Przedmiotem wynalazku jest sposób kontrolo¬ wania przedmiotu obrabianego.Znany jest sposób mocowania przedmiotu obra¬ bianego na wszelkiego rodzaju tokarkach za po¬ moca uchwytu .szczekowego. Uchwyty szczekowe sa uruchamiane za pomoca urzadzen hydraulicz¬ nych lub pneumatycznych znanej 'konstrukcji. Przy zastosowaniu tego rodzaju urzadzen mocujacych problem polega na tym, ze nie mozna z wystar¬ czajaca pewnoscia stwierdzic, ze obrabiany przed¬ miot jest rzeczywiscie dobrze zamocowany. Mcze na przyklad zdarzyc sie, ze na skutek odchylek wymiarowych na srednicy przedmiotów obrabia¬ nych posuw mocujacy tloka w cylindrze, a tym sa¬ mym i posuw szczeki mocujacej, zostanie zakon¬ czony przed calkowitym uchwyceniem przedmiotu obrabianego.* Po skutecznym zamocowaniu obrabianego przed¬ miotu moze nastapic takze uszkodzenie przewo¬ dów doprowadzajacych srodek cisnieniowy, co mo¬ ze byc przyczyna uwolnienia przedmiotu obrabia¬ nego z zacisku. W obu przypadkach -tokarka z nie zamocowanym przedmiotem bedzie uruchamiana wzglednie bedzie pracowac dalej i skutkiem teko przedmiot w czasie obróbki moze byc z tokarki wyrzucony i moze spowodowac ciezkie obrazenia personelu lub szkody materialne.Znane jest z opisu patentowego NRD nr PS- -39001 rozwiazanie, które zapobiega naglemu spad¬ kowi cisnienia, wywolanemu na przyklad uszko- 10 15 20 25 30 dzeniem przewodów doprowadzajacych" srodek cis¬ nieniowy. Polega ono na tym, ze mozliwie najbli¬ zej cylindra mocujacego jest usytuowany zawór zwrotny, który przy spadku cisnienia w przewo¬ dach doprowadzajacych w sposób wymuszony* za¬ myka zasilana srodkiem cisnieniowym -komore cy¬ lindra. Rozwiazanie to nie zapobiega, temu, aby na skutek przecieków w zaworze zwrotnym lub przecieków spowodowanych przestarzalymi, a wiec niezupelnie szczelnymi uszczelkami tloka, sila mo¬ cujaca nie spadala stopniowo, co powoduje jednak prawie takie same skutki jak nagly spadek" sily -" mocujacej: W tym samym opisie patentowym za¬ proponowano kontrolowanie granicy skutecznej strefy mocowania cylindra za pomoca wylacz¬ ników krancowych, nie okreslajac jednakze blizej ich funkcji. Z tego co (przedstawiono na rysun¬ kach zalaczonych do tego opisu mozna jednak wnosic, ze wylacznik krancowy sygnalizuje oczy¬ wiscie koncowe polozenia tloka w przykladowo pokazanym cylindrze sprzezonym, podczas gdy dru¬ gi wylacznik krancowy sygnalizuje inne polozenie krancowe, zabezpieczajace przed tym aby w przy¬ padku mocowania od wewnatrz lub od zewnatrz,- tlok nie przesunal sie w koncowe swoje poloze¬ nie bez zamocowania obrabianego przedmiotu. Wie- cej nie mozna sie dowiedziec takze i z tresci opisu na szpalcie 5, wiersze 3—5. Obydwa opi¬ sywane wylaczniki krancowe nie zapewniaja jed¬ nak mozliwosci kontroli zamocowania. Na przy- 107 9153 klad przy uszkodzeniu uszczelek tloka, doprowa¬ dza on wprawdzie szczeke mocujaca do styku w obrabianym przedmiocie, ale przedmiot ten nie jest zamocowany z potrzebna sila. Równiez w tym przypadku powolny spadek cisnienia a tym sa¬ mym i spadek sily mocujacej jest niedostrzegal¬ ny z czego widac, ze obydwa proponowane roz¬ wiazania, jedno z zaworem zwrotnym i drugie z wylacznikami krancowymi takze i w znanych do tej pory kombinowanych zastosowaniach, nie za¬ pewniaja wystarczajacego bezpieczenstwa.Rozwiazanie proponowane w zgloszeniu paten¬ towym NRD — PS 39001i zostalo w zgloszeniu pa- tentowym DT-AS 1911558 zmodyfikowane, przy czym osiagnieto jedynie, krótsze cylindry mocu¬ jace, co oczywiscie jest takze celem wynalazku.Takze i w tym przypadka proponuje sie zapobie¬ ganie naglemu spadkowi, cisnienia przez zastoso¬ wanie zaworów zwrotnych oraz próbuje sie prze¬ niesc,skok tloka cylindra mocujacego na zewnatrz i tym samym z zewnatrz kontrolowac jego polo¬ zenie. W zadnym miejscu opisu patentowego wspomnianych zgloszen nie podano w jaki spo¬ sób znajomosc polozenia tloka moze sie przyczy¬ nic do poprawienia kontroli zamocowania obra¬ bianego przedmiotu. Nawet ze wskazówki zawar¬ tej w opisie patentowym AS 1-&11 558, ze za po¬ moca odpowiednich czujników mozna zmniejszac ruchy tloka nie mozna wywnioskowac, w jaki spo¬ sób mozna przez to osiagnac polepszenia kontroli zamocowania obrabianego przedmiotu.Wystepuja przy tym opisane juz niedoskonalos¬ ci.Celem wynalazku jest zaproponowanie sposobu kontroli zamocowania na tokarce przedmiotu ob¬ rabianego, przy pomocy którego pewniej niz do¬ tychczas mozna stwierdzic, czy zamocowany za pomoca silowych urzadzen przedmiot obrajpiapy jest rzeczywiscie zamocowany.Cel ten zostal, osiagniety wedlug wynalazku w tea,spgsób, ze:za^pomoca znanych elementów kon- strukcyjnycji, kontroluje sie z jednej strony to czy tlok pajtrzae w kierunku mocowania osiagnal pie^wszje,swoje polozenie i czy nie osiagnal, jeszcze swojego drugiego polozenia w cylindrze mocuja- cymr a., z drugiej, strony kontroluje sie cisnienie w- komorze, cylindra, mocujacego w podanych po¬ wyzej, polozeniach- tloka. W przypadku osiagniecia pierwszego polozenia: tloka i nieosiagniecia jeszcze drugiego swojego polozenia i jednoczesnie, przy panujacym, w. tym- polozeniu. cisnieniu mocujacym, nadaje^sie~dany, sygnal sterujacy.Jezeli jeden z tych warunków, nie zostanie spel¬ niony to nie ma sygnalu sterujacego i obrabiarka nie moze byc uruchomiona, a gdy jest w ruchu, to przy Ibraku sygnalu sterujacego, zostanie ona zatrzymana. Powolny a takze i nagly spadek cis¬ nienia mocujacego nie moze wiec juz wyrzadzic zadnych szkód. Ponadto wedlug wynalazku kon¬ troluje sie to, czy tlok znajduje sie w okreslo¬ nej pozadanej strefie. Dzieki temu, przy auto¬ matycznym uzbrajaniu obrabiarek wyposazonych w uchwyt szczekowy, w czasie umieszczania przed¬ miotu obrabianego w uchwycie, ozczekl - uchwytu 915 4 moga wysuwac sie mozliwie najdalej przez co osiaga sie duza dokladnosc ustalania polozenia przedmiotu obrabianego, przy czym w czasie pro¬ cesu zamocowywania obrabianego przedmiotu moz- 5 na kontrolowac, czy na sygnal wywolujacy mo¬ cowanie, szczeki uchwytu rzeczywiscie sie wysu¬ waja i czy na przyklad przy zamocowywaniu ze¬ wnetrznym objely najwieksza srednice przedmiotu obrabianego. Równoczesnie mozna stwierdzic czy 10 nie przekroczyly one najmniejszej dopuszczalnej srednicy. W ten sposób, w kombinacji z opisana juz kontrola cisnienia, mozna takze uniknac zlego zamocowania przedmiotu obrabianego na skutek nieprawidlowego nastawienia szczek uchwytu u szczekowego.W dalszym rozwinieciu idei wedlug wynalazku osiagniecie pierwszego polozenia tloka kontroluje sie na polowie drogi ogólnego posuwu, a nieosiag- niecie drugiego polozenia tloka kontroluje sie w 20 pewnym odstepie od pierwszego polozenia tloka, które odpowiada posuwowi szczek, równemu po¬ lowie dopuszczalnej róznicy srednic przedmiotu obrabianego. Tego rodzaju sposób postepowania jest szczególnie interesujacy przy produkcji ma- 25 lych serii przedmiotów, przy których srednice po¬ szczególnych przedmiotów obrabianych róznia sie od siebie. Dzieki proponowanemu sposobowi po¬ stepowania jest wykluczone, aby zamocowanie przedmiotów obrabianych odbylo sie na niewlasci- 30 wych srednicach. Równoczesnie przy tym rozwia¬ zaniu zostaja zachowane oczywiscie wszystkie in¬ ne dotychczas opisane korzysci.Korzystne jest gdy nieosiagniecie drugiego po¬ lozenia tloka sygnalizuje sie przed samym kon- 35 cem posuwu tloka mocujacego, a sygnalizowanie osiagniecia pierwszego polozenia tloka i przejscie do drugiego polozenia tloka odbywa sie z odste¬ pem, który odpowiada posuwowi szczek równemu polowie dopuszczalnej róznicy srednic przedmiotu 40 obrabianego.Ten sposób kontrolowania okazal sie szczegól¬ nie korzystny w zastosowaniu do tokarek piono¬ wych, zwlaszcza wtedy, kiedy maja byc obrabia¬ ne szczególnie ciezkie przedmioty. Przy uzbraja- 45 niu tokarek pionowych, których tarcze uchwyto¬ we sa skonstruowane jako uchwyt silowy, zarów¬ no przy uzbrajaniu za pomoca pracujacych auto¬ matycznych manipulatorów jak równiez i przy recznym uzbrajaniu, przedmioty Obrabiane o bar¬ io dzo malej dokladnosci sa odkladane do nastepne¬ go zamocowania i obróbki. Poniewaz wedlug pro¬ ponowanego sposobu kontrolowania jest wyma¬ gane, aby tlok, wtedy kiedy przedmiot obrabia¬ ny jest zamocowany za pomoca tloka w szczekach, n zblizyl sie mozliwie blisko do konca posuwu, ale jednak konca tego nie osiagnal, mozna wiec w czasie umieszczania przedmiotu obrabianego w u- chwycie, pracowac przy srednicy zamocowania, która jest znacznie wieksza niz srednica zamoco- 60 wania przedmiotu obrabianego. W tym przypadku przedmiot obrabiany, który ma byc zalozony na tokarke jest po prostu wkladany do wiekszego otworu, a szczeki mocujace w czasie procesu za¬ mocowywania przedmiotu obrabianego, sa centro- u wane automatycznie. Równoczesnie, sa zachowane5 107 9*5 6 wszystkie dotychczasowe zalety jak równiez fikon¬ trola srednicy przedmiotu obrabianego.Przedmiot wynalazku,jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie uchwyt szczekowy i urzadzenie kontrolujace, fig. 2 i fig. 3 przedsta¬ wiaja wycinki schematów obwodów wedlug wy¬ nalazku. Przedmiot obrabiany 1 jest zamocowany za pomoca szczek. 2, uchwytu szczekowego skon¬ struowanego w postaci tarczy uchwytowej. Za¬ mocowanie nastepuje w.momencie kiedy cieglo 4, uruchamiane tlokiem 6 cylindra mocujacego 5, posuwa, sie ku dolowi. Na skutek tego ruchu ciegla 4, szczeki mocujace 2 wykonuja w znany juz sposób ruch popromieniowy. Szczeki mocuja¬ ce 2 sa umocowane przesuwnie na podstawach 20 szczek osadzonych na. podstawie korpusu 3 uchwy¬ tu. Przesuniecie moze nastapic w sposób znany, na przyklad za posrednictwem walka z gwintem, z którego na rysunku jest pokazana tylko linia srodkowa 21. Aby zabezpieczyc pewna kontrole zamocowania przedmiotu obrabianego 1, jest ko¬ nieczne nastawienie, najpierw srednicy mocowa¬ nia szczek mocujacych 2 na srednice i tolerancje srednicy przedmiotu, obrabianego. W tym przypad¬ ku szczeki mocujace 2 sa nastawiane za pomoca swojego cylindra mocujacego 5 na najmniejsza srednice, to znaczy tlok 6 cylindra 5 przesuwa sie w krancowe swoje dolne polozenie. Jesli droge tloka oznaczymy przez x a droge szczek przez y traktujac obie drogi w kierunku mocowania za dodatnie, to pomiedzy droga szczek 2 i droga tlo¬ ka 6 istnieje stosunek Z=y: x.Znane sa najmniejsze srednice przedmiotów ob¬ rabianych Di i najwieksze srednice D2. Dalej za pomoca W jest oznaczona pewna rezerwa odpo¬ wiedniej wielkosci drogi tloka 6.Jesli za pomoca De oznaczymy nastawiana sred¬ nice szczek mocujacych 2 to otrzymamy równanie: De=D!-2WZ Za pomoca tego równania moga byc wyliczone w prosty sposób srednice natawcze szczek 'mocuja¬ cych 2 przy nastawianiu tokarki pionowej na ob¬ róbke nowego przedmiotu. Poniewaz tlok 6 w cza¬ sie nastawiania szczek 2 znajduje sie w poloze¬ niu krancowym, przeto praktyczne przeprowadze¬ nie nastawienia szczek mocujacych jest zupelnie nieskomplikowane. Ale musza byc jeszcze nasta¬ wione przelaczniki krancowe skonstruowane w przykladzie jako sygnalizatory zblizeniowe 11 i 12.Cylinder mocujacy 5 jest zasilany srodkami cis¬ nieniowymi za pomoca przewodu przelaczeniowe- go 10 i przewodu doprowadzajacego 9. Srodek cis¬ nieniowy porusza tldk 6, sledzenie polozenia któ¬ rego odbywa sie za pomoca palców wodzacych 7, polaczonych z tarcza przelacznikowa 8. Jest oczy¬ wiste j ze gdy tlok 6 znajduje sie w swoim kran¬ cowym polozeniu, takze i tarcza przelacznikowa 8 osiaga- krancowe polozenie. Srpezyna 22 zapewnia przy tym suw powrotny tarczy przelacznikowej 8 i palców wodzacych 7. Gdy tlok 6, z uwagi na uprzednie nastawienie srednicy szczek mocujacych 2, znajduje sie jeszcze w dolnym polozeniu kran¬ cowym, to takze i tarcza przelacznikowa 8 osiaga krancowe dolne polozenie. Sygnalizator 11 musi wiec byc tak nastawiony, aby jego punkt przela¬ czenia znajdowal sie okolo wybranej rezerwy W drogi tloka 6 w odniesieniu do tarczy przelaczni- 5 kowej 8 i w kierunku ruchu zwalniajacego zamo¬ cowanie. Oznacza to, ze gdy tarcza przelaczniko¬ wa 8 w czasie posuwu mocujacego osiaga punkt zadzialania sygnalizatora zblizeniowego 11, a tlok 6 znajduje sie w odleglosci W od swojego kran¬ cowego dolnego polozenia, to sygnalizator zblize¬ niowy 11 jest nastawiony. W ten sposób szczeki mocujace osiagaja srednice mocowania, równa lub mniejsza od Dt; przy czym korekta zamocowania przedmiotu obrabianego w tym polozeniu nie jest juz zapewniona.Poza warunkiem istnienia cisnienia mocujacego sygnal sterujacy jest nadawany wtedy, kiedy szcze¬ ki mocujace 2 osiagna taka srednice mocowania, która znajduje sie pomiedzy polozeniami granicz¬ nymi Dj i I2. Sygnalizator zblizeniowy 12 ma wiec za zadanie zameldowanie, ze szczejki mocujace 2 osiagnely srednice zamocowania, która jest równa lub mniejsza niz dopuszczalna najwieksza sredni¬ ca D2 przedmiotu obrabianego. Przekroczenie naj¬ mniejszej dopuszczalnej srednicy, jak to juz wy¬ jasniono, jest meldowane przez sygnalizator zbli¬ zeniowy 11. Jezeli srednica jest równa lub mniej¬ sza od D2, to zamocowanie przedmiotu obrabiane¬ go 1 mozna uwazac za zabezpieczone tak dlugo, jak dlugo istnieje konieczne cisnienie mocujace, a sygnalizator zblizeniowy 11 nie zadzialal, gdy¬ by jednak sygnalizator zadzialal oznaczaloby to, ze szczeki mocujace 2 osiagnely takze takie poloze¬ nie, które odpowiada srednicy mniejszej niz naj¬ mniejsza dopuszczalna srednica Dx przedmiotu ob¬ rabianego. Takie polozenie oznaczaloby jednaka ze przedmiot obrabiany 1 nie zostal zamocowany. Jest wiec zabezpieczone, ze sa zamocowywane tylko przedmioty o okreslonej tolerancji polozenia i o okreslonych srednicach. Przedmioty obraniane o zbyt duzej srednicy sa wprawdzie takze zamoco¬ wywane, ale po zamocowaniu, sygnalizator 12 tar¬ czy przelacznikowej 8 nie bedzie pobudzony tak, ze nie bedzie zadnego sygnalu sterujacego, po¬ zwalajacego na uruchomienie obrabiarki, mimo ze beda zachowane wszystkie inne warunki.Dalej, moze wystapic przypadek, ze jedna lub kilka szczek mocujacych 2, na przyklad na sku¬ tek grubego bledu w czasie procesu zamocowy- wania, nie uchwyca Obrabianego przedmiotu, ale przesuna sie ponizej niego. W takim przypadku zostanie uruchomiony sygnalizator zblizeniowy 11 tak, ze i w takim przypadku obrabiarka nie otrzy¬ ma uruchamiajacego ja sygnalu sterujacego.Dalszym koniecznym a tym samym i wymaga¬ jacym spradzenia warunkiem jest istnienie cisnie¬ nia mocujacego w odpowiedniej wysokosci. Cis¬ nienie podczas zasilania komory cylindra mocuja¬ cego, jest sterowane za pomoca przelacznika cis¬ nienia 15, którego punkt przelaczania jest nasta¬ wiany w znany sposób. Do obu oddzielonych od siebie tlokiem 6 komór cylindra 5, które sa po¬ laczone za pomoca zaworu zwrotnego 14 z prze¬ lacznikiem cisnieniowym 15 nalezy przylaczyc prze¬ wody sterujace 13. Zawór zwrotny 14 ma za za- 15 20 c 25 30 35 40 45 50 55 607 107 915 8 danie polaczenie zasilanego cisnieniem przewodu sterujacego bezposrednio z przelacznikiem cisnie¬ nia 15 podczas gdy drugi przewód sterujacy jest zamkniety.Kontrola sa wiec objete warunki, w których 5 zadziala sygnalizator zblizeniowy 12 to znaczy gdy tlok osiaga ipierwsze polozenie po osiagnieciu sred¬ nicy mocowania, odpowiadajacej co najmniej sred¬ nicy D2, to jest gdy szczejka lub tlok nie zacisnely sie. Inny, gdy sygnalizator zblizeniowy 11 znajduje sie w warunkach kiedy tlok nie osiagnal drugie¬ go polozenia, a srednica zamocowania odpowiada¬ jaca Dj nie zostala przekroczona w dól.Wreszcie przelacznik cisnienia 15 zadziala gdy cisnienie mocujace ma zadana wysokosc, przy czym zagrazajace dzialaniu, uszkodzenia zwrotnych za¬ worów bezpieczenstwa, przewodów sterujacych, uszczelek lub przewodów doprowadzajacych cis¬ nienie nie maja miejsca.Jako przyklad systemu przelacznikowego zosta¬ na omówione przedstawione wycinkowo schematy obwodu sterowniczego wedlug fig. 2 i fig. 3.Dla jasnosci obrazu trzeba nadmienic, ze poka¬ zane na fig. 2 i fig. 3 wycinkowe obwody pradu sterowniczego sa schematami ideowymi.Na poczatku procesu zamocowywania przedmiotu obrabianego jest uruchamiany element rozpoczy¬ najacy proces mocowania. Niech to bedzie prze¬ lacznik do wlaczania impulsowego, który na fig. 2 jest oznaczony litera S. Na skutek uruchomienia przelacznika S zaczyna dzialac przekaznik d5 i za pomoca wlasnego zestyku d51 przechodzi w polo¬ zenie nierozlaczne. Przekaznik d5 uruchamia nie pokazane elementy przelacznikowe dla doprowa¬ dzenia srodków cisnieniowych. Pobudzony prze¬ kaznik d5 i nalezacy do niego zestyk d52, realizuja pierwszy warunek wlaczenia przekaznika d^ Jesli tlok mocujacy 6, przedstawiony w przykladowym rozwiazaniu na fig. 1, porusza sie ku dolowi, to przy prawidlowym funkcjonowaniu, tarcza wylacz- nikowa S w czasie posuwu mocujacego pobudza sygnalizator zblizeniowy 12. W wyniku tego za¬ myka sie zestyk 12, pokazany na fig. 2 za po¬ srednictwem przelaczenia 16 /tfiig. 1/ i rozpoczyna dzialanie przekaznik d1# Na skutek tego zamyka sie przedstawiony na fig. 3 zestyk du tak, ze stycznik Ct zaczyna dzialac. Stycznik Cly za po¬ srednictwem wlasnego zestyku Cu, przechodzi w stan samopodtrzymywania. Równoczesnie zamyka sie zestyk C12, dzieki czemu spelniony jest pierw¬ szy warunek przelaczenia stycznika Cs. Stycznik C8 daje konieczny sygnal sterujacy i to wtedy, kiedy takze zestyk C2i jest zamkniety równoczes¬ nie z zestykiem C12. Jesli przedmiot obrabiany 1 jest zamocowany prawidlowo, to wytworzylo sie konieczne cisnienie mocowania i wylaczyl sie prze¬ lacznik cisnieniowy 15, dzieki czemu przedstawiony na fig. 2 zestyk przelacznika cisnieniowego 15 zo¬ staje zamkniety za posrednictwem przylaczy 18 i 19 /fig. 1/.Na skutek zamkniecia zestyku przelacznika cis¬ nieniowego 15 uruchamiany jest przekaznik d2 i zamyka tym samym przedstawiony na fig. 3 zestyk d21 uruchamiajac stycznik C2. Stycznik C2 zaczyna dzialac i zamyka pokazany na fig. 3 ze¬ styk C21, dzieki czemu moze dzialac stycznik C3 i dawac zadany sygnal sterujacy. Dla wylacza¬ nia jest- uruchamiany przelacznik oznaczony na fig. 2 litera L, skutkiem czego przekaznik d4 za¬ dziala i z jednej strony uruchamia nie pokazane elementy sterownicze i z drugiej strony otwiera przedstawiony na fig. 3 zestyk d42 za posrednic¬ twem przelacza 17 f/tfig. 1/ wskutek czego stycznik Cj opada i równoczesnie zostaja otwarte samo- podtrzymania Cn oraz zestyk C12, skutkiem cze¬ go opada stycznik C3 i tokarka najpózniej w tym momencie jest zatrzymywana o ile oczywiscie przez zastosowanie innych srodków nie zostala zatrzymana wczesniej.Jesli na przyklad przedmiot obrabiany 1 nie zostanie prawidlowo uchwycony przez szczeki 2, to w czasie trwania posuwu mocujacego jest po¬ budzony sygnalizator zblizony 11 skutkiem czego otwiera sie przedstawiony na fig. 2 zestyk sygna¬ lizatora zblizeniowego 11, a tym samym przekaz¬ nik d8 musi opasc. Kiedy przekaznik d3 opadnie, to otwiera sie przedstawiony na fig. 3 zestyk d81 skutkiem czego stycznik Ct opada wraz z samopodtrzymujacym zestykiem Cu i otwiera ze¬ styk C12 co z kolei powoduje, ze stycznik C3 opada i tym samym nie ma juz koniecznego syg¬ nalu sterujacego.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób kontrolowania zamocowania przedmio¬ tu obrabianego w uchwycie szczekowym, w któ¬ rym sa przewidziane podporzadkowane cylindrom mocujacym, urzadzenia dla kontrolowania wielu pozycji zwiazanego z cylindrem tloka, znamienny tym, /e za pomoca znanych elementów konstruk¬ cyjnych (11, 12, 15) kontroluje sie z jednej strony to, czy tlok (6), patrzac w kierunku ruchu moco¬ wania., osiagnal swoje pierwsze polozenie i czy nie osiagnal jeszcze swojego drugiego polozenia w cylindrze mocujacym (5), a z drugiej strony kon¬ troluje sie cisnienie w komorze cylindra mocuja¬ cego (5) w podanych wyzej polozeniach tloka przy czym w przypadku osiagniecia pierwszego poloze¬ nia tloka i niecsiagniecia drugiego polozenia tloka i jednoczesnie przy panujacym w tym polozeniu tloka cisnieniu mocujacym, nadaje sie sygnal ste¬ rujacy. 2. Sposób kontrolowania wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze osiagniecie pierwszego polozenia tloka kontroluje sie prawie na polowie drogi ogól¬ nego posuwu, a nieosiagniecie drugiego polozenia tloka kontroluje sie w pewnym odstepnie od pier¬ wszego polozenia tloka, które odpowiada posuwo¬ wi szczek równemu polowie dopuszczalnej róznicy srednic przedmiotu obrabianego. 3. Sposób kontrolowania wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze nieosiagniecie drugiego poloze¬ nia tloka sygnalizuje sie przed samym koncem po¬ suwu tloka mocujacego, a sygnalizowanie osiag¬ niecia pierwszego polozenia tloka i przejscie do drugiego polozenia tloka odbywa sie z odstepem, który odpowiada posuwowi szczek, równemu po¬ lowie dopuszczalnej róznicy srednic przedmiotu obrabianego. 15 20 25 30 35 40 45 50 Si 60107 91ó 10 11 12107 915 /d52 12/ 31 31- Cu\ Jdu di2 C2d3 1 /d. '21 T T C2 dv * * . tL «YJ* ± 31 /CJ2 /C21 3 <=3 Fig. 2 Fig. 3 Bltk 760/80 r. 105 egz. A4 Cena 45 zl PL