Przedmiotem wynalazku jest sposób napedu i stero¬ wania wrzeciona gladzarki.Dotychczas w znanych gladzarkach do cylindrów lub walków powszechnie stosowane jest gladzenie dwukie¬ runkowe polegajace na nadawaniu narzedziom sciernym ruchu obrotowego i posuwisto-zwrotnego. W efekcie tych ruchów uzyskuje sie charakterystyczne slady obróbki, przecinajace sie pod pewnym katem, uzaleznio¬ nym od stosunku obu predkosci skladowych ruchu nar¬ zedzia. Krzyzujace sie slady obróbki powoduja przyspie¬ szone zuzycie powierzchni elementu wspólpracujacego z gladzona powierzchnia, którym najczesciejjest pierscien uszczelniajacy przemieszczajacy sieruchemrównoleglym do osi gladzonej powierzchni.Znane sposoby napedu i sterowania wrzeciona gla¬ dzarki polegaja na zaleznej albo niezaleznej, skokowej albo ciaglej zmianie predkosci wrzeciona w postepowym ruchu posuwisto-zwrotnym i w ruchuobrotowym,doko- nywanej poprzez zmiany przelozen w przekladniach mechanicznych, albo poprzez zmiany predkosci obroto¬ wych w hydraulicznych albo elektrycznych ukladach napedowych. Znane sposoby napedu i sterowania wrze¬ ciona gladzarki nie pozwalaja na jednokierunkowe, wzdluzne gladzenie powierzchni cylindrów lubwalków w edu uzyskania równoleglych do osi sladów obróbki, pozadanych ze wzgledów tribologicznych.Celem wynalazku jest usuniecie znanych wad i niedo¬ godnosci przez opracowanie nowego sposobu napedu sterowania wrzeciona gladzarki.Istota wynalazku polega na tym, ze po wlaczeniu mechanizmu rozpierajacego narzedzia sciernesila iwpra¬ wieniu wrzeciona w ruch posuwisto-zwrotny,zlicza siena biezaco za pomoca licznika ilosc skoków i porównuje w komparatorze z iloscia nastawiana dyskretnie, a w przy¬ padku ich zgodnosci uzyskujesie sygnalprzeregulowania z wykorzystaniem którego powoduje sie wylaczenie ruchu posuwisto-zwrotnego wrzeciona, a wlaczenie niskoobrotowego silnika hydraulicznego i obrót wrze¬ ciona o kata, który mierzy sie za pomoca konwertora i porównuje w komparatorze z katem nastawianym dysk¬ retnie, a w przypadku ich zgodnosci uzyskuje sie sygnal przeregulowania, z wykorzystaniem którego powoduje sie powtórzenie cyklu ruchów mechanizmu rozpierania narzedzi sciernych i ruchów wrzeciona azdo osiagniecia zadanego wymiaru.Zaleta techniczna sposobu wedlug wynalazku jest to, ze zwieksza mozliwosci operacyjne gladzarki o gladzenie jednokierunkowe, pozwalajace uzyskiwac sladyobróbki równolegle do osi gfadzonej powierzchni, co znacznie zmniejsza zuzycie wspomnianych wyzej pierscieni uszczelniajacych oraz umozliwia dyskretne nastawienie parametrów obróbki, a tym samym kh najkorzystniejszy dobór.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, naktórym fig. 1 —przedsta¬ wia uproszczony widok na gladzarkedo cylindrów, fig. 2 — schemat sterowania iloscia podwójnych ruchów posuwisto-zwrotnych narzedzia, fig. 3 — schemat stero-3 114 367 4 wania katowym przestawieniemwrzeciona, fig.4—sche¬ mat napedu obrotowego wrzeciona, a fig. 5 — wykres przebiegu gladzenia jednokierunkowego.W sposobie napedu i sterowania wrzeciona gladzarki umozliwiajacym gladzenie jednokierunkowe bedacym ¦ przedmiotem wynalazku korpus 1 mocujacy pilniki scierne 2 otrzymuje naped do wrzeciona 3 za pomoca lacznika 4. Po wprowadzeniu narzedzia do otworu i uru¬ chomieniu dzialania mechanizmu rozpierajacego narze¬ dzia scierne sila P wrzeciono3wykonuje podwójne ruchy posuwisto-zwrotne wraz z narzedziem o skoku zblizo¬ nym do 1 wzgledem wrzecknnika 5 lub razem z nim uczglejdeni korpusu kolumny obrabiarki 6 w ilosci U nastawianej dyskretniej. Podwójne skoki wrzeciona sa zliczane na biezaco przez licznik 7 w postaci k celem porównania ich w komputerze t z wartoscia zadana U i uzyskajtiia sygnalu przeregulowania ipi w przypadku wystapienia zgodnosci wartosci zadanejIl i otrzymanej ii. Pojawienie sie ipi powoduje wylaczenie ruchów posuwisto-zwrotnych narzedzia, wylaczenie mechaniz¬ mu rozpierania narzedzi sciernych silaP oraz wlaczenie niskoobrotowego silnika hydraulicznego 9 powoduja¬ cego bezposrednio lub za pomoca przekladni mechani¬ cznej obrót wrzeciona 3 o kat fi nastawiany dyskretnie wartoscia ifi i kontrolowany za pomoca konwertora li wartoscia iK/iw celu uzyskania sygnalu przeregulowania ip2 z komparatora 11 w przypadku zgodnosci ifi z iKfi.Pojawienie sie sygnalu in powoduje wylaczenie silnika hydraulicznego 9, wlaczenie mechanizmu rozpierania narzedzi sciernych 2 sila P oraz uruchomienie ruchów posuwisto-zwrotnych wrzeciona 3 w ilosci i*, powykona¬ niu której cykl sie powtórzy i bedzie sie powtarzal tak dlugo, az gladzona powierzchnia osiagnie zadany wymiar. Pokazany wykres podaje przebieg zmian sily P rozpierania narzedzi sciernych w funkcji czasu, gdzie poszczególne przedzialy czasu oznaczaja: tp — czas wla¬ czania lub wylaczania mechanizmu rozpierajacego nar¬ zedzia scierne sa P, t* — czas wykonywania przez wrzeciono 3 ruchów posuwisto-zwrotnych w ilosci i*, ifi — czas przestawiania wrzeciona 3 o kat iii Zastrzezenie patentowe Sposób napedu i sterowania wrzeciona gladzarki, w ruchu posuwisto-zwrotnym i okresowym ruchu obroto¬ wym ze sterowaniem mechanizmu rozpierania narzedzi sciernych, znaMie—y tym, ze po wlaczeniu mechanizmu rozpierajacego narzedzia scierne (2) sila (P) i wprawieniu wrzeciona (3) w ruch posuwisto-zwrotny, zlicza sie na biezaco zapomoca licznika (7) iloscskokówOl)i porów¬ nuje w komparatorze (S) z iloscia (Ik) nastawiana dysk¬ retnie, a w przypadku ich zgodnosci uzyskuje sie sygnal przeregulowania (ipi), z wykorzystaniem którego powo¬ duje sie wylaczenie ruchu posuwisto-zwrotnego wrze¬ ciona (3), a wlaczenie niskoobrotowego silnika hydra¬ ulicznego (9) i obrót wrzeciona (3) o kat 0), który mierzy sie za pomoca konwertora (lt) i porównujew kompara¬ torze (11) z katem 0K£) nastawianym dyskretnie, a w przypadku ich zgodnosci uzyskuje sie sygnal przeregulo¬ wania (ki\ z wykorzystaniem którego powoduje sie powtórzenie cyklu ruchów mechanizmu rozpierania na¬ rzedzi sciernych (2) i ruchów wrzeciona (3). az do osiag¬ niecia zadanego wymiaru.114 367 7 O [O « o ± J_ A fig.1 1 fip* fig.2 11 Lk» ! ' 'P2 m ^ fig. 3 p I *E JobL fig 5 PL