Przedmiotem wynalazku jest uklad synchroni¬ zacji dla odbiornika telewizyjnego, reagujacy na sygnaly zewnetrzne zródel sygnalów.Powszechnym problemem zwiazanym z odbiorem sygnalów telewizyjnych jest to, ze sygnal telewi¬ zyjny jest narazony na znieksztalcenia wnoszone przez róznego rodzaju zródla szumów. Zródla szu¬ mów powoduja wadliwe dzialanie ukladu synchro¬ nizacji pionowej w odbiorniku telewizyjnym, wy¬ stepujace w postaci „migania" lub „zwijania sie" obrazu. Szczególne znaczenie ma tu szum impul¬ sowy, przy czym gdy impulsy maja te sama pola¬ ryzacje co sygnal synchronizacji pionowej, sa one czesto okreslane jako „wychodzace na czarno", a gdy impulsy maja polaryzacje przeciwna do sygna¬ lu synchronizacji pionowej, sa one okreslane jako „wychodzace na bialo".Szum impulsowy czesto pojawia sie w postaci „dubletów" szumowych, skladajacych sie z „wy¬ chodzacych na czarno" wyskoków impulsów szu¬ mowych, po których nastepuja „wychodzace na bialo" wyskoki impulsów szumowych, albo w od¬ wrotnej kolejnosci. Szum impulsowy moze miec kilka zródel, na przyklad silniki elektryczne wpro¬ wadzajace szum do odbiornika telewizyjnego ze zwyklego sprzetu domowego, takiego jak golarka elektryczna lub mikser elektryczny. Szum impul¬ sowy wplywa na dzialanie ukladu odchylenia pionowego.W znanych odbiornikach telewizyjnych w ukla- 10 15 2 dzie przetwarzajacym sygnal synchronizacji jest stosowany filtr dolnoprzepustowy w celu odizolo¬ wania ukladu synchronizacji pionowej od szumu impulsowego. Szum impulsowy moze byc wytwo¬ rzony przez silniki zmiennopradowe z czestotliwos¬ cia napiecia sieci lub pewna jej wielokrotnoscia, w wyniku czego konwencjonalne filtry moga prze¬ puscic pewne skladowe czastotliwosciowe szumu impulsowego do ukladu synchronizacji w taki sam sposób, jak rzeczywisty sygnal synchronizacji pionowej.Znany jest uklad do usuwania wplywu szumu impulsowego, w którym jest dokonywany pomiar szerokosci kazdego sygnalu, który dochodzi do ukladu synchronizacji pionowej, aby stwierdzic, czy sygnal ten jest zblizony pod wzgledem szerokosci do sygnalu synchronizacji pionowej, przed zezwo¬ leniem sygnalowi na przelaczenie ukladu synchro¬ nizacji pionowej.Znany jest równiez uklad do usuwania wplywu szumu impulsowego, który zawiera uklad pamie¬ ciowy do zachowania informacji o tym, kiedy po¬ jawil sie ostatni sygnal synchronizacji pionowej, aby przewidziec, kiedy ma sie pojawic nastepny sygnal synchronizacji pionowej, w celu zablo¬ kowania ukladu synchronizacji pionowej miedzy tymi przewidzianymi przedzialami i w ten sposób zapobiec falszywym przelaczeniom ukladu odchyla¬ nia pionowego. Znane sa takze uklady, które wy¬ twarzaja swój wlasny sygnal synchronizacji pio- 109 075 "V3 100 075 4 nowej przy braku jakiegokolwiek zewnetrznego sygnalu synchronizacji, spelniajacy jeden z powyz¬ szych warunków, to znaczy majacy szerokosc sy¬ gnalu synchronizacji pionowej lub pojawiajacy sie w ciagu okresu czasu, kiedy przewidziane jest po- • jawienie sie sygnalu synchronizacji pionowej.Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 60971 uklad polaczen do synchronizacji przelacz¬ nika czestotliwosci linii do odbiornika telewizji kolorowej, w którym sygnal w czasie wygaszania io poziomego zawiera czestotliwosc podnosnej chro¬ minancji, przelaczana w kolejnych liniach na dwie rózne czestotliwosci. Wejscie ukladu, do którego doprowadzane sa wyzwalajace impulsy, polaczone jest poprzez element logiczny otwarty tylko w cza- u sie trwania wyzwalajacych impulsów, a dowodem zaleznym od czestotliwosci, którego wyjscie jest po¬ laczone za* pomoca filtru nastrojonego na czesto¬ tliwosc równa polowie czestotliwosci linii, z wejs¬ ciem synchronizujacego przelacznika linii. 20 Znany jest równiez z polskiego opisu patento¬ wego nr 90062 uklad sterowania faza i/lub czesto¬ tliwoscia sygnalów, w którym centralna stacja ra¬ diowa zawiera zespól porównujacy sygnal podsta¬ wowy przesylany laczem ze stacji lokalnej z sy- 25 gnalem odniesienia generowanym przez generator czestotliwosci wzorcowej, wytwarzajacy sygnal u- chybu w postaci binarnej, uwzgledniajacej wartosc i znak róznicy czestotliwosci sygnalu podstawowe¬ go odebranego ze stacji lokalnej i sygnalu odnie- M sienia oraz wartosc i znak róznicy faz tych dwóch sygnalów. Stacja odbiorcza zawiera zalaczony do wyjscia zespolu odbiorczego zespól wytwarzajacy sygnal poprawki, skladajacy sie z generatora im¬ pulsów o modulowanej szerokosci, którego pierw¬ sze wejscie jest dolaczone do pierwszego wyjscia zespolu odbiorczego, detektora kolejnosci impulsów, którego pierwsze i drugie wejscie sa dolaczone do pierwszego i drugiego wyjscia zespolu odbiorczego i którego wyjscie jest dolaczone do drugiego wejs- 40 cia generatora impulsów o modulowanej szero¬ kosci, inwertera, którego pierwsze wejscie jest do¬ laczone do drugiego wyjscia zespolu odbiorczego, drugie wejscie — z wyjsciem generatora impulsów o modulowanej szerokosci, dwóch zródel pradu ste- 45 rujacego zalaczonych do dwóch wyjsc inwertera oraz kondensatora dolaczonego do polaczonych ze soba wyjsc zródel pradu sterujacego. Kondensator jest zalaczony w obwodzie sterujacym generatora sygnalu podstawowego lokalnej stacji radiowej. 50 Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 91739 cyfrowy zespól synchronizacji pionowej, obejmujacy pierwsze zródlo impulsów synchroni¬ zujacych, drugie zródlo impulsów synchronizujacych o stalym czasie trwania, którego sygnal wyjsciowy 55 podlega wplywowi zaklócen, uklad zliczajacy, w którym mozna wymuszac powrót do stanu poczat¬ kowego, dolaczony do pierwszego zródla impulsów synchronizujacych dla zliczania impulsów genero¬ wanych w tym zródle i dla wytwarzania pierw- •• szego impulsu wymuszajacego po osiagnieciu okres¬ lonego stanu zaliczen. Uklad przetwarzajacy jest dolaczony do pierwszego i drugiego zródel impul¬ sów synchronizujacych dla próbkowania poziomu napiecia impulsów generowanych przez drugie 65 zródlo impulsów synchronizujacych z czestotliwos¬ cia okreslona przez czestotliwosc pierwszego zródla impulsów synchronizujacych i dla zapamietywania informacji okreslajacej poziom napiecia próbko¬ wanego. Uklad sprzegajacy jest dolaczony do wyjs¬ cia ukladu przetwarzajacego dla generowania drugiego impulsu wymuszajacego na podstawie za¬ pamietanej informacji.Obwód zerujacy jest dolaczony do ukladu sprze¬ gajacego i ukladu zliczajacego dfe wymuszania powrotu ukladu zliczajacego do stanu poczatkowe¬ go po wystapieniu zarówno- jednego, jak i obu z wymienionych, pierwszego i drugiego, impulsów wymuszajacych. Uklad obciazenia jest dolaczony do ukladu zliczajacego, którego dzialanie jest syn¬ chronizowane sygnalem impulsowym generowanym w tym ukladzie zliczajacym. Uklad sprzegajacy obejmuje obwód bramkujacy dolaczony do wyjsc ukladu przetwarzajacego dla wytwarzania drugiego impulsu wymuszajacego w, przypadku, gdy infor¬ macja zapamietana w ukladzie przetwarzajacym odpowiada czasowi trwania charakterystycznemu dla impulsu z drugiego zródla impulsów synchro¬ nizujacych.Znany jest w polskiego opisu patentowego nr 92976 cyfrowy zespól synchronizacji pionowej, któ¬ ry zawiera pierwszy obwód bramkujacy dolaczony do wyjsc obwodu zliczajacego, który jest dzielni¬ kiem czestotliwosci, poprzez zaciski piaty i szósty i do wyjscia pierwszego zródla impulsów synchro¬ nizujacych, które jest zespolem selektora i sepa¬ ratora impulsów synchronizacji, poprzez pionowy zacisk dla przepuszczania tych impulsów z pierw¬ szego zródla impulsów synchronizujacych, które po¬ jawiaja sie w ciagu okreslonego przedzialu czaso¬ wego od chwili otwarcia pierwszego obwodu bram¬ kujacego pierwszym impulsem wymuszajacym, po¬ jawiajacym sie na wyjsciu obwodu zliczajacego.Drugi obwód bramkujacy jest dolaczony do wyjscia obwodu zliczajacego poprzez czwarty zacisk i do wyjscia pierwszego zródla impulsów synchronizu¬ jacych poprzez pierwszy zacisk dla sprowadzania obwodu zliczajacego do stanu poczatkowego w chwili pojawienia sie drugiego impulsu wymusza¬ jacego, pojawiajacego sie na wyjsciu obwodu zli¬ czajacego lub w chwili pojawienia sie impulsu na wyjsciu pierwszego zródla impulsów synchronizu¬ jacych.Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 93446 cyfrowy komparator fazy i czestotliwosci o dwóch wejsciach, zawierajacy pierwszy uklad ksztaltowania impulsów, dolaczony do pierwszego wejscia komparatora oraz drugi uklad ksztalto¬ wania impulsów, dolaczony do drugiego wejscia komparatora oraz co najmniej jeden rejestr prze¬ suwajacy, dolaczony do wyjscia pierwszego ukladu ksztaltowania impulsów. Cyfrowy "komparator za¬ wiera generator impulsów, dolaczony do wyjscia drugiego ukladu ksztaltowania impulsów. Wyjscie generatora impulsów jest dolaczone do drugiego wejscia rejestru przesuwajacego. Wyjscie tego re¬ jestru przesuwajacego stanowi pierwsze wyjscie komparatora, z którego wyprowadzony jest sygnal, zawierajacy informacje o róznicy faz porównywa¬ nych sygnalów. Detektor czestotliwosci jest dola-5 ezony do wyjscia rejestru przesuwajacego. Uklad próbkujacy ma pierwsze wejscie dolaczone do wyjs¬ cia pierwszego ukladu ksztaltowania impulsów, a drugie wejscie — do wyjscia detektora czestotli¬ wosci. Uklad pamieci ma pierwsze wejscie dola- * czone do wyjscia ukladu próbkujacego a drugie wejscie — do wyjscia rejestru przesuwajacego, a jego wyjscie stanowi drugie wyjscie komparatora, z którego jest wyprowadzany sygnal zawierajacy informacje o róznicy miedzy czestotliwosciami po- 10 równywanych sygnalów.Zaden z powyzej wymienionych ukladów nie zapewnia wlasciwej synchronizacji odchylania pio¬ nowego podczas odbioru sygnalów, które zawie¬ rajaszum. w Wedlug wynalazku uklad synchronizacji dla od¬ biornika telewizyjnego zawiera w celu zapewnie¬ nia uzyskania'ulepszonego ukladu synchronizacji przy obecnosci szumu, uklad calkujacy majacy stala czasowa w zasadzie równa okresowi pierw- *° szych zewnetrznych sygnalów, przy czym uklad calkujacy zawiera kondensator, elementy do do¬ prowadzania trzeciego wewnetrznego sygnalu i pierwszego zewnetrznego sygnalu, do ukladu cal¬ kujacego dla wytwarzania czwartego wewnetrznego *• sygnalu wskazujacego obecnosc czy brak pierw¬ szego zewnetrznego sygnalu, elementy logicznie przelaczajace stan pracy, zawierajace trzeci koin¬ cydencyjny element logiczny i elemet LUB dola¬ czony do pierwszego zródla, zawierajacego separa- 30 tor sygnalów synchronizacji i dodatkowy uklad oraz do elementów zliczajacych, zawierajacy gene¬ rator sygnalu synchronizacji oraz drugie elementy laczace, zawierajace uklad sterujacy i przerzutnik dolaczone do ukladu calkujacego i do elementów M logicznych przelaczajacych stan pracy dla dopro¬ wadzania czwartego wewnetrznego sygnalu do wejscia elementów logicznych przelaczajacych stan pracy, przy czym przerzutnik jest czuly na czwarty wewnetrzny sygnal dla doprowadzania pierwszego *° zewnetrznego sygnalu synchronizacji pionowej do elementów zliczajacych dla wyzerowania elementów zliczajacych, gdy sygnal wyjsciowy ukladu calku¬ jacego wskazuje brak pierwszych zewnetrznych sy¬ gnalów synchronizacji podczas wewnetrznego, prze- ** widywanego okresu czasu.Wedlug wynalazku elementy laczace zawieraja drugi próbkujacy element logiczny, którego pierw¬ sze wejscie jest dolaczone do zacisku wyjsciowego ukladu calkujacego i na drugie wejscie jest do- M prowadzany pierwszy wewnetrzny sygnal z elemen¬ tów zliczajacych oraz wyjscie jest dolaczone do przerzutnika.Wedlug wynalazku pierwszy wewnetrzny sygnal ma krótszy czas trwania niz pierwszy wewnetrzny w sygnal synchronizacji pionowej i pierwszy we¬ wnetrzny sygnal pojawia sie w poblizu konca dru¬ giego wewnetrznego, przewidywanego okresu cza¬ su trwania sygnalu.Wedlug wynalazku elementy laczace zawieraja w ponadto komparator wlaczony pomiedzy wyjscie ukladu calkujacego i wejscie próbkujacego elemen¬ tu logicznego.Wedlug wynalazku uklad calkujacy zawiera kon¬ densator calkujacy dolaczony do ukladu ladowania ** 6 pradem odniesienia zawierajacego korzystnie rezy¬ stor i tranzystor i do ukladu rozladowania, zawie¬ rajacego korzystnie rezystor i tranzystor, przy czym uklad rozladowania jest dolaczony do pierwszego wejscia ukladu calkujacego dla sterowania go przez trzeci wewnetrzny, przewidywany sygnal.Wedlug wynalazku uklad ladowania pradem od¬ niesienia jest dolaczony do drugiego zacisku wyjs¬ ciowego elementów zliczajacych dla sterowania go nimi. t Wedlug wynalazku uklad ladowania pradem od-' niesienia i uklad rozladowania sa korygowane wzgledem siebie tak, ze dla równych czasów trwa¬ nia przewodzenie ukladu ladowania pradem odnie¬ sienia i ukladu rozladowania powoduje zmiane sta¬ nu ukladu calkowania.Wedlug wynalazku uklad ladowania pradem od¬ niesienia zawiera sterowane zródlo pradu ladowa¬ nia, które zawiera przelacznik pólprzewodnikowy, korzystnie tranzystor i rezystancje, wlaczone po¬ miedzy zródla potencjal odniesienia i kondensator calkujacy oraz uklad rozladowania zawiera prze¬ lacznik pólprzewodnikowy, korzystnie tranzystor wlaczony pomie/Jzy zródlo potencjalu odniesienia i kondensator calkujacy.Wedlug wynalazku przerzutnik zawiera multi- wibrator bistabilny, którego pierwsze wejscie jest dolaczone do pierwszego zacisku wyjsciowego ele¬ mentu I elementów zliczajacych i drugie wejscie jest dolaczone do zacisku wyjsciowego ukladu cal¬ kujacego i zacisk wyjsciowy — kolektor tranzy¬ stora, jest dolaczony do przelacznika stanu pracy zawierajacego elementy logiczne dla wytwarzania sygnalu sterujacego stanem przelacznika, repre¬ zentujacego obecnosc lub brak pierwszych zewnetrz¬ nych sygnalów sterujacych podczas trwania dru¬ giego wewnetrznego, przewidywanego sygnalu dla umozliwienia przenoszenia przez przelacznik stanu pracy pierwszych zewnetrznych sygnalów synchro¬ nizacji pionowej do elementów zliczajacych przy braku zewnetrznych sygnalów synchronizacji pio¬ nowej podczas czasu trwania drugiego wewnetrz¬ nego, przewidywanego sygnalu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy -odbiornika telewi¬ zyjnego zawierajacego uklad synchronizacji wedlug wynalazku, fig. 2 —, bardziej szczególowy schemat blokowy ukladu synchronizacji z fig. 1 oraz fig. 3 — uproszczony schemat czesci ukladu 'synchroniza¬ cji z fig. 1 i 2.W odbiorniku telewizyjnym przedstawionym na fig. 1, zlozone sygnaly telewizyjne odbierane przez antene 10 sa przetwarzane w ukladzie odbieraja¬ cym 12 sygnaly telewizyjne, zawierajacym uklad strojenia, wzmacniacz wielkiej czestotliwosci, de¬ tektor wizyjny, wzmacniacz czestotliwosci posred¬ niej, detektor akustyczny, wzmacniacz akustyczny, glosnik, wzmacniacz wizyjny, oraz ponadto uklad chrominacji i uklad regulacji chrominacji w od¬ biorniku telewizji kolorowej.Zaciski wyjscia ukladu odbierajacego i przetwa¬ rzajacego 12 sygnaly telewizyjne sa dolaczone do jednej lub wiekszej ilosci siatek, reprezentowanych przez siatke 28 oraz do jednej lub wiekszej ilosci7 katod, reprezentowanych przez katode 24 kinesko¬ pu 22. Inny zacisk wyjsciowy ukladu odbierajacego i przetwarzajacego 12 sygnaly telewizyjne jest do¬ laczony do separatora 14 sygnalów synchronizacji, który rozdziela zlozony sygnal synchronizacji pio¬ nowej i poziomej od zlozonego sygnalu wizyjnego.Separator 14 sygnalów synchronizacji jest pola¬ czony z zaciskiem wejsciowym ukladu generatora 16 odchylania poziomego i automatycznej regulacji Jfazy czestotliwosci (AFPC). Sygnaly synchronizacji poziomej, podawane z separatora 14 sygnalów syn¬ chronizacji do ukladu generatora 16 powoduja, ze uklad generatora 16 wytwarza drgania synchro¬ nicznie z odbieranymi sygnalami synchronizacji po¬ ziomej. Te drgania z kolei synchronizuja dzialanie ukladu 18 odchylania poziomego i wysokiego na¬ piecia, da którego dolaczony jest uklad? generatora 16 odchylania poziomego i automatycznej regulacji fazy i czestotliwosci.Synchronizowane, pilkoksztaltne sygnaly odchy¬ lania poziomego, wytwarzane w ukladzie 18 odchy¬ lania poziomego i wysokiego napiecia, sa podawane przez zaciski X — X do uzwojenia 20 odchylania poziomego w celu odchylania wiazki elektronów, wytwarzanej na katodzie 24 kineskopu 22 w po¬ przek plyty czolowej kineskopu w kierunku po¬ ziomym. Uklad 18 odchylania poziomego i wyso¬ kiego napiecia dostarcza wysokie napiecie do za¬ cisku 28 kineskopu 22.Napiecie p}loksztaltne odchylania poziomego, wy-_. twarzane w ukladzie 18 odchylania poziomego i wysokiego napiecia, jest podawane do ukladu ge¬ neratora 16 odchylania poziomego i automatycznej regulacji fazy i czestotliwosci w celu zapewnienia, zeby faza i czestotliwosc sygnalów piloksztaltnych wytwarzanych w ukladzie 18 byly takie same, jak faza i czestotliwosc takich sygnalów wytwarzanych przez odbierane sygnaly synchronizacji poziomej w ukladzie generatora 16 odchylania poziomego i au¬ tomatycznej regulacji fazy i czestotliwosci.Separator 14 sygnalów synchronizacji jest takze polaczony poprzez zacisk A z dwustanowym ukla¬ dem synchronizacji pionowej 100. Uklad generatora 16 odchylania poziomego i automatycznej regulacji fazy i czestotliwosci jest dolaczony poprzez zacisk B do dwustanowego ukladu synchronizacji piono¬ wej 100. Zacisk wyjsciowy C dwustanowego ukladu synchronizacji pionowej 100 Jest dolaczony do ge¬ neratora i wzmacniacza odchylania pionowego 30.Zaciski wyjsciowe Y— Y generatora i wzmacniacza odchylania pionowego 30 sa dolaczone do pary uzwojen odchylania pionowego 19 kineskopu 22.Dwustanowy uklad synchronizacji pionowej 100 zawiera detektor 60 kontroli sygnalu synchroni¬ zacji pionowej i detektor 70 sygnalu synchronizacji pionowej, których zaciski wejsciowe sa dolaczone poprzez zacisk A do separatora 14 sygnalów syn¬ chronizacji. Zacisk wejsciowy generatora 50 we¬ wnetrznego sygnalu synchronizacji dwustanowego ukladu synchronizacji pionowej 100 jest dolaczony poprzez zacisk B do zacisku wyjsciowego ukladu generatora 16 odchylania poziomego i automatycz¬ nej regulacji fazy i czestotliwosci.Zacisk wyjsciowy generatora 50 wewnetrznego sygnalu synchronizacji jest dolaczony do zacisku 8 wejsciowego detektora 60 kontroli sygnalu synchro¬ nizacji pionowej. Inny zacisk wyjsciowy generatora 50 wewnetrznego sygnalu synchronizacji jest do¬ laczony poprzez zacisk C do ukladu generatora i 8 wzmacniacza odchylania pionowego 30. Zaciski wyjsciowe detektora 60 kontroli sygnalu synchro¬ nizacji pionowej i detektora 70 sygnalu synchro¬ nizacji pionowej sa dolaczone do dwóch zacisków wejsciowych przelacznika 80 stanu. Zacisk wyjs- io ciowy przelacznika 80 stanu jest dolaczony do in¬ nego zacisku wejsciowego generatora 50 wewnetrz¬ nego sygnalu synchronizacji. Sygnaly 32 synchro¬ nizacji pionowej sa podawane z separatora 14 sy¬ gnalów synchronizacji do detektora 60 kontroli 15 sygnalu synchronizacji pionowej i detektora 70 sy¬ gnalu synchronizacji pionowei.Impulsy zegarowe 37 pojawiajace sie w tym przykladzie wykonania wynalazku z czestotliwoscia impulsów kompensacyjnych, która jest dwukrotnie 20 wieksza od czestotliwosci impulsów synchronizacji poziomej (wynoszacej okolo 15,734 kHz w standar¬ dowym systemie telewizyjnym w Stanach Zjedno¬ czonych), sa wytwarzane w ukladzie generatora 16 odchylania poziomego i automatycznej regulacji 25 fazy i czestotliwosci oraz sa podawane do genera¬ tora 50 wewnetrznego sygnalu synchronizacji. Im¬ pulsy zegarowe 37 moga byc równiez dostarczane do detektora 70 sygnalu synchronizacji pionowej, aby .synchronizowac jego dzialanie, jezeli jest to 30 pozadane.W przypadku, gdy w sygnale 32 synchronizacji pionowej wystepuje malo szumu albo wcale nie wystepuje szum, mozna to stwierdzic za pomoca detektora 60 kontroli sygnalu synchronizacji pio- 35 nowej i detektora 70 sygnalu synchronizacji pio¬ nowej. Jezeli odbiornik z fig. 1 jest poczatkowo wlaczony, detektor 60 kontroli sygnalu synchro¬ nizacji pionowej pobudza przelacznik 80 stanu w celu przelaczania ukladu w stan przeszukiwania 40 i detektor 70 sygnalu synchronizacji pionowej za¬ czyna poszukiwac sygnalu o wystarczajacym czasie trwania, aby mógl zostac on uznany za prawdziwy sygnal synchronizacji pionowej. Po wykryciu ta¬ kiego sygnalu detektor 70 sygnalu ^synchronizacji 45 pionowej przepuszcza sygnal przez przelacznik 80 stanu do generatora 50 wewnetrznego sygnalu syn¬ chronizacji, aby zsynchronizowac wewnetrznie wy¬ tworzony sygnal synchronizacji z wykrytym zew¬ netrznym sygnalem synchronizacji. 50 Od czasu, w którym ten sygnal synchronizacji pionowej zostaje wykryty na zacisku A i uklad 50 zostaje synchronizowany z wykrytym sygnalem synchronizacji pionowej, tak dlugo detektor 60 kontroli sygnalu synchronizacji pionowej konty- 55 nuuje kontrole na zacisku A w obecnosci sygnalu co najmniej o okreslonym czasie trwania i ampli¬ tudzie w przewidzianym okresie czasu, przelacznik 80 stanu nie przepuszcza sygnalów do generatora 50 wewnetrznego sygnalu synchronizacji. Powoduje •° to ustalenie* synchronizowanego stanu dwustano¬ wego ukladu synchronizacji pionowej 100 i ozna¬ cza, ze sygnal synchronizacji pionowej jest stale wykrywany w okresach czasu, w których genera¬ tor 50 okresla, ze maja zostac wykryte. Wobec te- 65 go, nie ma potrzeby aktualizowania wewnetrznie100 075 9 10 wytwarzanego sygnalu synchronizacji i przewidy¬ wanych okresów czasu, które okresla generator 50.Jednakze, gdy kanal, w którym odbiornik z fig. 1 jest strojony, zostanie zmieniony, zachodzi sytuacja podobna do tej, gdy sygnal synchronizacji piono¬ wej pojawi sie w przewidywanym okresie czasu.Podobnie, gdy szum o wartosci ujemnej, zawiera¬ jacy szum impulsowy z zewnetrznego zródla, zakló¬ ca sygnal 32 synchronizacji pionowej tak, ze zmniejsza jego amplitude do wartosci mniejszej od poziomu minimalnego, detektor 60 kontroli sy¬ gnalu synchronizacji pionowej wyczuwa brak sy¬ gnalu synchronizacji w przewidywanym okresie czasu. Uzyskany sygnal na zacisku wyjsciowym detektora 60 kontroli sygnalu synchronizacji piono¬ wej pobudza przelacznik 80 stanu w celu przepusz¬ czania sygnalu z detektora 70 sygnalu synchroni¬ zacji pionowej do generatora 50 wewnetrznego sygnalu synchronizacji dla ponownej synchronizacji, gdy detektor 70 sygnalu synchronizacji pionowej wykrywa na zacisku A sygnal, która ma szero¬ kosc wieksza lub równa szerokosci przesylanego sygnalu synchronizacji pionowej.Podczas okresu czasu, gdy na zacisku A nie wystepuje sygnal synchronizacji pionowej, sygnal odchylania pionowego odbiornika jest w dalszym ciagu synchronizowany przez sygnaly z genera¬ tora 50 wewnetrznego sygnalu synchronizacji.W wyniku tego, jezeli sygnal synchronizacji pio¬ nowej zostanie zaklócony tak, ze jego amplituda zostanie zmniejszona do wartosci mniejszej od pewnego okreslonego poziomu przez szum o war¬ tosci ujemnej w sygnale synchronizacji pionowej lub z jakiegos innego powodu, odtwarzania przez kineskop bedzie w dalszym ciagu nastepowalo przy poprawnej synchronizacji w wyniku dzialania ukladu 50.W przypadku braku wystarczajacego sygnalu synchronizacji z przewidywanego okresu czasu, wy¬ wolanego zmiana kanalów, odebrany nastepnie sygnal o czestotliwosci nowego kanalu, majacy szerokosc sygnalu synchronizacji pionowej, wyzwa¬ la sygnal wyjsciowy z detektora 70 sygnalu syn¬ chronizacji pionowej. Ten sygnal wyjsciowy prze¬ chodzi przez przelacznik 70 stanu w wyniku za¬ dzialania sygnalu wytwarzanego w detektorze 60 kontroli sygnalu synchronizacji pionowej, gdy zo¬ stal najpierw wykryty brak sygnalu synchroni¬ zacji pionowej.Dwustanowy uklad synchronizacji pionowej 100 wytwarza w ten sposób swoje wlasne, wolne od szumu, wewnetrzne sygnaly synchronizacji piono¬ wej, które synchronizuje on z odebranym sygnalem synchronizacji pionowej w wyniku kontroli wyste¬ powania sygnalu majacego wystarczajacy iloczyn czasu trwania i amplitudy w okreslonym okresie czasu, gdy wewnetrzny sygnal synchronizacji pio¬ nowej powinien byc generowany. Jezeli taki sygnal wystepuje, wewnetrzny sygnal synchronizacji pio¬ nowej odbiornika nie jest powtórnie synchronizo¬ wany z odbieranym sygnalem. Jezeli takiego sygna¬ lu brak, uklad jest wprowadzany w stan poszuki¬ wania nastepnego sygnalu, który ma szerokosc taka, jak sygnal synchronizacji pionowej, przy utrzyma¬ niu swojej pierwotnej wewnetrznej synchronizacji 10 15 20 25 pionowej. Jest to dokonywane w celu umozliwienia prawidlowej synchronizacji pionowej nawet, gdy zewnetrzny sygnal synchronizacji pionowej zostal usuniety przez ujemny, czyli „wychodzacy na bia- 1 lo" szum.Wówczas, gdy zostaje wykryty nastepny docho¬ dzacy sygnal, majacy szerokosc taka jak sygnal synchronizacji pionowej, wytwarzany jest sygnal przesuwajacy lub aktualizujacy, przepuszczany nastepnie do generatora wewnetrznego sygnalu synchronizacji w celu aktualizacji jej dzialania* Poprzez aktualizowanie wewnetrznego sygnalu syn¬ chronizacji, aktualizowany jest równiez sygnal przewidzianego okresu czasu, a uklad przewiduje wówczas sygnal synchronizacji w nowym, przewi¬ dywanym okresie czasu.Jezeli sygnal, który ma wystarczajacy iloczyn czasu trwania i amplitudy, aby zostac uznanym za przenoszony sygnal synchronizacji pionowej, zostaje wykryty w nowym, przewidywanym okre¬ sie czasu, uklad nadal dziala w stanie synchro¬ nizacji, jak to aostalo opisane w bezposrednio po¬ przedzajacych paragrafach. Jezeli sygnal taki nie zostanie tam wykryty, wówczas uklad powraca do stanu pracy bez synchronizacji, czyli do stanu przeszukiwania, jak opisano wyzej.Fig. 2 przedstawia schemat blokowy zalecanego przykladu wykonania dwustanowego ukladu syn- ^ chronizacji pionowej 100, jaki przedstawiono na fig. 1. Sygnaly zegarowe o czestotliwosci okólo 31,5 kHz, która jest równa podwojonej czestotli¬ wosci synchronizacji poziomej, sa doprowadzane do zacisku B. Zacisk B jest dolaczony do zacisku 35 wejsciowego licznika 51 dzielacego przez 525.Sygnaly wyjsciowe piecset dwudziestego piatego zliczenia sa dekodowane w elemencie I 53 i sa doprowadzane przez jeden zacisk elementu LUB 52 do zerujacego zacisku wejsciowego licznika 51 40 dzielacego przez 525. Drugi element I 54 dekoduje sygnaly reprezentujace inne zliczenia licznika 51 dzielacego przez 525. Ten dekodowany sygnal wyjs¬ ciowy ma taki czas trwania i pojawia sie w takim czasie zwiazanym z wewnetrznie wytwarzanym 45 sygnalem synchronizacji, aby zapewnic, ze gdy we¬ wnetrznie wytwarzany sygnal synchronizacji jest wlasciwie zsynchronizowany z odbieranym sygna¬ lem synchronizacji pionowej, pewna istotna czesc tego odbieranego sygnalu synchronizacji pionowej 50 wypadnie w czasie trwania dekodowanego sygnalu wyjsciowego z elementu I 54, Na przyklad w pokazanym ukladzie, licznik 51 jest konwencjonalnym licznikiem dzielacym przez 525 zlozonym z dziesieciu szeregowo polaczonych 55 przerzutników. Dekodujace sygnaly wejsciowe ele¬ mentu I 53 sa sygnalami wyjsciowymi przerzut¬ ników pierwszego, trzeciego, czwartego i dziesia¬ tego. Dekodujace sygnaly wejsciowe przewidywa¬ nego okresu czasu elementu I 54 sa sygnalami oo wyjsciowymi przerzutników czwartego i dziesia¬ tego, które daja przewidziany impuls o szerokosci równej 2,5 okresów impulsu synchronizacji pozio¬ mej w ciagu ostatnich pieciu zliczen przed wy¬ zerowaniem kazdego 525 impulsowego ciagu zli- 65 czonego przez licznik 51 dzielacy przez 525. Sygnal11 wyjsciowy z dwustanowego ukladu synchronizacji pionowej 100 zacisku C jest sygnalem wyjsciowym dziesiatego przerzutnika, impulsem o szerokosci równej 6,5 okresów impulsu synchronizacji pozio¬ mej miedzy piecset dwudiziestym zliczeniem kaz¬ dego 525 impulsowego ciagu oraz 525-tym zlicze¬ niem zerujacym licznika 51 dzielacego przez 525.Mozna zauwazyc, na podstawie tych rozwazan, ze elementy 51, 52, 53 i 54 dzialaja jako genera¬ tor 50 wewnetrznego sygnalu synchronizacji z fig. 1- Zacisk B równiez polaczony jest z zaciskiem wejsciowym licznika 72 dzielacego przez 6 w ce¬ lu dostarczania do niego i zliczenia sygnalów o podwojonej czestotliwosci synchronizacji poziomej.Sygnaly wyjsciowe sa podawane z licznika 72 do elementu I 73 w celu dekodowania szóstego zli¬ czenia licznika 72. Zacisk wyjsciowy elementu I 73 jest dolaczony do zacisku wejsciowego ele¬ mentu LUB 71, którego zacisk wyjsciowy jest do¬ laczony do wejsciowego zacisku zerujacego liczni¬ ka 72 dzielacego przez 6. Licznik 72 dzielacy przez 6 moze zostac skonstruowany z trzech szeregowo polaczonych przerzutników, przy czym zaciski wyjsciowe przerzutników drugiego i trzeciego sa polaczone z zaciskami wejsciowymi elementu I 73.W ten sposób szóste zliczenie licznika 72 spowo¬ duje wytworzenie na zacisku wyjsciowym elemen¬ tu I 73 sygnalu zerujacego, który wyzeruje licz¬ nik 72 przez element LUB 71.Sygnal synchronizacji pionowej na zacisku A jest doprowadzony do odwracajacego zacisku wejsciowego elementu LUB 71. Widac, ze gdy brak jest sygnalu na zacisku A, odwrócony sy¬ gnal wejsciowy na zacisku wejsciowym elementu LUB 71 bedzie nadal zerowal licznik 72 dzielacy przez 6. Widac z tego, ze jedynie w obwodzie sy¬ gnalu przy co najmniej szesciu zliczeniach (3 okre¬ sy synchronizacji pionowej) na zacisku A, bedzie wystepowal jakikolwiek dekodowany sygnal wyjs¬ ciowy na zacisku wyjsciowym elementu I 73 dla wyzerowania licznika 72 przez element LUB 71.W zwiazku z tym uklad 70 zawierajacy elemen¬ ty 71, 72, 73 sluzy do okreslenia, czy sygnal od¬ bierany na zacisku A ma co najmniej czas trwania sygnalu synchronizacji pionowej. Jezeli wystapienie sygnalu szumu o czasie trwania sygnalu synchro¬ nizacji pionowej jest malo prawdopodobne, uklad 70 pracuje jako detektor synchronizacji pionowej.Sygnal synchronizacji pionowej na zacisku A jest dostarczany do zacisku wejsciowego linii opóz¬ niajacej 63 i do zacisku wejsciowego elementu 164.Zacisk wyjsciowy linii opózniajacej 63 jest dola¬ czony do drugiego zacisku wejsciowego elementu I 64. Uklad 61 zawierajacy linie opózniajaca 63 i element I 64 jest nazywany „eliminatorem krót¬ kich impulsów". Eliminuje on pojawiajace sie na zacisku A impulsy lub ich czesci, których czas trwania jest mniejszy lub równy opóznieniu linii opózniajacej 63. Jest to pozyteczne przy eliminacji znacznej czesci szumu impulsowego, który moze byc wytwarzany w sygnale synchronizacji pio¬ nowej.Na przyklad, jezeli opóznienie linii opózniajacej 075 12 63 wynosi cztery mikrosekundy, sygnal wyjsciowy elementu I 64 bedzie sygnalem synchronizacji pio¬ nowej na zacisku A, zmniejszonym o wszystkie impulsy o czasie trwania cztery mikrosekundy i krótszym co wyeliminuje „wychodzacy na czar¬ no" szum impulsowy o czasie trwania cztery mi¬ krosekundy lub mniej i usunie cztery mikro¬ sekundy lub mniej czola impulsów o jakims dluz¬ szym czasie trwania oraz sygnalu 32 synchroni¬ zacji pionowej. Brakujace czolo sygnalu 32 syn¬ chronizacji pionowej nie wplywa w sposób istot¬ ny na dzialanie ukladu, poniewaz czulosc ukladu moze byc regulowana w celu kompensacji stra¬ conej energii.Sygnaly w przewidywanych okresach czasu sa dostarczane z zacisku wyjsciowego elementu I 54 do zacisku wejsciowego ukladu korekcji 81 i do zacisku wejsciowego elementu I 62. Zacisk wyjs¬ ciowy elementu I 64 jest dolaczony przez wejscio¬ wy zacisk odwracajacy do elementu I 62. Mozna zauwazyc, ze element I 62 wytwarza sygnal wyjs¬ ciowy podczas wystepowania sygnalu w przewi¬ dywanym okresie czasu na wyjscie elementu I 54 tylko, gdy na zacisku wyjsciowym elementu I 64 nie ma zadnego sygnalu. Dlatego „eliminator krót¬ kich impulsów" 61 i element I 62 dzialaja jak urza¬ dzenie do wykrywania, kiedy sygnal synchronizacji pionowej nie wystepuje na zacisku A podczas prze¬ widywanego okresu czasu.Zacisk • wyjsciowy ukladu korekcji 81 jest dola¬ czony do wejsciowego zacisku „+" ukladu odej¬ mujacego 82. Zacisk wyjsciowy elementu I 62 jest dolaczony do wejsciowego zacisku „—" ukladu odejmujacego 82. Zacisk wyjsciowy ukladu odej¬ mujacego 82 jest dolaczony do wejsciowego zacisku ukladu calkujacego 83, którego zacisk wyjsciowy jest dolaczony do zacisku wejsciowego kompara¬ tora 85. Inny zacisk wejsciowy komparatora 85 jest dolaczony do stalopradowego zródla 84 napie¬ cia odniesienia.Zacisk wyjsciowy komparatora 85 jest dolaczony do zacisku wejsciowego ukladu sterujacego 86.Wejsciowy zacisk kluczujacy ukladu sterujacego 86 jest dolaczony do zacisku A w celu kluczowania informacji poza komparatorem 85 przez uklad ste¬ rujacy 86 tylko, gdy na zacisku C wystepuje sy¬ gnal. Ta kluczowana informacja wyjsciowa jest dostarczana do zacisku wejsciowego elementu I 88.Przerzutnik 87 pamietania stanu równiez polaczony jest z elementem I 53 i jest okresowo przelaczany przez jego sygnaly wyjsciowe na koncu przewi¬ dywanego okresu czasu.Zacisk wyjsciowy elementu I 73 w detektorze 70 sygnalu synchronizacji pionowej jest dolaczony do innego zacisku wejsciowego elementu I 88.Sygnaly wyjsciowe elementu I 88 sa doprowadzane do elementu LUB 52 w obwodzie zerowania licz¬ nika 51 dzielacego przez 525.• Uklad korekcji 81 zmienia amplitude sygnalu w przewidywanym okresie czasu aby regulowac po¬ ziom progowy, z którym jest porównywany sygnal braku synchronizacji pionowej na zacisku wyjscio¬ wym elemdhtu I 62. Uklad korekcji 82 reguluje .w ten sposób iloczyn czasu trwania i amplitudy •5 podczas przewidywanego okresu czasu, z którymIM 078 13 14 kazdy sygnal pojawiajacy sie na zacisku A musi byc zgodny, aby zostal uznany za prawidlowy sy¬ gnal synchronizacji pionowej.Wówczas, gdy sygnal przewidywanego okresu czasu wystepuje na zaciskach wejsciowych ukladu korekcji 81 i elementu I 62 oraz zaden sygnal synchronizacji pionowej nie wystepuje na zacisku A, zacisk wyjsciowy elementu I 62 ma potencjal dodatni, który jest wyzszy niz wartosc progowa wytwarzana przez uklad korekcji 81 na zacisku wejsciowym „+" ukladu odejmujacego 82, oraz w wyniku odejmowania i calkowania, dokonywanego na skorygowanych sygnalach przewidywanego okre¬ su czasu i sygnalach wyjsciowych elementu I 62, wystepuje na zacisku wyjsciowym ukladu calku¬ jacego 83 napiecie ujemne wzgledem komparatora 85. Wówczas, gdy na zacisku A wystepuje podczas przewidywanego okresu czasu sygnal przewidywa¬ ny i pewna progowa wartosc sygnalu synchroni¬ zacji pionowej, sygnal wyjsciowy elementu I 62 i skorygowany sygnal przewidywany okreslaja do¬ kladnie te same obszary pod ich krzywymi iloczy¬ nu czasu trwania i amplitudy oraz wynikiem odej¬ mowania i calkowania w ukladzie odejmujacym 82 i ukladzie calkujacym 83 jest dokladnie zerowe napiecie wzgledem napiecia odniesienia, które do¬ starczane jest ze zródla 84 sygnalu odniesienia.Wówczas, gdy sygnal przewidywanego okresu czasu wystepuje i jest wiekszy niz progowa wartosc sy¬ gnalu synchronizacji pionowej, pojawiajacego sie na zacisku A, sygnal wyjsciowy elementu I 62 ma mniejszy iloczyn czasu trwania i amplitudy niz skorygowany sygnal wyjsciowy przewidywanego okresu czasu ukladu korekcji 81, a wynikiem odejmowania i calkowania w ukladzie odejmuja¬ cym 82 i ukladzie calkujacym 83 jest dodatnie na¬ piecie wzgledem wartosci poziomu odniesienia.Komparator 85 porównuje wynik odejmowania i calkowania, dokonywanych podczas przewidywa¬ nego okresu czasu w ukladzie odejmujacym 82 i ukladzie calkujacym 83 z napieciem odniesienia dostarczanym z ukladu 84. Wówczas, gdy wynik odejmowania i calkowania jest ujemny wzgledem napiecia odniesienia, zawartosc informacji synchro¬ nizacji pionowej jest mniejsza niz zawartosc pro¬ gowa, to znaczy obszar pod krzywa sygnalu wy¬ stepujacego na zacisku A podczas przewidywanego okresu czasu.W wyniku tego porównania daje w przyblizeniu zerowe napiecie na zacisku wyjsciowym kompa¬ ratora 85, który jest badany raz w kazdym polu pionowym na koncu przewidywanego okresu czasu przez oddzialywanie sygnalu podawanego z zacisku C na zacisk wejsciowy ukladu sterujacego 86. Pod¬ czas badania komparatora 85 przerzutnik 87 pa¬ mietania stanu jest przelaczany w stan „czasowego braku synchronizacji" przez sygnal podawany z za¬ cisku wyjsciowego elementu I 53. Poniewaz na za¬ cisku wyjsciowym ukladu sterujacego 86 jest nie¬ wystarczajace napiecie dodatnie dla przelaczenia przerzutnika 87 w stan pracy z synchronizacja, przerzutnik 87 pozostaje w stanie braku synchro¬ nizacji, charakteryzujacym sie dodatnim sygnalem napieciowym na jego zacisku wyjsciowym.Ten sygnal powoduje, ze element I 88 przepusz¬ cza sygnal wytwarzany na zacisku wyjsciowym elementu I 73, gdy na zacisku A jest wykrywany nastepny sygnal, który ma co najmniej szerokosc charakterystyczna dla sygnalu synchronizacji pia¬ nowej. Wytwarzany sygnal przechodzi z zacisku wyjsciowego elementu I 73 przez element I 88 i element LUB 52, do którego element I 88 jest do¬ laczony, aby wyzerowac licznik 51 dzielacy przez 525 dla nowego, odebranego sygnalu synchrorizacji pionowej, którego koniec jest reprezentowany przez impuls wytwarzany na zacisku wyjsciowym ele¬ mentu I 73.Licznik 51 zaczyna wtedy zliczac w tym okresie czasu, wytwarzajac wewnetrzny impuls synchroni¬ zacji miedzy piecset dwudziestym i piecset dwu¬ dziestym piatym zliczeniem na zacisku C i prze¬ widywany impuls dla nastepnego oczekiwanego sygnalu synchronizacji pionowej pomiedzy piecset dwudziestym i piecset dwudziestym piatym zlicze¬ niem na zacisku wyjsciowym elementu I 54.Jezeli na zacisku A jest obecny sygnal, który podczas przewidywanego okresu czasu ma wystar¬ czajace pole pod krzywa, aby wytworzyc dodatnie napiecie, gdy sygnal wyjsciowy z elementu I 62 jest odejmowany od skorygowanego sygnalu prze¬ widywanego okresu czasu w ukladzie odejmuja¬ cym 82, a wynik jest calkowany w ukladzie cal¬ kujacym 83, uklad 100 zinterpretuje obecnosc tego sygnalu na zacisku A jako obecnosc sygnalu syn¬ chronizacji pionowej czyli stan pracy z synchro¬ nizacja. W takiej sytuacji sygnal wyjsciowy z kom¬ paratora 85, przy badaniu przez element 88, bedzie wystarczajacy do wyzerowania przerzutnika 87 pa¬ mietania stanu, który byl wprowadzony w stan czasowego wlaczenia przez sygnal na wyjsciowym zacisku elementu I 53. Element I 88 powróci w ten sposób do stanu nieczynnego.Na podstawie tych rozwazan mozna zauwazyc, ze wartosci wspólczynnika korekcji, okreslonego przez uklad korekcji 81 i stalopradowe napiecie odniesienia wlasciwe dla ukladu 84 sygnalu odnie¬ sienia, okreslaja wartosc progowa informacji sy¬ gnalu synchronizacji pionowej, wystepujacej na zacisku A dwustanowego ukladu 100 synchronizacji pionowej, potrzebna do przelaczania ze stanu syn¬ chronizacji w stan bez synchronizacji czyli stan przeszukiwania. Wspólczynnik korekcji i napiecia odniesienia moga byc regulowane tak, ze uklad nie bedzie poszukiwal sygnalu synchronizacji, plopóki sygnal wejsciowy na zacisku A podczas przewidy¬ wanego okresu czasu trwa krótko. Taka regulacja moze byc pozadana w obszarach, gdzie odbiór sygnalów telewizyjnych jest bardzo znacznie za¬ klócony szumem i znaczna czesc sygnalu synchro¬ nizacji pionowej moze byc usunieta przez szum.Podobnie, przedzial zliczania licznika 72. moze byc latwo regulowany przez dekodowania róznych zliczen w elemencie I 73. Na przyklad, w obsza¬ rze gdzie odbiór jest najbardziej szumowy, moze byc pozadane wlaczenie licznika 72, aby prze¬ puszczac impuls zerowania do elementu LUB 71 i elementu I 88 po dokonaniu przez licznik 72 pie¬ ciu zliczen, a nie jak wyzej opisano, szesciu zli¬ czen. Mozna tego dokonac w ukladzie wedlug wy¬ nalazku przez dolaczenie zacisków wyjsciowych 10 u to » 30 95 90 1515 10*075 16 przerzutników pierwszego i trzeciego w liczniku 72 do zacisków wejsciowych elementu I 73 zamiast, Jak to bylo poprzednio wyjasnione, do zacisków wyjsciowych przerzutników drugiego i trzeciego.Przy takim polaczeniu licznik 72 stanie sie licz¬ nikiem dzielacym przez 5 i bedzie mógl prze¬ puszczac sygnal zerujacy po braku wykrycia sy¬ gnalu synchronizacji na zacisku A, gdy na tym zacisku pojawi sie nastepny sygnal, który ma szerokosc co najmniej równa pieciu okresom im¬ pulsów zegarowych lub dlugosc równa dwu i pól okresom impulsów synchronizacji poziomej.W obszarach o szczególnie duzym szumie moze byc pozadane opóznienie poszukiwania sygnalu z wystarczajaca szerokoscia, aby zostal on uznany za sygnal synchronizacji pionowej, dopóki przez dwustanowy uklad 100 synchronizacji poziomej nie zostanie wykryty brak kilku kolejnych okresów sygnalu synchronizacji pionowej. Taka funkcja moze zostac zrealizowana w ukladzie wedlug wy¬ nalazku przez proste zastapienie przerzutnika 87 pamietania stanu przez rejestr przesuwajacy, który przesuwalby informacje o braku sygnalu synchro¬ nizacji pionowej zgodnie z sygnalem w przewi¬ dywanym okresie czasu.Jezeli na przyklad pozadane byloby przerwanie poszukiwania sygnalu synchronizacji do czasu wy¬ krycia braku sygnalu synchronizacji pionowej w czterech kolejnych okresach, czterobitowy, szere¬ gowy rejestr przesuwajacy moze badac i zapa¬ mietywac informacje wyjsciowa z elementu 88.Rejestr moze przesuwac informacje z czestotliwos¬ cia sygnalu w przewidywanym okresie czasu, to jest z czestotliwoscia pola pionowego* równa okolo 60 Hz. Zaciski wyjsciowe czterech polaczonych sze¬ regowo bitów moga byc dolaczone do czterowejs- ciowego elementu Ii zacisk wyjsciowy tego ele¬ mentu I moze byc dolaczony do wejsciowego za¬ cisku elementu I 88, do którego w opisywanym przykladzie wykonania wynalazku jest dolaczony przerzutnik 87 pamietania stanu lub miedzy dwa elementy I moze byc wlaczony multiwibrator mo- nostabilny lub inny uklad ksztaltujacy, aby uzy¬ skac pozadany okres czasu umozliwiajacy poszuki¬ wanie sygnalu na elemencie I 88.Fig. 3 jest schematem ukladu, który spelnia funkcje ukladu korekcji 81, ukladu odejmujacego 82, ukladu calkujacego 83, zródla 84 sygnalu od¬ niesienia, komparatora 85, ukladu sterujacego 86, przerzutnika 87 pamietania stanu i elementu I 88 z fig. 2.Sygnaly 810' przewidywanego okresu czasu sa dostarczane z eiementt! 1*54 na fig. 2, ¦ do lazy tranzystora 813. Kolektor tranzystora 813 jest do¬ laczony do stalopradowego zródla napiecia zasi¬ lania. V, a jego emiter jest polaczony szeregowo, przez rezystor 811 i rezystor 812, z kolektorem tranzystora 814. Emiter tranzystora 814 jest uzie¬ miony, a jego baza jest dolaczona do zacisku wyjs¬ ciowego elementu I 62 z fig. 2 i odbiera sygnaly 620 braku synchronizacji pionowej. Nalezy zauwa¬ zyc, ze sygnal 620 braku synchronizacji pionowej bedzie zmienial sie zaleznie od tego, jaka czesc sygnalu synchronizacji pionowej dostarczanego do zacisku A z fig. 2, nie wystepuje w czasie trwa¬ nia sygnalu 810' w przewidywanym okresie czasu.Jezeli sygnal synchronizacji pionowej wystepuje na zacisku A, przez caly przewidywany okres czasu sygnal 620 bedzie mial wartosc równa zeru przez caly ten przewidywany okres czasu. Jezeli na zacisku A nie ma sygnalu synchronizacji pio¬ nowej podczas przewidywanego okresu czasu, sy¬ gnal 620 bedzie mial duza wartosc przez caly ten okres czasu i podobny sygnal 810.Punkt polaczenia rezystorów 811 i 812 jest do¬ laczony do jednego zacisku kondensatora 821, do bazy tranzystora 831 i poprzez rezystor 830 do ba¬ zy tranzystora 834. Kolektor tranzystora 831 jest dolaczony do zródla napiecia zasilania V, a jego emiter jest dolaczony do bazy tranzystora 832. Ko¬ lektor tranzystora 832 jest dolaczony poprzez re¬ zystor -838 obciazenia do stalopradowego zródla na¬ piecia zasilania V. Kolektor tranzystora 832 jest dolaczony równiez do pozostalego zacisku konden¬ satora 821.Baza tranzystora 834 jest dolaczona równiez do zródla napiecia zasilania V poprzez rezystor 836 i do ziemi poprzez rezystor 835. Kolektor tranzy¬ stora 834 jest dolaczony do stalopradowego zródla napiecia zasilania Y. Emiter tranzystora 834 jest dolaczony do bazy tranzystora 833, którego kolek¬ tor jest dolaczony poprzez rezystor 837 obciazenia do stalopradowego zródla napiecia zasilania V.Emiter tranzystora 833 jest dolaczony do emitera tranzystora 832. Polaczone emitery tranzystorów 832 i 833 sa dolaczone do ziemi przez rezystor 339.Mozna zauwazyc, ze uklad zawierajacy tranzy¬ story 831, 832, 833 i 834 oraz wspólpracujace z ni¬ mi tranzystory, jest wzmacniaczem róznicowym, który porównuje napiecie wystepujace w punkcie polaczenia rezystorów 811 i 812 z napieciem od¬ niesienia ustalonym na bazie tranzystora 834 przez dzielnik napieciowy zawierajacy rezystory 835 i 836. Rezystor 830, który polaryzuje baze tranzy¬ stora 831 wzmacniacza w tym samym punkcie pra¬ cy co tranzystor 834, powinien miec znacznie wieksza wartosc rezystancji niz rezystory 835 i 836, aby zapobiec podawaniu sygnalu z bazy tranzystora 831 do bazy tranzystora 834.Tranzystory 813 i 814 przewodza przez rezystory 811 i 812 prady przedstawiajace odpowiednio sy¬ gnal 810 przewidywanego okresu czasu, podawany na baze tranzystora 813 i sygnal 620 braku syn¬ chronizacji pionowej, podawany na baze tranzy¬ stora 814 podczas przewidywanego okresu czasu.Stosunek rezystancji rezystorów 812 i 811 jest wspólczynnikiem korekcji, przez który jest mno¬ zona amplituda sygnalu przewidywanego okresu czasu na bazie tranzystora 813. Prad plynacy przez punkt D ;jest równy róznicy miedzy tymi pradami i daje napiecie na kondensatorze 821, poniewaz prad plynacy przez tranzystor 813 i rezystor 811 dostar¬ cza napiecia do punktu polaczenia rezystorów 811 i 812, które jest równe calce sygnalu 810, od któ¬ rej jest odejmowana calka sygnalu 620 poniewaz prad plynie przez rezystor 812 i tranzystor 814 do ziemi.Kolektor tranzystora 832 jest równiez dolaczony do bazy tranzystora 856. Kolektor tranzystora 833 jest dolaczony do bazy tranzystora 857. Kolektory 10 15 10 16 30 35 40 45 10 55 60109075 17 18 tranzystorów 856 i 857 sa polaczone razem i dola¬ czone do stalopradowego zródla napiecia zasila¬ nia V. Emiter tranzystora 856 jest polaczony z katoda diody Zenera 855 i emiter tranzystora 857 jest polaczony z katoda diody Zenera 854. Anody diod Zenera 855 i 854 sa dolaczone do baz odpo¬ wiednio tranzystora 851 i tranzystora 852.Kolektor tranzystora 852 jest polaczony ze stalo- pradowym zródlem napiecia zasilania V i kolektor tranzystora 851 jest dolaczony poprzez rezystor 853 obciazenia do stalopradowego zródla napiecia za¬ silania V. Emitery obu tranzystorów sa dolaczone do kolektora tranzystora 864, którego emiter jest uziemiony. Baza tranzystora 864 jest dolaczona do zacisku C pokazanego na fig. 1 i 2, który jest zaciskiem wyjsciowego dwustanowego ukladu 100 synchronizacji pionowej. Baza tranzystora 863 jest równiez dolaczona do zacisku C. Emiter tranzy¬ stora 863 jest uziemiony, a jego kolektor jest do¬ laczony poprzez rezystor 861 do stalopradowego zródla napiecia zasilania V. Kolektor tranzystora 863 jest równiez dolaczony do bazy tranzystora 862, którego emiter jest uziemiony. Kolektor tranzysto¬ ra 862 jest dolaczony do kolektora tranzystora 851.Polaczone kolektory tranzystorów 851 i 862 sa do¬ laczone do katody diody Zenera 865.Uklad zawierajacy tranzystory 851 i 852 oraz tranzystor 853 obciazenia jest ukladem kompara¬ tora. Tranzystory 856 i 857 wzmacniaja sygnaly wytworzone w ukladzie odejmujacym i calkujacym w tranzystorach 813, 814, 831, 832, 833 i 834 i wspól¬ pracujacych z nimi elementach. Diody Zenera 854 i 855 reguluja poziom napiecia sygnalu dostarcza¬ nego z emiterów tranzystorów 857 i 856 odpowied¬ nio do nastepnych tranzystorów 851 i 852 kom¬ paratora. Tranzystory 862, 863 i 864 oraz dioda Zenera 865 tworza uklad sterujacy, który umozli¬ wia komparatorowi wejscie w stan przewodzenia i wytworzenie napieciowego sygnalu wyjsciowego podczas sygnalu 510 w okresie zliczania od piec¬ set dwudziestego do piecset dwudziestego piatego, który to sygnal jest dostarczany do baz tranzy¬ storów 863 i 864 z zacisku C, który jest wyjscio¬ wym zaciskiem dwustanowego ukladu 100 synchro¬ nizacji pionowej z fig. 1 i 2.Anoda diody 865 jest dolaczona do bazy tran¬ zystora 874. Emiter tranzystora 874 jest dolaczony do ziemi, a jego kolektor jest dolaczony do bazy tranzystora 875 i do kolektora tranzystora 876.Emitery tranzystorów 875 i 876 sa równiez dola¬ czone do ziemi. Kolektor tranzystora 875 jest do¬ laczony do stalopradowego zródla napiecia zasila¬ nia V przez rezystor 872. Kolektor tranzystora 876 jest dolaczony do stalopradowego zródla napiecia zasilania V przez rezystor 873, a baza tranzystora 876 jest dolaczona do kolektorów tranzystora 875 i tranzystora 877. Emiter tranzystora 877 jest uzie¬ miony, a jego baza jest dolaczona do zacisku wyjs¬ ciowego elementu I 53 z fig. 2.Tranzystory 874, 875, 876 i 877 i wspólpracujace z nimi obwody zawieraja przerzutnik, który prze¬ lacza stan pracy, charakteryzujacy sie niskim na¬ pieciem na kolektorze tranzystora 877, po poja¬ wieniu sie sygnalu 530 na zacisku wyjsciowym ele¬ mentu I 53 z fig. 2. Przerzutnik powraca do pier- 10 15 30 35 40 45 55 60 65 wotnego stanu tylko wtedy, gdy sygnal napieciowy na kolektorze tranzystora 862 ma wystarczajaco duza wartosc, aby wywolac przebicie lawinowe diody Zenera 865 i wprowadzenie w stan prze¬ wodzenia tranzystora 874, wylaczajac w ten sposób przerzutnik 87. Jest to stan wylaczenia tego prze- rzutnika, charakteryzujacy sie wysokim napieciem na kolektorze tranzystora 877, który odpowiada stanowi z synchronizacja dwustanowego ukladu 100 synchronizacji pionowej z fig. 1.Punkt polaczenia bazy tranzystora 876 i kolek¬ torów tranzystorów 875 i 877 jest dolaczony do bazy tranzystora 882. Kolektor tranzystora 882 jest polaczony przez rezystor 731 ze stalopradowym zródlem napiecia zasilania V. Emiter tranzystora 882 jest uziemiony. Baza tranzystora 884 jest po¬ laczona z kolektorem tranzystora 882, podobnie jak kolektory tranzystora 732 i tranzystora 733. Emi¬ tery tranzystorów 732, 733 i 884 sa uziemione.Kolektor tranzystora 884 jest polaczony z zacis¬ kiem wejsciowym elementu LUB 52 z fig. 2. Bazy tranzystorów 732 i 733 sa dolaczone do zacisków wejsciowych licznika 72.Tranzystory 882 i 884 stanowia element I 88 z fig. 2. Wówczas, gdy wystarczajace napiecie do¬ datnie wystepuje na kolektorze tranzystora 877 po¬ przedniego ukladu przerzutnika, tranzystor 882 zo¬ staje wprowadzony w stan przewodzenia, usuwa¬ jac prad sterowania baza z tranzystora 884. Podob¬ nie, jezeli jeden z tranzystorów 732 lub 733, które stanowia element I 73 z fig. 2, przewodzi tranzy- zystor 884 nie ma wystarczajacego pradu bazy, aby pozostac w stanie przewodzenia i wejdzie w stan nieprzewodzenia, umozliwiajac tym samym wzrost jego napiecia kolektora.Sygnal 810 przewidywanego okresu czasu z ele¬ mentu I 54 z fig. 2, podawany do bazy tranzysto¬ ra 813, laduje kondensator 821 przez rezystor 811 ukladu korekcji, poniewaz sygnal 810 jest calko¬ wany przez caly przewidywany okres czasu. Jed¬ nak, jezeli podczas przewidywanego okresu czasu sygnal synchronizacji pionowej nie wystepuje na zacisku A z fig. 2, sygnal braku synchronizacji pionowej elementu I 62 z fig. 2, który moze byc podobny do sygnalu 620, spowoduje, ze tranzystor 814 bedzie przewodzil przez rezystor 812 ukladu korekcji, zmniejszajac napiecie na kondensatorze 821. Rezystory 811 i 812, tranzystory 813 i 814 oraz kondensator 821 dzialaja w ten sposób, jak uklad odejmujacy i calkujacy, który calkuje sygnaly 810 i 620 oraz odejmuje calke sygnalu 620 od calki sygnalu 810 podczas przewidywanego okresu czasu.Wzmacniacz róznicowy, skladajacy sie z tran¬ zystorów 831, 832, 833 i 834, wytwarza wtedy na¬ piecie wyjsciowe w odpowiedzi na scalkowanie i odjete napiecie na kondensatorze 821 odniesione do napiecia ustalonego na bazie tranzystora 834 przez dzielnik napieciowy, zawierajacy rezystory 835 i 836. To napiecie porównania jest dostarczane z kolektorów tranzystorów 832 i 833 przez dwa tranzystory 856 i 857 wzmacniacza diody Zenera 854 i 855 laczace sygnal do komparatora zawiera¬ jacego tranzystory 851 i 852, jezeli napiecie na kondensatorze 821 jest takie, ze baza tranzystora 831 ma potencjal dodatni wzgledem bazy tran-IW 075 19 20 zystora 834, to dodatnie napiecie jest wskazaniem, ze podczas przewidywanego okresu czasu nie byla do bazy tranzystora 814 dostarczona wystarczajaca czesc sygnalu 620 braku synchronizacji pionowej, aby przekroczyc próg wspólczynnika korekcji. To znaczy, ze tranzystor 814 nie bedzie przewodzil przez wystarczajaco dlugi okres czasu, aby roz¬ ladowac kondensator 821 przez rezystor 812 tak, aby tranzystory 834 i 833 mogly wejsc w stan przewodzenia, które to przewodzenie moze wskazac brak przewidywanej wartosci progowej informacji synchronizacji pionowej w przewidywanym okresie czasu.Wystepowanie tej wartosci progowej sygnalu synchronizacji pionowej daje w wyniku stwier¬ dzenie przez uklad, ze na zacisku A z fig. 2 pod¬ czas przewidywanego okresu czasu wystepuje wy¬ starczajaca czesc sygnalu synchronizacji pionowej, aby uznac, ze uklad synchronizacji pionowej pra¬ cuje z synchronizacja i nie potrzebuje korekcji przesuniecia lub aktualizacji synchronizacji.Podczas okresu czasu, gdy ma miejsce porów¬ nanie impulsów 810 przewidywanego okresu czasu i sterujacych impulsów 620 oraz wynikajace stad okreslenie wystepowania lub braku sygnalu syn¬ chronizacji pionowej, sygnaly 510 dostarczane z za¬ cisku C do baz tranzystorów 863 i 864 powoduja, ze tranzystory te przewodza. To przewodzenie po¬ woduje pobudzenie komparatora zawierajacego tranzystory 851 i 852. W wyniku tego, jeden z tranzystorów 852 lub 851 jest wprowadzany w stan przewodzenia zaleznie od tego, czy uklad pracuje z synchronizacja czy bez synchronizacji. W tym czasie tranzystor 862 nie przewodzi w wyniku tego, ze tranzystor 863 przewodzi.Na koncu tego okresu czasu zachodza dwa zja¬ wiska. Po pierwsze, sygnal 530 jest dostarczany z wyjsciowego zacisku elementu I 53 z fig. 2 do bazy tranzystora 877 w przerzutniku 87 pamietania stanu z fig. 2, w celu wprowadzenia tranzystora 877 w stan przewodzenia. Sygnal ten dostarczany do przerzutnika 87 zmniejsza napiecie kolektora tranzystora 877, w wyniku czego tranzystory 876 i tranzystor 882 nie przewodza oraz tranzystor 875 przewodzi. Sygnal 530 na bazie tranzystora 877 trwa tylko krótki okres czasu, w przyblizeniu 7,9 j*sek i pomiedzy jego zakonczeniem a zakon¬ czeniem sygnalu 510 na zacisku C okolo 7,9 ^sek pózniej, komparator zawierajacy tranzystory 851 do 852 w dalszym ciagu przewodzi. To przewo¬ dzenie po dostarczeniu sygnalu 530 do bazy tran¬ zystora 877 jest wlasciwe metodzie wybranej do wylaczania licznika 51 dzielacego przez 525 z fig. 2 w tym przykladzie wykonania ukladu wedlug wy¬ nalazku. Wówczas, gdy na zacisku B pojawia sie piecset dwudziesty czwarty impuls, wszystkie prze- rzutniki licznika 51 znajduja sie w stanach odpo¬ wiadajacych liczbie 1023, o jedno zliczenie krótszej od 1024, która jest pelnym stanem zliczen licz¬ nika 51.Piecset dwudziesty czwarty impuls, sygnal 530, ma czas trwania 7,9 jusek. Okolo 7,9 /isek. po za¬ konczeniu piecset dwudziestej czwartej dodatniej polówki cyklu impulsu zaczyna sie piecset dwu¬ dziesty piaty impuls. To znaczy, w tym czasie w momencie rozpoczecia piecset dwudziestego impulsu ciagu 525 impulsów, licznik 51 dzielacy przez 525 z fig. 2 osiaga pelne zliczenie 1024, które odpo¬ wiada zerowemu stanowi wyjsciowego zacisku • kazdego z przerzutników licznika 51 i w ten sposób nastepuje wyzerowanie licznika.W zwiazku z tym w okresie czasu miedzy mo¬ mentem przejscia piecset dwudziestego czwartego impulsu kazdego ciagu 525 impulsów i momentem, w którym licznik dzielacy przez 525 jest wyzero¬ wany, komparator zawierajacy tranzystory 851 i 852 pozostaje czynny. Jezeli po tym, gdy sygnal 530 czasowego stanu bez synchronizacji wlaczy przerzutnik 87 pamietania stanu z fig. 2 przez wprowadzenie tranzystora 877 w stan przewodze¬ nia, tranzystor 852 pozostaje w stanie przewodzenia zgodnie ze stanem synchronizacji i prad ze stalo- pradowego zródla napiecia zasilania przeplywajacy przez rezystor 853 powoduje, ze dioda Zenera 865 wchodzi w zakres wyladowania lawinowego, co powoduje przelaczenie przerzutnika 87 pamietania stanu z fig. 2, wówczas tranzystor 874 jest wpro¬ wadzany w stan przewodzenia, oraz tranzystory 876 i 882 sa wprowadzane w stan przewodzenia.Jezeli po tym czasie, gdy impuls 530 czasowego stanu bez synchronizacji wprowadza tranzystor 877 w stan przewodzenia, tranzystor 851 pozostaje w stanie odpowiadajacym pracy bez synchronizacji, napiecie w punkcie polaczenie rezystora 853 i tran¬ zystora 851 jest male. W wyniku nie bedzie wyste¬ powalo przebicie lawinowe diody Zenera 865 i tranzystor 874 pozostaje odciety. Przerzutnik 87 pamietania stanu z fig. 2 pozostaje w stanie wlas¬ ciwym dla pracy bez synchronizacji, poniewaz tranzystor 875 pozostaje w stanie przewodzenia po przejsciu impulsu 530 czasowej pracy bez synchro¬ nizacji. W zwiazku z tym tranzystor 882 nie prze¬ wodzi.Stan nieprzewodzenia tranzystora 882 odpowiada stanowi pracy bez synchronizacji lub przeszukiwa¬ nia dwustanowego ukladu 100 synchronizacji pio¬ nowej. Tranzystory 732 i 733 sa dolaczone do prze¬ rzutników w liczniku 72 w ten sposób, ze dopóki licznik 72 nie przepusci szesciu zliczen z zacisku B z fig. 1 i 2 bez przelaczania, jeden lub drugi lub oba tranzystory 732 i 733 beda przewodzic wówczas, gdy licznik 72 zliczy szesc zliczen sygna¬ lu 37 o podwójnej czestotliwosci zegarowej odchy¬ lania pionowego, dostarczonego z zacisku B bez przelaczenia, oba tranzystory 732 i 733 przestana przewodzic na krótki okres czasu. Jezeli tranzy¬ stor 882 równiez nie przewodzi, co odpowiada sta¬ nowi bez synchronizacji dwustanowego ukladu 100 synchronizacji pionowej, wówczas tranzystor 884 zostanie wprowadzony w stan przewodzenia przez napiecie w punkcie polaczenia rezystora 731 i bazy tranzystora 884. Powoduje to zmniejszenie napiecia na kolektorze tranzystora 884 dostarczanego z ele¬ mentu LUB 52 z fig. 1 i powoduje, ze impuls jest przepuszczany na przewód zerowania licznika 51 dzielacego przez 525 z fig. 2 przez element LUB 52 aktualizujacy synchronizacje licznika 51 dzielacego przez 525.Uklad pokazany na fig. 3 spelnia wszystkie fun- 15 30 35 39 35 40 45 50 55 60IW 075 21 keje logiczne niezbedne do stwierdzenia, czy w odebranym sygnale, podawanym na zacisk A z fig. 1 i 2, zawarta jest wystarczajaca informacja, aby uznac ja za informacje autentycznego sygnalu syn¬ chronizacji pionowej.Odebrany na zacisku A sygnal jest uzywany do wytwarzania sygnalu braku synchronizacji piono¬ wej na zacisku wyjsciowym elementu I 62 z fig. 2, który jest podawany do ukladu z .fig. 3 przez ba¬ ze tranzystora 814. Ten sygnal braku synchroniza¬ cji pionowej jest porównywany z sygnalem prze¬ widywanego okresu czasu, wytwarzanym wewnetrz- , nie przez licznik 51 z fig. 2 i wspólpracujace z nim elementy. W czasie porównywania, sygnal przewi¬ dywanego okresu czasu jest korygowany przez sto¬ sunek wartosci rezystorów 812 i 811. Ten wspól¬ czynnik korekcji ukiozliwia regulacje czulosci ukladu na brak synchronizacji. Mniejszy wspól¬ czynnik korekcji powoduje, ze uklad jest bardziej czuly na wykrywanie braku synchronizacji, a wie¬ kszy wspólczynnik korekcji powoduje, ze uklad jest mniej czuly na brak synchronizacji.Wynikiem wprowadzania wspólczynnika korekcji jest regulacja amplitudy pradu ladowania, dostar¬ czanego z emitera tranzystora 813 przez rezystor 811 do kondensatora 821, w celu wywolania wiekszego lub mniejszego napiecia niz napiecie wywolane pradem rozladowania, doprowadzanym z kolektora tranzystora 814 przez rezystor 812 do kondensatora 821. Na przyklad, wartosci rezystorów 812 i 811, wynoszace odpowiednio 16 000 Q i 20 000 Q daja wspólczynnik korekcji 4/5 co oznacza, ze gdy oba tranzystory 813 i 814 sa wprowadzane w stan prze¬ wodzenia dla takiego samego okresu czasu, konden¬ sator 821 bedzie ladowal sie tylko do 4/5 tego stopnia, w jakim jest rozladowany, dajac ujemne napiecie na bazie tranzystora 831 wzgledem napie¬ cia bazy tranzystora 834.Okreslenie pracy z synchronizacja przez uklad odejmujacy i calkujacy, czyli tranzystory 813, 814, 831, 832, 833 i 834 oraz wspólpracujace z nimi ele¬ menty, daje w wyniku to, ze tranzystory 831 i 832 przewodza. Wobec tego, podczas okresu czasu, w którym decyzja pracy z synchronizacja ma byc badana poza ukladem decyzji przez tranzystory 851, 852, tranzystory 856 i 851 oraz dioda Zenera 855 nie przewodza.Ze wzgledu na to, ze w ciagu okresu czasu roz¬ patrywania, na zacisku C z fig. 2 jest napiecie dodatnie wzgledem ziemi, wywierajace wplyw na sygnal 510, tranzystory 863 i 864 przewodza i tran¬ zystor 862 hie przewodzi. Wówczas, gdy tranzystor 851 równiez nie przewodzi, na jego kolektorze po- i wstaje napiecie dodatnie, które powoduje przebicie diody Zenera 865 i przelaczenie przerzutnika pa¬ mietania stanu, który zostal wlaczony sygnalem 530 doprowadzonym z elementem 53 z fig. 2, do bazy tranzystora 877, jak poprzednio wyjasniono. Wy¬ zerowanie przerzutnika pamietania stanu powoduje, ze napiecie kolektora tranzystora 877 powraca do wartosci dodatniej i daje w wyniku przewodzenie tranzystora 882* zatkanie tranzystora 884 oraz wzrost napiecia kolektora tranzystora 884, aby wstrzymac wyzerowanie przez element I 88 z fig. 2, zawierajacy tranzystory 882 i 884.Okreslenie przez uklad odejmujacy i calkujacy pracy bez synchronizacji daje w wyniku tq} ze- tranzystory 834 i 833 przewodza. Przy pracy bez synchronizacji tranzystory 856 i 851 oraz dioda 855 1 przewodza. Dlatego w ciagu okresu czasu rozpatry¬ wania potencjalu kolektora tranzystora 851 jest wystarczajaco maly tak, ze nie zachodzi przebicie lawinowe diody 865- W ten sposób, po podaniu sygnalu 530 na baze tranzystora 877, nie ma zad- M nego kolejnego sygnalu i przerzutnik 87 pamietania stanu z fig. 2 pozostaje w stanie pracy bez syn¬ chronizacji, czyli przeszukiwania. Kolektor tranr zystora 877 (wobec tego i baza tranzystora 882) ma niski potencjal i tranzystor 882 nie przewodzi. lfr Doprowadzenie nastepnego sygnalu do zacisku A z fig. 2, którego czas trwania jest wystarczajacy, aby zapobiec wyzerowaniu licznika 72 przez wy¬ starczajaco dlugi okres czasu dla spowodowania, ze oba tranzystory 732 i 733 nie przewodza, powo- 21 duje, ze tranzystor 884 jest wprowadzany w stan przewodzenia i przepuszcza sygnal aktualizacji syn¬ chronizacji do elementu LUB 52 z fig. 2.Zastrzezenia patentowe 25 1. Uklad synchronizacji dla odbiornika telewi¬ zyjnego, czuly na pierwszy i drugi sygnaly zew¬ netrzne odpowiednio z pierwszego zródla i drugie¬ go zródla, przy czym pierwsze sygnaly sa zew- 80 netrznymi sygnalami synchronizacji o ustalonym czasie trwania i powtarzajacej sie czestotliwosci, takich jak czas trwania i czestotliwosc sygnalów synchronizacji dostarczanych przez przesylane sy¬ gnaly telewizyjne i drugie sygnaly sa ^calkowicie 55 zwiazane czestotliwosciowo z pierwszymi sygna¬ lami takimi jak sygnaly wytwarzane przez miej¬ scowy generator w odbiorniku telewizyjnym, ele¬ menty zliczajace, zawierajace dzielnik czestotli¬ wosci i koincydencyjny element logiczny dla dzie- 40 lenia drugiego zewnetrznego 'sygnalu dla wytwa¬ rzania pierwszego wewnetrznego sygnalu o zasad¬ niczo tej samej, powtarzajacej sie czestotliwosci jak pierwszy zewnetrzny sygnal dla zerowania ele¬ mentów zliczajacych, a ponadto dla wytwarzania 45 drugiego wewnetrznego sygnalu do przewidywa- « nia pojawienia sie pierwszego zewnetrznego sygna¬ lu, drugi element koincydencyjny, do którego jest doprowadzony drugi wewnetrzny sygnal i pierw¬ sze zródlo pierwszych zewnetrznych sygnalów do wytwarzania trzeciego wewnetrznego sygnalu re¬ prezentujacego obecnosc lub brak pierwszego zewnetrznego sygnalu podczas przewidywanego okresu czasu, znamienny tym, ze zawiera uklad ^ calkujacy (83) polepszajacy synchronizacje przjr^ 55 wystepowaniu szumu, majacy stala czasowa w za¬ sadzie równa okresowi pierwszych zewnetrznych sygnalów, przy czym uklad calkujacy (83) zawiera kondensator, elementy do doprowadzania trzeciego wewnetrznego sygnalu i pierwszego zewnetrznego 60 sygnalu do ukladu calkujacego dla wytwarzania czwartego wewnetrznego sygnalu wskazujacego obecnosc czy brak pierwszego zewnetrznego sy¬ gnalu, elementy logiczne przelaczajace stan pracy, zawierajace trzeci koincydencyjny element I (88) •5 i element LUB (52) dolaczony do pierwszego zródla 50 ^23 100 075 24 zawierajacego separator (14) sygnalów synchroniza¬ cji i uklad (61) do elementów zliczajacych, zawie¬ rajacych generator (50) sygnalu synchronizacji oraz drugie elementy laczace zawierajace uklad steru¬ jacy (86) i przerzutnik (87) dolaczone do ukladu calkujacego (83) i do elementów I (88) i LUB (52) dla doprowadzania czwartego wewnetrznego sygna¬ lu do wejscia elementów LUB (52) i I (88), przy czym przerzutnik (87 jest czuly na czwarty we¬ wnetrzny sygnal dla doprowadzania pierwszego zewnetrznego sygnalu (32) synchronizacji pionowej do elementów zliczajacych dla wyzerowania ele¬ mentów zliczajacych, gdy sygnal wyjsciowy ukladu calkujacego (83) wskazuje brak pierwszych zew¬ netrznych sygnalów synchronizacji podczas we¬ wnetrznego, przewidywanego okresu czasu. 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym- ze elementy laczace zawieraja drugi próbkujacy ele¬ ment logiczny (86), którego pierwsze wejscie jest dolaczone do zacisku wyjsciowego ukladu calku¬ jacego (83) i na drugie wejscie jest doprowadzany pierwszy wewnetrzny sygnal (536) z elementów zliczajacych (51) oraz wyjscie jest dolaczone do przerzutnika (87). 3. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uklad calkujacy (83) zawiera kondensator (821) do¬ laczony do ukladu ladowania pradem odniesienia zasilanego sygnalem (810) zawierajacego korzystnie rezystor (811) i tranzystor (813) i do ukladu roz¬ ladowania zasilanego sygnalem (620), zawieraja¬ cego korzystnie rezystor (811) i tranzystor (814), przy czym uklad rozladowania jest dolaczony do pierwszego wejscia ukladu calkujacego (83) dla ste¬ rowania go przecz trzeci wewnetrzny, przewidywany sygnal (620). 4. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przerzutnik (87) zawiera multiwibrator bistabilny (872 — 877) którego pierwsze wejscie jest dolaczone do pierwszego zacisku wyjsciowego elementu I (53) elementów zliczajacych i drugie wejscie jest do¬ laczone do zacisku wyjsciowego ukladu calkuja¬ cego (83) i zacisk wyjsciowy, kolektor tranzystora (877), jest dolaczony do przelacznika stanu pracy, zawierajacego elementy I (88) i LUB (52), dla wy¬ twarzania sygnalu sterujacego stanem przelacznika, reprezentujacego obecnosc lub brak pierwszych zewnetrznych sygnalów (32) synchronizacji piono¬ wej podczas trwania drugiego wewnetrznego, prze- 5 widywanego sygnalu (810) dla umozliwienia przeno¬ szenia przez przelacznik stanu pracy pierwszych zewnetrznych sygnalów (32) synchronizacji piono¬ wej do elementów zliczajacych przy braku zew¬ netrznych sygnalów (32) synchronizacji pionowej 10 podczas trwania drugiego wewnetrznego, przewi¬ dywanego sygnalu (810). 5. Uklad wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze pierwszy wewnetrzny sygnal (530) .ma krótszy czas trwania niz pierwszy zewnetrzny sygnal (32) syn- 15 chronizacji pionowej i pierwszy wewnetrzny sygnal (530) pojawia sie w poblizu konca drugiego we¬ wnetrznego, przewidywanego okresu czasu trwania sygnalu (810). 6. Uklad wedlug zastrz. 2 albo 5, znamienny tym, ze elementy laczace zawieraja ponadto komparator (85, 865), wlaczony pomiedzy wyjscie ukladu cal¬ kujacego (83) i wejscie próbkujacego elementu lo¬ gicznego. 25 7. Uklad wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze uklad ladowania pradem odniesienia jest dolaczony do drugiego zacisku wyjsciowego elementów zli¬ czajacych dla sterowania go nimi. 8. Uklad wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze 30 uklad ladowania pradem odniesienia i uklad roz- . ladowania sa korygowane wzgledem siebie tak, ze dla równych czasów trwania przewodzenia ukladu ladowania pradem odniesienia i ukladu rozlado¬ wania powoduje zmiane stanu ukladu calkowania.W 9. Uklad wedlug zastrz. 8, znamienny tym, ze uklad ladowania pradem odniesienia zawiera ste¬ rowane zródlo pradu ladowania, które zawiera przelacznik pólprzewodnikowy, korzystnie tranzys¬ tor (813) i rezystancje (811), wlaczone pomiedzy *o zródlo potencjalu odniesienia (V) i kondensator (821) oraz uklad rozladowania zawiera przelacznik pólprzewodnikowy, korzystnie tranzystor (814) wlaczony pomiedzy zródlo potencjalu odniesienia i kondensator (821).109 075 -J^.l. $- -i^8l 61 52 ku U53 -r1 82 I ¦6-4- 70 100 W: 73 ^ 83-J 85 86H ^r.z?.~T~ 87 -JTZf-3. : elementuI 5i eLemtnto 155 z licznika 71 do elementom 52. PL PL PL PL PL PL PL PL PL