis patentowy opublikowano: 15.05.1982 114542 Int. Cl.2 B23K 9/12 Twórcy wynalazku: David Albert Samokovliiski, Alfred Emmerich Ne- metschdk, Emil" Assemov Maksimov, Peter Dimi- trov Petrov, Ivan Iliev Ivanov Uprawniony z patentu: ZUV „Progress", Sofia (Bulgaria) Podajnik planetarny drutu Przedmiotem wynalazlk-u jest podajnik planetar¬ ny drutu elektrodowego spawalniczego z gietkim nastawianiem rolek doprowadzajacych zaleznie od .srednicy drutu.. Znany jest z niemieckiego opisu patentowego nr DT-(OiS 26-43-110121 podajnik planetarny drutu elektrodowego, w którym ustawianie rolek dopro¬ wadzajacych jest dokonywane za pomoca tarowa¬ nej sprezyny, wywierajacej staly nacisk na drut; wychodzacy z podajnika.Znany podajnik ma korpus, po jednej stronie którego, równolegle do otworu* którym jest dopro¬ wadzany drut elektrodowy, .sa umieszczane gniaz¬ da z poruszanymi osiowo tlokami. Na kazdym tloku jest sztywno umocowany walek na którym jest ulozyskowana doprowadzajaca drut rolka o profilu hiperboloidalnym. Walki rolek doprowadza¬ jacych sa ustawione prostopadle wzgledem kie¬ runku ruchu tloków i tworza miedzy soba kal 20° do 45°.Po drugiej stronie konpusu usytuowane jest po¬ dluzne cylindryczne wglebienia, w którym jest umieszczony ruchomy osiowo stozek wodzacy, któ¬ rego ruch ogranicza nakretka regulacyjna, nakre¬ cona na gwint,, naciety po stronie zewnetrznej u konca cylindrycznie wglebionej czesci korpusu.Miedzy stozkiem wodzacym i obrzezem korpusu miesci sie na jego czesci cylindrycznej tarowana sprezyna, która wypycha stale stozek wodzacy w kierunku na zewnatrz obrzeza korpusu. 10 ,15 20 30 Wzdluz obrzeza korpusu sa naciecia, na których sa umocowane zawiasowo na osiach dzwignie dwu- ramieaine o tóznej dlugosci' ramion. Rannie krót¬ kie kazdej dzwigni styka sie z czescia czolowa tloka, zas drugie ramie, dluzsze, styka siie poprzez zamocowana na jego koncu rolke, z powierzchnia zewnetrzna stozka wodzacego. Dzwignie dwuira- mienme sa umocowane równolegle do doprowadza¬ nego drutu elektrodowego, w zwiazku z tym róz¬ nica dilugosci ramion i ich laczna dlugosc ma za¬ sadniczy wplyw na wielkosc sily nacisku, wywie¬ ranego przez rolki doprowadzajace drut.Opisany podajnik doprowadza drut etejktirodowy z niezmienna sila. Fodajmik taki stosuje sie do, drutów elektrodowych o róznych srednicach. • Zasadnicza wada opisanego podajnika jesi umieszczenie dzwigni, które powoduje powieksze¬ nie jego wymiarów. Spowodowana dlugoscia dzwi¬ gni stosunkowo duza dlugosc podajnika drutu po¬ woduje zwiekszenie osiowego bicia urzadzenia, co doprowadza do zmniejszenia okresu uzytkowania lozysk silinika napedowego.Inna istotna wada opisanej konstrukcji jest nie¬ moznosc uizyskania bezposredniego sprezystego po¬ laczenia miedzy rolkami i czescia sprezysta, któ¬ ra stanowi wytarowana sprezyna, Dalllsza wada jest niekorzystne dzialanie sil od¬ srodkowych przy duzych predkosciach doprowa¬ dzania drutu. W tym przypadku, wobec stosunko¬ wo wiekszej masy tloków i rolek w porównaniu 114 5423 114 542 4 z masa dlugich ramion dzwigni, trudno jesit uzys¬ kac zrównowazenie sil odsrodkowych. Sily odsrod¬ kowe, dzialajace istotnie na dolnym koncu dzwig¬ ni,, sa wypadkowa sila stycznej, wywolanej oibro- teim podajnika i sily .promieniowej, spowodowanej sila mas odsrodkowych.Znany jest z niemieckiego opisu paitemtoweigo nr 26-43^103 .podajnik planeltarny drutiui, w któ¬ rym wyeliminowano wade, bedaca wynikiem rów¬ noleglego w stosunku do druitu elektrodowego umieszczenia dzwigni. W takim podajniku dzwig¬ nie sa usytuowane lukowo i prostopadle do kie¬ runku drutu. Podobnie, jak w opisanym wyzej podajniku), krótkie ramie kazdej dzwigni styka sie z tlokami uruchamiajacymi rolki doprowadzajace drut, zas dlugie ramiona tych dzwigni stykaja sie i profilami rotooczymi krzywki, obrotowej wzgle¬ dem .korpuisu, napedzanej bezjposrednio przez sil¬ nik elekfbryezmy.Istotna wada tego podajnika jest brak elemen¬ tu sprezystego!, zapewniajacego równomierne na¬ rastanie sily oddzMywamia rolek doprowadzaja¬ cych na drut. W tym przypadku sila docisku nie jest tarowana, co jest niekorzystne przy doprowa¬ dzaniu drutów zarówno twardych (np. stalowych) jak i miekkich (npu aluminiowych). Sile wypy¬ chania podajnika nastawia sie w wyniku rózniej mas krzywki i korpusu przy wzajemnym wirowa¬ niu i nie ma mozliwosci jej zmiany przy stosowa¬ niu drutów o rózneji .sztywnosci.Celem wynalazku jest skonstruowanie .podajniki planetarnego drutu o mozliwie niewielkiej dlugos¬ ci i niewieillkim ciezarze, umozliwiajacego sprezys¬ te ustawienie rolek w stosunku do przekroju ele¬ ktrod z jednoczesnym tarowanym ustawieniem sily wypychania odpowiednio do przekroju drutu ele¬ ktrodowego i materialu, z którego jest on wy¬ konany. ' ¦ Cel wynalazku osiagnieto przez zaprojektowanie podajnika, w którym miejdzy kolnierzem i krzywika usytuowana jest sprezyna w postaci spirali Archi- medesai, której koniec wewnetrzny jest pnzymoico- wany do korpusu, zais koniec zewnetrzny do krzy¬ wki.Podajnik zawiera kolki wspólpracujace z wycie¬ ciami w kolnierzu dla utrzymania dlugich ramdor. lukowatnych dzwigni w stalym styku zprofilami: ro¬ boczymi krzywek. Osie kolków sa równolegle do dru¬ tu elektrodowego. Podajnik zawiera zawieszone po jednej stronie kolków obciazniki dla zrównowa¬ zenia sil odsrodkowych.Krzywika jest sztywno umocowana na tylnej pokrywie, a obydwie czesci sa zalbezpieczome przeid osiowym .przemieszczeniem wzgledem kolnierza za jpomoica osadczego pierscienia umieszczonego w kanaliku piasty.Na olbwodzie kolnierza jest umocowana pokrywa przednia), zakrywajaca czesc czolowa korpuisu. Po¬ krywa przednia i pokrywa tylna sa ze soba skre¬ cone. Krzywka jest zaryglowana na kolnierzu kor¬ pusu za pomoca kolka ryglujacego, umieszczonego wraz ze sprezyna wypychajaca w gniezdzie w tyl¬ nej pokrywie ipodajnika..Jeden koniec kolka ryg¬ lujacego jest usytuowany w gniezdzie kolnierza korpusu, zas drugi jego' koniec wystaje z tyUneg pokrywy podajnika: W krzywce jest kilka otwo¬ rów do mocowania w nich sprezyny, dla zmiany jej naprezenia wlasnego.Przedmiot wynalazku uwidoczniono w' przykla- 5 dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 prizedstawia; schemat kinematyczny podajnika ,bez pokrywy przedniej w widoku z przodu, fig. 2 — schemat kinematyczny podajnika w widoku od strony piasty, fig. 3 — podajnik w widoku akiso- nometrycznym, fig. 4 — podajnik w widoku oó strony silnika,, fig. 5 — .podajnik ibez pokrywy w przekroju pionowym,, fig. 6 — podajnik w widoku w kierunku A wedlug fig. 5, fig. 7 — .podajnik w przekroju 'B-B wedlug fig. 5, fig. 8 — tlok z rolka w widoku aksonometrycznym, fijg. 9 — ele¬ menty blokujace .podajnika w drugoim przykladzie wykonania w przekroju.Podajnik wedlug wynalazku (fig. i—3) zawiera kcirpus 2, którego czesc srodkowa stanowi kolnierz 21 i piasta 22. Po stronie czolowej korpusu 2 usy¬ tuowane sa dwa równolegle, okragle gniazda 3, w których sa umieszczone tloki 5 (fig. 2). Gniazda 3 sa umieszczone symetrycznie po obu stronach ot¬ woru 23, przez który przechodzi drut elektrodowy I i maja od strony otworu wyjsciowego-23 wycie¬ cia 31, przez które przechodza swobodnie walki 4. na których sa ulozyskowane rolki 6 doprowadza¬ jace drut 1. Kazdy walek 4 jest umocowany na tloku 5 wolinonosnie i prostopadle do niego, przy czym walki 4 tworza ze soba kat. Tloki 5 o prze¬ kroju cylindra scietego wzdluz calej jego dlugosc po jednej stronie, na której jest umiesziczony wa¬ lek 4, maja na stronie wewnetrznej slepe otwory 51 z umieszczonymi w nich sprezynkami 7, odpy¬ chajacymi od siebie tloki 5, a wraz z nimi i rol¬ ki 6 doprowadzajace drut 1. Ruch rolek 6 ku soibie celem docisniecia druitu , elektrodowego 1 zapew¬ niaja dwie lukowate dzwignie dwuramietane *, których krótkie ramiiona 81 sa w stalym styku z czolowymi czesciami tloków 5. Dzwignie 8 sa za¬ wieszone na walkach osiowych 9, zamocowanych na stronie czolowej kolnierza 21, korpusu 2, na którym sa prowadnice 10, zapewniajace ruich dzwi¬ gni 8 na walkach 9 tylko w jednej plaszczyznie.Na konlcui kazdego dlugiego ramienia 82 jest ot¬ wór, w który wtloczony jest 'kolek 11, przechodza¬ cy przez dzwignie 8 po Obu jej stronach ma wylot Na wychodzacym po stronie rolek 6 koncu kolka II umieszczony jest obciaznik 12 do zrównowaze¬ nia sil odsrodkowych, zas drugi jego- koniec prze¬ chodzi przez wyciecie 211 w kolnierzu 21 i wy¬ staje po drugiej jego stronie. Po drugiej stronie kolnierza 21 jest gniazdko 212, w które wchodz; sprezyna 13 w postaci spirali ATchimedesa. We¬ wnetrzny koniec sprezyny 13 jest umocowany w ot¬ worze 222 korpuisu 2, zas jej koniec zewnetrzna jest przytwierdzony do krzywki 14, zamykajacej gniazdko 212.Krzywka' 14 rjest ulozyskowana na piascie 22 korpusu 2 z mozliwoscia promieniowego ruchu wzgledem piasty 22. Krzywka 14 jest sztywno po¬ lac zioina z pokrywa tylna 17, tworzaca tylna czesc podajnika od strony silnika elektrycznego. Osad- czy pierscien sprezynujacy 15 na koncu piasty 22 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 zabezpiecza krzywke 14 wraz z pokrywa 17 przed przeimiesizczeniern osiowym,, Podajnik planetarny ma równiez..pokrywe przed¬ nia 19, obejmujaca korpus 2 i przymocowana sru¬ bami do zewnetrznej strony kolnierza 21 korpusu 2. Pokrywa przednia 19 i tylna 17 sa ze soba skre¬ cone.W srodku poikrywy przedniej 19 jeisit 'umocowana dysza wylotowa 20 drutu elektrodowego, wymie¬ niana w zaleznosci od przekrojiu drutu.^ Krzywka 14 ma dwa symetryczne profile robo- gae 141, stykajace sie trwale •z przechodzacym; przez wyciecia 211 kolkami 11. W najnizszym rtsiejlscu kazdego profilu roboczego 141 znajduje sie zajb 142, który zazebia sie z zapadka 16, umoco1- wana przegubowo na osce 24 na kolnierzu 21. iNa kazdej zapadce 16 jest wystep} 29 wchodzacy w wyciecie 191 w pokrywie przedniej 19 (fig. 4 Do zapadek 16, od strony krzywek sa przymoco¬ wane sztywno sprezyny piórowe 30 do wyjmowa¬ nia zapadek 16 z zazebienia z zejbaimi 141.W innym przykladzie wykonania .podajnika (fig. 9) krzywke 14 rygluje sie ona na kolnierzu 21 korpusu 2 za pomoca ko9ka ryglujacego 25, uimoco- wanego wraz ze sprezyna wypychaijajca .26 w gnie¬ zdzie w pokrywie tylnej 17. Jeden koniec .'kolka ryglujacego 25 tkwi w gniezdzie 27 w kolnierzu 21, zas drugi jego koniec, zakonczony obrzezem 28, wystaje na zewnatrz pokrywy 17.Zalozenie drutu elektrodowego 1 do podajnika wedlug wynalazku z jednoczesnym .: zablokowa¬ niem krzywek 14 na-kolnierzu 2.1 pnzy pomocy, zapadek 16 odbywa sie .w nastepujacy sposób: Pokrywe tylna 17 wraz z krzywika 14 obraca sie wzgledem pokrywy przedniej 19, albo korpusu 2, przy czym wystepy 29 wciskaja zapadki 16 do srodka dla ich zazebienia z zebami 142. W tym polozeniu sprezyna 13 jest dodatkowo dokrecona. a ko'Hki 11 dzwigni 8 osiagaja najnizszy poziom na profilu roboczym 141 krzywek 14 wskutek dzialania .sprezynek 7, które wypychaja tloki 5 na zewnatrz i podnosza krótkie ramiona 81 lizlko-. waltych dzwigni1 8. Razem z tlokami 5 oddalaja sie równiez od siebie rolki 6 tak, by mógl przejsc miedzy nimi drult elektrodowy 1.Nastepuje^ dodatkowo przymusowy obrót obu pokryw- 17, 19 wzgledeim siebie, a sprezyny pióro¬ we 30 podnosza zapadki 16 i zwalniaja krzywiki 14.Pod dzialaniem sprezyny 13 zwolniona krzywka 14 obrada sie razeim z pokrywa tylna 17 w przeciw¬ nym -kierunku,, przy czym kolki 11 podnosza sie do najwyzszego- poziomu na profilu roboczym 141 krzywiki 14. Wdkutek tego dlugie ramiona 82 lu¬ kowatych dzwigni" 8, które Obracaja sie na wal¬ kach 9, zostaja wypchniete ku obrzezy kolnierza 21, zas ich krótkie ramiiona 81 dociskaja tloki 5 ku solbie, doprowadzajac do styku roiek 6 z dru¬ tem eletafcradowyim 1.W tym polozeniu sprezyna 13 zostaje scisnieta i wywiera poprzez dzwignie 8 i rolki 6 nacisk wystarczajacy dla wypchniecia drutu elelktrodowe- go 1.W drugim przykladzie wykonania dla przepro¬ wadzenia drutu elektrodowego 1, skreca sie ze so» L4 542 6 ba obie pokrywy 17, 19 talk, ze koniec kolka 25. wchodzi do gniazda 27 w; Kolnierzu 21. W tym po¬ lozeniu sprezyna 13 jest: scisnieta,, zas roOlki 6 s^ w polozeniu rozsunietym. 5 Dla uwolnienia sprezyny 13 ze stanu zabloko¬ wania, wyciaga sie kolek 25, po czym krzywka 14 przechodzi w polozenie wyjsciowe, a roflki 6 sci¬ skaja drut elektrodowy 1. , Podajinik planetarny drutu wedlug wynala:zku 10 ma zastosowanie do drutów o róznych srednicach i z róznych materialów, przy czym sile wypycha¬ nia nastawia sie poprzez wymiane sprezyny, albo przez zmiane jej naprezenia wlasnego, co prowa¬ dzi sie przez zmiane imiejisea jej umocowania na 15 krzywikach 14. W tym celu w'krzywkach 14 jesli kiika otworów 143 do mocowania, odpowiadaja¬ cych róznym wartosciom naprezenia wlaisnego sprezyny.W podajniku wedlug wynalazku uzyskano istot¬ ne slkrócenie dlugosci urzadzeniai, dziejki czemu poprawily sie warunki 'pracy silnika. Ciezar po¬ dajnika zostal zmniejszony i 'Uzyskano warunki dila dokladniejszego -zrównowazenia szkodliwych sil odsrodkowych. Okres uzytkowania rolek zosta-i wydluzony dziejki miekkiemu, sprezystemu pola¬ czeniu miedzy nimi i elementem dociskowym.Zastrzezenia pa tent o. w e 30 1. Podajnik planetarny drutu elektrodowego spawalniczego zawierajacy osiowy korpus., które¬ go czesc srodkowa stanowi kolnierz z piasta i nz którego stronie. czolowej Usytuowane sa gniazda tloków podtrzymujacych - ruchome promieniowo rolki doprowadzajace drut, zas powierzchnie czo¬ lowe tloków sa w stalym styku z krótkimi ra¬ mionami lukowatymi dzwigni dwuramiennych umocowanych przegubowo na czesci kolnierzowej piasty, prostopadle do osi drutu elektrodowego', ,zasv. dlugie ramiona dzwigni sa w-styku z protfilam- roboczyimi krzywki, ulozyskowanej w piascie kor¬ pusu, znamienny tym, ze miedzy, kolnierzem (21) i krzywika (14) usytuowana jest sprezyna. (13) w postaci spirali Archimedesa, której1 koniec we- 45 wnetrzny jest przymocowany do korpusu (2), zas koniec zewnetrzny do krzywki (14). 2. Podajnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera kolki (11) wspólpracujace z wycieciami;. (211) w kolnierzu i(21) dla utrzymania dlugich ramion (82) dzwigni (8) w stalym styku z profilami roboczy¬ mi (141) krzywek (14), przy czym osie kolków (11) sa -równolegle do drutu' elektrodowego. (1). 3. Podajnik wedlug zartrz. 1, znamienny tym, __ ze zawiera zawieszone .po jednej stronie kolków (11) obciazniki (12) dla zrównowazenia sil odsrod¬ kowych. 4. Podajnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze krzywka (14) jest sztywno umocowana na tyJ- 60 nej pokrywie (17), a obydwie czesci sa zabezpie¬ czone przed osiowym przemieszczeniem wzgledem kolnierza (21) za pomoca osadczego pierscienia sprezynujacego (15), umieszczonego w kanaliku piasty'(22). 65 5. Podajnik wedibug zastrz. 1, znamienny tym,*114 542 ze na obwodzie kolnierza (21) jest umocowana po¬ krywa przednia (19), zakrywajaca czesc czolowa koTpuisu (2), przy czyim .pokrywa przednia (19) i po¬ krywa tyLna (17) sa ze soiba skrecone. 6. Podajnik wedlug zastrz. 1 albo 5, znamienny tym, ze w krzywce (14) jesii kiillka oitworów (143) do mocowania sprezyny (13) dla zmiany jej na¬ prezenia wlasnego. 7. Podajnik wedlug zastrz. 1, -znamienny tym, ze na najnizszym poziomie profili roiboczych (141) kazdej krzywiki (14) usytuowany jest zaib (142), i którym wspólpracuja zapadki (16) umocowane przegobowo na kolnierzu (21) od strony krzywki (14), przy czym kazda zapadka (16) ma wystep (29), który wchodzi w wyciecie (191) w pokrywie przed¬ niej (19), zas od strony krzywek <14) sa do zapa¬ dek (16) sztywno przymocowane sprezyny pióro¬ we (30) do wyjmowania zapadek (16) z zazebienia z zefcami (142) krzywek (14). 8. Podajnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze krzywka (14) jest zaryglowana na kolnierzu (21") korpusu (2) za pomoca kolka ryglujacego (25) umocowanego wraz ze sprezyna wypychajaca (26) w gniezdzie w pokrywie tylnej (17).Fig. 2 Fig. 3114 542 Fig. 4 Fig.S 8 flz Fig.6 Fig. 7114 542 %¦ 8 F/g. 9 PZG.raf. Koszialin D^2Q1 105 A-4 Cena 45 zl PL PL PL PL PL