Opis patentowy opublikowano: 31.05.1982 112 948 Int. Cl.2 E21D 11/12 Twórca wynalazku Uprawniony z patentu: Bochumer Eisenhiitte Heintzmann GmbH & Co., Bochum (Republika Federalna Niemiec) Przesuwna obudowa pomocnicza dla obszaru przejscia sciana-chodnik Wynalazek dotyczy obudowy pomocniczej dla ob'szaru przejscia sciana-chodnik, która na czas trwania przejscia sciany podpiera odrzwia chodni¬ kowe, zlozone z elementów profilowych, umiesz¬ czone w tym obszarze, przy usunietych z boku sciany elementach ociosu.Obszar przejscia sciana-chodnik stanowi, pomimo nowoczesnych maszyn urabiajacych i sposobów urabiania oraz srodków przenoszacych, zawsze strefe niebezpieczna w podziemnym górnictwie.Przyczyna tego lezy w tym, ze tutaj spotykaja sie ze soba z jednej strony srodki robocze umieszczane vv scianie, a z drugiej strony w chodniku. Oprócz tego ten obszar przejscia jest takze miejscem, gdzie musza odbywac sie jednoczesnie obok siebie rózne procesy robocze. Do tego zalicza sie przykladowo przenoszenie materialu urabianego przez srodki przenoszace od sciany do chodnika, przemieszcza¬ nie napedów przenosnika i/lub maszyn urabiaja¬ cych odpowiednio do postepu frontu urabiania i przesuwania- tamy równoleglego chodnika. Po¬ niewaz napedy przenosnika i/lub maszyny urabia¬ jacej sa z reguly wyprowadzane do chodnika, jest dalej wymagane, po usunieciu od strony sciany elementów ociosu odrzwi chodnikowych, na czas trwania przejscia sciany i postawienia brakujacych odrzwi, podchwytywanie przez obudowe pomoc¬ nicza.Wreszcie zwraca sie jeszcze uwage, ze w tym krytycznym obszarze musza byc zapewnione takze 10 15 20 25 30 mozliwosci swobodnego przeprowadzania wszyst¬ kich wyzej wspomnianych procesów roboczych, dotyczacych takich srodków, jak przenoszenie ma¬ terialu, poruszanie personelu i przewietrzanie.Dotychczas dla obszaru przejscia sciana-chodnik proponowane obudowy pomocnicze, maja w prze¬ wazajacej wiekszosci czesci dobudowane przy¬ ciskane lub przykrecone do odrzwi chodnikowych, jak np. slizgi podchwytujace stropnice, oraz te nosne czesci dobudowTywane, przewaznie wielo- czesciowe podciagi stropnicy, które sa podchwy¬ tywane przez stojaki pomocnicze. Tego rodzaju obudowy pomocnicze skladaja sie wiec ze wzgled¬ nie duzej ilosci elementów konstrukcyjnych monto¬ wanych i demontowanych, które odpowiednio do postepu frontu urabiania czesto przestawia sie, a zatem odpowiednio czesto montuje i ponownie demontuje. Czasowy i osobowy naklad dla tych wylacznie recznie przeprowadzanych robót jest wysoki. Oprócz tego te prace musza byc przepro¬ wadzane przez kwalifikowanych górników. Na¬ stepnie sa uszkadzane róznorodne elementy obu¬ dowy pomocniczej oraz urzadzen przenoszacych i urabiajacych, .zwlaszcza jednak sa uszkadzane pozostajace elementy odrzwi chodnikowych przez co z trudnosciami przyciska sie lub przykreca czesci dobudowywane. Lukowe elementy obudowy jeszcze bardziej przeszkadzaja w pracy przesta¬ wiania. ¦ 112 9483 Ze znanymi obudowami pomocniczymi jest zwia¬ zana dalsza niedogodnosc, ze czesto sie powtarza¬ jace przestawianie róznorodnych elementów kon¬ strukcyjnych powoduje znaczny niepokój góro¬ tworu. Uwzgledniajac powyzej*"opijany stan rzeczy jest dalej wymagane, ze górnicy pracujacy w tej podziemnej strefie problemowej musza posiadac wieksza zdolnosc improwizacji, aby przynajmniej do pewnego stopnia sprostac zadanym wymaga¬ niom.Stosownie do tego zadaniem lezacym u podstaw wynalazku jest stworzenie przesuwnej obudowy pomocniczej, wspomnianego rodzaju, która umo¬ zliwia w^dalekim stopniu unikniecie pracy recznej iw obszarze przejecia sciana-chodnik, przy ciaglym / podpieraniu górotworu tak, ze górnicy tutaj za- i trjudnieni nie mus^a wykazywac szczególnych zdol¬ nosci do' imprawfzacji.Wedlug,^w£na|azku rozwiazanie tego zadania scharakteryzowane jest przez rame obudowy prze¬ mieszczana w kierunku wzdluznym chodnika, która zawiera co najmniej dwa, wzglednie prze¬ suwne do siebie oraz zmieniajace wysokosc ze¬ spoly podpierajace i która podchwytuje z jednej strony, za pomoca zmiennych w dlugosci oraz przesuwnych korpusów wyrównawczych, odrzwia, a -z drugiej strony, za pomoca przynajmniej jednej, bocznej stropnicy wysuwnej, bliskochodnikowy obszar stropu sciany.Rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwia w szczególnie korzystny sposób ciagle podpieranie, w wysokim stopniu wolne od obciazen zmiennych, odrzwi chodnikowych, znajdujacych sie w obszarze przejscia sciana-chodnik. Rame obudowy tutaj sto¬ sowana przemieszczana wraz z postepem frontu urabiania w scianie nalezy umiescic niezaleznie od tego, czy chodzi o odrzwia chodnikowe w obudo¬ wie lukowej podatnej lub w obudowie odrzwiami.Kazde odrzwia chodnikowe zostaja podparte z okreslona sila, przez caly okres trwania przejscia sciany tak, ze przez prace montazowe lub demon¬ tazowe stajaków, podpierajacych stropnic lub slizgów podpierajacych stropnice, nie poddaja sie odrzwia zmiennym obciazeniom.Zespoly podpierajace przesuwne wzglednie do siebie oraz zmieniajace wysokosc przejmuja, przy przemieszczaniu ramy obudowy, wzajemne pod¬ parcie odrzwi chodnika. Kazdy zespól podpiera¬ jacy stanowi przy tym na kres czasu, w którym on przejmuje funkcje podpierajace, jednoczesnie element prowadzacy dla drugiego, wtedy odciazo¬ nego zespolu podpierajacego, który jest przesu¬ wany w kierunku wzdluznym chodnika, korzystnie za pomoca przejnamniej jednego, hydraulicznie za¬ silanego przesuwnika tlokowego przesuwnego, przykladowo o wymiar postepu frontu urabiania.Przez doprowadzenie okreslonej sily do odrzwi chodnikowych, poprzez korpusy wyrównawcze, która zostaje utrzymana przez caly okres trwania ukladu korpusów wyrównawczych na odrzwiach chodnikowych, odpadaja takze uszkodzenia odrzwi i zwiazane z tym dotad trudnosci, przy recznym przeprowadzaniu prac przestawiania. Naklad na górników jest obnizony, poniewaz przesuniecie ramy obudowy pomocniczej i korpusów wyrów- 948 4 nawczych jest przeprowadzane maszynowo i po¬ zostaje jako reczna czynnosc jedynie przestawienie elementów ociosu odrzwi chodnika. Jednakze z tym zwiazane prace montazowe i demontazowe '- 5 sa zasadniczo uproszczone przez rame obudowy pomocniczej, poniewaz korpusy wyrównawcze za¬ czepiaja, zawsze powyzej miejsca polaczenia ele¬ mentów ociosu a ograniczajace elementy obudowy, przykladowo segment pulapu przy obudowie luko- 10 wej podatnej lub element stropnicy przy obudo¬ wie odrzwiami a wiec samo polaczenie jest w znacznym stopniu bez naprezen. Dzieki temu moze byc przeprowadzone luzowanie elementów ociosu i ich ponowne osadzanie bez szczególnych 15 trudnosci.Przez to, ze korpusy wyrównawcze sa nie tylko o zmiennej dlugosci, ale takze przestawne na od¬ rzwiach jest takze zapewnione ich bezposrednie dopasowanie do zmiennych wysokosci zabudowy 20 i odleglosci zabudowy odrzwi chodnika. Korpusy wyrównawcze sa przy tym nie przyciskane lub przekrecane, lecz jedynie ustalone zamocowaniem sila tarcia. To zamocowanie sila tarcia wystarcza calkowicie, aby zabezpieczyc okreslone polozenie 25 korpusów wyrównawczych na odrzwiach i umo¬ zliwic przesuniecie ram pomocniczych, przy jedno¬ czesnym oddzialywaniu sily na kazda odrzwie chodnika.Korpusy wyrównawcze sa w sposób celowy 30 utworzone z rur teleskopowych, przykladowo o prostokatnym przekroju poprzecznym, które sa wzglednie przesuwne do siebie przez mechaniczny lub hydrauliczny srodek. -Mechaniczne srodki moga byc utworzone, np. z wienców srubowych podczas, 5 gdy hydrauliczne srodki skladaja sie z przesuw- ników tlokowych odpowiednio zasilanych. Zwlasz¬ cza zastosowanie przesuwników tlokowych jest zwiazane z zaleta rur prostokatnych, ze te sily przesuwu przyjmuja bez zarzutu i dzieki temu 40 uwalniaja przesuwniki tlokowe od obciazen gna¬ cych. Kazdy przesuwnik tlokowy umieszczony wewnatrz obudowy teleskopowej, oddaje przy tym przez zawór nadcisnieniowy tylko w taki sposób okreslona sile, ze w odrzwiach nie wystepuja 45 zadne trwale odksztalcenia. Oprócz tego zawór nadcisnieniowy zabezpiecza to, ze kazde odrzwia sa jednakowo obciazone.Dalsza istotna zaleta obudowy pomocniczej we¬ dlug wynalazku polega na tym, ze rama obudowy przemieszczana w kierunku wzdluznym chodnika podchwytuje takze, co najmniej jedna boczna stropnice wysuwna bliskochodnikowy obszar stropowy sciany. Stropnica wysuwna moze byc przy tym polaczona przez odpowiednio uksztalto¬ wana dzwignie kierujaca z rama obudowy i pod¬ parta przez hydraulicznie zasilany przesuwnik tlokowy jak stojak i wychylana wokól osi prze¬ gubu, przebiegajacej w kierunku wzdluznym chodnika. Podpora stojaka znajduje sie przy tym w korzystny sposób na ramie obudowy tak, ze spag uginany i z reguly nieokreslony, w obszarze wylotu sciany nie jest obciazany.Zaleta stropnicy wysuwnej przyporzadkowanej bezposrednio takiej ramie obudowy dla blisko- 65 chodnikowego obszaru stropu sciany polega na112 948 6 tym, ze zmiany w dlugosci sciany nie wywieraja zadnego wplywu. Stropnica wysuwna tworzy stale, w wysokim stopniu zamknieta pokrywe w obszarze pracy, tutaj pracujacych górników i zapewnia za¬ tem bezpieczna ochrone, wobec spadajacych skal.Oprócz tego nie jest wiecej wymagane obudowy¬ wanie obszaru krawedziowego przez hydrauliczny stojak pojedynczy, który tworzyl dotad w pewnym stopniu strefe buforowa, miedzy obudowa sciany i chodnika i musial byc z duzym recznym i silo¬ wym nakladem przesuwany. Oprócz tego jakosc prac obudowywania przyL pojedynczych stojakach jest zalezna od pracy górników, a przez to jest powiekszone niebezpieczenstwo powstania bledów w obudowie.Przez stropnice wysuwna wedlug wynalazku jest doprowadzana do stropu sciany jednakowa sila i dzieki temu w znacznym stopniu zmniejsza sie, lub obniza rozczepianie warstw stropu bezposred¬ niego w obszarze przejscia sciana-chodnik. Kon¬ sekwencja jest to, ze zachowuje sie dobry opór dla przyjecia tamy chodnikowej.Przy dobrych stosunkowo stropach na krawedzi sciany i delikatnym drazeniu chodnika np. za po¬ moca maszyn czesciowo tnacych moze byc zupelnie wystarczajace podchwytywanie bliskochodnikowego stropu sciany tylko za pomoca jednej, jedynej wielkopowierzchniowej stropnicy wysuwnej, która przy jej odpowiednim przesunieciu, w kierunku wzdluznym chodnika, wymierzonym postepem frontu urabiania, odciaza strop w wymaganym obszarze. Jednakze wymogi warunków geologicz¬ nych pozwalaja, zeby blisko-chodnikowy. obszar stropu sciany przy przesunieciu ramy obudowy pomocniczej byl przynajmniej czesciowo nieodcia- zony tak, ze wynalazek przewiduje ze kazdemu zespolowi podpierajacemu jest przyporzadkowana boczna stropnica wysuwna. W tym przypadku pozostaje wiec przynajmniej polowa obszaru stro¬ pu, podchwytywanego przez stropnice wysuwna o mozliwie duzej powierzchni, zawsze w pelni pod¬ pierana przez te stropnice wysuwna, która jest przyporzadkowana nieobciazonemu zespolowi pod¬ pierajacemu, przy przesuwaniu ramy obudowy po¬ mocniczej. W zwiazku z tym postacie wykonania wynalazku przewiduja, ze stropnice wysuw.ne ze¬ spolów podtrzymujacych sa umieszczone w kie¬ runku wzdluznym chodnika równolegle obok sie¬ bie.Mozliwa jest takze postac wykonania, w której stropnice wysuwne zespolów podpierajacych sa umieszczone kolejno, w kierunku wzdluznym chod¬ nika. Celowosc zastosowania którejs postaci wy¬ konania zalezy od warunków geologicznych oraz jednostek obudowy zastosowanych w scianie.Tam, gdzie warunki górotworu pozwalaja jest przewidziana tylko jedna stropnica wysuwna dla bliskochodnikowego obszaru stropu sciany, co moze byc równiez zaleta wynalazku, ze stropnica wy¬ suwna jest polaczona z zespolem podpierajacym przez, co najmniej jeden mechanizm czworoboku przegubowego, majacy osie przegubów przebiega¬ jace, zasadniczo w kierunku wzdluznym chodnika, przy czym stropnica wysuwna tworzy jednoczesnie , czesc skladowa ramy obudowy krawedziowej, której spagnica jest polaczona równiez z zespolem podpierajacym.Rama obudowy krawedziowej jest sprzezona w ten sposób z jednym, z obydwu zespolów pod- 5 pierajacych rame obudowy pomocniczej, wykonuje zatem ten sam ruch, co ten zespól podpierajacy.Przy tym mechanizm czworoboku przegubowego zaopatrzony w osie przegubów, przebiegajace w kierunku wzdluznym chodnika umozliwia takze, io przy wiekszych wylomach zawsze jeszcze pewna obudowe bliskochodnikowego obszaru stropu scia¬ ny, przy czym odpowiednie wlaczenie hydraulicz¬ nie zasilanych przesuwników tlokowych, zapewnia wymagane wzmocnienie w kazdym polozeniu obu¬ la dowy, bez jego wplywu na stan krawedzi. W ta¬ kich ukladach obydwie dzwignie kierujace mecha¬ nizmu czworoboku przegubowego sa zamocowane przegubowo do zespolu przegubowego podczas, gdy lacznik, zamocowany wychylnie na wolnych kon- 20 cach dzwigni kierujacej, jest polaczony ze strop¬ nica wysuwna swoim wolnym odcinkiem konco¬ wym, wystajacym do sciany.Wymiary dzwigni kierujacych i lacznika sa tak dobrane, ze przegub miedzy lacznikiem, a stropnica 25 wysuwna, wykonuje, w wymaganym obszarze wy¬ sokosci, w wysokim stopniu pionowe ruchy. Prze- suwniki tlokowe przeprowadzajace wzmocnienie moga byc wlaczone miedzy wolny odcinek kon¬ cowy lacznika i zespól podpierajacy. Polaczenie w spagnicy ramy obudowy krawedziowej z zespolem podpierajacym nastepuje przez pakiet sprezyn.W ramach tej postaci wykonania dalsza odmiana wedlug wynalazku polega na tym, ze rama obu¬ dowy krawedziowej jest zestawiona z dalszej, 55 z boku sciany umieszczonej ramy obudowy kra¬ wedziowej, w jeden kroczacy zespól obudowy kra¬ wedziowej. Ruch wzgledny obydwu zespolów obu¬ dowy krawedziowej jest przeprowadzany w uprzy¬ wilejowany sposób przez przyjnamniej jeden hy- 40 draulicznie zasilany przesuwnik tlokowy, który w sposób celowy jest przewidziany w obszarze obydwu spagnic ramy obudowy krawedziowej.Aby, przy procesie kroczenia ramy obudowy po¬ mocniczej, potrzebnego w ciagu postepu frontu 45 urabiania i ramy obudowy krawedziowej z nia sprzezonej, utrzymac mozliwie nieznaczna wolna powierzchnie stropu, powstajaca wtedy miedzy, juz osadzona tama chodnika równoleglego, np. sto¬ sem, a stropnica wysuwna, wynalazek przewiduje, ze przenajmniej stropnica wysuwna ramy obudowy krawedziowej, polaczonych w zespól podpierajacy, jest uksztaltowana na odcinku koncowym, od stro¬ ny podsadzki, zmiennie w dlugosci. Ta zmiana dlugosci moze byc przykladowo zrealizowana przez 55 stropnice wysiegnikowa. To moze byc takze zreali¬ zowane przez odcinek koncowy, od strony pod¬ sadzki stropnicy wysuwnej pionowo wychylny.Wymagane przy tym przebiegi ruchów sa w spo¬ sób celowy dokonywane przez hydraulicznie za- 60 silany przesuwnik tlokowy. Za pomoca tego rodza¬ ju stropnicy wysuwnej, uksztaltowanej zmiennie w dlugosci, jest mozliwe dostosowanie wymiaru dlugosci, wniesionej tamy chodnika podwójnego do wymiaru kroczenia ramy obudowy pomocniczej, 65 lub ramy obudowy krawedziowej z nia sprzegnieta, 50112 948 Wedlug wynalazku zespoly podpierajace maja belke stropowa i spagowa, odsuwane od siebie, oraz prowadzone przymusowo przez przesuwnik tlokowy. Przesuwniki tlokowe sa korzystnie za¬ silane hydraulicznie i moga byc otoczone, po 5 umieszczeniu ramy obudowy pomocniczej, przez prowadnice rurowe teleskopowe, które nie tylko zatrzymuja zewnetrzne obciazenia przed przesuw- nikiem, lecz takze umozliwiaja przejmowanie obciazengnacych. 10 W zwiazku z tym postac wykonania charaktery¬ zuje sie przez to, ze belka stropowa i spagowa jednego zespolu podpierajacego sa prowadzone przymusowo w wybraniach wzdluznych belki stro¬ powej, lub spagowej drugiego zespolu podpiera- 15 jacego. Przez to osiaga sie waska rame obudowy, dopasowana* do podziemnych wymagan, jednak mimo to odporna na skrecanie. Zewnetrzny ze¬ spól podpierajacy, w tej postaci wykonania moze byc zaopatrzony, od strony koncowej, w mecha- 20 nizmy czworoboku przegubowego, których osie przegubów przebiegaja poprzecznie do kierunku wzdluznego chodnika. W tych mechanizmach czwo¬ roboku przegubowego sa do belki spagowej zamo¬ cowane obrotowo obydwie dzwignie kierujace pod- 25 czas, gdy wolne konce laczników, zamocowanych od strony koncowej dzwigni kierujacej sa po¬ laczone przegubowo do belki stropowej. Takze te mechanizmy czworoboku przegubowego sa tak uksztaltowane, ze obszar polaczenia przegubowego 30 lacznika na belce stropowej ma pionowy przebieg ruchu tak, ze pomimo wymaganego usztywnienia tego zespolu podpierajacego jest mozliwe równo¬ legle przesuniecie belki podpierajacej, wzgledem belki spagowej. W tej postaci wykonania kazda 35 belka stropowa z obydwu wzajemnie obudowanych zespolów podpierajacych, przy kazdorazowym prze¬ mieszczaniu drugiego zespolu podpierajacego, przejmuje funkcje nosne dla umieszczanego od góry korpusu wyrównawczego, to znaczy od odrzwi 40 i przez cala dlugosc ramy obudowy pomocniczej jest przewidziany podzielony korpus wyrównaw¬ czy, który po kroczacym przesunieciu ramy obu¬ dowy musi byc przestawiany, od tylnego konca w kierunku kroczenia, do przodu. Dla tego procesu 45 przestawiania musi byc przyporzadkowane odpo¬ wiednio uksztaltowane urzadzenie przenoszace rame obudowy w obszar obydwu belek stropo¬ wych.Druga równiez celowa postac wykonania wedlug 50 wynalazku polega na tym, ze belka spagowa jed¬ nego zespolu podpierajacego jest prowadzona przymusowo, w wybraniu wzdluznym belki spago¬ wej drugiego zespolu podpierajacego, a belki stro¬ powe obydwu zespolów podpierajacych sa umiesz- 55 czone równolegle obok siebie.Natomiast : inna postac wykonania, która jest z korzyscia specjalnie zastosowana w chodnikach -z obudowa odrzwiami, charakteryzuje sie wedlug wynalazku tym, ze zespoly podpierajace sa umiesz- co czone obok siebie i sa polaczone miedzy soba, w przyblizeniu w obszarze wysokosci belki spago¬ wej i stropnicy, przez zespoly tloka przesuwnego.W obydwu ostatnio wymienionych postaciach wykonania ram obudowy pomocniczej wynalazek «5 przewiduje w uprzywilejowany sposób, ze kaz¬ demu zespolowi podpierajacemu sa przyporzadko¬ wane korpusy wyrównawcze, zmieniane w dlu¬ gosci, przez wlasny srodek mechaniczny lub hydra¬ uliczny. W tym przypadku kazda belka stropowa z obydwu zespolów podpierajacych niesie po jed¬ nym korpusie wyrównawczym na odrzwia. Zaleta takiego uksztaltowania polega na tym, ze korpusy wyrównawcze, po kroczacym przesunieciu ramy obudowy nie musza byc wiecej przestawiane, od tylnego konca ramy obudowy, do przedniego konca. One sa jedynie przyparzadkowane ruchdwo- wzdluznie kazdej belce stropowej tak, ze one moga byc odpowiednio dopasowane do odleglosci zabu¬ dowy odrzwi.Chodzi o to^ aby korpusy wyrównawcze, które sa zmienne w dlugosci, za pomoca srodków hydra¬ ulicznych sa tak przewidziane wedlug wynalazku, ze korpusy wyrównawcze wykazuja, miedzy soba polaczenie przesuwnikami tlokowymi. Zlaczenie polaczonych przesuwników tlokowych zasilanych hydraulicznie, umozliwia samoczynne wyrównanie przy obciazeniu, róznych poziomów, miedzy belka stropnicy a odrzwiami. Dzieki temu sa spelnione wszystkie górnicze wymagania, ze wszystkie prze^ widziane do podparcia odrzwia, przy procesach przemieszczania stojaków obudowy pomocniczej, sa podpierane stala sila tak, ze nie musza byc same sily podpierajace chwilowo podwójne lub zmniejszone o polowe. Hydrauliczne przesuwniki tlokowe moga byc w tej postaci wykonania uksztaltowane jako podwójny wciagnik hydra¬ uliczny. Zadaniem takiego podwójnego wciagnika hydraulicznego, jest wtedy z jednej strony wy¬ równanie róznych poziomów wysokosci, a z drug\ej strony umozliwienie zawsze wystarczajacego skoku koncowego, który wyrównuje zbiezne osadzanie lub rózne przegiecia miedzy belkami stropu.Rama obudowy chodnikowej wedlug wynalazku moze byc umieszczona nie tylko pod katem, do kierunku wzdluznego chodnika, ale takze przyj¬ muje polozenie ukosne do pionowej plaszczyzny srodkowej, wzdluznej. Tego rodzaju zboczenia kie¬ runkowe moga byc korygowane w ramach utrzy¬ mywanego luzu wewnetrz ramy obudowy. Wyma¬ gana korektura kierunku moze byc realizowana przykladowo za pomoca, korzystnie hydraulicznie zasilanych przesuwników tlokowych, które sluza do przesuniecia wzglednego zespolów podpieraja¬ cych.W tych przypadkach zastosowania, gdzie to jest celowe lub pomyslowe przyjecie przez rame obu¬ dowy pomocniczej takze sil odciagowych, dla urzadzen przenoszacych i urabiajacych, umieszczo¬ nych w scianie, jest przewidziane wedlug uprzy¬ wilejowanego przykladu wykonania, ze Odcinkom koncowym, przynajmniej jednego zespolu podpie¬ rajacego, jest przyporzadkowany kazdorazowo me¬ chanizm czworoboku przegubowego, o osiach prze¬ gubów przebiegajacych w kierunku wzdluznym chodnika. Takze w tych mechanizmach czworoboku przegubowego elementy kierujace sa wtedy w spo¬ sób celowy, zamocowane wychylnie na belkach spagowych zespolu * podpierajacego podczas, gdy wolny koniec lacznika wlaczonego od strony kon-112 cowej dzwigni kierujacej jest polaczony z belka stropowa odpowiedniego zespolu podpierajacego.Dalsze korzystne cechy wynalazku charaktery¬ zuja sie przez to, ze przy przemieszczaniu ramy obudowy, cisnienie nastawiania, w przesuwnikach tlokowych, odsuwajacych belke stropowa i spa- gowa, zespolu pozostajacego w zamocowaniu, jest nastawiane na podwójna wartosc. Na podstawie tych cech jest mozliwe, takze podczas przesuwania ramy obudowy, przy którym sa zasilane tylko przesuwniki tlokowe, zespolu podpierajacego, ciagle utrzymanie bez wiekszych wahan, wysokiej sily podpierajacej raz, uprzednio ustalonej, dla odrzwi podpierajacych w obszarze przejscia sciana-chod- nik.Gdy wiec obydwa, zespoly podpierajace podpie¬ raja, z ustalona poprzednio sila, odrzwia chodnika, nastawia sie ustalone cisnienie w przesuwnikach tlokowych, zespolów podpierajacych. Poniewaz sila podpierajaca, takze przy zbieznosci nie moze prze- przekraczac okreslonej wielkosci, gdyz oczywiscie prowadziloby to do uszkodzen korpusów wyrów¬ nawczych obudowy chodnika lub ramy obudowy pomocniczej, jest w przesuwnikach tlokowych ustalone wstepnie dopuszczalne maksymalne cis¬ nienie i utrzymywane takze przez zabezpieczenie przeciazeniowe. W ciagu procesu przesuwania zmniejsza sie iednakze ilosc przesuwników tloko¬ wych, bioracych udzial w podpieraniu, co przy jednakowej sile podpierajacej wywoluje cisnienie w przesuwnikach tlokowych, wtedy jeszcze za¬ silanych. Aby to podwyzszanie cisnienia nie wy¬ wolywalo zadnego zadzialania zabezpieczen przecia¬ zeniowych przy normalnej sile podpierajacej, to te zabezpieczenia przeciazeniowe sa przelaczane na poczatku, to znaczy przy rozpoczeciu procesu prze¬ suwania, za pomoca odpowiednio uksztaltowanego hydraulicznego wlacznika, na podwójne cisnienie nastawiania.W dalszym rozbudowaniu zasadniczej mysli wedlug wynalazku, korzystne cechy charakteryzuja sie przez to, ze ramie obudowy sa przyporzadko¬ wane stropnice boczne, podpierajace od strony sciany, ocios chodnika. Korzystne wlasciwosci tego rodzaju stropnic bocznych okazaly sie zwlaszcza przy obudowie odrzwiami, w których z reguly elementy ociosu, od strony chodnika musza byc usuniete, na calej wysokosci chodnika, na czas trwania przejscia sciany. Okazalo sie to mozliwe za pomoca szczególnie wielkoprzestrzennie uksztal¬ towanych stropnic bocznych, które podpieraja bez zarzutu wolne powierzchnie ociosu chodnika i wstrzymuja ich wylamanie w chodniku. Stropnice boczne sa zmienne w dlugosci. wobec ramy obu¬ dowy. Zmiany sa wywolywane w sposób celowy, przez hydraulicznie zasilany przesuwnik tlokowy.Przez odpowiedni uklad przesuwnika tlokowego jest poza tym osiagniete, ze moze byc zmieniane takze polozenie wysokosci stropnic bocznych.Jesli tylko zezwalaja warunki górotworu moze wystarczyc przyporzadkowanie odpowiednich stropnic bocznych tylko jednemu zespolowi pod¬ pierajacemu. Korzystne jest natomiast, w odniesie¬ niu do procesu kroczenia ramy obudowy, ze kaz- tteniu zespolowi podpierajacemu ramy obudowy 94S 10 jest przyporzadkowana, co najmniej jedna strop¬ nica boczna. Wiekszosc stropnic bocznych jest tak wymiarowana, ze ocios chodnika jest podpierany bez zarzutu. 5 Przez te niezaleznosc od wylomu chodnika i od¬ leglosci ramy obudowy chodnika, od ociosu chod¬ nika osiaga sie wedlug uprzywilejowanej postaci wykonania wedlug wynalazku, ze kazdemu zespo¬ lowi podpierajacemu sa przyporzadkowane dwie, 10 jedna nad druga umieszczone stropnice boczne.W ramach tej postaci wykonania jest wtedy ce¬ lowe, ze górne stropnice boczne sa przesuwne za¬ sadniczo tylko poziomo, za pomoca im przypo¬ rzadkowanych przesuwników tlokowych. Natomiast 15 jest szczególna korzysc, gdy dolne stropnice boczne sa utrzymywane przez przesuwniki tlokowe, które umozliwiaja nie tylko poziome przesuniecia strop¬ nic bocznych, ale takze pionowe przesuniecia. To moze przekladowo zdarzyc sie przez to, ze dolne 20 stropnice boczne sa niesione przez dwa, w po¬ staci V rózniace sie przesuwniki tlokowe, z których jeden przesuwnik tlokowy, jest polaczony przegu¬ bowo z belka stropowa, a drugi przesuwnik tlo¬ kowy na belce spagowej z odpowiednim zespolem 15 podpierajacym. Przez odpowiednie zmniejszanie lub wydluzanie przesuwników tlokowych mozna we wzglednie prosty sposób zmieniac polozenie stropnic bocznych.Dzieki temu, ze nie wystepuja zadne trudnosci 30 przy zachodzacych procesach roboczych zabierania elementów ociosu i przemieszczania ramy obu¬ dowy pomocniczej, wynalazek przewiduje w koncu, ze stropnice boczne sa uksztaltowane zmiennie w dlugosci. Zmiana przesuwu moze byc np. zreali- 55 zowana przez to, ze czesc stropnic bocznych jest podnoszona za pomoca hydraulicznie zasilanych przesuwników tlokowych. Dalej jest mozliwe zmienne uksztaltowanie odcinka wzdluznego strop¬ nic bocznych. Za pomoca tych zmiennych w dlu- 40 gosci stropnic bocznych, mozna poza tym doprowa¬ dzic dodatkowe sily podpierajace do ociosu chod¬ nika.Wynalazek jest nastepnie blizej wyjasniony za pomoca przykladów wykonania przedstawionych 45 na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w pio¬ nowym przekroju poprzecznym obszar przejscia, od chodnika wyposazonego w obudowe podatna lukowa, do sciany z rama obudowy pomocniczej, wedlug pierwszej postaci wykonania, w widoku 50 od przodu, fig. 2 — rame obudowy pomocniczej w widoku z góry wedlug linii II—II na fig. 1, fig. 3 — widok czolowy ramy obudowy pomoc¬ niczej z fig. 1 i 2 w kierunku do wlotu sciany, fig. 4 — w pionowym przekroju poprzecznym 55 obszar przejscia, od chodnika wyposazonego w obu¬ dowe podatna lukowa, do sciany z rama obudowy pomocniczej wedlug- drugiej postaci wykonania w widoku od przodu, fig. 5 — widok z góry na rame obudowy wedlug linii V—V na fig. 4, fig. G — 60 widok czolowy ramy obudowy z fig. 4 i 5 w kie¬ runku do wylotu sciany, fig. 7 — trzecia postac wykonania ramy obudowy pomocniczej, przedsta¬ wionej tylko czesciowo w widoku od przodu, na chodnik, wyposazony w obudowe odrzwiami, «* fig. 8 — w pionowym przekroju poprzecznym112 948 11 12 obszar przejscia, od chodnika, wyposazonego w obudowe odrzwiami, do chodnika z rama obu¬ dowy pomocniczej, wedlug czwartej postaci wy¬ konania w widoku od przodu, fig. 9 — widok z góry na rame obudowy wedlug fig. 8, fig. 10 — w pionowym przekroju poprzecznym obszar przejscia, od chodnika wyposazonego w obudowe podatna lukowa, do sciany z rama obudowy po¬ mocniczej wedlug piatej postaci wykonania w widoku od przodu, a fig. 11 — hydrauliczny uklad polaczen dla stojaka, zastosowanego do ramy obudowy pomocniczej, wedlug róznych postaci wy¬ konania w uproszczonym przedstawieniu.^ Chodnik transportowy na fig. 1 do 3 oznaczony 1, jest wyposazony w lukowa obudowe chodnika 2 z segmentami profilowymi, korytkowymi o prze¬ kroju poprzecznym w przyblizeniu w postaci U.W chodniku transportowym 3 jest wlot sciany urabianej 3, którego nie zaslaniaja blizej nie przedstawione urzadzenia obudowy. Urzadzenia urabiajace i przenoszace, ulozone w scianie, sa równiez blizej nie pokazane. Równiez sa opusz¬ czone srodki przenoszace w chodniku.Do podchwytywania lukowej obudowy chodnika 2 skróconej o elementy ociosu na czas trwania przejscia sciany oraz bliskochodnikowego obszaru stropu sciany 3 jest przewidziana rama obudowy pomocniczej 4. Ta rama obudowy jest przesuwana w kierunku wzdluznym chodnika i do tego celu jest podzielona na dwa, obok siebie prowadzone, zespoly podpierajace A i B.Zespól podpierajacy A ma górna belke stropowa 5 i dolna belke spagowa 6, które posiadaja wy¬ brania wzdluzne 7 i sa odsuwane od siebie przez hydraulicznie zasilany stojak 8. Od strony kon¬ cowej zespolu podpierajacego A jest umieszczony mechanizm czworoboku przegubowego 9 o osiach przegubów 10 przebiegajacych poprzecznie do kie¬ runku wzdluznego chodnika. Dzwignie kierujace 11 tego mechanizmu sa zamocowane wychylnie na wspornikach 12, które sa umieszczone na belce spagowej 6. Wolne odcinki koncowe laczników 13 mechanizmu, zamocowanych od strony koncowej dzwigni kierujacych 11, sa przylaczone przegu¬ bowo do strony dolnej belki stropowej 5. Uksztal¬ towanie mechanizmu 9 jest tak przeprowadzone, ze osie przegubów 14 miedzy lacznikami 13, a belka stropowa 5, w wymaganym obszarze wysokosci Wykonuja znaczny pionowy ruch, przez co jest zapewnione równolegle przesuwanie belki stropo¬ wej 5, wzgledem belki spagowej 6.Zespól podpierajacy B sklada sie równiez z dol¬ nej belki spagowej 15 i górnej belki stropowej 16, których dlugosc i szerokosc jest tak wymierzona, ze one sa przesuwane wzdluznie z luzem, w wy- braniach wzdluznych 7 belki spagowej 6 i stropo¬ wej 5 zespolu podpierajacego A. Miedzy belka stropowa 16, a belka spagowa 15 zespolu podpie¬ rajacego B sa przewidziane teleskopowe prowadnice rurowe 17, których czesci zewnetrzne i wewnetrzne sa zamocowane sztywno do belki spagowej 15 lub do belki stropowej 16. Prowadnice rurowe 17 z korpusów o przekroju poprzecznym prostokat- nym przy czym ich luz ruchowy jest wymierzony wzglednie nieznacznie, Do prowadnic rurowych 17 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 sa dolaczone hydrauliczne zasilane stojaki 18, które powoduja odsuwanie belki stropowej 5 od belki spagowej 6. Sztywnosc katowa zamocowania prowadnic rurowych 17 do belki stropowej 15 i belki spagowej 16 zespolu podpierajacego B, przy zasilaniu stojaków 18 jest przesuwana stale równolegle do belki spagowej 16.Wzgledna zdolnosc ruchowa obydwu zespolów podpierajacych A i B w kierunku wzdluznym chodnika 1 jest powodowana przez hydraulicznie zasilany przesuwnik tlokowy 19, który jest ufriiesz- czony, w przyblizeniu srodkowym odcinku wzdluz¬ nym ramy obudowy 4 i swoim cylindrem 20 przy¬ laczony do belki spagowej 6 zespolu podpieraja¬ cego A, a swoim tloczyskiem 21 do belki spagowej 15 zespolu podpierajacego B.Na belce stropowej 5 zespolu podpierajacego A sa osadzone w odpowiedniej ilosci korpusy wy¬ równawcze 22 lukowej obudowy chodnika 2, umieszczone kolejno w pewnej odleglosci, w kie¬ runku wzdluznym chodnika (patrz fig. li 3).Kazdy korpus wyrównawczy 22 sklada sie ze zmiennej w dlugosci, obudowy teleskopowej o przekroju poprzecznym przykladowo prostokat¬ nym. Zewnetrzna, dolna czesc obudowy 23 posiada wygieta, w przyblizeniu w^ postaci U, plyte pod¬ porowa 24, która w kierunku poprzecznym zacze¬ pia strona górna belki stropowej 5. Korpusy wy¬ równawcze 22 sa przez to ustalone w polozeniu poprzecznym do belki stropowej 5, jednakze prze¬ suwnie w kierunku wzdluznym.Wewnetrzna górna czesc obudowy 25 jest za pomoca, blizej nie przedstawionego hydraulicznie zasilanego przesuwnika tlokowego, przesuwana w wysokosci, na zewnetrznej czesci obudowy 23.Wewnetrzna czesc obudowy 25 posiada od strony górnej podpore 26, która jest dopasowana do za¬ rysu lukowej obudowy chodnika 2. Jest dalej widoczne, ze strony zewnetrzne nie tylko zew¬ netrznej ale i wewnetrznej czesci obudowy sa uksztaltowane odpowiednio do krzywizny lukowej obudowy chodnika 2. Podpora 26 powstajaca w styku z lukowa obudowa chodnika 2 moze byc wyposazona w srodki podwyzszajace tarcie.Belki stropowe 5 lub 16 obydwu zespolów pod¬ pierajacych A i B sa od strony sciany kazdora¬ zowo wyposazone w dwa miejsca lozyskowe 27 lub 28, w których sa polaczone przegubowo dzwignie kolankowe 29, 30, utworzone z dwóch równoleglych do siebie laczników. Wolne konce dzwigni kolan¬ kowych 29, 30 podchwytuja stropnice wysuwne 31, 32, które w ukladzie obok siebie podpieraja sciane 3 w bliskochodnikowym obszarze stropu. Stropnice wysuwne 31, 32 sa uksztaltowane wielkoprze- strzennie i rozciagaja sie prawie przez cala sze¬ rokosc sciany.W punkcie przeciecia ramion kazdej dzwigni katowej 29, 30 sa polaczone przegubowo hydra-. ulicznie zasilane stemple 33, które podpieraja sie od strony spagu na wspornikach 34, które sa przy¬ porzadkowane z jednej strony belce spagowej 6 zespolu podpierajacego A, a z drugiej strony belce spagowej 15 zespolu podpierajacego B. Z fig. 1 do 3 jest dalej widoczne, ze rama obudowy 1 jest1S umieszczona lekko ukosnie do pionu, w kierunku do wlotu sciany.Poza tym fig. 3 pokazuje, ze odleglosc d wy¬ mierzona w kierunku wzdluznym chodnika, miedzy przednia w kierunku ruchu prowadnica rurowa 17, a sasiadujacym stojakiem 33 dla stropnicy wysuw- nej 32 jest tak zapewniona, ze glowica napedowa urzadzenia urabiajacego i przenoszacego umiesz¬ czonego w scianie moze byc przeprowadzana przez rame obudowy 4.Na fig. 1 do 3, a takze na nastepnie opisywa¬ nych fig. 4 do 6 rama obudowy pomocniczej . 4, 4' jest przedstawiona w polozeniu pracy, w którym przodek wybierakowy 35 wedlug fig. 2 i 3 jest dalej urabiany. Jezeli uzyska sie pozadany po¬ step frontu urabiania i przodek wybierkowy wedlug fig. 2 zostanie przedluzony, az do linii punktowo-kreskowej 35', to najpierw stojak 18 od¬ ciaza na prowadnicach rurowych 17 zespól pod¬ pierajacy B i ten zespól podpierajacy, za pomoca przesuwnika tlokowego 19, po podparciu na ze¬ spole podpierajacym A, jest przesuwany odpowied¬ nio do postepu frontu urabiania. Wreszcie stojak tak osadza sie, ze teraz zespól podpierajacy B pod¬ chwytuje korpus wyrównawczy 22 za pomoca belki stropowej 16. Po tym procesie przesuniecia jest niepotrzebny korpus wyrównawczy ostatni w kierunku ruchu, poniewaz odpowiedni luk obudowy chodnika 2 zostal ponownie uzupelniony o element ociosu od strony sciany.Po odciazeniu przesuwników tlokowych przypo¬ rzadkowanych do tych korpusów wyrównawczych, korpus wyrównawczy jest zdejmowany z zespolu -podpierajacego A. Wreszcie stojak 8 zespolu pod¬ pierajacego A jest odciazany i ten zespól podpie¬ rajacy po podparciu na zespole podpierajacym B przesuwa za pomoca przesuwnika tlokowego 19 o wymiar postepu frontu urabiania, az ponownie osiagnie polozenie wedlug fig. 1 do 3. Teraz stojak 8 jest ponownie odciazany, a zespól podpierajacy A przejmuje podparcie korpusu wyrównawczego.Przedtem zdjety korpus wyrównawczy jest na¬ stepnie osadzony na przednim odcinku belki stro¬ powej 5 zespolu podpierajacego A, w kierunku ruchu ramy obudowy 4, 4', odpowiednio do po¬ lozenia tam lezacych luków obudowy chodnika 2 i zasilany.Postaci wykonania ramy obudowy^ pomocniczej wedlug fig. 4 do 6 odpowiadaja zasadniczo obydwa zespoly podpierajace A i B oraz korpusy wyrów¬ nawcze, identyczne jak te z fig. 1 do 3 tak, ze mozna nie powtarzac opisu odpowiednich czesci urzadzen.Odmiana polega jedynie na uksztaltowaniu i ukladzie stropnic wysuwnych 31', 32'. Jak. po¬ kazuja, zwlaszcza fig* 4 i 5 stropnice wysuwne 31', 32' uksztaltowane wielkoprzestrzennie, sa teraz umieszczone kolejno w kierunku wzdluznym chod¬ nika. Takze te stropnice wysuwne sa jak stropnice wysuwne 31, 32 postaci wykonania wedlug fig. 1 do 3, podpierane przez dzwignie kolankowe 29', 30' i dzwignie kolankowa podtrzymujaca stojak 33'.Odnosnie ukladu dzwigni kolankowych i stojaka jest jednakze w odniesieniu do postaci wykonania wedlug fig. 4 do 6, uprzywilejowane, ze tylko 948 dzwignia kolankowa 30', znajdujaca sie w tyle, w kierunku ruchu ramy obudowy 4', dzwigni ko¬ lankowej podtrzymujacej, przednia w kierunku ruchu, stropnice wysuwna 32' jest bezposrednio 5 podpierana przez stojak 33'. Przy bezposrednim podparciu przedniej dzwigni taki stojak lezy, mia¬ nowicie dokladnie w jednym kierunku ze sciana 3 i w danym wypadku przeszkadza wyprowadzaniu ze sciany do chodnika 1 czesci przenoszacych i ura- 10 biajacych. Aby tego uniknac jest przewidziana belka nosna 36, do której jest polaczona przegu¬ bowo przednia dzwignia kolankowa. Ta. belka nosna 36 jest wtedy polaczona z dzwignia kolan¬ kowa 30' znajdujaca sie w tyle i podpierana w kie- 11 runku ruchu przez stojak 33', który jest umiesz¬ czony w obszarze ramy obudowy 4', która lezy blisko w jednym kierunku ze sciana 3, to znaczy miedzy przednimi prowadnicami rurowymi 17 a stojakiem 8. w W przykladzie wykonania fig. 7 zespoly pod¬ pierajace A' i B' nie sa polaczone ze soba lecz umieszczone obok siebie. Przesuwanie takich ze¬ spolów podpierajacych jest wywolane przez hydra¬ ulicznie zasilane przesuwniki tlokowe 37, 38, które 25 sa umieszczone w obszarze belki spagowej 6' lub 15' i belki stropowej 5' lub 16', miedzy obydwoma zespolami podpierajacymi A' i B'. Oprócz tego, w tej postaci wykonania, kazda belka stropowa 5' lub 16' niesie korpusy wyrównawcze 22, odpowia- 30 dajace korpusom wyrównawczym opisanych na podstawie fig. 1 i 3. Tego rodzaju rama obudowy 4" jest odpowiednia, zwlaszcza dla chodników 1', które sa wyposazone w obudowe odrzwiami 2'.Przy przesuwaniu jednego lub drugiego zespolu M podpierajacego A' lub B' wszystkie korpusy wy¬ równawcze moga zatem pozostac na przesuwnym zespole podpierajacym, bez zmniejszenia calkowi¬ tej sily podpierajacej.Stojaki 39 hydraulicznie zasilane (fig. 7) odsu- 40 waja belke stropowa 5' lub 16' od belki spagowej 6' lub 15' moga byc takze zastapione przez takie przesuwniki tlokowe, jakie sa przewidziane w po¬ staciach wykonania na fig. 1 do 3 lub 4 do 6. Na¬ stepnie rama obudowy 4" (fig. 7) moze byc prze- 45 widziana ze stropnicami wysuwnymi i odpowied¬ nimi dzwigniami kolankowymi podpieranymi przez stojak, jak to przedstawiono na fig. 1 do 3 lub 4 do 6 i celowo zostalo pominiete na rysunku, w ramach fig. 7. 50 Postac wykonania fig. 8 i 9 pokazuje rame obu¬ dowy pomocniczej 4'", w której zespoly podpiera¬ jace 4" i B" sa polaczone ze soba. Takze ta rama obudowy jest korzystnie umieszczona w chodni¬ kach, które sa wyposazone w obudowe odrzwia- 55 mi 2'.W tej postaci wykonania stropnica wysuwna 40 podchwytujaca bliskochodnikowy obszar stropu sciany 3, jest od strony konca lacznika 41 pola¬ czona przez dwa mechanizmy czworoboku prze¬ to gubowego 42, które sa zamocowane przegubowo do belki spagowej 6' zespolu podpierajacego A" i posiadaja osie przegubów, przebiegajace w kie¬ runku wzdluznym chodnika.Do usztywnienia mechanizmów czworoboku 65 przegubowego sa przewidziane hydraulicznie za*15 silane przesuwniki tlokowe 43, wlaczone miedzy belke spagowa 6", a wolny odcinek koncowy lacz¬ nika 41. Nastepnie jest widoczne, ze stropnica wy- suwna 40 jest podchwytywana przez jeden lub szereg hydraulicznie zasilanych stojaków 44, które opieraja sie na spagnicy 45 w scianie 3. Spagnica 45 jest poza tym polaczona przez pakiet sprezyn 46 z belka spagowa 6" zespolu podpierajacego A".Fig. 8 i 9 oprócz tego pokazuja, ze równolegle do ramy obuau^/y krawedziowej 47, utworzonej ze stropnicy wysuwnej 40, stojaków 44 i spagnicy 45 jest umieszczona dalsza rama obudowy krawe¬ dziowej 47', utworzona ze stropnicy 40', stojaków 44' i spagnicy 45', która jest wzglednie przesuw¬ na, wobec ramy obudowy krawedziowej 47, umieszczonej od strony chodnika, za pomoca hydraulicznie zasilanego przesuwnika tlokowego 48. Oprócz tego rama obudowy krawedziowej 47' posiada, w obszarze stropnicy 40' bocznie wysu¬ wane blachy uszczelniajace 49, które w znacznym stopniu zmniejszaja przelot skal i pylu, miedzy stropnica wysuwna 47 a stropnica 47'.Do podpierania wolnych, od strony sciany po¬ wierzchni ociosu 50, sa przewidziane wielkopo- wierzchniowe stropnice boczne 51, 52, które przez dzwignie kierujace 53 lub hydraulicznie zasilane: przesuwniki tlokowe 54, 55, 56 sa umieszczane w zmiennej odleglosci, wobec ramy obudowy 4"\ Kazdemu zespolowi podpierajacemu sa przypo¬ rzadkowane przy tym dwie stropnice boczne, z których górne stopnice boczne 51 sa polaczone z belka stropowa 5" zespolu podpierajacego A", a dolne stropnice boczne 51 z belka stropowa 16" lub belke spagowa 15" zespolu podpierajacego B". Kazdorazowo górne stropnice boczne 51 zmie¬ niaja odleglosc od zespolu podpierajacego A", w poziomym kierunku, za pomoca hydraulicznie zasilanego przesuwnika 56 i dzwigni kierujacej 53.Dolne stropnice boczne 52 sa polaczone natomiast z zespolem podpierajacym B przez, o postaci V, rózniace sie przesuwniki tlokowe 54, 55. Przez od¬ powiednie zasilanie tych przesuwników tlokowych, moze byc zatem zmieniana nie tylko odleglosc stropnic bocznych do zespolu podpierajacego, ale takze polozenie wysokosci stropnic bocznych.Oczywiscie jest takze mozliwe, ze kazdorazowo dwie lezace jedna nad drugax stropnice boczne sa przyporzadkowane jednemu zespolowi podpiera¬ jacemu. Do nastawiania stojaków 57 moga byc takze zastosowane przesuwiki tlokowe wedlug przykladu wykonania fig. 1 do 3 lub 4 do 6.Na fig. 10 sa przedstawione jedynie belki stro¬ powe 5'" lub 16'" i belki spagowe 6'" lub 15"' na dwóch zespolach podpierajacych A"', B'", jak te, które byly przykladowo zastosowane w ramach postaci wykonania fig. 1 do 3, 4 do 6 lub 8 i 9.Dodatkowo zespolowi podpierajacemu A'" jest jed¬ nak przyporzadkowany, w obszarze obydwu od¬ cinków koncowych, mechanizm czworoboku prze¬ gubowego 58 o osiach przegubu, przebiegajacych w kierunku wzdluznym chodnika. Dzwignie kie¬ rujace 59 tego mechanizmu sa przy tym przyla¬ czone do wspornika 60, który jest zamocowany do £elki spagowej 6'" podczas, gdy wolny koniec f laczhik^ 61 przylaczonego od strony koncowej 918 16 dzwigni kierujacej 59 jest polaczony przegubowo do belki stropowej 5"\ Usztywnienie mechanizmu 58 nastepuje przez hydraulicznie zasilany prze- suwnik tlokowy 62, miedzy bellfra spagowa 6'" 5 a lacznikiem 61. Do odsuwania belki stropowej od belki spagowej sa przewidziane stojaki 63.Na podstawie ukladu polaczen hydraulicznych, pokazanego w uproszczonym przedstawieniu na fig. 11, jest wyjasnione, jak sily podpierajace 10 okreslone wstepnie do wysokosci róznych ram obudowy 4, 4', 4", moga byc utrzymane bez wiek¬ szych wahan, takze wtedy, gdy stemple jednego zespolu podpierajacego sa odciazone. Przykladowo przyjmuje sie, ze rama obudowy 4 jest przesuwa¬ li na za pomoca zespolów podpierajacych A, B, przy czym wszystkie stojaki 8 zespolu podpierajacego A sa polaczone w przesuwnik tlokowy 64, a stojak 18 zespolu podpierajacego B w przesuwnik tloko¬ wy «5. 20 Przewód cisnieniowy jest oznaczony P a prze¬ wód obiegu powrotnego R hydraulicznego obiegu wysokiego cisnienia. Przy przesunieciu rozdzielaczy 4/3 drogowych 66 i 67 w prawe koncowe polacze¬ nie, przestrzen cylindryczna przesuwnika tloko- 29 wego jest zasilana w cisnienie, poniewaz przewód cisnieniowy P jest polaczony z przewodem 68 lub 69. Maksymalne dopuszczalne cisnienie nastawia¬ nia jest przy tym kontrolowane przez zabezpiecze¬ nia przeciazeniowe 70 lub 71, które sa polaczone 30 kazdorazowo przez rozdzielacz 2/2 drogowy 72 lub 73 i przewód 74 lub 75 z przewodami 68 lub 69.Poniewaz zespól podpierajacy B jest przesuwany za pomoca przesuwnika tlokowego 65, rozdzielacz 4/3 drogowy 67 jest przeprowadzany w lewe polo- w zenie koncowe tak, ze przestrzen cylindryczna przesuwnika tlokowego 65, oprózniajac sie z cis¬ nienia, moze odciazac sie, gdyz cisnienie z prze¬ wodu cisnieniowego P, przez dlawik .76 wlaczony do przewodu sterujacego 77, odblokowuje zawór 40 zwrotny 78 w przewodzie 69. Zmniejszenie ilosci podpierajacych stempli jednakze, przy jednakowej sile podpierajacej, wywoluje podwojenie cisnienia w dalej zasilanych stemplach zespolu podpiera¬ jacego A. Aby te wzrosty cisnienia nie wywolywaly 45 zadnego zadzialania zabezbieczenia przeciazenio¬ wego 70, nastawionego na normalna sile podpie¬ rajaca, przylacza sie przez przewód sterujacy 79 rozdzielacz 2/2 drogowy 72, a przesuwnik tlokowy 64 zespolu podpierajacego A dalej zasilany w cis- 50 nienie z przewodu cisnieniowego P, jest zabezpie¬ czony tylko przez zabezpieczenie przeciazeniowe 80 nastawione na podwójna wartosc. Calkowita sila podpierajaca zostaje zatem utrzymana takze, przy zmniejszeniu ilosci stojaków. 55 Jezeli przesuniecie zespolu podpierajacego B jest zakonczone, rozdzielacz 4/3 drogowy 67 ponownie porusza sie w prawe polozenie koncowe i zasila przez to przestrzen cylindryczna przesuwnika tlo¬ kowego 65. Przez to jest jednakze ponownie przerwane doprowadzenie cisnienia do rozdzie¬ lacza 2/2 drogowego 72 tak, ze on jest w swoim pierwotnym, to znaczy oznaczonym polozeniu, po¬ lozeniu powrotnym i przesuwnik tlokowy zespolu podpierajacego A jest ponownie zabezpieczony m przez zabezpieczenie przeciazeniowe 70, którego112 S 17: wartosc nastawienia, odpowiada normalnej wiel¬ kosci. Przykladowo moze byc przyjete, ze zabez¬ pieczenia przeciazeniowe 70 i 71 sa nastawione na 200 bar, a zabezpieczenia przeciazeniowe 80 i 81 na 400bar. 5 Po odbyciu przesuniecia zespolu podpierajacego A, rozdzielacz 4/3 drogowy 66 porusza sie w lewe polozenie koncowe tak, ze przerywa sie doprowa¬ dzenie cieczy cisnieniowej do przestrzeni cylin¬ drycznej przesuwnika tlokowego 64 i zamiast tego 10 przewód sterujacy 82 prowadzacy do rozdzielacza 2/2 drogowego 73 jest zasilany w cisnienie. Prze¬ suwnik tlokowy 64 jest odciazany bezwlocznie przez zawór zwrotny 85 przez przewód sterujacy 83 i odblokowany dlawik 84. Rozdzielacz 2/2 dro- 15 gowy 73 poruszany jest zatem w lewe polozenie koncowe i przez to zabezpieczenie przeciazeniowe 81 przyjmuje funkcje. Jesli ten proces przesuwa¬ nia jest zakonczony, rozdzielacz 4/3 drogowy po¬ rusza sie ponownie w prawe polozenie koncowe 20 tak, ze doprowadzenie cieczy cisnieniowej do roz¬ dzielacza 272 drogowego 73 jest przerwane, po¬ wraca on w swoje pierwotne polozenie wyjsciowe i ciecz cisnieniowa jest doprowadzana do prze¬ strzeni cylindra przesuwnika tlokowego 64 zespolu 25 podpierajacego A. Przez powrót rozdzielacza 2/2 drogowego do oznaczonego polozenia wyjsciowego, przesuwnik tlokowy 65 zespolu podpierajacego B dostaje sie ponownie pod wplyw zabezpieczenia przeciazeniowego 71, nastawionego na normalna 30 wartosc.Aby uniemozliwic to, ze zabezpieczenia prze¬ ciazeniowe 80 lub 81 nastawione na podwyzszona wartosc, nie mogly zadzialac, gdy w stemplach uprzednio przesunietych zespolów podpierajacych 35 jeszcze nie wytworzylo sie wymagane cisnienie, sa w przewodach sterujacych 79 lub 82, miedzy za¬ worami zwrotnymi 86 lub 87 i rozdzielaczami 2/2 drogowymi 72 lub 73, odpowiednie czlony opóznia¬ jace 88 lub89. 40 PL