Przedmiotem wynalazku jest elek¬ tryczny uklad sygnalizacji majacy szczególne zastosowa¬ nie w sgnalizacji szybowej w górnictwie.Stan techniki. Dotychczas znane i stosowane uklady sygnalizacji alarmowej w szybach górniczych skladajace sie z nadajników alarmowych, alarmowych sygnalizato¬ rów akustycznych i optycznych oraz przekazników, cha¬ raktery/uja sie tym, ze sa to uklady pasywne, które zostaja pobudzone do dzialania dopiero w momencie nadania alarmu. W ukladach tych, nadanie impulsu alarmu elementami wykonawczymi, powoduje zalacze¬ nie sygnalizatorów alarmowych z równoczesnym zala¬ czeniem przekaznika alarmowego, co na przyklad przy uszkodzeniu tego przekaznika moze spowodowac bar¬ dzo powazne awarie w ukladach napedowych maszyn wyciagowych, a szczególnie w zautomatyzowanych ukla¬ dach, gdzie styk przekaznika wykonawczego wystepuje bezposrednio w obwodzie bezpieczenstwa. Ponadto pod¬ stawowa wada tych ukladów jest brak kontroli ciaglosci obwodu alarmowego, kiedy nadanie impulsu alarmu nie tylko nie spowoduje przerwania obwodu bezpieczen¬ stwa, ale równiez nie zostana w^czone sygnalizatory akustyczne, czy tez w ogóle impuls alarmu nie zostanie nadany w przypadku uszkodzenia nadajnika alarmowe¬ go.Celem wyeliminowania tych-niedogodnosci postano¬ wiono opracowac aktywny uklad alarmowy, sygnalizu¬ jacy o zaistnialym lub mogacym powstac niebezpieczen¬ stwie a takze w przypadku powstania nieprawidlowosci w ukladzie sygnalizacji i blokady maszyny wyciagowej.Istota wynalazku. Cel ten zrealizowano wedlug wyna¬ lazku w ten sposób, ze przekaznik alarmowy znajduje sie trwale pod napieciem. Przekaznik alarmowy podlaczony jest jednym wyprowadzeniem do bieguna minusowego napiecia stalego, a drugim wyprowadzeniem do bieguna plusowego poprzez szeregowo podlaczone: przycisk zala¬ czania zasilania, przekazniki przeznaczone do spelnienia zadanej funkcji jak na przyklad: jazdy osobistej, wydoby¬ cia urobku, jazdy ludzi, blokady maszyny wyciagowej, kontroli otwarcia skipu i tym podobne, w zaleznosci od potrzeb oraz nadajniki alarmowe zainstalowane na poszczególnych stanowiskach sygnalizacyjnych. Ponad¬ to w ukladzie wedlug wynalazku, znajduje sie sygnaliza¬ tor optyczny i sygnalizatory akustyczne oraz przekaznik alarmowy czasowy, które takze jednym wyprowadze¬ niem podlaczone sa do bieguna minusowego napiecia stalego, a do bieguna plusowego wlaczone sa nastepu¬ jaco: sygnalizator optyczny i sygnalizatory akustyczne poprzez równolegle polaczone zestyki przekaznika alar¬ mowego, a przekaznik alarmowy czasowy poprzez szere¬ gowo wlaczony zestyk przekaznika alarmowego. Uklad wedlug wynalazku jest ukladem samokontrolujacym siei kazde uszkodzenie któregokolwiek z elementów tego ukladu spowoduje nadanie alarmu i nie zezwala na moz¬ liwosc uruchomienia maszyny wyciagowej przy nie zala¬ czonym obwodzie alarmowym.Objasnienie rysunku. Uklad wedlug wynalazkujest bli¬ zej objasniony na rysunku, który przedstawia jego sche¬ mat ideowy.3 114 077 4 Przyklad stosowania. Uklad alarmowy wedlug wyna¬ lazku sklada sie z irzech obwodów, a mianowicie: z obwodu alarmowego przekaznika PI; obwodu przeka¬ znika P2, czasowego alarmu akustycznego, obwodu optycznego sygnalizatora i akustycznych alarmowych sygnalizatorów BI—Bx. Alarmowy przekaznik PI w cza¬ sie normalnej pracy urzadzenia wyciagowego znajduje sie trwale pod napieciem i podlaczonyjestjednym wyprowa¬ dzeniem do plusowego bieguna napiecia stalego, a dru¬ gim wyprowadzeniem do bieguna minusowego tego napiecia. Do bieguna plusowego napiecia stalego, prze¬ kaznik PI podlaczony jest poprzez szeregowo polaczony przycisk G i styk przekaznika P9b kontroli zahamowania maszyny wyciagowej oraz styki przekazników P3—Px przeznaczonych do spelnienia okreslonych funkcji, jak na przyklad: kontroli otwarcia skipu, blokady, jazdy ludzi, wydobycia, gotowosci stanowisk pomocniczych i tym podobnych oraz poprzez szeregowo polaczone alar¬ mowe nadajniki NI—Nx. W obwodzie tym styk przeka¬ znika P5 przeznaczonego do blokady maszyny wyciago¬ wej, zbocznikowany jest awaryjnym lacznikiem L, a przekaznik P6 zbocznikowany jest przekaznikiem P7, natomiast grupa przekazników P5—Px bocznikowane sa stykiem P9a przekaznika kontroli zahamowania maszy¬ ny wyciagowej, a przekaznik P9b i przycisk G zboczniko- wane sa stykiem Pla przekaznika PI. Przekaznik P2 czasowego alarmu, jednym wyprowadzeniem podla¬ czony jest do bieguna minusowego napiecia stalego, a drugim wyprowadzeniem do bieguna plusowego przez bierny styk Plb przekaznika PI.Obwód optycznego sygnalizatora L i akustycznych sygnalizatorów BI—Bx, sklada sie z równolegle polaczo¬ nych biernych styków Ple i Pld przekaznika PI, podla¬ czonych do bieguna plusowego napiecia stalego, które to do bieguna minusowego sa podlaczone przez sygnaliza¬ tora L. styk P2a przekaznika P2 z równolegle wlaczo¬ nymi akustycznymi sygnalizatorami BI—Bx. Zalaczenie ukladu do pracy nastepuje przyciskiem C pod warun¬ kiem, ze maszyna wyciagowa jest zahamowana i alar¬ mowe nadajniki NI—Nx oraz przekazniki P3 i P4 kontroli otwarcia klap skipu nie sa pobudzone. W czasie postoju maszyny wyciagowej styk P9a przekaznika P9 kontroli zahamowania maszyny wyciagowej jest zala¬ czany i obwód alarmowy znajduje sie trwale pod napie¬ ciem. Wylaczenie moze nastapic po nacisnieciu alarmo¬ wego nadajnika NI—Nx, lub pobudzaniu przekaznika P3—P4, albo przy uszkodzeniu alarmowego przekaznika PI wzglednie zaniku napiecia. W czasie jazdy maszyny wyciagowej styk P9a przekaznika P9kontroli zahamowa¬ nia jest rozwarty, przy czym obwód sygnalu alarmowego znajduje sie trwale pod napieciem.Nadanie sygnalu alarmu spowoduje wylaczenie prze¬ kaznika PI, zalaczenie sygnalizatorów L i BI—Bx, zala¬ czenie czasowego przekaznika P2, trwale zablokowanie maszyny wyciagowej. Po odpowiednim czasie nastapi zalaczenie czasowego przekaznika P2, który swoim sty¬ kiem P2a przerwie prace akustycznych sygnalizatorów BI—Bx, przy czym optyczny sygnalizator L jest czynny nadal do czasu ponownego wlaczenia przekaznika PI, co moze nastapic po zahamowaniu maszyny wyciagowej i usunieciu przyczyny alarmu.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad alarmowy sygnalizacji, zwlaszcza sygnalizacji szybowej, znamienny tym, ze alarmowy przekaznik (PI) oraz czasowy alarmowy przekaznik (P2) i alarmowy syg¬ nalizator optyczny (L) oraz alarmowe sygnalizatoryaku¬ styczne (BI—Bx) podlaczone sa jednym wyprowadze¬ niem do minusowego bieguna napiecia stalego, a z biegunem plusowym przekaznik (PI) podlaczony jest poprzez szeregowo polaczone: styk przycisku (G) i styk przekaznika (P9b) kontroli zahamowania maszyny wyciagowej, przy czym styki te sa zboczniow&ne stykiem przekaznika (Pla) alarmu, a nastepnie szeregowo pola¬ czone styki przekazniki funkcjonalnych (Px, P16 i P8) lacza sie z równolegle polaczonymi stykami przekazni¬ ków (fs)jazdy ludzi i (P7) transportu urobku i dalej lacza sie szeregowo z rów no legie polaczonymi stykami przeka¬ znika (P5) blokady maszyny wyciagowej i lacznika (L) blokady ,przy .czym grupa styków od (Px) do (P5) oraz styk lacznika (L) jest zbocznikowana stykiem przeka¬ znika (P9a) zahamowania maszyny wyciagowej, a nastepnie grupa tych styków laczy sie szeregowo ze sty¬ kami przekazników (P4 i P3) kontroli otwarcia klap skipu i stykami laczników alarmowych (Nx, N2 i NI). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze czasowy alarmowy przekaznik (P2) polaczony jest z pulsowym biegunem napiecia stalego przez szeregowo wlaczony styk (Plb) przekaznika (PI), a alarmowy sygnalizator optyczny (L) polaczony jest z biegunem plusowymprzez dwa równolegle polaczone styki (Ple i Pld) przekaznika (PI), natomiast sygnalizatory akustyczne (BI, B2, B3 i Bx) polaczone równolegle lacza sie ze stykami (Pic i Pld) przekaznika (PI) poprzez szeregowo wlaczony styk zwlo- czny (P2a) przekaznika czasowego (P2).114 077 Plb Pic Ptd P2o P2 L -e- BI B2 B3 PL PL