Przedmiotem wynalazku jest mechanizm napedu suwaka prasy mechanicznej umozliwiajacy uzyskanie duzej sztywnosci prasy.Znane sa mechanizmy napedu suwaka pras mechanicznych takie jak mechanizm korbowy, kolanowy, korbowo-dzwigniowy, srubowy i inne. We wszystkich tych mechanizmach nacisk prasy jest przenoszony przez uklad napedu suwaka a wiec obciazenie i ugiecie sprezyste elementów tego ukladujest zalezne od oporu, najaki napotyka suwak prasy w czasie swego ruchu roboczego. Przy naglym spadku tego oporu, co nastepuje na przyklad przy cieciu w chwili pekniecia materialu, uklad napedowy suwaka zostaje nagle odciiazony, a nagromadzona energia sprezysta wyzwala sie w sposób nagly, powodujac chwilowe przyspieszenie ruchu suwaka, drgania maszyny, halas oraz szybkie zuzywanie sie narzedzi.Dalsza wada znanych mechanizmów napedu suwaka sa katowe odchylenia suwaka wzgledem stolu prasy spowodowane rnimosrodowym dzialaniem obciazenia prasy.Wplywa to niekorzystnie na trwalosc narzedzi oraz jakosc przedmiotów produkowanych na prasie.Celem wynalazku jest zwiekszenie sztywnosci prasy przez wyeliminowanie wplywu ugiec sprezystych ukladu napedowego suwaka prasy oraz korpusu maszyny na polozenie suwaka wzgledem stolu prasy.Cel wedlug wynalazku zostal osiagniety przez umieszczenie pomiedzy suwakiem prasy a jej stolem dwu lub czterech ruchomych klinów. Kliny te, umieszczone po obu stronach przestrzeni roboczej prasy, sa wprowadzane wjednoczesny ruch posuwisto-zwrotny, za pomoca znanego mjechanizmu korbowego, korbo- wo-dzwigniowego lub korbowo-klinowego. Posuwisto-zwrotne ruchy klinów umozliwiaja prowadnice toczne, slizgowe, lub hydrostatyczne umieszczone na obu powierzchniach roboczych klinów. Uklad napedowy suwaka prasy stanowi oddzielny mechanizm korbowy lub korbowo-dzwigniowy. Jest on wprawiany w ruch za pomoca tego samego walu napedowego, co mechanizm napedowy klinów.W ukladzie napedowym suwaka znajduje sie element sprezysty o regulowanym nacisku. Dzieki memu mechanizm napedowy suwaka jest stale naprezony a sam suwak prasy jest stale dociskany do stolu za2 111780 posrednictwem wspomnianych klinów. Nacisk N wywierany na suwak prasy przez jego uklad napedowy jest przy tym w kazdej chwili wiekszy od chwilowego oporu P, aa który napotyka suwak prasy w czasie swego ruchu roboczego. Róznica tych dwu sil N - P = Ri + R2 stanowi reakcje stolu prasy przenoszona na suwak za posrednictwem wzmiankowanych klinów.Zmiana oporu Pjest wiec natychmiast kompensowana przez odpowiednia zmiane reakcji Ri i R2 i nie powoduje zmiany sily N obciazajacej uklad napedowy suwaka oraz korpusu prasy. Dzieki temu, ugiecia sprezyste elementów napedu suwaka oraz korpusu maszyny nie maja wplywu na polozenie suwaka wzgledem stolu prasy a wiec i na sztywnosc prasy. Sztywnosc ta zalezy wylacznie od sprezystych ugiec samego suwaka prasy, stolu oraz klinów, spowodowanych dzialaniem sil P, Ri, R2 , i N spelniajacych warunek równowagi N = P + Ri + R2 Dla zrealizowania tego warunku w mechanizmie wedlug wynalazku przewidziano regulacje kata a, który tworza ramiona korb napedzajacych odpowiednio suwak prasy i kliny.Staly docisk suwaka do stolu prasy za posrednictwem wzmiankowanych klinów zapewnia równoleglosc plaszczyzn roboczych suwaka i stolu prasy nawet przy mimosrodowyrn obciazeniu. Dalsza zaleta mechanizmu napedowego wedlug wynalazkujest niewrazliwosc prasy na przeciazenie, gdyz wzmiankowany element sprezysty spelnia role bezpiecznika.Przedmiot wynalazku jest przedtawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig; 1 przedsta¬ wia schemat prasy w przekroju pionowym a fig. 2 — przekrój pionowy w plaszczyznie A—A prostopadlej do poprzedniej, w wersji z dwoma klinami i napedem korbowo-dzwigniowym suwaka prasy, natomiast fig. 3 — wi¬ dok z boku, a fig. 4 — przekrój osiowy prasy z czterema klinami napedzanymi mechanizmem korbowo-klino- wym.Jak pokazano na fig. 1 i 2, prasa jest zaopatrzona w dwa kliny 1 umieszczone po obu stronach przestrzeni roboczej pomiedzy suwakiem 2 prasy a jej stolem 3. Kliny 1 sa umieszczone w tocznych prowadnicach 4 oraz napedzane za posrednictwem mechanizmu korbowego 5 od walu korbowego 6.Na tym samym wale umieszczone jest dodatkowe wykorbienie, sluzace do napedu suwaka prasy za posrednictwem korbowo-dzwigniowego mechanizmu 7. Pomiedzy koncem dzwigni mechanizmu napedowego suwaka prasy a suwakiem 2 umieszczona jest sprezyna 8. Wywiera ona na suwak prasy nacisk N przekraczajacy opór P na jaki napotyka suwak prasy w czasie ruchu roboczego. W rezultacie nadwyzka sily Njest przenoszona na stól 3 prasy za posrednictwem klinów 1. Minimalna wartosc nacisku N nastawia sie za pomoca regulacyjnej sruby 9.W celu uzyskania pozadanych zmian nacisku N w zaleznosci od polozenia suwaka w stosunku do stolu prasy nalezy odpowiednio nastawic kat a jaki tworza ze soba ramiona wykorbien napedzajacych kLiy oraz suwak prasy. W tym celu prasa jest zaopatrzona w dowolne znane urzadzenie umozliwiajace regulacje kata a.Caly opisany uklad napedowy znajduje sie w stanie trwaego naprezenia, zas momenty na wale 6 od korbowego mechanizmu 5 i korbowo-dzwigniowego mechanizmu 7 sa sobie równe i przeciwnie skierowane.W przykladzie pokazanym na fig. 3 i 4 rysunku umieszczony nad stolem 3 suwak 2 spoczywa na czterech klinach 1 napedzanych za posrednictwem rnimosrodowo-klinowego mechanizmu 5. Niezaleznie od tego ukladu klinowego na suwak 2 jest wywierany zmienny nacisk N za posrednictwem korbowodu 7, dodatkowego suwaka 10, ciegien 11 trawersy 12 i zespolu talerzowych sprezyn 8.Regulacje- kata a uzyskuje sie przez zmiane polozenia tulei 13, na której sa osadzone mimosrody 14 wspólpracujace zkorbowodami 5, w stosunku do napedowego walu 6, na którym sa osadzone mimosrodowe tuleje 15 wspólpracujace z korbowodami 7.Konstrukcja napedu suwaka prasy moze byc równiez zrealizowana, bez naruszenia istoty wynalazku, z dowolnymi znanymi mechanizmami sluzacymi do nadania klinom 1 oraz górnej obsadzie sprezystego elementu 8 ruchów prostoliniowo-zwrotnych. Mechanizmy te moga byc przy tym umieszczone zarówno w górnej jak i w dolnej czesci korpusu prasy.Prasa moze byc tez wykonana w ukladzie poziomym.Mechanizm napedu suwaka prasy wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie przede wzystkim w prasach przeznaczonych do wykrawania blach a wiec równiez do tloczenia wielotaktowego oraz do ciecia pretów, ksztaltowników, plaskowników, i podobnych. W operacjach tych wystepuje bowiem nagly spadek obciazenia suwaka prasy wraz ze wszystkimi ujemnymi skutkami tego zjawiska.Zastrzezen i a patentowe 1. Mechanizm napedu suwaka prasy mechanicznej, zwlaszcza prasy do ciecia materialu, znamienny t y m, ze pomiedzy suwakiem (2) prasy a jej stolem (3) sa umieszczone co najmniej dwa ruchome kliny (1) przenoszace na stól (3) czesc nacisku wywieranego na suwak (2) przez jego uklad napedowy a w ukladzie tym jest umieszczony sprezysty element (8) o regulowanym nacisku.111780 3 2. Mechanizm wedlug zastrz. 1, znamienny tym. ze do wprowadzenia w ruch klinów (1) sluzy mechanizm korbowy, korbowo-dzwigniowy lub korbowo-klinowy odrebny od korbowego lub korbowo-dzwig- niowego mechanizmu napedu suwaka (2), lecz oba te mechanizmy sa polaczone z jednym napedowym walem (6) zaopatrzonym w urzadzenie do nastawiania kata (a), jaki tworza ramiona korb napedzajacych odpowiednio suwak (2) i kliny (1). %c^f f Fig.2 *—^1 «Pi ^\K^ Fig.4 PL