PL113641B1 - Method of manufacture of 2,2-di-/4-hydroxyphenyl/-propane - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia 2,2'-dwu-/4-hydroksyfenylo/-propanu, znanego pod nazwa dian, z frakcji, otrzymanej w wyniku rozkladu katalitycznego odpadów, wystepujacych w procesie wytwarzania tego produktu.W procesie wytwairzaoia 2,2'-dwu-/4-hydroksy- fenyloZ-propanu na drodze kondensacji acetonu z fenolem wobec kwasnych katalizatorów obok glównego produktu poiwstaja odpady produkcyj¬ ne, zawierajace izomery 2,2,-dwui/4-hydroksyfeny- loZ-propamu, inne produkty uboczne, substancje smoliste oraz pewne ilosci 2,2'-dwun/4-hydroksy- fenyloZ-propanu. Odpady te najczesciej poddaje sie termicznemu rozkladowi z dodatkiem katalitycz¬ nych ilosci substancji kwasnych lub zasadowych.Wedlug opisu patentowego St. Zjedn. Am. nr 3466337 jako kwasne katalizatory stosuje sie kwas p-toluenosulfonowy, kwas benzenesulfonowy, kwas fosforowy i kwasny siarczan sodu, a proces pro¬ wadzi sie w temperaturze ponizej 300°C i przy obnizonym aisnieniu. Sposobem tym odzyskuje sie z odpadów jedynie fenol w ilosci siegajacej do 1,5 mola w stosunku do 2 moli fenolu zawarte¬ go w odpadach* W rozwiazaniu wedlug opisu patentowego ZSRR nr 305315 jako katalizatory stosuje sie NaOH i Na HC03 w ilosci 0,1—5% wagowych, a proces prowadzi sie w temperaturze 150—300°C i pod obnizonym cisniieniem w zakresie 0,65—18,5 KPa, korzystnie w strumieniu obojetnego gazu.Otrzymuje sie wówczas do 75% wagowych de¬ stylatu, zawierajacego okolo 45% wagowych fe¬ nolu oraz powyzej 50% wagowych p-izopropeny¬ lofenolu, jego izomeru orto-oraz dimerów. 5 Destylat otrzymany wedlug powyzszych sposo¬ bów miesza sie z fenolem i kontaktuje z silnie kwasnym kationiitem. Zachodzi wówczas reakcja aktywnych chemicznie p-izopropenylofenolu, o-izo- propenylofenolu oraz ich dimerów z fenolem 10 w kierunku powstawania 2,2'-dwu/4-hydiroksyfe- nyloi/-propanu i jego izomerów. W reakcja tej tworzycie równiez szereg produktów ubocznych, w tym glównie l,3,3-trójmetylo-6-hydroksy-l-/4- -hydroksyfenylofedan w reakcji cyklizacjii dime- w ru p-izopropenylofenolu, a takze znaczne ilosci substancji smolistych, które wplywaja na niska czystosc powstajacego 2,2'-dwu/4-hydroksyfenylo/- -propanu, niewielka selektywnosc procesu oraz po¬ woduja kumulowanie sie w ukladzie produktów 20 ubocznych (glównie l,3,3-tTójmetylo-6-hydroksy- -1/4-hydroksyfenylo/indanu), powstajacych poza wezlem kondensacji. Uniemozliwia to wprowadze¬ nie strumienia, zawierajacego zregenerowany 2,2'- -dwu-4/hydroksyfenylo/-propan do glównego ciagu 25 technologicznego.Istota wynalazku jest wytwarzanie 2,2'-dwu- -/4-hydroksyfenylo/-propanu w reakcji fenolu z pólproduktami, takimi, jak paira-i orto-izopro- penylofenole i ich dimery, otrzymanymi przez ka- 30 talityczny rozklad odpadów diamowyeh, przy czym 113 641 v,3 113 641 4 reakcje fenolu z tymi pólproduktami prowadzi sie wobec silnie kwasnych kationiitów jako kataliza¬ tora w zakresie temperatur 50—95°C, korzystnie w temperaturze 60—80°C, w obecnosci 1—45§/« wa¬ gowych, korzystnie 10—25% wagowych, produk¬ tów ubocznych procesu kondensacji fenolu z ace¬ tonem, • wprowadzanych w postaci ich fenolowego roztworu.Fenolowy roztwór ubocznych produktów procesu kondensacji stanowic moga osuszone lugi pokry- stalizacyjne z wezla wydzielania 2,2'-dwu-tf4-hy- droksyfenyloZ-propanu lub tez produkt destylacji osuszonych lugów potorystalizacyjnych.Osuszone lugi pokrystalizacyjine lub destylat osuszonych lugów zawiera 2—55f/t wagowych ubocznych produktów kondensacji fenolu 'z ace¬ tonem, takich jak' izomer orto^para-dwufenylolo- proiianu, izomer orto-orto- dwufenylolopropanu, paralzopropylofenol, 2,4-dwu^-hydroksyfenylo/fe- nol,j 2,^4-trójmelylo-4-/4,-hydroksyfenylo^chroman, 4-metylo-2,2,4-trój-(M,-hydroksyfenylo/chroman, 4- nmetylo-2,2,4-trój-/4-hydroksyfenylopentan oraz 2- metylo-2-^4,-hydroksyfenylo/-pentanon-4. Otrzymu¬ je sie w ten sposób z duza selektywnoscia pro¬ dukt o stopniu czystosci, umozliwiajacym wpro¬ wadzenie go bezposrednio do strumienia techno¬ logicznego, stanowiacego mieszanine poreakcyjna zasadniczego procesu kondensacji fenolu z ace¬ tonem, bez ujemnego wplywu na jakosc konco¬ wego produktu. Wskaznikiem selektywnosci reak¬ cji fenolu z izopropenylofenolem i jego dimerem jest przyrost stezenia l,3i,3i-fcrójmetyilo-6-hydTOksy- l-/4-hydroksyfenylo/indanu.Przyklad I. Do cyrkulacyjnegó ukladu reak¬ cyjnego, zlozonego z reaktora o pojemnosci 2000 cm1, wypelnionego kationitem Wofatit KPS w ilos¬ ci 1000 om8, zbiornika-podgrzewacza o pojemnosci 3500 cm* oraz z pompy obiegowej o maksymalnej wydajnosci 30 l/godzine wprowadzono 500 g de¬ stylatu, uzyskanego w wyniku rozkladu odpadów dianowych wobec podfosforynu sodu jako kata¬ lizatora. Destylat ten zawieral lacznie 46tyi wago¬ wych p-izopropenylofenolu, o-dzopropenylofenolu i ich dimerów.Nastepnie wprowadzono 500 g produktu desty¬ lacji osuszonych lugów pokrystalicznych, zawiera¬ jacych lacznie 2^/a wagowych o,o-dwufenylolopro- panu, 2A4-trójmetylo-4-/4,-hydro'ksyfenyilc^Hchro- manu, o-p-dwufenylolopropanu, zwiazku Dianina oraz dimerów izopropenylofenolu.Mieszanine cyrkulowano w ciagu 1 godziny w temperaturze 52°C przez zloze kationitu. Po tym okresie zawartosc dianu wynosila 21^/t wago¬ wych. Zawartosc l,3,3-trójmetylo-6-hydroksy-l-(/l4- -hydroksy-/-fenykstodaT*u. wzrosla o' 0,5f/« wago¬ wego. Z mieszaniny poreakcyjnej wydzielono w znany sposób dian, którego 30^/t roztwór me¬ tanolowy wykazal barwe 250 jednostek APHA, a,zawartosc zanieczyszczen w produkcie nie prze¬ kraczala 0,9^/t wagowych.Przyklad II. Do ukladu reakcyjnego, jak w przykladzie I wprowadzono 600 g produktu, otrzymanego w wyniku rozkladu odpadów diano¬ wych wobec podfosforynu sodu jako katalizatora, zawierajacego lacznie 63^/t wagowych p-izopro¬ penylofenolu, o-izopropenylofenolu i ich dimerów oraz 1500 g fenolu zregenerowanego, stanowiacego produkt destylacji osuszonych lugów pokrystali- zacyjnych, który zawieral 35e/« wagowych pro- 5 duktów ubocznych kondensacji, takich jak o,o-dwu- fenylolopTopan, 2,2,4-trójmeiEylo-4-/4,-hydroksyfeny- lo-i/chroman, dimery izopropenylofenolu.Mieszanine cyrkulowano w ciagu 1,5 godziny przez zloze kationitu w temperaturze 72°C. 10 W mieszaninie poreakcyjnej stwierdzono 17*/* wa¬ gowych dianu. Zawartosc l,3,3-trójmetylo-6-hydro- ksy-l-/4-hydroksyfenylo/indanu wzrosla o l,2Vt wa¬ gowych. Z mieszaniny poreakcyjnej wydzielono w znany sposób dian o barwie 30^/f roztworu me- w tanolowego 275 jednostek APHA i zawartosci za¬ nieczyszczen 1,0% wagowych.Przyklad III. Do ukladu reakcyjnego, jak w przykladzie I wprowadzono 600 g produktu roz¬ kladu odpadów dianowych, zawierajacego lacznie 20 69°/o wagowych p-izopropenylofenolu, o-izoprope- nylofenolu i ich dimerów oraz 2400 g osuszonych lugów pokrystaliizacyjnych, zawierajacych 52^/t pro¬ duktów ubocznych kondensacji takich, jak orto, para-dwufenylolopropan, orto,órto-dwuenylolopro- 26 pan, p-izopropylofenol, trisfenol I czyli 2,4-dwu- /4'-hydroksyfenylo/-fenol, zwiazek Dianina, czyli 2,2,4-trójmetylo-4-/4,-hydiroksyfenyloA;hroman, tri¬ sfenol II, czyli 4-metylo^2,2—4-trójnM,-hydroksy- fenyloZ-pentan oraz 2Hmetylo-2-/4\hydrOksyfenylo- 30 /ipentanon-4.Mieszanine cyrkulowano w temperaturze 95°C w ciagu 0,5 godziny. Po tym okresie czasu mie¬ szanina reakcyjna zawierala 14*/o wagowych dia¬ nu. Zawartosc l,3,3-trójmetylo-6-hydroksy-W4-hy- 35 droksyfenylo/indanu wzrosla^ o 2,l#/o wagowego.Z mieszaniny poreakcyjnej wydzielono w znany sposób dian o barwie 30f/§ roztworu metanolowe¬ go 300 jednostek APHA i zawartosci zanieczy¬ szczen l,3*/t wagowych. 40 Przyklad IV (porównawczy).(Przyklad ten pod wzgledem stosowanych para¬ metrów jest porównywalny z przykladem II).Do ukladu reakcyjnego, jak w przykladzie I, wprowadzono 600 g produktu, otrzymanego w wy- 45 niku rozkladu orpadów dianowych wobec pod¬ fosforynu sodu jako katalizatora, zawierajacego lacznie 63§/o wagowych p-izoprapenylofenolu, o-izo- propenylofenolu i ich dimerów oraz 1500 g fenolu.Mieszanine reakcyjna cyrkulowano 1,5 godziny 50 przez zloze kationitu w temperaturze 72°C. Mie¬ szanina poreakcyjna zawierala 14#/« wagowych dianu oraz 6,3^/t l,3»,3-trójmetylo-6-hydroksy-l-/4- hydroksyfenylo/indanu. Z mieszaniny poreakcyj¬ nej wydzielono w znany sposób dian o barwie 58 30#/o owego roztworu metanolowego 200 jednostek APHA i zawartosci zanieczyszczen !•/• wagowy.Zastrzezenia patentowe w 1. Sposób wytwarzania 2,2,-dwu-/4-hydroksyfe- nylo/-propanu na drodze katalizowanej silnie kwas¬ nymi kationitami reakcji fenolu z pólproduktami takimi, jak p-izopropenylofenol, o-izopropenylofe- nol i ich dimery, otrzymanymi przez katalityczny 65 rozklad odpadów z procesu wytwarzania 2,2,-dwu-113 641 5 6 -/4-hydroksyfenylo/-propanu; znamienny tym, ze proces prowadzi sie w temperaturze 50—95°C, ko¬ rzystnie w temperaturze 60—80°C, w obecnosci 1— 45% wagowych, korzystnie 10—25% wagowych, produktów ubocznych procesu kondensacji fenolu z acetonem takich, jak o,p-dwufenylolopropan, o, o-dwufenylolopropan, p-izopropylofenol, trisfenol I, czyli 2,4^dwu/4'-hydroksykumylo-/-fenol, zwiazek Dianina, czyli 2,2,4-trójmetylo-4/4,-hydroksyfenylo/- -chroman, trisfenol II, czyli 4-imetylo-2,2,4-tróy4'- -hydroksyfenyloZ-pentan oraz 2-metylo-2/4'-hyd'ro- ksyfenylo/-pentaoon-4 i inne zwiazki jedno i wie¬ lopierscieniowe, wprowadzonych w postaci ich fe¬ nolowego roztworu, zawierajacego 2—55% wago¬ wych tych ubocznych produktów. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako fenolowy roztwór ubocznych produktów kon¬ densacji stosuje sie osuszone lugi pokrystalizacyj- ne z wezla wydzielania adduktu 2,2,-dwu/4-hydro- ksyfenyloZ-propanu z fenolem. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako fenolowy roztwór ubocznych produktów kon¬ densacji fenolu z acetonem stosuje sie produkt destylacji osuszonych lugów pokrystalizacyjnych. 5 10 PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe w 1. Sposób wytwarzania 2,2,-dwu-/4-hydroksyfe- nylo/-propanu na drodze katalizowanej silnie kwas¬ nymi kationitami reakcji fenolu z pólproduktami takimi, jak p-izopropenylofenol, o-izopropenylofe- nol i ich dimery, otrzymanymi przez katalityczny 65 rozklad odpadów z procesu wytwarzania 2,2,-dwu-113 641 5 6 -/4-hydroksyfenylo/-propanu; znamienny tym, ze proces prowadzi sie w temperaturze 50—95°C, ko¬ rzystnie w temperaturze 60—80°C, w obecnosci 1— 45% wagowych, korzystnie 10—25% wagowych, produktów ubocznych procesu kondensacji fenolu z acetonem takich, jak o,p-dwufenylolopropan, o, o-dwufenylolopropan, p-izopropylofenol, trisfenol I, czyli 2,4^dwu/4'-hydroksykumylo-/-fenol, zwiazek Dianina, czyli 2,2,4-trójmetylo-4/4,-hydroksyfenylo/- -chroman, trisfenol II, czyli 4-imetylo-2,2,4-tróy4'- -hydroksyfenyloZ-pentan oraz 2-metylo-2/4'-hyd'ro- ksyfenylo/-pentaoon-4 i inne zwiazki jedno i wie¬ lopierscieniowe, wprowadzonych w postaci ich fe¬ nolowego roztworu, zawierajacego 2—55% wago¬ wych tych ubocznych produktów.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako fenolowy roztwór ubocznych produktów kon¬ densacji stosuje sie osuszone lugi pokrystalizacyj- ne z wezla wydzielania adduktu 2,2,-dwu/4-hydro- ksyfenyloZ-propanu z fenolem.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako fenolowy roztwór ubocznych produktów kon¬ densacji fenolu z acetonem stosuje sie produkt destylacji osuszonych lugów pokrystalizacyjnych. 5 10 PL