Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczny tlumik drgan skladajacy sie z cylindra i umieszczonego w nim tloka z tloczyskiem.Istotnym zagadnieniem zwiazanym z konstrukcja hydraulicznych tlumików drgan jest zapewnienie uzupelniania cieczy roboczej w komorach cylindra.Jest to konieczne z dwu powodów. Po pierwsze, ciecz robcza moze wyciekac przez uszczelnienie zewnetrzne bedac zastepowana przez powietrze dostajace sie z zewnatrz cylindra. Zapowietrzenie cieczy roboczej obniza jej lepkosc i zmniejsza sku¬ tecznosc dzialania tlumika.Po drugie, gwaltowne ruchy tloka moga powo¬ dowac kawitacje wywolana powstajacym podcis¬ nieniem w komorze powiejkiszanej, azejgo konsek¬ wencje sa podobne jak przy zapowietrzeniu tlu¬ mika. Znane sa rozwiazania techniczne zmierzaja¬ ce do usuniecia wymienionych nieprawidlowosci pracy tlumików hydraulicznych. Polegaja one na zastosowaniu zbiorników wyrównawczych cieczy roboczej (Techniczny poradnik samochodowy.Cz. II, WNT Warszawa 1962. rys. 230, str. 673).Jednakze nie spelniaja one w zadawalajacy spo¬ sób swojej roli, szczególnie w tlumikach zagro¬ zonych kawitacja. Powodem tego jest grawitacyj¬ ny, a wiec praktycznie bezcisnieniowy, sposób do¬ prowadzenia cieczy roboczej i w zwiazku z tym uzupelnianie cieczy zachodzi znacznie wolniej niz pojawienie sie obszarów kawitacji. Dodatkowa wa¬ da zbiorników grawitacyjnych jest koniecznosc 10 20 25 30 umieszczania ich ponad komorami cylindra, co zwieksza gabaryty tlumika, komplikuje konstruk¬ cje oraz ogranicza zakres dowolnosci jego poloze¬ nia w przestrzeni w czasie pracy. Znane sa rów¬ niez rozwiazania z komora kompensacyjna w tlu¬ mikach innego typu, mianowicie w tlumikach o ukladzie tlokowo-nurnikowym. W tlumikach tych zasadniczym przeznaczeniem komory kompen¬ sacyjnej jest przejmowanie (akumulacja) nadmia¬ ru cieczy wypychanej przez wsuwajacy sie nurnik (tloczysko). Ciecz ta powraca do cylindra pod¬ czas wysuwania sie nurnika. Komora ta jednoczes¬ nie sluzy do kompensacji temperaturowych zmian objetosci cieczy w cylindrze.Przykladem takiego rozwiazania jest konstruk¬ cja przedstawiona w brytyjskim opisie patento¬ wym nr 1230321. W budowie takiej komory wyko¬ rzystano sprezystosc sprezonego powietrza zam¬ knietego w elastycznym zbiorniku, zwiazanym me¬ chanicznie z tloczyskiem. Rozwiazanie takie nie pozwoliloby zbudowac tlumika „czysto" tlokowego (ó symetrycznej charakterystyce silowej). Posiada ono poza tym inne wady, a mianowicie: niebez¬ pieczenstwo powstawania uderzen hydraulicznych (ruchoma komora kompensacyjna), zaleznosc cis¬ nienia w komorze od temperatury pracy tlumika i brak mozliwosci wprowadzenia wizualizacji za¬ wartosci komory kompensacyjnej.Hydrauliczny tlumik drgan skladajacy sie z cy¬ lindra i umieszczonego w nim tloka z tloczyskiem 113 173113 173 i zaworami, wedlug wynalazku ma przegrode w cylindrze, a pomiedzy przegroda i dnem cylindra jest umieszczony dodatkowy tlok podparty sprezy- ~ Sp^ a ponadto przez przegrode jest * pfziprJwaSohe tloczysko, w którym wykonany jest kanal laczacy zawory w tloku roboczym r ^z».pr^ea£rzen^ utworzona pomiedzy tlokiem dodat- kowym a przegroda.'""""" W kaKStTTOcji wedlug wynalazku zasobnik cie¬ czy roboczej zostal usytuowany wewnatrz cylindra, co znacznie zmniejsza wymiary calego tlumika.Zastosowanie tloka podpartego sprezyna czyni z tego zasobnika zasobnik nadcisnieniowy, co umozliwia wlasciwa prace tlumika w dowolnym jego polozeniu w przestrzeni, a takze wplywa do- daitriio na skuitecaniietiaze zabezpieczenie przed ka¬ witacja i zapowietrzeniem komór roboczych. Cechy te sa szczególnliie wazne przy zastosowaniach lotni¬ czych. Konstrukcja wedlug wynalazku umozliwia wprowadzenie wizualizacji zawartosci komory kompensacyjnej oraz odpowietrzenia tlumika. Tlu¬ mik moze znalezc jednakze zastosowanie w wielu innych zespolach mechanicznych narazonych na drgania, np. pojazdach, maszynach roboczych itp.Tlumik wedlug wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiaja¬ cym schematyczmtie tlumik drgan w prcekroju. wzdluz osi cylindra.W cylindrze 1 jest umieszczony przesuwnie tlok 2 z kanalem dlawiacym C, zaworami 3 i tloczys- kdem 4, które jest wyprowadzone na zewnatrz cy¬ lindra 1. W cylindrze 1 jest uformowana przegroda 5 usytuowana po przeciwnej stronie tloczyska 4 wzgledem tloka 2. Przez przegrode te jest przepro¬ wadzone tloczysko dodatkowe 6 zwiazane .jednym koncem z tlokiem 2. Od wolnej strony tloczyska dodatkowego 6 jest wykonany w nim kanal A biegnacy do otworów B 1 C znajdujacych sie w tlo¬ ku 2. Takze w poblizu konca wolnego jest wyko¬ nany otwór odpowietrzajacy E. Pomiedzy przegro¬ da 5, a dnem cylindra 1 znajduje sie tlok dodat¬ kowy 7 podparty sprezyna 8, wywierajaca na tlok dodatkowy 7 sile skierowana do przegrody 5. W cylindrze 1 jest wyitoaniamy otwór oknitrolny E slu¬ zacy do sprawdzania polozenia tloka dodatkowe¬ go 7.Po obciazeniu tloczyska, 4 sila zewnetrzna, np. sciskajaca tlumik, ruch tloka 2 w prawo powoduje wzrost cisnienia cieczy roboczej w prawej komo- 10 15 20 30 35 40 45 rze i przetlaczanie jej przez otwór dlawiacy D do lewej komory. W tym czasie prawy zawór 3 jest zamkniety, a lewy otwarty jedynie w przypadku gdy zachodzi uzupelnianie cieczy roboczej w lewej komorze. Proces ten zachodzi o ile cisnienie w ko¬ morze lewej spadnie, np. na skutek szybkiego ru¬ chu tloka 2, ponizej cisnienia w przestrzeni pomie¬ dzy przegroda 5 a tlokiem dodatkowym 7. Dzia¬ lanie sprezyny 8 zapewnia utrzymanie nadcisnienia w przestrzeni pomiedzy przegroda 5 a tlokiem do- dartikowym 7 mdlmo iprzetloczenia cieczy roboczej z tej przelstrzend do lewej komory. Ujbytek cieczy roboczej w tlumiku powoduje przemieszczanie sie tloka dodatkowego 7 /w toierunkni przegrody 5.Uibytek cieczy rolboozej ponizej dopuszczalnego zajpasu jpowoduije odsloniecie otworu kontrolnego E, co jest sygnalem do uzupelnienia cieczy roboczej.Zastosowanie kilku otworów kontrolnych E umo¬ zliwia dokladniejsze okreslenie polozenia tloka do¬ datkowego w calym zakresie jego ruchiu. Uzupel¬ nianie cieczy roboczej odbywa sie w pionowej (po¬ zycji tlumika,, jprzy calkowicie wysuniejtym do dolu tloczysku 4. W tym polozeniu otwór odpowietrza¬ jacy F znajduje sie bezposrednio pod przegroda & w obszarze gromadzenia sie gazów, które poprzez otwór odpowietrzajacy F d kanal A wydostaja sie na zewnatrz tlumika.Zastrzezenia patentowe 1. Hydrauliczny tlumik drgan skladajacy sie z cylindra i umieszczonego* w nim tloka z zawora¬ mi' i tloczyskiem, znamienny tym, ze cylinder (1)- ma przegrode (5), zas pomiedzy przegroda (5) a dnem cylindra (1) jest umieszczony dodatkowy tlok <7) podparty sprezyna (8) w cylindrze (l)f a ponad¬ to przez przegrode (5) jest przeprowadzone tloczy¬ sko dodatkowe (6) zwiazane z tlokiem (2), przy czym w tloczysku dodatkowym (6) jest wykonany kanal (A) laczacy zawory (3) w tloku (2) z przestrzenia utworzona pomiedzy tlokiem dodatkowym (7) a. przegroda (5). 2. Hydrauliczny tlumik wedlug zastrz. 1* zna* miomy tym, ze w cylindrze (1) jest wykonany co najmniej jeden otwór (E) usytuowany w obszarze zmiennosci polozenia tloka dodatkowego (7). 3. Hydrauliczny tlumik wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze w poblizu konca tloczyska dodat¬ kowego (6) jest wykonany otwór (F) laczacy ka¬ nal (A) z przestrzenia otaczajaca to tloczysko.LA. Zi_ \_2_V_L Yi_ IZ.FZG-faf. Koszalin D-1399 106 egz. A-4 Cena 45 zl PL