Przedmiotem wynalazku jest uniwersalny sposób kucia pólswobodnego krazków na goraco zwlaszcza odkuwek tarcz, z jednostronnym lub dwustronnym osadzeniem plaskim albo profilowym wienca, sy¬ metrycznie lub niesymetrycznie wzgledem plasz- 5 czyzny krazka, z otworem albo bez otworu w pia¬ scie, oraz urzadzenie do kucia pólswobodnego kraz¬ ków.Z dotychczas znanych i stosowanych sposobów io kucia pólswobodnego krazków odsadzanych zwla¬ szcza odkuwek tarcz turbinowych rozróznia sie ku¬ cie tych odkuwek na stolach plaskich obrotowych instalowanych kazdorazowo pod prasami kuzniczy¬ mi. Kuty material w postaci krazka plaskiego spo- 15 czywa na stole plaskim obracanym stopniowo po kazdym gniocie na zadana glebokosc za pomoca manipulatora lub prasy kuzniczej. Kucie dokonuje sie para górnych kowadel o róznej konstrukcji: jednolite lub skladane, rozmieszczone symetrycznie 20 po obu stronach piasty krazka i mocowane do po¬ przeczki prasy kuzniczej. Otrzymuje sie w ten spo¬ sób krazek z jednostronnym odsadzeniem. Dla dwu¬ stronnego odsadzenia krazek po odkuciu pierwszej strony obraca sie o 180° i kladzie sie go na spe- 25 cjalnym pierscieniu dostosowanym do uprzednio odsadzonej strony, a nastepnie kuje druga strone.Sposób ten wymaga stosowania róznych rodzajów kowadel i podkladek pierscieniowych w zaleznosci od rodzaju odkuwki, natomiast samo obracanie 30 2 stolu manipulatorem lub prasa kuznicza jest nie¬ równomierne.Inny sposób to odsadzanie wienca krazka równo¬ czesnie górnym i dolnym kowadlem, lecz tylko z jednej strony piasty. Do tego sposobu stosuje sie specjalny przyrzad do podtrzymywania i obrotu krazka za pomoca przeciwwagi lub manipulatora kuzniczego. Tym sposobem mozna kuc krazki tylko symetrycznie odsadzane i z otworem w piascie.Znane jet równiez odsadzanie wienca krazka na stole plaskim obrotowym za pomoca pary walców zabudowanych w korpusie mocowanym do górnej poprzeczkki prasy kuzniczej. Sposób ten dla dwu¬ stronnego odsadzania wymaga równiez obracania krazka o 180° i stosowania wymiennych podkladek pierscieniowych. Celem wynalazku jest taki sposób kucia pólswobodnego krazków odsadzanych zwla¬ szcza odkuwek tarcz, którym mozna wykonywac jednostronne lub dwustronne odsadzanie wienca, symetrycznie lub niesymetrycznie wzgledem plasz¬ czyzny krazka oraz o róznych wymiarach piast, z otworem lub bez otworu z ograniczeniem maksy¬ malnie czasu pomocniczego i róznorodnosci oprzy- rzadowan. J Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie spo¬ sobu kucia równoczesnie dwoma parami kowadel górnych i dolnych zabudowanych po obu stronach, piast i nastawialnych wzgledem osi dla uzyskania dowolnych srednic piast po obu stronach krazka, wymiennych wkladek pomiedzy górnymi kowadla- 111 4423 111442 4 md w przypadku potrzeby uzyskania niejednakowej wysokosci piast po obu stronach plaszczyzny kute¬ go krazka, podparcia na trzpieniu plaskim krazka kutego bez otworu, a na trzpieniu ze sworzniem krazka kutego z otworem w piascie, dokonywania nastawialnej wartosci kata obrotu kutego krazka pomiedzy poszczególnymi gniotami w zaleznosci od srednicy krazka w sposób latwy i szybki, co osiaga sie za pomoca mechanizmu sterowanego z pulpitu prasy kuzniczej.Zastosowanie opisanego sposobu kucia krazków pozwala na: uzyskanie odkuwek bardzo zblizonych do gotowego wyrobu b malych naddatkach na ob¬ róbke mechaniczna, latwe i szybkie dostosowanie do róznych ksztaltów i wymiarów odkuwek, latwe, szybkie i bezpieczne manipulowanie odkuwka •w procesie kucia, skrócenie czaisu pomiedzy po¬ szczególnymi gniotami, a tym samym zwiekszenie wydajnosci w procesie kucia tych odkuwek.Urzadzenie do kucia pólswobodnego krazków po¬ siadajace podstawe, obsade górna kowadel i obsade dolna kowadel z kowadlami ustalanymi za pomoca listw zebatych i listw blokujacych posiada tlok z trzpieniem i nasadzonym sztywno kolem zebatym, wprowadzonym do cylindra z dnem, umieszczonego w podstawie, posiadajacego króciec powietrza spre¬ zonego, a pomiedzy górnymi kowadlami umieszczo¬ na jest wymienna wkladka. Ponadto kolo zebate na tloku jest sprzezone zebami z kolem zebatym umieszczonym obrotowo w ipodstawie, w osi które¬ go jest umieszczony wahacz z króccem powietrza sprezonego, a wewnatrz tego wahacza znajduje sie przesuwna zapadka oraz sprezyna, przy czym wa¬ hacz jest sprzezony czopami z silownikiem pneu¬ matycznym.Przykladowe rozwiazanie urzadzenia do kucia pólswobodnego krazków wedlug wynalazku przed¬ stawiono na zalaczonych rysunkach, na których fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z przodu, z widocznym rozmieszczeniem "kowadel i czesciowo w przekroju „B—B" z widocznym sposobem zabu¬ dowy kowadel, fig. 2 w widoku z boku czesciowo w przekroju „A—A" z widocznym tlokiem i nie¬ którymi elementami do jego obrotu oraz sposobem podparcia krazka, zas fig. 3 przedstawia urzadzenie w przekroju poziomym „C—C" na którym poka¬ zano mechanizm do obrotu tloka.W sklad urzadzenia do kucia pólswobodnego krazków wedlug wynalazku wchodzi: podstawa nosna, mechanizm podnoszenia, mechanizm obrotu, dodny zespól elementów roboczych zamocowany do podstawy, górny zespól elementów roboczych za¬ mocowany do ruchomej poprzeczki prasy kuzniczej oraz pulpit sterowniczy z instalacja przewodów po¬ wietrza sprezonego nie uwidoczniony na rysunku, umieszczony na stanowisku obslugi pirasy kuzniczej.Na podstawie 1 sa umiesaczone: mechanizm pod¬ noszenia, mechanizm obrotu i dolny zespól elemen¬ tów roboczych. , Mechanizm podnoszenia sluzacy do przemieszcza¬ nia kutych krazków pionowo ponad (powierzchnie dolnych kowadel miedzy kolejnymi gniotami, skla¬ da sie z cylindra 2 z dnem w dolnej czesci umie¬ szczonego w podstawie 1, krócca 8 dla doprowadze¬ nia powietrza sprezonego, tloka 4 obrotowo-prze- suwnego z pierscieniami uszczelniajacymi 5, zakon¬ czonego w górnej czesci tloczyskiem z otworem dla osadzenia trzpienia 6 dla podparoia kutego krazka, oraz lozyska oporowego 7.Mechanizm obrotu sluzacy do stopniowego obra¬ cania kutego krazka pomiedzy 'kolejnymi gniotami, sklada sie z kola zebatego 8 osadzonego nieobro- towo na tloku 4, kola zebatego 9 osadzonego obro¬ towo w podstawie 1, wahacza 10 z zapadka 11 do¬ ciskana do kola zebatego 9 powietrzem sprezonym doprowadzonym króccem 13 i odciagana sprezyna 12 oraz silownika pneumatycznego 14 nadajacego sko¬ kowy obrót kutego krazka za posrednictwem wa¬ hacza 10, zapadki 11, kola zebatego 9, kola zeba¬ tego 8, tloka 4 i trzpienia 6. Dolny zespól elemen¬ tów roboczych sklada sie: z pary kowadel dolnych 15 zabudowanych w obsadzie dolnej 16 zamocowa¬ nej do podstawy 1, listew zebatych 17 i 18 ustala¬ jacych polozenie kowadel oraz listew blokuja¬ cych 19.Górny zespól elementów roboczych sklada sie: z pary kowadel górnych 20, obsady górnej 21 za¬ mocowanej do ruchomej poprzeczki prasy kuzni¬ czej, listew zebatych 22 i 23 ustalajacych poloze¬ nie kowadel, listew blokujacych 24, wymiennej wkladki 25 ograniczajacej wysokosc piasty kutego krazka oraz sworzni 26 mocujacych te wkladki.Pulpit sterowniczy nie uwidoczniony na rysunku jest zaopatrzony w zawory na przewodach powie¬ trza sprezonego, za pomoca których dokonuje sie podnoszenia lub opuszczania tloka 4 wraz z kutym krazkiem, uruchamiania zapadki 11 oraz dokony¬ wania obrotu tloka wraz z kutym krazkiem za po¬ moca silownika pneumatycznegio 14 w lewo lub •prawo.Przed rozpoczeciem kucia dokonuje sie specjal¬ nym zaworem na pulpicie sterowniczym podnie¬ sienia tloka 4 wraz z trzpieniem 6, na który na¬ klada sie nagrzany krazek plaski przy pomocy ma¬ nipulatora kuzniczego. Po nalozeniu nagrzanego krazka na trzpien, rozpoczyna sie ruch poprzeczki prasy w dól wraz z górnymi kowadlami 20, które powoduja najpierw obnizenie krazka do styku z dolnymi kowadlami 14, a nastepnie pierwszy gniot. Po dokonaniu gniotu poprzeczka prasy wraz z kowadlami górnymi 20 wraca dó górnego polo¬ zenia, a powietrze sprezone pod tlokiem 4 podnosi nagrzany krazek ponad powierzchnie kowadel dol¬ nych 15. W tym polozeniu dokonuje sie obrotu tlo¬ ka i krazka o pewien kat, dzialajac na pulpicie sterowniczym zaworami powietrza sprezonego, któ¬ re powoduje docisk zapadki 11 do kola zebatego 8 i ruch silownika pneumatycznego 14 powodujacego posrednio obrót kutego krazka. Po obrocie doko¬ nuje sie kolejnego gniotu, i ten cykl powtarza sie az do odkucia pelnego obwodu wienca krazka.Zmiane kata obrotu po kazdym gniocie, który zalezny jest od srednicy kutego krazka dokonuje sie przez jedno, dwu lub trzykrotne zadzialanie si¬ lownikiem pneumatycznym kolejno po sobie na¬ stepujace.Urzadzenie do kucia pólswobodnego krazków we¬ dlug wynalazku nadaje sie do kucia odkuwek tarcz turbinowych i sprezarkowych ze stali stopowych z jednym lub dwoma odsadzeniami, róznych kraz- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60111 442 5 6 ków obrotowych z odsadzanym wiencem np. wien¬ ce kól zebatych itp. ze stali weglowych i stopo¬ wych.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób kucia pólswobodmego krazków zwla¬ szcza odkuwek tarcz, znamienny tym, ze kucie od¬ bywa sie dwoma parami kowadel równoczesnie z obydwu stron plaszczyzny krazka i po obu stro¬ nach piasty, a kuty krazek w czasie pomiedzy po¬ szczególnymi gniotami nie dotyka ani kowadel dolnych ani górnych i w tym polozeniu jest swo¬ bodnie obracany o okreslony nastawdalny kat do kolejnego gniotu. 2. Urzadzenie do kucia pólswobodnego krazków posiadajace podstawe, obsade dolna kowadel z ko¬ wadlami, listwami zebatymi i listwami blokujacymi oraz obsade górna kowadel z kowadlami, listwami zebatymi i listwami blokujacymi, znamienne tym, ze posiada tlok (4) z trzpieniem (6) i nasadzonym sztywno kolem zebatym (8) wprowadzony do cy¬ lindra (2) z dnem, umieszczonego w podstawie (1) posiadajacego króciec powietrza sprezonego (3), a pomiedzy górnymi kowadlami (20) posiada wy¬ mienna wkladke (25), przy czym koto zebate (8) jest sprzezone zebami z -kolem zebatym (9) umie¬ szczonym obrotowo w podstawie (1) w osi którego jest umieszczony wahacz (10) z króccem powietrza sprezonego (13), a wewnatrz tego wahacza znajduje sie przesuwna zapadka (11) oraz sprezyna (12), przy czym wahacz jest sprzezony czopami z silownikiem pneumatycznym (14). 10111 442 c-c ZGK Oddz. 2 Chorzów, zam. 6423/81 — 105 egz.Cena 45 zl PL