Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pro¬ wadzenia urabiarki, zwlaszcza struga weglowego lub wrebiarki, pracujacej wzdluz przenosnika w podziemnej kopalni wegla, przy czym urabiarka podchwytuje przenosnik swa plyta mieczowa i od strony podsadzkowej przenosnika prowadzona jest -za pomoca zabieraka w kanale lancuchowym a przez kanal ciagniona jest za pomoca lancucha.We wszystkich znanych urzadzeniach prowadza¬ cych strug, umieszczonych po stronie posadzki sluzy dolny kanal lancuchowy równiez do prowa¬ dzenia struga, dlatego jest on narazony na po¬ dwójne naprezenie dynamiczne, gdyz gietki lan¬ cuch i sztywne zabieraki, do niego przymocowane, wywieraja zmienne obciazenie na mechanizmy pro¬ wadzace. Poniewaz przenosnik, zaleznie od reakcji ruchów przesuwnych i lokalnych warunków pracy ulega znacznym wygieciom w plaszczyznie zarów¬ no poziomej jak i pionowej na zlaczach rynny przenosnika, przeto zabierak, sztywno przymoco¬ wany do przedniej plyty, skreca sie na krawe¬ dziach szczeliny prowadzacej i wywoluje sily kli¬ nowe, które powoduja rozkalibrowanie tej szcze¬ liny i moga doprowadzic do wypchniecia z niej lancucha. Na skutek mimosrodowosci punktu na¬ tarcia lancucha wzgledem przegubu, zabierak stru¬ ga wywoluje równiez moment pionowy, którego punkt oparcia umiejscawia sie równiez w dolnym prowadzeniu lancucha, a poniewaz kanal lancu¬ chowy musi prowadzic i obejmowac lancuch, dla¬ tego przy bocznym naporze zabieraka lancucho¬ wego na scianki kanalu, dzialaja dzwignie o dlu¬ gich ramionach, których wypadkowe monety gnace moga byc opanowane nie droga znacznego nakla- g du mateerialu. Jednoczesne prowadzenie lancucha i zabieraka przy dzialaniu sil klinowych i mo¬ mentów gnacych w tym samym kanale, zwieksza równiez stopien zuzycia prowadnika struga i skra ca jego niezawodnosc ruchowa. io Wszystkie znane prowadniki struga, umieszczo¬ ne od strony podsadzkowej, sa nadal pod wzgle¬ dem konstrukcyjnym tak niekorzystnie uksztalto¬ wane, ze nie nastepuje tu rozklad pionowych sil skladowych. Sily te bowiem zarówno w górnym 15 jak i dolnym kanale prowadzacym skupiaja sie na jednym elemencie i na jednej grupie ogniw lancucha. Przekroje kanalów sa przewaznie pro¬ stokatne, skutkiem czego tworza sie osady z we¬ gla, praca urzadzenia staje sie halasliwa a ponad- 20 to wystepuje znaczne zuzycie materialu. Równiez opory przesuwu spagów, które przyczyniaja sie do rozkalibrowania szczeliny prowadzacej, nie roz¬ kladaja sie na opory skladowe lecz we wszyst¬ kich znanych konstrukcjach przenoszone sa przez 25 pokrywe. Powyzej kata naporu przenosnika sily reakcyjne, powstale w zwiazku z praca przeno- . szenia urobku lub skutkiem pracy wrebiarki, ob¬ ciazaja we wszystkich znanych typach rozwaza¬ nych ukladów jeden komponent konstrukcyjny, 20 bioracy udzial w prowadzeniu maszyny tak, ze 110 146110 146 i tutaj przez podwójne naprezenia mechaniczne zdatnosc urzadzenia ulega znacznemu obnizeniu.Celem wynalazku jest skonstruowanie urzadze¬ nia prowadzacego dla maszyny urobkowej wymie¬ nionego, na wstepie typu, które bedzie uwolnione od wszystkich wyszczególnionych wyzej manka¬ mentów i które zapewni dokladne prowadzenie lancucha oraz w którym to urzadzeniu wszystkie pojawiajace sie sily i ich momenty beda mozliwie korzystnie rozlozone. Zadanie to, wedlug wynalaz¬ ku, zostalo rozwiazane w ten sposób, ze — jako kanal lancuchowy p5 stronie podsadzkowej prze¬ nosnika — umieszczane sa dwa oddzielnie i rów¬ nolegle biegnace kanaly, z których w kanale dol¬ nym umieszczono poruszajacy sie wzdluznie za¬ czep, zas w kanale górnym prowadzony jest lan¬ cuch.W innej postaci konstrukcyjnej, zgodnie z wy¬ nalazkiem, jako kanaf lancuchowy po stronie pod¬ sadzkowej przenosnika przewidziano dwa oddziel¬ ne i równolegle kanaly lancuchowe w których zawieszony jest hak plyty a ponadto — istnieje jeszcze jeden element prowadzacy, w którym pro¬ wadzony jest tylko zabierak.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku * dwoma kanalami prowadzacymi, fig. 2 — drugi przyklad wykonania wynalazku z trzema kanala¬ mi oraz fig. 3 — inna postac wynalazku.W wersji przedstawionej na fig. 1, zastosowano jeden ksztaltownik walcowany 1, którego obie po¬ lówki sa symetryczne i zlaczone ze soba wzdluz osi symetrii, przy czym przekrój poprzeczny ksztaltownika tworzy równiez dwupolówkowy pro¬ fil symetryczny. Stad wynika zaleta, polegajaca na znacznym wydluzeniu okresu zdatnosci eksploata¬ cyjnej ksztaltownika albowiem caly uklad pro¬ wadzacy strug jak równiez polówki korpusu pro¬ wadnika 2, 3 z oddzielna, przy wiekszym stopniu zuzycia bardziej obciazonego dolnego kanalu 19, moga byc obrócone o 180°. Ponadto zywotnosc eksploatacyjna prowadnika struga i lancucha 21 podwyzsza sie jeszcze bardziej, poniewaz na sku¬ tek symetrycznego podzialu czesci konstrukcyjnych wzdluz -osi pionowej oraz dzieki szczelinom pro¬ wadzacym 4, 5, nastepuje rozklad pionowych we¬ wnetrznych sil skladowych, przy czym lancuch 21, skutkiem prawie cylindrycznego ksztaltu kanalów 18, 19 i malych tolerancji w luzach pomiedzy lan¬ cuchem i sciankami kanalu, prowadzony jest ru¬ chem wymuszonym, scisle w srodkowym polozeniu.Równiez przez zachowanie tych malych luzów osiagnieto równomierny rozklad nacisków az do ulozenia sie lancucha w polozeniu centralnym jak równiez uniknieto zjawiska bicia lancucha o scian¬ ki kanalu. Ponadto dzieki w przyblizeniu cylin¬ drycznemu ksztaltowi kanalów 18, 19 prowadzenie struga spelnia jeszcze funkcje samoczyszczaca, to znaczy, ze nie dopuszcza do tworzenia sie brykie¬ tujacych osadów z mialu weglowego, które zwie¬ kszaja opory tarcia lancucha 21, co wymaga pod¬ wyzszenia mocy.Okres trwalosci prowadnika struga i lancucha 21 ulega jeszcze bardziej przedluzeniu jezeli lan¬ io 15 20 25 30 35 40 45 50 55 65 cuch 21 zostanie zaopatrzony w cylindryczne tar¬ cze prowadzace 6, jak to wynika zwlaszcza z fig. 3. Obwód przez równomierne splaszczenia scianek kanalów 18, 19 w obu osiach prostopadlych wchodzi w styk z tymi sciankami w granicach kata 7 90°, na skutek czego naciski jednostkowe zostaja zredukowane zas efekt tnacy lancucha 21 r calkowicie sie likwiduje. Nalezy równiez uznac za pewien postep w omawianej dziedzinie technika ze wewnetrzne uksztaltowanie prowadnika struga, jak równiez budowa kanalów, przechodzacych az do zlacz pomiedzy odcinkami rynny przenosnika, wplywaja w znacznej mierze na wytlumienie ha¬ lasliwosci calego ukladu.Przedluzenie okresu gotowosci ruchowej opisy¬ wanego urzadzenia osiagalne jest konstrukcyjnie gdy zewnetrzne dzialanie sil mechanicznych zo¬ stanie racjonalnie rozlozone. A wiec gdy sily po¬ wodujace obnizanie przedniej polówki 2 prowadni¬ ka i obudowy, 3 lancucha od dolnej krawedzi ele¬ mentu 8, przenosnika 17 ku spagowi 9, które to sily moga przyczynic sie do rozkalibrowania szcze¬ liny prowadzacej lancuch, zostana przeniesione na lukowo oprofilowana powierzchnie oporowa 10 przedniej polówki prowadnika, oraz — odpowied¬ nio rozlozone na obudowe lancucha.Zywotnosc eksploatacyjna bedzie poza tym na¬ dal w znacznym stopniu wzrastac gdy sily ze¬ wnetrzne, dzialajace od górnej krawedzi 11 ele¬ mentu przenosnika a pochodzace od jego pracy lub od pracy wrebiarki, badz tez wywolane praca urzadzenia dosuwowego obudowy a majace ujem¬ ny wplyw na prowadzenie struga, zostana prze¬ jete przez plyte ochronna 12 wedlug fig. 3, umiesz¬ czona miedzy przenosnikiem 17 i prowadnica stru¬ ga, która chroni od zewnatrz przede wszystkim elementy prowadzenia struga przed zuzyciem.Przyklad wykonania wedlug fig. 2 rózni sie od rozwiazan przedstawionych na fig. 1 i fig. 2 za¬ sadniczo- tym, ze zastosowano tu plyte oporowa 13, która przezbraja prowadnik struga na uklad z oddzielnymi kanalami prowadzacymi dla lancu¬ cha 21 i dla struga. Funkcje prowadzenia struga przejmuje tutaj zaczep 14 o ksztalcie zblizonym do wrzeciona, który to w oslonie utworzonej z za¬ gietej krawedzi 15 plyty oporowej 13 prowadzi strug oraz przejmuje na siebie sily pionowe, po¬ ziome i ich momenty. Przeniesienie sily pociagowej z lancucha 21 na strug oblbywa sie za posrednic¬ twem haka 16, który sluzy równiez jako zlacze i przesuwa sie w dolnym rowku prowadzacym lancuch. Ma to znaczenie w sensie przedluzenia zywotnosci eksploatacyjnej urzadzenia droga zmniejszenia zuzycia materialu w prowadniku lancucha.Poniewaz plyta oporowa 13 równiez ' wystaje ponad element przesuwu 8 przenosnika 17, chroni ona przednia czesc prowadnika struga przed wply¬ wami zewnetrznych oddzialywan oporów przesu¬ wu, co z kolei wydluza trwalosc mechaniczna wla¬ sciwego ukladu prowadzacego. Omawiana plyta oporowa 13 jako element podlegajacy naturalne¬ mu zuzyciu, w stosunku, do wlasciwego prowadni¬ ka struga jest pod wzgledem budowy prostsza i tansza czescia zamienna.5 110 146 6 Zaczep 14 jest w kierunku wzdluznym tak ufor¬ mowany, ze kiedy pojawi sie obciazenie na haku 16 zaczep ten na calej swej dlugosci przylega do ramienia prowadzacego 15; w ten sposób naciski powierzchniowe tak, ze przy obciazeniach na kon¬ cach prowadnika struga podwyzsza sie w znacz¬ nym stopniu jego udzial w pracy nosnej zas zja¬ wiska zakleszczen wskutek nacisków peryferyj¬ nych zostaja wyeliminowane. Dzieki takiemu roz¬ kladowi sil dynamicznych wlasciwosci ruchowe struga znacznie sie polepszaja i stabilizuja, co jest równoznaczne ,z mniejszym zuzyciem mocy.W celu zmniejszenia wielkosci momentu piono¬ wego wysokosc punktu przylozenia sily do lancu¬ cha 21 przy zaczepie 14 zostaje o tyle zredukowa¬ na, ze pionowe ogniwo 22 lancucha biegnie w szczelinie 5 prowadzacej. W ten sposób osiaga sie mniejsze wartosci momentów naprezajacych i lep¬ szy wspólczynnik wykorzystania sily pociagowej na strugu.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do prowadzenia urabiarki zwlasz¬ cza struga weglowego lub wrebiarki w podziem¬ nych kopalniach wegla wzdluz przenosnika, ma¬ jace na stronie podsadzkowej dwa oddzielone od siebie cylindryczne kanaly, przebiegajace na róznej wysokosci równolegle do siebie, przy czym urabiarka podtrzymuje przenosnik swoja plyta mieczowa, a od strony podsadzkowej przenosnika jest ustawiona przesuwnie w dolnym kanale za pomoca haka, a w górnym kanale lancuch jest odprowadzany z powrotem, znamienne tym, ze ka¬ naly (18, 19) sa utworzone przez dwa ksztaltowni¬ ki walcowe (1) ustawione symetrycznie naprze¬ ciwko siebie i tworzace szczeline prowadzaca (4, 5) dla pionowego ogniwa lancucha. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne" tym, ze wewnetrzna polówka (2) ksztaltownika (1) przy¬ lega bezposrednio do przenosnika a plyta ochron¬ na (12), która przechodzi lukiem lub odcinkami ponad przenosnikiem jest zamocowana za pomoca uchwytów na polówkach (2) ksztaltownika (1) oraz za pomoca srub z blacha obudowy (33) i ze wspor¬ nikami (34). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze plyta ochronna (12) jest usytuowana miedzy przenosnikiem i ksztaltownikami (1) tworzacymi kanaly. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze przekrój kanalów prowadzacych (18, 19) ma równomierna mimosrodowosc w kierunku dodat¬ nim i ujemnym wzgledem obu osi prostopadlych. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze obydwa kanaly prowadzace maja na zlaczach lub w srodku prowadnic male szczeliny, umozli¬ wiajace stosowanie cylindrycznych czlonów pro¬ wadzacych (6). 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze ramiona ksztaltowników (1) tworzacych kanaly prowadzace sa wygiete w postaci tarczy (10), a na koncach po zlozeniu maja ksztalt jaskólczego ogo¬ na o krawedziach sfazowanych a pod przenosni¬ kiem az do spagu (9) sa stopniowo odsadzone. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze lancuch zawiera walcowe czlony prowadzace (6), które maja przekrój nieco mniejszy od prze¬ kroju kanalów prowadzacych (18, 19), przy czym wymiary elementów (6) sa wieksze od wymiaru .lancucha (21). 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zawiera plaskie blaszane listwy zamocowane do plyty ochronnej (12) umozliwiajace laczenie na zakladke i zwiekszajace wytrzymalosc plyty ochronnej (12). 9. Urzadzenie do prowadzenia urabiarki zwlasz¬ cza struga weglowego lub wrebiarki w podziem¬ nych kopalniach wegla wzdluz przenosnika, ma¬ jace na stronie podsadzkowej dwa oddzielone od siebie cylindryczne kanaly, przebiegajace na róz¬ nej wysokosci, równolegle do siebie, przy czym urabiarka podtrzymuje przenosnik swoja plyta mieczowa, a od strony podsadzkowej przenosnika jest ustawiona przesuwnie w dolnym kanale a w górnym kanale lancuch jest odprowadzany z po¬ wrotem, znamienny tym, ze kanaly sa utworzone przez dwa ksztaltowniki walcowane usytuowane symetrycznie naprzeciwko siebie i posiadaja szcze¬ line prowadzaca (4, 5) dla pionowego ogniwa lan¬ cucha a urzadzenie zawiera dodatkowy tor pro¬ wadzacy, w którym jest prowadzony zaczep (14). 10. Urzadzenie wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze zawiera plyte oporowa (13) zamocowana do przenosnika, posiadajaca na dolnym koncu zakrzy¬ wiona krawedz prowadzaca (15), po której sa pro¬ wadzone slizgowo zaczepy (14) w ksztalcie wrze¬ ciona. 11. Urzadzenie wedlug zastrz. 9 albo 10, zna¬ mienne tym, ze tor prowadzacy dla zaczepu (14) jest osloniety odpowiednio zakrzywiona krawe¬ dzia (15). 12. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 9, znamien¬ ne tym, ze sruby (24) mocujace rynne przechodza przez srodek przekroju ksztaltowników (1). 13. Urzadzenie wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze zewnetrzne plaszczyzny przylegania prowadnika maja w przekroju ksztalt wklesly, wskutek czego punkty narozne czesci przylegajacych stykaja sie. 14. Urzadzenie wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze drugi rzad srub (30) nad prowadnikiem, tworzy zespól w postaci skrzyni, który uzyskuje sie przez podparcie wewnetrzne polówek (2, 3) ksztaltowni¬ ków (1) w srodku szczeliny za pomoca listwy za¬ ciskowej (31) lub przez zamocowanie do plyty ochronnej (12). 15. Urzadzenie wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze znajdujaca sie od strony podsadzkowej polów7- ka (3) ksztaltownika (1) ma na wysokosci osi po¬ ziomej, otwory (32) na klucz, które zapewniaja do¬ kladniejsze spasowanie czesci przylegajacych. 16. Urzadzenie wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze zakladka przylega bezposrednio do rynny i na skutek uksztaltowania w postaci teowej zabez¬ piecza sama swoje polozenie w stosunku do rynny i prowadnika. 10 15 20 25 30 35 40 46 90 56110 146 Fig. 1 17/ 1K '.V' 17^ 9 8 /9 70' 76y 5 20 7,J Fig.2110 146 Fig. 3 PL PL PL PL PL PL PL PL PL