Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczny u- klad sterowania hamulców pneumatycznych po¬ sredniego dzialania.Znane sa przykladowo z opisów patentowych niemieckiego nr 974765 i szwajcarskiego nr 322862, pneumatyczne uklady sterowania hamulców po¬ sredniego dzialania, stosowanych w wagonach ko¬ lejowych, zawierajace trójdsnieniowy zawór ste¬ rujacy, wspóldzialajacy ze zbiornikiem powietrza sterujacego, oraz zawór kontrolny pomiedzy glów¬ nym przewodem powietrznym a napelnianym zbiornikiem powietrza sterujacego, wyposazony w pierwsze oraz drugie zawie-nadlo sterowane cisnie¬ niem z glównego przewodu powietrznego, a slu¬ zacy do sterowania pierwszego i drugiego pola¬ czenia, usytuowanych szeregowo pomiedzy glów¬ nym przewodem powietrznym a napelnionym zbiornikiem.Zawory kontrolne stosowane w tych znanych ukladach pneumatycznych powinny spelniac na¬ stepujace zadania. Powinny umozliwiac wlacza¬ nie wiekszych lub mniejszych dlawików pomiedzy komora sterujaca a glówna komora sterujaca trójcisnieniiowego zaworu sterujacego, w celu zwiekszenia czulosci taófcisnieniowego zaworu ste¬ rujacego. Nie powinny dopuszczac do tego, aby na skutek uderzen pneumatycznych nastepowalo przeladowanie zbiornika powietrza sterujacego, w przypadku gdy hamulec jeslt wlaczony. W przy- 10 15 20 30 padku, gdy wagon kolejowy pozostaje przez pe¬ wien czas w stanie zahamowania, to cisnienie W zbiorniku powietrza sterujacego spada na skutek nieuniknionych strat nieszczelnosci. Podczas dola¬ czania itakiich wagonów do pociagu zawory powin* ny umozliwiac ponowne napelnienie zbiornika po¬ wietrza sterujacego.Znane zawory kontrolne spelniaja co najwyzej dwa sposród wyzej wymienionych warunków.Celem wynalazku jest skonstruowanie pneu¬ matycznego ukladu spelniajacego wszystkie wy¬ zej wymienione zadania.Zgodnie z wynalazkiem, pneumatyczny uklad sterowania hamulców pneumatycznych posrednie¬ go dzialania zawiera trójcisnieniowy zawór Ste¬ rujacy oraz zawór kontrolny pomiedzy glównym przewodem powietrznym a napelnianym zbiorni¬ kiem, w szczególnosci zbiornikiem powietrza ste¬ rujacego, wyposazony w pierwsze zawieradlo ste¬ rowane oisniieniem z cylindra hamulcowego oraz drugie zawieradlo sterowane cisnieniem z glów¬ nego przewodu powietrznego, a sluzacy do stero¬ wania pierwszego i drugiego polaczenia, usytuo¬ wanych, szeregowo pomiedzy glównym przewo¬ dem powietrznym a napelnianym zbiornikiem.Istote wynalazku stanowi zastosowanie w za¬ worze kontrolnym trzeciego zawieradla sterowa¬ nego cisnieniem z glównego przewodu powietrz¬ nego w stanie zwolnienia hamulca i przemieszcza- 107 9853 fiego z polozenia otwarcia do polozenia zamknie- cia. To trzecie zawieradlo jest ponadto zaopa¬ trzone w otwór dlawiacy, zapewniajacy polacze¬ nie glównego przewodu powietrznego z napelnia¬ nym zbiornikiem powietrza sterujacego, i to w obu tych polozeniach trzeciego zawieradla.Przedmiot wynalazku jest -uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia pneumatyczny uklad sterowania hamulców, za¬ wierajacy trójcisnieniowy zawór sterujacy z za¬ worem kontrolnym i zaworem napelniajacym.Do pierwszej komory 10 trójcisnieniowego za¬ woru sterujacego A jest przylaczony pomocniczy zbiornik powietrzny H. Do drugiej kamery 11 jest przylaczony c^tadjMi hamulcowy Br. Trzecia ko¬ mora 12 jest polaczona otworem 13 z atmosfera.Do czwartej komór- 14 jest dolaczony glówny przewód powietrzny ¦? 15, natomiast do piatej ko¬ mory 16 trójcisniena^wego zaworu sterujacego jest przylaczany zbidfitiife St powietrza sterujacego.Pierwsza komora 10 jest polaczona ponadto z za¬ worem napelniajacym C za pomoca przewodu na¬ pelniajacego 17.Zawór napelniajacy C ma trzy komory 18, 19 i 20, z których gónna komara 18 jest polaczona z glównym przewodem polwietrznym, srodkowa komora 19 jest polaczona z pierwsza komora 10 za pomoca przewodu napelniajacego 17, a dolna komora 20 jest polaczona za pomoca przewodu 21 z piata komora 16 trójcisnieniowego zaworu ste¬ rujacego A, Trójcisnieniowy zawór sterujacy A ma dwa tloiki 22 i '23, które sa polaczone ze soba tloczyskiem 24. Górna koncówka tloczyska 24 jest wydrazona i tworzy dysze 25 wspóldzialajaca z plytka zaworowa 26. Plytka zaworowa 26 wspól¬ dziala ponadto.z nieruchomym gniazdem zaworo¬ wym 27. Wydrazona koncówka tloczyska 21, tworzaca dysze l25 umozliwia odpowietrzanie cy¬ lindra hamulcowego Br poprzez druga i trzecia komore 11 i 12 oraz otwór 13 prowadzacy do at¬ mosfery. Górny tlok 23 trójrisnieniowego zaworu sterujacego A z jednej strony pozostaje pod dzia¬ laniem cisnienia cylindra hamulcowego, a z dru¬ giej strony cisnienia atmosferycznego, natomiast do dolnego tloka 22 trójcisnieniowego zaworu ste¬ rujacego A cisnienie jest doprowadzane z jednej strony z glównego przewodu powietrznego 15, a z drugiej strony ze zbiornika St powietrza steru¬ jacego.Do dolnego tloka 22 jest przymocowana wahli- wie dzwignia 28, która jest wychylana za pomoca tloka £9. Tlok ten jest zasilany cisnieniem z cy¬ lindra hamulcowego poprzez przewód 30. W przed¬ stawionym polozeniu dzwignia 28, w przypadku przesuniecia tloka 212 do góry, uruchamia zawór 31, na skutek czego czwarta komora 14 irójcisnie- niowegio, zaworu sterujacego zostaje odpowietrzona do komory przyspieszajacej Be. Zawór kontrolny B zawiera równiez piec komór 32, 33, 34, 35 i 36.Pierwsza i druga komora 32 i 33 sa oddzielone od siebie za pomoca pierwszego tloka 37, który pozostaje z jednej strony pod dzialaniem cisnie¬ nia z cylindra hamulcowego, a z drugiej strony cisnienia atmosferycznego.Trzeciia i czwarta komora 34 i 35 sa oddzielone od siebie drugim tlokiem 38, który z obu stron jest obciazony cisnieniem z glównego przewodu powietrznego. Czwarta i piata komora 35 i 36 sa 5 ograniczone przez tlok trzeci 39, który z jednej strony jest obciazony cisnieniem z glównego prze¬ wodu powietrznego, a z drugiej cisnieniem ze zbiornika powietrza sterujacego. Do pierwszego tloka 37 jest zamocowane tloczysko o garnkowa- 0 tej koncówce 40. Drugi tlok 38 ma otwór dlawia¬ cy 41, który jest zamykany przez garnkowata koncówke 40, i pozostaje pod dzialaniem spre¬ zyny 46. Do trzeciego tloka 39 jest zamocowane rurowe tloczysko 42 przechodzace przez trzeci tlok 5 39. Na jednej koncówce trzeciego tloka 39 opiera sie drugi tlok 38, a druga jego koncówke stano¬ wi zawieradlo wspóldzialajace z przylgnia 45 za¬ woru kontrolnego B. Rurowe tloczysko 42 ma pierwszy otwór dlawiacy 43, zamykany przylgnia 10 45 oraz drugi otwór dlawiacy 44, który jest za-- mykany tylko za pomoca garnkowatej koncówki 40 tloczyska tloka 37.Urzadzenie opisane dziala w nastepujacy spo- sób. W .przypadku gdy hamulec jest zwolniony wszystkie zawory znajduja sie w zaznaczonym na rysunku polozeniu. Zawór kontrolny B jest o- twarty, poniewaz w cylindrze hamulcowym Br nie ma nadcisnienia i poniewaz po obu stronach tloka 38 panuje cisnienie takie, jak w glównym prze¬ wodzie powietrznym, a tlok 38 pozostaje pod dzia¬ laniem sprezyny w przedstawionym polozeniu. W zbiorniku St powietrza sterujacego oraz w ko¬ morze 16 trójcisnieniowego zaworu sterujacego A JB panuje wiec takie samo cisnienie, co w glównym przewodzie powietrznym 15. Cisnienie takie jak w zbiorniku St powietrza sterujacego panuje rów¬ niez w komorze 20 zaworu napelniajacego C i ot¬ wiera ten zawór, na skutek czego powietrze mo- 40 ze przeplywac z glównego przewodu powietrznego 15 poprzez komory 18 i 19 zaworu napelniajacego C oraz poprzez przewód napelniajacy 17 i nie przedstawiony zawór zwrotny do komory 10 trój¬ cisnieniowego zawonu sterujacego A oraz do po- 45 mocniczego zbiornika powietrznego H. Dzieki te¬ mu równiez i w pomocniczym zbiorniku powietrz¬ nym H panuje takie samo cisnienie, jak w glów¬ nym przewodzie powietrznym 15.Poniewaz w cylindrze hamulcowym Br panuje bo cisnienie atmosferyczne, to równiez i tlok 29 po¬ zostaje nieobciazony, a dzwignia wychylna 28 znajduje sie w przedstawianym, czynnym polo¬ zeniu. Jesli w tym polozeniu wystapi uderzenie cisnienia pneumatycznego, z jakiegokolwiek po- 55 wadu, to aisnientie glównego przewodu powietrzne¬ go panujace w komorze 35 zaworu kontrolnego B przewyzszy cisnienie sterujace,. panujace w ko-r morze 36. Tlok 39 zostanie tak daleko przesunie¬ ty, ze rurowe tloczysko 42 oprze sie swa konców?- 60 ka o przylgnie 45. Dzieki temu itylko niewielka ilosc powietrza bedzie sie mogla przedostawac przez otwór dlawiacy 44 do zbiornika St powie¬ trza sterujacego. jesM na skutek strat nieszczelnosci w zbiorniku ** St powietrza sterujacego bedzie za malo powie-s trza, to otwór dlawiacy bedzie umozliwial napel¬ nianie zbiornika St powietrza sterujacego, nie do¬ puszczajac jednak do przeladowania tego zbiorni¬ ka St podczas trwania uderzenia cisnienia pneu¬ matycznego.W celu hamowania obniza sie w zwykly sposób cisnienie w glównym przewodzie powietrznym 15.Otwór dlawiacy 43 w zaworze kontrolnym B nie i dopuszcza do tego, aby hamulec zadzialal w nie¬ pozadany sposób pod wplywem malych wahan cisnienia w glównym przewodzie powietrznym 15.W przypadku, gdy otwór dlawiacy 43 nie wystar¬ cza do wyrównania cisnienia, cisnienie w komo¬ rze 16 przezwycieza cisnienie w komorze 14 i tlok '22 zostaje uniesiony. Na skutek tego z jednej strony zostaje otwarty zawór 31 za pomoca dzwi¬ gni wychylnej 28, umozliwiajac wyplyniecie po¬ wietrza z komory 14 do komory przyspieszajacej 32, i tym samym róznica cisnien pomiedzy komo¬ rami 14 i 16 zostaje jeszcze bardziej powiekszana, a z drugiej strony zostaje uniesiony grzybek za¬ worowy 26 za pomoca tloczyiska 24. Powoduje to z jednej strony uniemozliwienie dalszego prze¬ plywu powietrza z cylindra hamulcowego Br do atmosfery, oraz to, ze cylinder hamulcowy Bf zostaje napelniony z pomocniczego zbiornika po¬ wietrznego H poprzez komory 10 i 11. Przy tym wzrasta równiez cisnienie w komorze 11. Skoro tylko te trzy cisnienia w 'komorach 11, 14 i 16 zrównaja sie, trójcisnieniowy zawór sterujacy A przyjmuje polozenie zamkniecia.Cisnienie panujace w cylindrze hamulcowym Br obciaza tlok 29, na skutek czego dzwignia wy-, chylna 28 zostaje wychylona do polozenia spo¬ czynkowego, a zawór 31 zostaje zamkniety, umo¬ zliwiajac dalsze przeplywanie powietrza do ko¬ mory przyspieszajacej 32. Powietrze znajdujace sie w tej komorze przyspieszajacej 32 wyplywa do atmosfery przez nie przedstawiany otwór dla¬ wiacy. Umchomienie tloka 29 odbywa sie pod dzialaniem sprezyny nie przedstawionej na ry¬ sunku, która steruje równiez czasem trwania przebiegu przyspieszenia.Cisnienie panujace w cylindrze hamulcowym Br zasila równiez komore 32 zaworu kontrolnego B, na skutek czego tlok 37 zostaje przesuniety cal¬ kiem na prawo, przy czym zostaje przerwane po¬ laczenie pomiedzy glównym przewodem powietrz¬ nym 15 a zbiornikiem St powietrza sterujacego, poniewaz otwory dlawiace 41, 43 i 44 sa zamknie¬ te przez gamkowata koncówke 40 tloczyska. Tym samym zbiornik St powietrza sterujacego jest calkowicie odciety od glównego przewodu po¬ wietrznego 15. Jesli w takim przypadku hamulec zostanie zwolniony na skutek uderzenia pneuma¬ tycznego, to cdsnienie w komorze $1 spadnie i tlok 37 zostanie przesuniety w lewo. Poniewaz jednak cisnienie w glównym przewodnie powietrz¬ nym jest wieksze niz w zbiorniku St powietrza sterujacego, to tlok 38 mimo nacisku sprezyny 46 nie przesunie sie w lewo, dlatego ze z prawej strony jest obciazony czesciowo nizszym cisnie¬ niem sterujacym, natomiast z lewej strony jest obciazony calkowicie wyzszym cisnieniem panu- 07 985 jacyni w glównym przewodzie powietrznym. Ot¬ wór dlawiacy 41 jest teraz otwarty. Poniewaz otwór ten jest stosunkowo maly, trójdrogowy za¬ wór sterujacy A sltaje sie balrdizio cauly i pomimo 5 przedostawania sie niekiedy cisnienia szczatkowe¬ go z cylindra hamulcowego Br do komory 11 jest w stanie zadzialac w normalny sposób. W tym polozeniu wiec zbiornik St powietrza sterujacego nie moze zostac przeladowany.W koncowej fazie uderzenia cisnienia pneuma¬ tycznego, to jest na krótko przed wyrównaniem slie cisnienia pomiedzy zbiornikiem St powietrza sterujacego a glównym przewodem powietrznym 15, tlok 38 zostaje przemieszczony w przedstawio¬ ne, srodkowe .polozenie, na skutek czego otwór dlawiacy 43 staje sie znowu drozny, a trójcisnie- niowemu zaworowi sterujacemu A zostaje przy¬ wrócona pierwotna czulosc. W takim przypadku, kiedy pojedyncze wagony kolejowe pozostaja bez lokomotywy w stanie zahamowania w ciagu dluz¬ szego czasu, powietrze uchodzi ze zbiornika St powietrza sterujacego na skutek nieszczelnosci.W stanie zahamowania wagonu tlok 37 pozo- stajacy pod dzialaniem cisnienia panujacego w cylindrze hamulcowym jest calkowicie przesunie¬ ty w prawo.Kiedy wagon zostanie znowu dolaczony do lo¬ komotywy i w glównym przewodzie powietrznym 30 15 znowu pojawi sie cisnienie sterujace, wtedy hamulec zostanie zwolniony, to znaczy cylinder hamulcowy Br zostanie odpowietrzony, na skutek czego tlok 37 przesunie sie w lewo, a powietirze bedzie sie przedostawac, .poprzez otwory dlawiace 35 41, 43 i 44, z glównego przewodu powietrznego 15 przez komore 16 ido zbiornika St powietrza steru¬ jacego. Tym samym zbiornik St powietrza steru¬ jacego zostanie znowu napelniony do cisnienia sterujacego. 40 Reasumujac, stwierdzic nalezy, ze zawór kon¬ trolny B apelnia zadania postawione na poczatku opisu. W przypadku kiedy pod cisnieniem z cylin¬ dra hydraulicznego tlok 37 w komorze 32 zawo¬ ru kontrolnego zostanie przesuniety na prawo, wszystkie trzy otwory dlawiace 41, 43 i 44 beda zamkniete, nie dopuszczajac do przeladowania zbiornika St powietrza sterujacego podczas ude¬ rzen cisnien pneumatycznych. Jak dlugo cismienie w glównym przewodzie powietrznym jest wiek¬ sze niz w zbiorniku St piowietrza sterujacego pod¬ czas zwalniania hamulca, tak dlugo, jak to zo¬ stalo opisane, mniejszy otwór dlawiacy 41 Jelst drozny, a trójcisnieniowy zawór sterujacy A jest zdolny do zadzialania nawet wtedy, kiedy w ko¬ morze 11 pozostaje cisnienie szczatkowe.W (przypadku kiedy uderzenie pneumatyczne wystapi w przesunie sie w prawo i nie dopusci do przelado- 60 wania izbionnika St powietrza sterujacego, przy czym czynna bedzie dysza 44, Ponadto w przy¬ padku, gdy na skutek strat nieszczelnosci cisnie¬ nie w zbiorniku St stanie sie niskie, otwory dla¬ wiace 41 i 44 umozliwiaja napelnienie zbiornika w St powietrza sterujacego.107 985 Zastrzezenie patentowe Pneumatyczny uklad sterowania hamulców pneumatycznych posredniego dzialania, zawiera¬ jacy trójcisnieniowy zawór sterujacy oraz zawór kontrolny pomiedzy glównym przewodem powie¬ trznym a napelnionym zbiornikiem, w szczególno¬ sci zbiornikiem powietrza sterujacego, wyposa¬ zony w pierwsze zawieradlo sterowane cisnieniem z cylindra hamulcowego oraz drugie zawieriadlo sterowane cisnieniem z glównego przewodu po¬ wietrznego, a sluzacy do sterowania pierwszego 10 8 i drugiego polaczenia, usytuowanych szeregowo pomiedzy glównym przewodem powietrznym a na¬ pelnianym zbiornikiem, znamienny tym, ze w za¬ worze kontrolnym (B) jest umieszczane trzecie zawieradlo (42) sterowane cisnieniem z glównego przewodu powietrznego (15) w stanie zwolnienia hamulca i przemieszczane z polozenia otwarcia do polozenia zamkniecia, a ponadto zaopatrzone w otwór dlawiacy (44), zapewniajacy polaczenie glów¬ nego przewodu powietrznego (15) z napelnianym zbiornikiem (St) powietrza sterujacego i to w obu tych polozeniach trzeciego zawieradla (42). 40 46 39 42 DN-3, z. 268/S0 Cena 45 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL