PL108764B2 - Method of producing azo dispersed dyes with methylosulfonyl groups - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 31.01.1981 108764 Int. Cl2.C09B 29/00 CZYTELNIA Urzedu Patentowego ftlskitj l2ecz?pi«H! Twórcywynalazku: Stanislaw Stefaniak, Romuald Klimaszewski, \ Krystyna Straka, Bernard Graczyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Chemiczne „Organika-Zachem", Bydgoszcz (Polska) Sposób wytwarzania azowych barwników zawiesinowych z grupami metylosulfonylowymi Wynalazek dotyczny sposobu wytwarzania azowych barwników zawiesinowych z grupami metylosulfonylo¬ wymi.Znany sposób wytwarzania barwników zawiesinowych z grupami metylosulfonylowymi polega na dwuazo- waniu pólproduktów z grupami metylosulfonylowymi i sprzeganiu otrzymanych dwuazozwiazków ze skladni¬ kami biernymi szeregu aromatycznego lub heterocyklicznego lub tez przez dwuazowanie amin aromatycznych i sprzeganie otrzymanych dwuazozwiazkówze skladnikami biernymi szeregu aromatycznego zawierajacymi grupy metylosulfonylowe, przy czym procesy dwuazowania i sprzegania prowadzi sie ogólnie znanymi sposobami.Niedogodnoscia tego sposobu jest brak wydajnych i sprawnych technologicznie metod na wytwarzanie pólproduktów z grupami metylosulfonylowymi. Stosowane metody wymagaja syntezy malostabilnych kwasów sulfinowych, które nastepnie pod cisnieniem kondensuje sie z halogenkami metylu. Powoduje to, ze procesy te sa pracochlonne i malowydajne.Stwierdzono, ze barwniki zawiesinowe z grupami metylosulfonylowymi o ogólnym wzorze 1, w którym A oz¬ nacza reszte skladnika biernego szeregu aromatycznego lub heterocyklicznego otrzymac mozna stosujac w miejsce pólproduktów z grupami metylosulfonylowymi, aminoarylo - 0$- dwuchloroetylosulfony lub aminoarylo-j3-chlo- rowinylosulfony. Wystepujace w tych zwiazkach grupy - j8,0-dwuchloroetylosulfonowe lub j3-chlorowinylosulfo* nylowe sa w trakcie syntezy barwnika przeprowadzone w grupy metylosulfonylowe.Proces ten przebiega w srodowisku alkalicznym w obecnosci tlenu z powietrza, lub w srodowisku alkalicznym w obecnosci utleniaczy w aparaturze hermetycznej.W zaleznosci od wartosci pH oraz budowy syntezowanego barwnika proces ten mozna prowadzic w zakresie temperatur od 0°C do 100°C. Wydzielanie barwnika z masy poreakcyjnej prowadzi sie znanymi sposobami.Otrzymane barwniki charakteryzuja sie dobrymi lub bardzo dobrymi trwalosciami na sublimacje, co umo¬ zliwia ich stosowanie do barwienia i druku wlókien poliesterowych, poliamidowych i poliakrylonitrylowych na kolor zólty, oranzowy i czerwony. Inna zaleta otrzymanych barwników jest mozliwosc stosowania ich do bar¬ wienia wlókien chemicznych wedlug wszystkich metod aplikacji stosowanych przy barwieniu barwinikami za¬ wiesinowymi. Dodatkowa zaleta barwników wedlug* wynalazku jest ich niski koszt wytwarzania oraz dobra jakosc kolorystyczna barwników.2 . 108764 Przyklad 1. 21,75g 3-aminofenylo - j3 — chlorowinylosulfonu rozpuszcza sie w 35 g lodowatego kwasu octowego i40g kwasu solnego (d = 1,19 ) utrzymujac temperature 50-60°C. Otrzymany roztwór wylewa sie wolno do mieszaniny wody z lodem (300 g lodu + 300 ml wody). Wytracony osad 3- aminofenylo - j8 - chloro- winylo sulfonu dwuazuje sie za pomoca 6,9 g azotynu sodowego w 40 ml wody. Temperatura dwuazowania nie powinna przekroczyc 5°C. Koniec dwuazowania okresla sie za pomoca papierka jodoskrobiowego (slabe niebies¬ kie zabarwienie).Otrzymany roztwór chlorku dwuazoniowego wprowadza sie w ciagu 20-30 minut do 18 g l-fenylo-3-mety- lo-5-pirazolonu, który uprzednio rozpuszczono w 200 ml wody z dodatkiem 4,5 g NaOH. Temperatura w czasie zlewania chlorku dwuazoniowego nie powinna przekroczyc 10°C. Srodowisko reakcji utrzymuje sie w granicy pH 7 do 10.Równoczesnie z dodawaniem chlorku dwuazoniowego z masy reakcyjnej wypada zólty osad syntezowanego barwnika. Po zakonczeniu sprzegania srodowisko reakcyjnej zawiesiny ustala sie za pomoca roztworu NaOH lub Na2 C03 na wartosc pH w granicy 10-11 i wolno ogrzewa do temperatury 40°C. Przez caly czas ogrzewania wartosc pH utrzymuje sie na stalym poziomie. Stabilizacja wartosci pH oznacza zakonczenie syntezy barwnika.Nastepnie za pomoca kwasu solnego pH reakcyjnej zawiesiny obniza sie do wartosci 6,5-7, po czym filtruje wydzielony barwnik. Po wysuszeniu otrzymuje sie 40 g zóltego proszku, który zawiera barwnik o budowie: Wzór 2 Barwnik ten mozna standaryzowac wedlug znanych sposobów. Barwi on wlókna poliesterowe, poliamidowe i poliakrylonitrylowe na kolor zólty.Wybarwienia charakteryzuja sie wysokimi trwalosciami na czynniki mokre, swiatlo i sublimacje.Barwnik o analogicznej budowie uzyskac mozna stosujac w miejsce 3 — aminofenylo — j3 — chlorowinylo¬ sulfonu, 3- aminofenylo — 0'0- dwuchloroetylosulfon. W przypadku prowadzenia procesu syntezy barwnika w hermetycznie zamknietej aparaturze, po zalkalizowaniu masy reakcyjnej nalezy wprowadzic utleniacz np.H2 02 Przyklad 2. 26,6 g chlorowodorku 3-amino-4-metylofenylo -/3 - chlorowinylosulfonu rozpuszcza sie w 300 ml cieplej wody, dodaje 15 ml kwasu solnego (d = 1,19), po czym chlodzi lodem do temperatury 0°C i dwuazuje za pomoca 6,9 g azotynu sodowego, który uprzednio rozpuszczono w 40 ml wody.Otrzymany w reakcji chlorek dwuazoniowy wprowadza sie do 24 g chlorowodorku N-cyjanoetylo-N-hydro- ksyetyloaniliny w 250 ml wody. Temperatura sprzegania nie powinna przekroczyc 8°C, natomiast wartosc pH winna byc utrzymywana w granicy od 3 do 6. Po zakonczeniu sprzegania reakcyjna zawiesine alkalizuje sie za pomoca wodnego roztworu NaOH do wartosci pH 10 i ogrzewa do temperatury 50°C, utrzymujac przez caly czas wartosc pH na ustalonym poziomie. Stabilizacja wartosci pH oznacza zakonczenie procesu syntezy barwnika. Po skorygowaniu pH do wartosci 6,5—7 syntezowany na tej drodze barwnik o budowie: Wzór 3 po przeprowadzeniu standaryzacji moze byc stosowany do barwienia i druku wlókien poliesterowych, poliamidowych i poliakrylonitrylowych. Uzyskane przy jego stosowaniu wybarwienia o kolorze zólto-oranzo- wym charakteryzuja sie wysokimi trwalosciami na czynniki mokre, oraz dobrymi trwalosciami na swiatlo i sublimacje. Barwnik o podobnych wlasnosciach i odcieniu otrzymuje sie stosujac w miejsce chlorowodorku 3-ami no-4-metylofenylo—0—chlorowinylosulfonu, 3—aminofenylo-j3j3-dwuchloroetylosulfon, 3-amino-4-chlorofenylo— 0, 0—dwuchloroetylosulfon, 3-amino-4-metoksyfenylo —P, j3-dwuchloroetylosulfon lub ich chlorowodorki. '¦y Przyklad 3. 31,9 g chlorowodorku 3-amino-4-metyksofenylo-j3 0- dwuchloroetylosulfonu rozpuszcza sie w 320 ml ml cieplej wody, dodaje 15 ml kwasu solnego (d=l,19) i po ochlodzeniu lodem do temperatury 0-2°C, dwuazuje wprowadzajac 6,9 g azotynu sodowego rozpuszczonego uprzednio w 40 ml wody. Otrzymany chlorek dwuazoniowy wprowadza sie wolno do roztworu zawierajacego 18 g 1 -N—metylo—4—hydroksy—2—chinolonu w 300 ml wody i 6 g NaOH, utrzymujac temperature w granicy 5—10°C. Nastepnie wartosc pH podnosi sie wolnoza pomoca wodnego roztworu NaOH do wartosci 9—10 i miesza az do zakonczenia sprzegania, po czym wartosc pH ponownie ustala sie w granicy 9—10 i reakcyjna zawiesine ogrzewa do temperatury 70°C, utrzymujac przez caly czas wartosc pH na ustalonym poziomie. Ustabilozowanie sie wartosci pH swiadczy o zakonczeniu procesu synte¬ zy barwnika. Po obnizeniu wartosci pH do 6,5—7, wydzielony barwnik filtruje sie, przemywa otrzymana paste wo¬ da i kieruje na standaryzacje. Uzyskany na tej drodze barwnik o budowie: Wzór 4- barwi wlókna polies ^we , poliamidowe i poliakrylonitrylowe na kolor zólty z zielonkawym odcieniem.Wybarwienia charakteryzuja sie wysokimi trwalosciami na swiatlo, sublimacje i czynniki mokre.Dalsze przyklady syntezy zestawiono w tabeli:108 764 3 fi Lp. 4. 5. 6* 7. 8; *. 10. 11. 12" Skladnik czynny 3-aminofenylo-j3-chlorowiny- losulfon —"— » _**_ 3-amino-4-metylofenylo- j8,|3- dwuchloroetylosulfon » *j 3-amino-4-metylofenylo- j3 - chlorowinylosulfon Skladnik bierny 2,4-dwuhydroksychinolina Kolor wybarwien wlókna poliestrowego Zólty z odcieniem zielonym l-N-metylo-4-hydroksy-2-chinolonh Zólty z odcieniem zielonkawym | N-e tyfo-N-|3-hy droksy etylo- anilina N,N- j!3, (5-dwuhydroksyetylo- meta toluidyna 1-N-metylonaftyloamina Dwufenyloamina 1/4' sulfoamidofenylo-/- -3-metylo-5 -pirazolon 2,4-dwuhydroksychinolina N-metylodwufenyloamina Dranz z zóltym odcieniem Oranz 1 Czerwien Oranze Zólty Zólty z zielonkawym odcieniem Oranz PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania azowych barwników zawiesinowych z grupami metylosulfonylowymi o ogólnym wzo¬ rze 1 w którym. A-zawiera reszte skladnika biernego szeregu aromatycznego lub heterocyklicznego, B grupe: me¬ tylowa, metoksylowa, lub atom wodoru, znamienny tym, ze jako pólprodukty wyjsciowe stosuje sie ami - noarylo|3,0-dwuchloroetylosulfony lub aminoarylo -0 -chlorowinylosulfony, które w trakcie syntezy barwników w srodowisku alkalicznym i w obecnosci tlenu z powietrza lub utleniaczy, w temperaturze od 0 do 100°C przeprowa¬ dza sie w grupy metylosulfonylowe, przy czym otrzymany barwnik wyodrebnia sie z masy reakcyjnej znanymi spo¬ sobami. B -H=«J-\ A-N Vi Hiór 1 H.C-C—CH —h 5 II I N C-Oh N HzótZ "-Q XtfHs NCHCH.C CHX ^n-T\M..-Q HOHCHC 2t 3 Hz6t3 N—N H2Ót4 SOtCHh OCH, <} S0ttH5 PL