Przedmiotem wynalazku jest magazyn z mecha¬ niczna wymiana i mocowaniem oraz luzowaniem narzedzi, przeznaczony dla ciezkich obrabiarek w szczególnosci tokarek karuzelowych sterowanych numerycznie* którego zastosowanie umozliwia skrócenie czasów pomocniczych oraz ulatwia wy¬ miane, ciezkich narzedzi co ma szczególne znacze¬ nie w wykorzystaniu czasu pracy obrabiarek ste¬ rowanych numerycznie.Znane i stosowane sa w tokarkach karuzelowych, na przyklad z patentu RFN numer 2 540 979 roz¬ wiazania konstrukcyjne magazynów narzedzi, w których narzedzie wymieniane jest za pomoca spe¬ cjalnego podajnika o ruchu wzdluznym i obro¬ towym, pozwalajace na szybka wymiane narze¬ dzi. Wada ich jest jednak bardzo rozbudowany uklad mechaniczny wywolujacy ruch wzdluzny i obrotowy. W niektórych konstrukcjach maga¬ zynów, podajniki narzedzi umieszczone sa przy obrotowych magazynach i zabieraja narzedzie z magazynu wsuwajac je do suwaka, przy czym narzedzie ustalane jest na kilku specjalnych wy¬ stepach bazujacych. Powyzsze rozwiazanie wyma¬ ga wykonania sztywnego podajnika podajacego ciezkie narzedzia, zas ustalanie imaka narzedzio¬ wego na kilku wystepach bazujacych nastrecza trudnosci technologiczne ich wykonania niegwa- rantujace powtarzalnosci ich wykonania.Istota obrotowego magazynu narzedzi wedlug wynalazku jest hydrauliczny tlok podajacy narze- 30 dzie do suwaka oraz zabierajacy narzedzie z su¬ waka do magazynu tak, ze imak narzedziowy jest przesuwany bezposrednio tlokiem z gniazda ma¬ gazynu w prowadnice suwaka bez udzialu ele¬ mentu przenoszacego, a zacisk imaka w, prowad¬ nicach suwaka odbywa sie za pomoca tloka z klinowa plaszczyzna, przy czym tlok wywiera na¬ cisk za pomoca wkladki zaciskowej na plaszczyz¬ ne prowadnicy dociagajac chwyt imaka do kor¬ pusu suwaka, blokujac imak w dwu kierunkach oraz dociskajac do wpustu.Zaleta techniczna magazynu z mechaniczna wy¬ miana i mocowaniem narzedzi jest prostota i pew¬ nosc dzialania o duzej dokladnosci ustalania na¬ rzedzia i jego sztywnym mocowaniem.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którymr fig. 1 przedstawia suport oraz suwak z imakiem na¬ rzedziowym w widoku z przodu, fig. 2 — maga¬ zyn obrotowy w przekroju poprzecznym wzdluz osi, fig. 3 — suwak z imakiem narzedziowym w przekroju wzdluz linii B—B na fig. 4 przedsta¬ wiajacym fragment tloka hydraulicznego wsuwa¬ jacego i wysuwajacego imak narzedziowy, fig. 4 — imak narzedziowy w przekroju wzdluz linii A—A na fig. 1, zas fig. 5 — przedstawia gniazdo narzedziowe magazynu w przekroju poprzecznym wzdluz linii C—C na fig. 2.Magazyn z mechaniczna wymiana i mocowaniem narzedzi wedlug wynalazku sklada sie z nastepu- 107 509107 509 3 4 jacych podstawowych zespolów: suwaka narzedzio¬ wego z unechanizemem mocowania i luzowania imaka, obrotowego magazynu narzedzi, urzadze¬ nia podajacego i wymieniajacego imak narzedzio¬ wy, oraz z imaka narzedziowego: Suwak narzedziowy z mechanicznym mocowa¬ niem i luzowaniem imaka narzedziowego sklada sie z korpusu 1, w którym osadzony jest rygluja¬ cy tlok 2, zaoptrzonego w pryzmowe prowadnice 3, w których osadzone sa narzedziowe imaki 4.Tloczysko 5 ryglujacego tloka 2 zaopatrzone jest w skosna powierzchnie 6 oraz wystajacy trzpien 7, zas tlok 2 zaopatrzony jest w zderzak 8 sprze¬ zony z drogowymi wylacznikami 9 i 10. Ponadto na pryzmatycznej prowadnicy 3 usytuowany jest wpust 16 ustalajacy imak 4, zas na bocznej scia¬ nie korpusu 1 usytuowany jest wylacznik 17 syg¬ nalizujacy zluzowanie zacisku imaka. Mechanizm mocowania i luzowania imaka 4 sklada sie z hy- jtoyMsznego tloka. .1.1, którego górna czesc uksztal¬ towana jest w postaci klina 12 wspólpracujacego z zaciskowa wkladka 13 napinana sprezyna 14, przy czym wkladka w dolnej czesci zaopatrzona jest w pryzmowe sciecie 15 wspólpracujace z mo¬ cujacymi powierzchniami prowadnic 18 imaka 4.Obrotowy magazyn narzedzi sklada sie z kor- -pusu 19 w ksztalcie pierscienia osadzonego piasta* 20 obrotowo na lozyskach 21 w korpusie obrabiar¬ ki 22, w którym umieszczony jest równiez nie po¬ kazany na rysunku mechanizm obrotu i hamowa¬ nia magazynu, na korpusie 19 usytuowane sa na¬ rzedziowe gniazda 23 w postaci prostoliniowej pro¬ wadnicy 24 zaopatrzonej w oporowe wystepy 25 sprzezone w pozycji zaladowania magazynu z pro¬ stoliniowymi mocujacymi kanalami 26 uksztalto¬ wanymi na imaku 4, przy czym narzedziowe gniazda 23 zaopatrzone sa w rygle 27 zabezpiecza- j*ac6 miafc 4 przed wysuwaniem sie z magazynu.Uffcaidz6meic podajace i wymieniajace imak na¬ rzedziowy Sklada sie z korpusu 28 osadzonego w korpusie- 22 wewnatrz piasty 20 korpusu 19 ma¬ gazynu, wyposazonego w hydrauliczny tlok 29, którego tloczysko 30 zaopatrzone jest w rygluja¬ ca tulejke 31 podparta sprezyna 32 sprzezona z dzwignia 33. Ponadto tloczysko 30 zaopatrzone jest na swoich zewnetrznych koncach w odpowiednio uksztaltowane wyciecia 34 i 35 sprzezone z kran¬ cowymi wylacznikami 36 i 37 osadzonych w kor¬ pusie 28, pTzy czym korpus 28 na zewnetrznej czolowej powierzchni zaopatrzony jest w skosna oporowa powierzchnie 38.Imak narzedziowy 4 sklada sie z korpusu za¬ opatrzonego w górnej czesci w chwyt zaciskowy w postaci pryzmatycznej prowadnicy 18 scietej od czola skosna powierzchnia 39 wspólpracujaca w pozycji zamocowania ze skosna powierzchnia 6 tloczyska 5 oraz mocujacy otwór 40 uksztaltowa¬ ny w wybraniu 43 imaka. Ponadto korpus imaka 4 na swoich bocznych powierzchniach zaopatrzony jest w prostoliniowe mocujace kanaly 26 oraz na dolnej powierzchni w prostoliniowy kanal 41 dla osadzania narzedzia i mocujaca narzedzie srube 42.Dzialanie wszystkich mechanizmów magazynu narzedzi nastepuje w automatycznym cyklu luzo¬ wania i wymiany; ryglujacy tlok 2 przy ruchu w dól swoja skosna powierzchnia 6 naciska skos 39 imaka 4 i dosuwa go do wpustu 16 ustalajac polozenie imaka w obu kierunkach, przy czym 5 jego wystajacy trzpien 7 przy ruchu w dól prze¬ suwa tulejke 31 osadzona w tluczysku 30 tloka 29 podajacego i wymieniajacego narzedziowy imak 4 dzieki czemu tloczysko 30 moze wysunac sie z imaka 4. Przy ruchu ryglujacego tldka 2 do góry skosna powierzchnia 6 zwalnia imak 4, a wystaja¬ cy trziDien 7 unosi sie do góry co umozliwia spre¬ zynie 32 podniesc tulejke 31 do góry i wsunac ja w otwór 40 imaka 4. Zaczepienie tulejki 31 o otwór 40 umozliwia tlokowi 29 wysunac imak 4 z prowadnicy 3 korpusu 1 suwaka. Ruch tloka 2 ryglujacego i zwalniajacego narzedziowy imak jest sygnalizowany krancowymi wylacznikami 9 i 10.Luzowanie imaka 4 w prowadnicach suwaka odbywa sie za pomoca tloka 11, który pod dzia¬ laniem cisnienia hydraulicznego przesuwa sie w lewo powodujac powstawanie luzu miedzy klino¬ wa powierzchnia 12 tloka 11, a zaciskowa wkladka 13, która przesuwa sie do dolu pchana sprezyna 16 wytwarzajac luz miedzy plaszczyzna pryzmo- wego sciecia 15, a mocujaca powierzchnia pryz¬ matycznych prowadnic 18 imaka 4, umozliwiajac wysuniecie imaka z prowadnic 3 suwaka. Luzo¬ wanie zacisku imaka 4 sygnalizowane jest kran¬ cowym wylacznikiem 17.Zaciskanie imaka 4 odbywa sie w sposób po¬ dobny lecz przy zmienionym kierunku ruchu za¬ ciskajacego tloka 11. Krancowe polozenie tloka 30 sygnalizowane jest za pomoca krancowych wylacz¬ ników 36 i 37 sprzezonych z wycieciami 34 i 35 na tloczysku 30. Po zluzowaniu imaka 4 naste¬ puje wysuwanie sie tloka 29 z korpusu 28, który dochodzi do styku z oporowa powierzchnia wy¬ brania 43 w imaku 4, przy jednoczesnym wyco- fywowaniu sie do góry pod dzialaniem cisnienia hydraulicznego tloka 2, dzieki czemu tulejka 31 pchana sprezyna 32 unosi sie do góry wchodzac w otwór 40, zas tlok 29 przesuwajac sie w prawo zabiera ze soba imak 4 zwiazany z tloczyskiem 30 poprzez ryglowa tulejke 31.Imak 4 wysuwajac sie z prowadnic suwaka 1 wsuwa sie w prowadnice 24 magazynu do poloze¬ nia zaladowania w gniezdzie 23, przy czym dzwig¬ nia 33 przesuwajac sie wraz z tloczyskiem 30 tra¬ fia na opór skosnej powierzchni 38 w korpusie 28, odchyla sie wysuwajac tuleje 31 z otworu 40 imaka. Tlok 29 przesuwa sie do oporu i zajmuje polozenie umozliwiajace ponowny obrót magazy¬ nu. Wsuniecie imaka 4 w prowadnice 3 suwaka odbywa sie przy ruchu tloka 29 w przeciwnym kierunku, zas zacisk imaka 4 jest czynnoscia ana¬ logiczna do luzowania przy ruchu tloków 2 i 11 w przeciwnym kierunku.Zastrzezenia patentowe 1. Magazyn z mechaniczna wymiana i mocowa¬ niem narzedzi przeznaczony dla ciezkich obrabia¬ rek, w szczególnosci tokarek karuzelowych stero¬ wanych numerycznie zlozony z suwaka narzedzio- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60107 509 15 wego z mechanizmem mocowania i luzowania imaka sprzezonego z obrotowym magazynem na¬ rzedzi zaopatrzonym w urzadzenie podajace i wy¬ mieniajace imak narzedziowy oraz imaków narze¬ dziowych, znamienny tym, ze jego suwak narze¬ dziowy sklada sie z korpusu (1), w którym osa¬ dzony jest ryglujacy tldk (2) zaopatrzonego w pryzmowe prowadnice (3) dla osadzenia narzedzio¬ wych imaków (4) oraz wyposazony jest w mecha¬ nizm mocowania i luzowania zlozony z hydraulicz¬ nego tloka (11) uksztaltowanego w postaci klina (12) wspólpracujacego z zaciskowa wkladka (13) oraz mocujacymi powierzchniami pryzmatycznych prowadnic (18) narzedziowego imaka (4) sprzezo¬ nych z obrotowym magazynem narzedzi zlozonym z korpusu (19) wyposazonym w narzedziowe gniaz¬ da (23) oraz podajace i wymieniajace imak narze¬ dziowy (4) urzadzenie zlozone z korpusu (28) wy¬ posazonego w hydrauliczny tlok (29), którego tlo- czysko (30) zaopatrzone jest w tulejke (31) ryglu¬ jaca narzedziowy imak (4). 2. Magazyn wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pryzmowe prowadnice (3) korpusu (1) suwaka zaopatrzone sa we wpust (16) ustalajacy poloze¬ nie imaka (4), zas na bocznej scianie korpusu (1) usytuowany jest wylacznik (17) sygnalizujacy zlu¬ zowanie zacisku imaka. 3. Magazyn wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ryglujacy tlok (2) wyposazony jest w zderzak (8) 30 sprzezony z wylacznikami (9 i 10) a jego tlo- 25 czysko (5) zaopatrzone jest w skosna powierzchnie (6) oraz trzpien (7). 4. Magazyn wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wkladka (13) mechanizmu mocowania i luzo¬ wania napinana jest sprezyna (14) oraz zaopatrzo¬ na jest w dolnej czesci w pryzmatyczne sciecie (15) wspólpracujace z mocujacymi powierzchniami prowadnic (18) imaka (4). 5. Magazyn wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jego korpus (19) osadzony jest piasta (20) obro¬ towo na lozyskach (21) w korpusie obrabiarki (22), zas jego narzedziowe gniazda (23) maja postac pro¬ stoliniowej prowadnicy (24) zaopatrzonej w oporo¬ we wystepy (25) oraz rygle (27) dla zabezpiecze¬ nia imaków (4) przed wysuwaniem sie z maga¬ zynu. 6. Magazyn wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze korpus (28) urzadzenia podajacego i wymienia¬ jacego osadzony jest wewnatrz piasty (20) korpusu (19) i zaopatrzony jest w oporowa powierzchnie (38), a* osadzona w tloczysku (30) ryglujaca tulej¬ ka (31) podparta jest sprezyna (32) i wspólpracuje z dzwignia (33), przy czym tloczysko (30) zaopa¬ trzone jest w wyciecia (34 i 35) sprzezone z wy¬ lacznikami (36 i 37). 7. Magazyn 'wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pryzmatyczna prowadnica (18) imaka (4) za¬ opatrzona jest w skosna powierzchnie (39) oraz mocujacy otwór (40), zas na jego bocznych po¬ wierzchniach usytuowane sa prostoliniowe mocu¬ jace kanaly (26).Wi 'ir ¦.'•"• y,7^- '^rwfr/w&cMm mm w al 34 -30 28 35 29 Figi Fig.l. 26 1107 509 ftp.3 Bltk 399/80 r. 100 egz. A4 Cena ?l 45 PL