Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobójczy, za¬ wierajacy jako substancje czynna pochodne imidazolowe.Pochodne imidazolowe stosowane jako substancja czynna srodka wedlug wynalazku wykazuja wyjatkowe wlasciwosci grzybobójcze, poniewaz niszcza fitopatogenne grzyby w za¬ kazonych tkankach roslinnych, dzieki czemu mozna je sku¬ tecznie stosowac po zakazeniu grzybami. Wlasciwosci ogólnoustrojowe tych zwiazków sa równie wyjatkowe, gdyz przemieszczaja sie one w tkankach roslinnych jedno¬ czesnie akropetalnie i basipetalnie. Pochodne imidazolowe wykazuja takze wlasciwosci zabezpieczajace rosliny przed grzybami fitopatogennymi, jesli stosuje sie je przed zaka¬ zeniem.Srodek grzybobójczy wedlug wynalazku w postaci zwil- zalnego proszku, koncentratu zdolnego dotworzenia emulsji, pylu,granulatu,aerozolu lub cieklego koncentratu o charak¬ terze emulsji zawiera pochodna imidazolu oraz nosnik, nadajacy sie do stosowania w preparacie niszczacym zywe ustroje.Jako pochodna imidazolu srodek wedlug wynalazku zawiera 0,000001—99% wagowych zwiazku imidazolowego o wzorze 1, w którym Z oznacza grupe arylowa o 6—14 atomach wegla, ewentualnie podstawiona najwyzej trzema podstawnikami, z których kazdy niezaleznie od pozostalych oznacza atom fluoru, chloru, bromu, jodu, grupe nitrowa, cyjanowa, metoksylowa etoksylowa, alkilowa o 1—4 atomach wegla, aminowa lub metylotio, R1 oznacza atom wodoru grupe cyjanowa, alkilowa o 1—20 atomach wegla, cyklo- alkilowa o 3—8 atomach Wegla, alkenylowa o 2—12 atomach wegla, cykloalkenylowa o 5—8 atomach wegla, alkinylowa 10 15 20 30 o 3—6 atomach wegla lub aryloalkilowa o 7—11 atomach wegla, ewentualnie podstawione najwyzej trzema podstaw¬ nikami, z których kazdy niezaleznie od pozostalych oznacza atom fluoru, chromu,bromu, jodu,grupe nitrowa,cyjanowa, metoksylowa, etoksylowa, alkilowa o 1—4 atomach wegla, aminowa lub metylotio, R3 oznacza grupe alkilowa o 1—20 atomach wegla, cykloalkilowa o 3—8 atomach wegla, alkenylowa o 2—12 atomach wegla, cykloalkenylowa o 5—8 atomach wegla, alkinylowa o 3—6 atomach wegla, arylo¬ alkilowa 0.7—11 atomach wegla lub fenylowa albo arylo¬ alkilowa o 7—11 atomach wegla lub fenylowa podstawiona najwyzej trzema podstawnikami, z którychkazdy niezaleznie od pozostalych oznacza atom fluoru, bromu, jodu, grupe nitrowa, cyjanowa, metoksylowa, etoksylowa, alkilowa o 1—4 atomach wegla, aminowa lub metylotio, przy czym Z i R2 moga razem tworzyc grupe o wzorze 2, R3 i R4 ozna¬ czaja niezaleznie od siebie atom wodoru, grupe alkilowa o 1—20 atomach wegla, fenylowa, benzylowa lub fenylo- etylowa, albo grupe fenylowa, benzylowa lub fenyloetylowa, ewentualnie podstawione najwyzej trzema podstawnikami, z których kazdy niezaleznie od pozostalych ozaacza atom fluoru, chloru, bromu, jodu, grupe nitrowa, cyjanowa, metoksylowa, etoksylowa, alkilowa o 1—4 atomach wegla, aminowa lub metylotio, albo razem tworza grupe cyklo¬ alkilowa o 3—8 atomach wegla, A i B oznaczaja dwuwarto- sciowe grupy alkilenowe o 1—5 atomach wegla, X oznacza atom chlorowca, grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla lub grupe nitrowa, a oznacza liczbe 0—2, n oznacza liczbe 0 lub 1, n* oznacza liczbe 0 lub 1, przy czym w przypadku gdy Z oznacza niepodstawiona grupe fenylowa, a R1, 107 215107 21$ 3 R2 i R3 oznaczaja atom wodoru,to R4 oznacza grupe alkilowa o 4—20 atomach wegla cykloalkilowa o 3—8 atomach wegla, alkenylowa o 2—12 atomach wegla, cykloalkenylawa o 5-^-8 atomach wegla, alkjnylowa o 3—6 atomach wegla, aryloalkilowa o 7—11 atomach wegla lub fenylowa, albo grupe aryloalkilowa o 7—11 atomach wegla lub fenylowa ewentualnie podstawiona najwyzej trzema podstawnikami, 2 których kazdy niezaleznie od pozostalych oznacza atom fluoru, chloru, bromu, jodu, grupe nitrowa, cyjanowa, metofc^ylowa, etokpylowa^ alkilowa o 1—4 atomach wegla, aminowa lub metylotio, ewentualnie w postaci dopuszczal¬ nych do stosowania w rolnictwie soli addycyjnych, zwiaz&u o wzorze 1 z kwasami, albol jego zyii&fcfr* kompWkspwycH 2 sola metalu o wzorze MY w których M oznacza kation metalu, a Y oznacza anion.Zwiazki kompleksowe z solami metali zwiazków imidazo- lowych przedstawione sa wzorem 3, w którym Z, A, B, R% R2, R3 k% n, n', X i a maja wyzeipo4M*e? znaczenie, M oznacza kation metalu z grupy HA, IVA, VA, IB, IIB, VIB i VIII ukladu okresowego pierwiastków, Y oznacza nadajacy rozpuszczalnosc jon o znaku przeciwnym, czyli anion, a m oznacza liczbe 1—4.W wyzej podanych okresleniach grupy Z okreslenie „grupa aryIowa" oznacza grup)? fenylowa aaftylowfe dwufenylowa, acenaftenylowa, indanytoflja^ i&dpKfaw^ pirydylowa, pirymidylowa, pirylowa, furylowa, tienylowa lujj, rn&tylejao^wu^^ korzystnie gruce^ fenylowa^ niepodstawiona lub podstawiona najwyzej trzema podstaw¬ nikami, korzystnie dwoma podstawnikami, z których kazdy oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomachwegla,m&ojRtytowap, etoksylowa, atom chloru, fluoru, bromu, jodu, grupe nitrowa, aminowa, metylotio lub tym podobna.Symbole A i B oznaczaja dwuwartosciowe grupy alkile- nowe o 1—5 atomach wegla o lancuchu rozgalezionym lub orostjrm.W wyzej podanych okresleniach arup R1 i R3 okreslenie „grupa aljtilowa" oznacza grupe alkilowa o lancuchu, pros¬ tym lub rozgalezionym o l—10 atomach wegla. Okreslenie „grupa alkenylowa" oznacza, grupe alkenylowa o lancuchu nrpstym lub rozgalezionym o 2—l£atomach wegla. Okresle¬ nie „guma cykloalkilowa" oznacza grupe cykloalkilowa 0^3=—8 atomach w,egla^ a okreslenie,,grupa cykloalkenylowa?' oznacza arupe cykloalkenylowa o 5—8 atomach wegla.Okreslenie „jgpipa aryloalkilowa" oznacza grupe aryla- alkilpwa o 7—9 atomach wegla, korzystnie grupetbenzylowa, fienyloetylowa lufc naftylpmetylowa, kt$ra moze byc pod¬ stawiona najwyzej dwoma podstawnikami, z których kazdy niezaleznie od pozostalych oznacza grupe alkilowa o 1*—4 atomach wegla,t metoksylowa, etoksylowa, atom chloru, fluoru,, tjrprnu,, jodu, grupe nitrowa, cyjanowa, aminowa, metylotio, trójchlorowcometylowa lub tym podobne.Okreslenie „podstawiona, grupa, fenylowa" oznacza grupe fenylowa, która, moze byc podstawiona, najwyzej dwoma podstawnikami, z^ których kazdy oznacza grupe alkilowa o 1—4. atpmach wegla,L metoksylowa,etoksylowa* atom chloru,fluoru,bromu, joAu,, grupe nitrowa, aminowa, metylotio lub tym podobne.VC zwiazkach imidazolowych q wzorze 1 lub 3 n' oznacza korzystnie, liczbe 1. Szczególnie korzystnie n' oznacza liczbe l,,a n,oznacza liczba (fc, W najbardziej korzystnym przypadku n' oznacza liczbe l,,an oznacza liczbe 0, R1 Qznacza,atom wodoru^ a.oznacza liczbe 0, Z"oznacza pod¬ stawiona grupe fenylowa, zawierajaca najwyzej trzy pod5- stawniki, z których kazdy oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, metoksylowa, etoksylowa, atom chloruj 4 fluoru, bromu, jodu, grupe nitrowa, aminowa hjb metylotio, a R2 oznacza grupe alkilowa o 4^10 atomach wegla, grupe alkenylowa a 2—12 atomach wegla* grupe aryloalkilowa 0 7—9 atomach wegla,która moze bycpodstawiona najwyzej 5 dwoma podstawnikami, z których kazdy oznacza grupe alkilowa o 1-^4 a&woach wegla, metoksylowa, etoksylowa, atom chloru, fluoru, bromu* jodu, grupe nitrowa, aminowa lub metylotio, grupe fenylowa, która moze byc podstawiona najwyzej dwoma podstawnikami, z których kazcry oznacza io grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, inetoksylowa, etoksy¬ lowa, atom chloru, fluoru, bromu, jodu, grupe nitrowa* aminowa lub. metylotio^ grupe cykloalkilowa o 3—7 ato- macb, wegla lub grupe cykloalkenylowa o 5—7 atomach wegla. 15 Typowymi zwiazkami o podanym wzorze sa nastepujace zwiazki: 1- [fi-(2,4-dwuchlorofenylo)-heksyJoJ -imidazol, X- W-(2-chIojcofenylo)-heteylM -imidazol, 1- [B- (4-bromofenylo)-heksylo] -imidazol, 20 l-r^-(5-jodofenyro)-heksyloJ-fmivdazor, 1- [fi- (2,6-dwuchlorofenylo)-decylo] -imidazol, l-[#-(2*4 -dwoichlorofes^ -etylo]- imidazol, t-r [ki- (^4-dwuchll»obenzyk))-peBitylo] uaidazol, ». |- U/%-.(gx4r4^uchlorobenzylo)-heksylo] -imidazol, 1 - [fi- (2 - metylo^-chlorofenyloj-heptylo] -imidazol, l- Lfc Gj^dwuchlorofenei^lpiheksylol-imidazok 1- [j8-(2,4-dwuchlorofenylo)-nonylol -imidazol, 1- [fi- (2,4-dwumetyk)tiofenylo)-heksylo] -imidazol, «t l-^(i2MWofenylo)-heksylo]-imidazol, 1- [fi- (3,4-dwuchlorofenylo)-heksylo] -imidazol, 1- [fi- (4-tolilo)-heksylo] -imidazol, 1- [fi-(4-anizylo)-heksylo] -imidazol, l-[^-(2,4-dwuchlorofenylo)-/? -cyklopropylo-etylo] -imida- 35 zol, 1- [§~ (2,£-dwuchJbrofenylo)-£ -cyklopentylo-etylo [-imida¬ zol, Ir [fi- (2,4rdwuchJorpfenyIo)-# -cyklpheptylo-etylo [-imida¬ zol, 40 l-[#-3 /*-trójmetyIeno (-) 2*, ^'-dwuchlorofenylo] -etyIb- -imidazQl^ 1- [fiy p-pieciometyleno-^-C^^ 3'-dwubromofenylo)-etyloJ - -imidazol, l-[fiy ^-heptametylena-)?-(3/, 5'-dwufluorofenylo)-etyloX* 45 -imidazol.W korzystnym przypadku, w zwiazkach o wzorze 1, Z oznacza grupe fenylowa, korzystnie podstawiona najwyzej; dwoma podstawnikami, z których kazdy oznacza atom fluoru, bromu, chloru, jodu, grupe nitrowa? metoksylowa, 50 lub metylowa?j R1 oznacza atom wodoru, grupe alkilowa. o 1^10 atomach wegla, grupe,cykloalkilowa o 3—8 atomach wegla, grupe cykloalkenylowa o 5—8 atoniach wegla* grupe alkenylowa o 3—6 atomach wegla, grupe alkinylówa o 3—6 atomach wegla, grupe fenylowa, benzylowa lub 55 fenyloetylOwa- albo grupe fenylowa, benzylowa; lub fenylo- etylowa podstawiona najwyzej1 dwoma podstawnikami^ z których kazdy oznaczaatom chloru, fluoru, grupe-nitrowa*. metoksylowa lub metylowa, R2' i" R** oznaczaja-niezaleznie- od siebie atom wodoru, grupe alkilowa a l^ltt atomaclfc 69 wegla, grupe fenylowa benzylowa lub ftlnyloetylówa; albo* grupe fenylowa, benzylowa lub fenylóetyfówa- podstawiona; najwyzej dwoma podstawnikami, z których* kazdy oznacza atom chloru, grupe nitrowa, metoksylowa'1 lub* metyVway albo razem moga tworzyc grupe cykloalkHbwa* o? 4»—8 65 atomach wegla*) n oznacza liczbe-0^—5^ n*roznacza*liczr)c*0^197 215 5 X oznacza atom chloru, a C oznacza liczbe 0—2. Odnosi sie to równiez do ich dopuszczalnych do stosowaniaw rol¬ nictwie soli addycyjnych z kwasami i zwiazków komplek¬ sowych z solami metali.Szczególnie korzystne sa zwiazki o wzorze 1, w którym Z oznacza grupe fenyIowa lub grupe fenyIowa podstawiona najwyzej dwoma podstawnikami, z których kazdy oznacza atom fluoru, chloru, grupe metylowa, metoksy lub nitrowa, R1 oznacza atom wodoru, grupe alkilowa o 1—3 atomach wegla, grupe cykloheksylowa, cykloheksylowa, alkeny- lowa o 3—6 atomach wegla, alkinylowa o 3—6 atomach wegla, fenylowa, lub chlorofenylowa, benzylowa chloro- benzylowa lub fenyloetylowa, R2 i R3 oznaczaja niezaleznie od siebie atom wodoru, grupe alkilowa o 1—3 atomach wegla lub fenylowa, n oznacza liczbe 0—4, n' oznacza liczbe 0 i a oznacza liczbe 0, oraz ich dopuszczalne w rolni¬ ctwie sole addycyjne z kwasami i zwiazki kompleksowe z solami metali.Najkorzystniejsze sa zwiazki o wzorze 1, w którym Z, n' i a maja wyzej podane znaczenie, R1 oznacza grupe alki¬ lowa o 1—4 atomach wegla, fenylowa, benzylowa lub fenyloetylowa, R2 i R3 oznaczaja atom wodoru, a oznacza liczbe 0 oraz ich dopuszczalne w rolnictwie sole addycyjne z kwasami i zwiazki kompleksowe z solami metali. 1- (2-cyjano-2-) 2-chlorofenylo (-propylo-) imidazol, 1- (2-cyjano-2-) 3-fluorofenylo (-butylo)-2-metylo-imidazol, 1-(2-cyjano-2-) 4-brómofenylo(-pentylo)-imidazol, 1- (2-cyjano-2-) 2,3-dwufIuorofenylo (-3,3-dwumetylo-bu- tylo)-imidazol, l-(2-cyjano-2-) 5-bromo-2-chlorofenylo (-dodecylo)-imida- zol, 1-(3-cyjano-3-) 2,6-dwuchlo'rofenylo (-tetradecylo)-2-me- tyloimidazol, l-(5-cyjano-5-) 2,4,6-trójchlorofenylo (-pentadecylo)-imi- dizol, l-(8-cyjano-8-) 2-nitrofenylo (-heptadecylo)-2-chloroimi- dazol, 1-(10-cyjano-lO-) 2-chloro-4-nitrofenylo (-oktadecylo)-imi- dazol, 1-(2-cyjano-2-) 2-cyjanofenylo (dokozylo)-2-nitroimidazol, l-(2-cyjano-2-) 2-metoksyfenylo(-heksylo)-imidazol, 1-(2-cyjano-2-) 4-chloro-2-nitrofenylo (-butylo)-2-metylo- imidazol, 1- (2-cyjano-2-fenylo-2-) 2-chlorofenylo(-etylo)-imidazol, 1-(2-cyjano-2-) 2-bromofenylo(-2-) 2-iitrofenylo (-etylo)- -imidazol, l-(2-cyjano-2-) 2-chloro-4-metylofenylo (-2-) 4-metoksyfe- nylo(-etylo)-imidazol, 1- (3-cyjano-3-) 2,6-dwuetylofenylo (-propylo) -2-nitroimi- dazol, 1-(2-cyjano-2-) 4-trójfluorometylofenylo(-etylo) -imidazol, l-(3-cyjano-3-) 2-bromofenylo (-3-) 4-chlorofenylo(-propy- lo)-2-metyloimidazol, 1-(4-cyjano-4-) 3-cyjanofenylo (-4-) 2-metylofenylo(-buty- lo)-2-chloroimidazol, 1- (2-allilo-2-cyjano-2-) 2,4-dwuchlorofenylo (-etylo)-imida- zol, 19- (2-krotylo-2-cyjano-2-) 2,4-dwuchlorofenylo (-etylo)-mi- idazol, l- (2-metallilo-2-cyjano-2-) 2,4-dwuchlorofenylo(-etylo)- -imidazol, 1- (2-) 5-heksenylo (-2-cyjano-2-) 2,4-dwuchlorofenylo (-etylo)-imidasol, 1- (2-propargilo-2-cyjano-2-) 2,4-dwuchlorofenylo (-etylo -imidazol, ' 6 l-(2-) 4-pentinylo(-2-cyjano-) 2,4-dwuchlorofenylo (-ety- lo)-imidazol, l-(2-) 5-heksynylo (-2-cyjano) 2,4-dwuchlorofenylo(-ety- kO-imidazol,^ 5 l-(4-cyjano-4-) 2,4-dwuchlorofenylo (-2,2-dwumetylobu- tylo)-imidazol, l-(7-cyjano-7-) 2,4-dwuchlorofenylo (-heptylo)-imidwol, 1- (2-cyjano-2-) 4-trójfluorometylofenylo(-heksylo)-2-nitro- imidazol, 10 l-(2-cyjano-2-) 2,4-dwufluorofenylo (-1-) 2,4-dwumetylo- fenylo (-heksylo)-2-nitroimidazol, 1- (2-cyjano-2-) 4-jodofenylo (-oktylo)-imidazol, l-(2-cyjano-2-) 3,5-dwunitrofenylo (-heksylo)-imidazol, l-(2-cyjano-2-) 2,3-dwumetylofenylo (-heksylo)-imidazoU 15 1-(1-) n-butylo (-2-cyjano-2-) 2,4-dwuchlorofenylo(-etylo)- -imidazol, l-(l-) n-heksylo (-3-cyjano-3-fenylo)-3-(2,4-dwuchkiofe- nylp)- (propylo)-imidazol, l-(2-fenylo-3-cyjano-3-) 2,4-dwuxnlorofenylo(-propylo)- 20 -imidazol, l-(6, cyjano-6-J4-metoksyfenylo(-6-) 2-metylofenylo(-ke¬ ksylo)-imidazol, l-(2-cyjano-2-fenylo-2-) 4-etylofenylo (-etylo)-imidazol, 1-(2-cyjano-2-) 4-pirydylo (-2-fenyloetylo)-imidazol, 23 l-(2-cyjano-2-) 4-pirymidylo (-2-fenyloetylo)-imidazoI, l-(2-cyjano-2-) 3-pirydylo (-2-fenylodecylo)-imidazol, l-(10-cyjano-10-) 2-metoksy-4-metylofenylo(-10-fenylode- cylo)-imidazol, 1-(2-cyjano-2-) 2-pirymidylo(-2-fenyloetylo)-imidazol, 10 l-(2-cyjano-2-)l.-naftylo(-heksylo)-imidazol, l- (2-cyjano-2-) 1-(2,4-dwuchloroaaftylo)- (heksylo)-imida- zol, 1-(l,l-K3terometyleno-2-cyjano-2-) 2,4-dwuchlorofenylo (-heksyloHmidazol, 3i oraz ich sole addycyjne z kwasami i zwiazki kompleksowe z solami metali.Zwiazki o wzorze 1, w którym Z, A, B, R1, R2, R3, R4, n, n% X i a maja wyzej podane znaczenie i ich dopuszczalne do stosowania w rolnictwie sole addycyjne z kwasami albo ich 40 zwiazkikompleksowe z sola metalu owzorzeM, Y,w którym M oznacza kation metalu, a Y oznacza anion,otrzymuje sie w reakcji zwiazku o wzorze 4, w którym W oznacza haloge¬ nek, alkilosulfonian zawierajacy w czesci alkilowej 1—4 atomów wegla, benzenosulfonian lub toluenosulfonian, 45 a Z, A, B, R1, R2, R3, R4, n i n* maja wyzej podaneznaczenie, z równomolowa iloscia lub nadmiarem imidazolu lub soli imidazolu,ewentualnie w obecnosci obojetnego rozpuszczal¬ nika w temperaturze 50—180°C. W razie potrzeby otrzyma¬ nyzwiazek przeksztalca sie w odpowiednia sól lub w zwiazek 50 kompleksowy z sola metalu.Zwiazki kompleksowe z solami metali mozna takze otrzy¬ mac przez zmieszanie soli metalu w ilosci stechiometrycznej lub w nadmiarze z odpowiednia iloscia 1-podstawionego aralkiloimidazolu w odpowiedniej ilosci rozpuszczalnika 55 zawierajacego odpowiednie srodki pomocnicze, bezposred¬ nio przed opryskiwaniem roslin. Jako srodki pomocnicze w takim preparacie ,in — situ" mozna stosowac deter¬ genty, srodki emulgujace, srodki zwilzajace, srodki polep¬ szajace rozlewnosc, srodki dyspergujace, srodki zwieksza¬ no jace przyczepnosc, srodki zwiekszajace lepkosc oraz tym podobne, stosowane zazwyczaj w rolnictwie.Jako rozpuszczalniki, które moga byc uzywane w tym preparacie, stosuje sie jakiekolwiek rozpuszczalniki polarne, na przyklad wode, metanol, etanol, izopropanol lub glikpl 65 etylenowy, albo jakiekolwiek aprotyczne rozpuszczalniki'107115 7 dipolowe, na przyklad dwumetylosulfotlenek, acetonitryl, dwumetyloformamid, nitrometan lub aceton.Jakokationyw solachmetali,stosowanychw wyzejwymie¬ nionych procentach, stosuje sie kationy wapnia, magnezu, manganu, miedzi, niklu, cynku, zelaza, kobaltu, cyny, 5 kadmu, rteci, chromu, olowiu, baru i tym podobne.Odpowiednimi anionami w solach metali sa na przyklad aniony: chlorkowy/ bromkowy, jodkowy, siarczanowy, wodorosiarczanowy, fosforanowy, azotanowy, nadchlorano- wy» weglanowy, wodoroweglanowy, wodorosiarczkowy, 10 wodorotlenowy, octanowy, szczawianowy, jablczanowy, cytrynianowy lub tym podobne.Stwierdzono, ze równiez srodki grzybobójcze zawierajace metal zwiekszaja dzialanie zabezpieczajace zwiazków imi- dazolowych, jesli stosuje sie je zamiast solimetali. 15 Jako typowe srodki grzybobójcze, zawierajace metal, mozna stosowac: a) dwutiokarbaminiany i ich pochodne, takiejak: dwumetylodwutiokarbaminian zelazowy (ierbam), dwumetylodwutiokarbaminian cynkowy Cziram), etylano- 20 -bis-dwutiokarbaminianmanganowy (maneb) i jego produkt koordynacji z jonem cynkowym (mancozeb), etyleno-bis- -dwutiokarbaminian cynkowy (zineb); b) srodki grzybo¬ bójcze na bazie miedzi, takie jak: tlenek miedziawy, naf- tenian miedziowy, ciecz bordóska; c) rózne srodki grzybo- 25 bójcze, takie jak: fenylorteciooctan^N-etylortecio-l^^jó- -czterowcktoiTHBjó-endometano-S^S^jTjT-szesciochloro- ftalimidujfenylorteciomleczanmonoetanoloamoniowy,zwia¬ zki zawierajace nikiel i cyjanamid wapniowy.Omawiane zwiazki stanowia substancje czynna doskona- 30. lych ogólndustrojowych srodków zabezpieczajacych i grzy¬ bobójczych o radykalnym dzialaniu. Srodki te wykazuja wysoka aktywnosc przeciwko pewnym grzybom fitopato- gennym. Niektóre z tych srodków sa szczególnie skuteczne w zwalczaniu szarej plesni roslin nalezacych do rodziny 35 bobu (Botyrytis cinerea), zarazy ryzowej (Piricularia oryzae) na roslinach ryzu, zarazy ziemniaczanej pomidorów (Phytophora infestans) na sadzonkach pomiabrów,macznia- ka wlasciwego (Erysiphe polygoni) na roslinach straczko¬ wych, plamistosci siatkowej jeczmienia (Helminthosporium 40 teres) na roslinach jeczmienia, maczniaka rzekomego wino¬ rosli (Plasmopora yiticola) na sadzonkach winorosli, zgni¬ lizny owoców cytrusowych (Penicillium digitatum), parcha jabloni (Venturia inaagualis) na sadzonkach jabloni, maczniaka wlasciwego pszenicy (Erysiphe graminis) na 45 roslinach pszenicy, czarnej zgnilizny pszenicy (Alternaris) na roslinach pszenicy, czarnej zgnilizny winorosli (Gaigna- rdia bidwelli) na sadzonkach winorosli, maczniaka wlasci¬ wego ogórków (Erysiphe cichor) na roslinach ogórka oraz organizmów odpowiedzialnych za wytwarzanie aflatoksyn * 50 (Aspergillusflavus). - Radykalne dzialanie grzybobójcze srodka wedlug wynala¬ zku jest wyjatkowe z tego powodu, ze niszczy on Helmin¬ thosporium teres w zakazonych tkankach roslinnych.Wlasciwosci tej nie wykazuja srodki o dzialaniu grzybobój- 55 czym, stosowane obecnie do zwalczania chorób, spowodowa¬ nych przez Helminthosporium spp. Wlasciwosci ogólno- ustrojowe srodka wedlug wynalazku sa równiez wyjatkowe, poniewazmogaoneprzemieszczac siewtkankach roslinnych jednoczesnie akropetalnie i basipetalnie. 60 Zwiazki stanowiace substancje czynna srodka w postaci wolnej zasady moga byc stosowane do zwalczania Hel- minthosparium oryzae na nasionach. Wlasciwosci tej nie wykazuja zadne inne srodki grzybobójcze z wyjatkiem zwiazków rtecioorganicznych. Zwiazki te w postaci wolnej 68 S zasady dzialaja równiez jako regulatory wzrostu u roslin dwulisciennych i jednolisciennych, przy czym najwyraz- niejszym efektem jest opóznienie wzrostu roslin. W niektó¬ rych przypadkach, zwlaszcza u roslin dwulisciennych, wlasciwosci te mozna uwazac za niekorzystne. W takich przypadkach dzialanie regulujace wzrost oraz fitotoksyczne reakcje roslin mozna usunac przez wytworzenie kompleksu zwiazków imidazolowych z sola metalu przy zastosowaniu pierwiastków z grup IIA, IVA, VA, IB, IIB, VIB, VIIB i VIII ukladu okresowego.Wstepna ocene wlasciwosci grzybobójczych srodka wedlug wynalazku przeprowadza sie przez opryskiwanie roslin roztworem o stezeniu okolo 300 ppm przy objetosci nosnika okolo 1700 litrów na hektar.Ogólnie biorac sposób postepowania polega na poddaniu roslin, posadzonych w doniczkach i we wlasciwych warun¬ kach wzrostu badaniu wrazliwosci na choroby wywolane przez grzyby. W tym celu rosliny spryskuje sie na ruchomej tasmie i pozostawia do wyschniecia. Nastepnie odpowiednie rosliny szczepi sie zarodnikami grzybów i pozostawia do inkubacji do momentu rozwiniecia sie choroby, po czym odczytuje sie lub oszacowuje ilosc zwalczonych przypadków chorób. Procent chorób zwalczonych podaje sie w nastepu¬ jacym ukladzie oznaczen: A = 97—100% chorób zwalczonych B = 90— 96% chorób zwalczonych C = 70— 89% chorób zwalczonych D = 50-^ 69% chorób zwalczonych E = brak aktywnosci (mniejniz 50% chorób zwalczonych) ilosc chorób — ilosc roslin nie- chorób leczonych roslin le¬ czonych % chorób zwalczonych= —X 100 ilosc chorób roslin nieleczonych Ponizej^opisane grzyby fitopatogenne, stosowane przy ocenie aktywnosci grzybobójczej srodka wedlug wynalazku.BH —plamistosc siatkowa jeczmienia (Helminthospo¬ rium teres) BOT — szara plesn roslin nalezacych do rodziny bobu (Botyrytis cinerea) BPM —maczniak wlasciwy roslin straczkowych (Erysiphe polygoni) GDM — maczniak rzekomy winorosli (Plasmopora yiti¬ cola) TLB —zaraza ziemniaczana pomidorów (Phytophtora infestans) RB —zaraza ryzowa (Piricularia oryzae) WSR —rdza zdzblowa brunatna pszenicy (Puccinia graminis f.sp. tritici) WLR — rdza lisci pszenicy (Pluccinia recondita) W tablicy I zestawiono jako przyklady I-CVI pewnc zwiazki objete ogólnym wzorem 1, a w tablicy II wyniki analizy elementarnej tych zwiazków.W tablicy III zestawiono jako przyklady CV-CLXII. pewne zwiazki objete ogólnym wzorem 1, a w tablicy IV wyniki analizy elementarnej tych zwiazków. .W tablicy V przedstawiono wyniki stosowania niektórych z opisanych zwiazków oraz ich soli w stezeniu 300 ppm. przeciwko wyzej wymienionym grzybom.Arylocyjanoalkilo- i dwuarylocyjanoalkiloimidazole sa szczególnie aktywne przeciwko grzybom fitopatogennym^ takim jak szara plesn (Botrytis cinerea) na roslinach bobu (Vicia faba), maczniak wlasciwy roslin straczkowych.a X w O ^ w i^ ^h" ^h" ^h" E II II II I I I I 3 s g x _ o III I I I I g o i i i i l i l i g ffi E ffi 33 O I I O" I I I 33 K 33 I I II I I II I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I M I I I I e. a? a? a? a: sT aT 3? a? a? a? aT as" a? a? a? 33" a? as af a? a? 3? a? a? a? 33 3? 3? a? 33 as" 33" 33" sT 33" as a? a: as" as" a? a? as" sT a? af a? x x x x tf tf af a? a? af a? oooooooooooooooouuoyy 00 o o o o o o o o u o o o o o o o o o o o o o o o o o o o o o o o o o o hn 3?33S3333333333333333X3333B33333333333333333333S333333333333333333S HM HM HM HM 'HM g g g g g 1 1 1 1 1 n « c c a E E K g g g I I I a a « HH HH HH HH HM *t "t t t -t g g g g g tf d h h h E E E g g g h h h EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEE^, duuuuudddduuuduuuuuudduuduuuudu* 1111111 1 11 LLLLL' ILiw 5,3? ^ Yg g X? ffi M ffi ffi g g" g" g" g I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I M I N EEEEEEEEEEEEEEg ggggggggggg.acjuó gggggggggggEEEE OIIII t «t I I I I I ^—' I I n r* rt « • 5^, vO v0 vO vO g g g g o ^hm co. *« ir o £ 2 2 j _i -i -N h »_li_li-iuii-.^i-.fc!fci£jgggg£ ^ ^ M M ^ ^N«NN ^ W W ^ VD t^ *o «o »o »o N N N N * * * * i hm a 3 fc £ 5 5 ^ h* a S ££:£* xx HMMM^<< X X X X J H1 J H1 H1 J X X X X X X hJ hh HH HH ^ K^ HH ^ HH HH H JhIJI I I I I I I I I I II II o X u X tn \ \ tn g u u • u g u »S a a w X i i i i i i i i o o x x I I I I I S X 11 Ig I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I II I I I I I I I I I I I I I I I I I I I 3? SB I tftf rf .Pl N N ffl S ffi I I I I CJ CJ U ' ' ' N ^c* N . ^5* ^C* ^_5* «^ ^_S* ^_C* . 5^S^y55S35o55S355SBoS6S5355 ' ' '555 o b5 5 3 5 5" S&S8&SS&S&SS&3&H KKKffiKtCffiKKffiKKffiffiWKffiKKKffigKgKKffiffiE U K X o X o _ iz J? X 2 aJ S 5 o ffi ffi X O O • ¦ m tn m tn E O M ft tliS 2 L «ffi 9 9 9 « » Ph PC PC S hC I I I I I a a a a a i i i $$$£$$ i i i i i i i i i i i i g i i r i i i i i i i i i i SSfJ i i i i i i i i " f«) <*~"\ rp w *J* Jp w wi w w ^ w w w w t* w iy ty ip w ff w "^ <^~\ . T* HH HH HH HH HH HH HH HH ^J HH HH HH HH HH HH HH HH HH Hi HH HH nnM^K^hLiSwW _ ^ Hi SC ^ _ .KKKKHHK4WWHHW c a S ^^^,f^^,Mj,f ^hJ nJ aj j» jj - * ^ ^ ^ ^ ^ ^j* j* j* j* ^? j1 j* te 2 , sc k cc ac 5? ._ 9ritftftftf-l 9 9 9 9 9 9 9 9 9 tfó 9 a? tf rf-S 9 Q c? V S 9 d3 hm? B§B§ oSSSDooouS kbb s1 * s h -2- s a Inne O E CJ X u emperatura topnienia h 8 * i s *t a oo t^ vO m *• en «N rH III 1 1 1 /—\ vO CM On fH ^ 00 *» *\ ** on on r- /-^ ^ vO O o oo en S & en ^ /^\ v© O O i-H i^ \© vO vO ID 3! ^ °5 vo va ^ O O i-H konc. 139—1 Hi Hi Hi /~N tn Q\ 7,58 Zn= (8 ^^ o w 14,1 (16,5 •""S /-N ^" O 00 ^ « n ^ oo vo in cjm oo ^ r* i" f- \S N-^ S.^ t^- O i-H O m 00 h W N (n i-f Ov OS 0\ 00 cn ci oi h i-h s-^ O' s^^ 1 ^ ^ t^ CO ^ t^ 0 O^ (O N o\ m i-r o en on t*» en c* t^ en oo on «fl< eN 1 in Tjf tj< m m en cS vO W i-H 1 X Hi Hi 1CM '""^ 1 N licaII (ciagdals h 00 t*- vO in -* CO CM L, L y—N 0 ^ ~ o t^ p II u ON 1 1 ^ 1 1 * 1 1 in t*- m i-H oo oo in in vcT t^ /»—S vO "^ 00 NO* t* ^ l-H i-H CJ Vw/ Cl ^ 00 On t}+ CO CO* ^' V? v_y o \o in o o co oo ^ ca co *tf m s—' i-H Cl ^ Cl NO 1 1 1 1 On i—i ^ \o Cl l-H | CO 00 II * On "^ 00 y-\ CO "^ t£ •"N 00 00 i-H i-H 00^ ^ /—N On t^ t^ w | 7,601 1 in "^ 00 Cl o i-H t- vO l-H in 00 NO oT ^ 00 m i 1 co ir HH HH Co = (8,1 i 1 /*-\ t^ CO On v3 /"^\ CO t^ l* ©^ in m t^- c£ ¦^ v_^ ci ^i II 2 -t co in in O 00 ^H ^ /«-"\ i-H t» °x ^ vO* t* V_y NO CO On Cl 00 UO »-H i-H \-^ t- Tf 00^ 00^ t^t ^r m in t^ o^ in oo" ^ S/ co 1 1 c- O i-H hH HH O 1 o On NO Cl O CO CO i-H m r- t^ On "tf O i | in ^ t-^ | Fe = (7,7 i 1 /—N c- t^ t^ v_x /—N On ¦^ On Cl v^_x CO O^ in* w ^ On ON ^ ^—' Cl co C- °X 00 i-H "^ O 00 r- vO i-H 00 ¦^ f"- o o ¦^ On t* 1 1 ¦^ T}< X y~\ Cr = (6,2 s—\ On C^ t^ w /—s 00 t^ i-H V-' y—s CO o t^1 i-H v^y vO CO s oo" Cl co ^ 1 1 vO d 00 ON t^ i-H co "tf t^ n co vO CO in no in i-H I 1 "^ in i-H t-^ X 1 1. 1 1 1 1 y—.On cq CO CO 00 l-H ^ l-H y~\ c- 00 , •» 1 ^H 1 co Nw/ ^ ^H t- Cl in On X—\ ON CO On On CO C- in, t^. o a o ^4 X 1 1 1 1 *~* vO ID in t^ ^-^ i i 1 1 UO i-l i-H i-H 0^ On ^^ •—s On nO ca co On 00 r- t- o a o J4 HH t—i X 1 1 y^N vO in i-H 1 1 in On /"-\ ON ca On r- 1 1 in t- On i-H Cl Cl t- ^ 00 in vo 00 NO 00 Cl 1 1 NO Cl &; x 1 1 1 /^N m c» , CO i-H 1 I vo /-S <^N in o ^ O Cl 00 O ^h O r-l i-H i-H i-H ^ r i ** 1 1 ci 1 1 Nw' Cl Cl 00 co tj< in 00 00 00 /•^ •—-\ Cl ON O On On ^ CO Cl ^ NO C- O O C o M X 1 1 f- 00 1 o t^- 00 vO CO l I O a o M X 1 l /~\ o CM Cl \-/ 1 CO 00 00 o ON 00 l 1 1 1 i-H ON 00 ^ Cl Cl Cl NO Cl vO Cl 00 VO in CO t^» 1 1 Cl f- t—f HH X 1 1 y-\ NO co On o" c^ co Cl v~^ Tf t^ vO /—s CJ o vO v-y 1 1 Cl in On Cl t^ ¦tf i-H in Cl t^ o 00 NO NO o a o M III 1 X 1 1 /-N vO vO o v_^ y—N On ^ CO w On Cl r^- S~N NO in oo NO 1 1 ¦n Cl o 00 c» Cl On i-H C- 00 o NO NO o G o J4 X HH X 1 1 1 /—N NO NO o v_y <«-N On ^ CO ON CN L * c* s_y y—v vO in 00 NO 1 1 1 co Cl 00 ON o Cl Cl co NO ^o t"^ vo" in NO o 1 1 co o X X 1 1 y—N NO co On •""N o c- co c^ ^* t^ NO v^-y Cl o VO 1 1 o co 00 l-H On ^ Cl h» Cl NO in Cl o NO u a P M X X 1 1 1 Cl ^ oT m 00 CO Cl o i-H NO /-~\ NO o NO w 1 - 1 co 00 o r—( 1 NO tF ON NO o 00 c^ u cl o M t-f t—( X X ca 18,6: i 1 1 co" ¦* On 00 O O i-H i-H I 1 1 Tj< Tf "^ CO ON V£ v_y ^ CO ^co~ ON NO t^ v_/ u d o J4 III 1 X X co F = (19,2 1 1 •—N in ^ oT ^~s 1 1 NO ^ NO in 00 ^ NO vO ON 1 1 o Cl o 1 1 m o^ 00 NO c^ O O a o M t—t X X •"-s F = (7,7 1 s-\ t* CO l-H s ' 1 1 t^- I t-^ y—N "^ i-H CO I NO Cl 22,7 Br= (23, i 1 ca \F\ vO ^ l 00 in ci ^h ro ON O O [^ O co NO U" cl cT NO^ ^ i-T cT in m o d o ^ X X Cl O co in oT oT '! co •-* on ca 00 Cl^ co" ^ ^ S~N. vo in o -^ co" cf v_y [ 1 1 1 I i-H 00 °° no" vo v_^ CO y-s ^ m vrC ON NO *\ in no '.n O i 1 00 o t-K X X ca 9,6: NO 00 cT i-H l in co 1 1 00 ^ t«7 NO c^ c" NO U CJ o M VII | X X o II co ^ ^ cT l-H y—N ^ l-H On 1 1 TJH ca^ C^ v»-y t^ cT NO 1 1 in t^ oT i 1 NO O t£ NO °\ oT r- o d o ^! VIII | X X 1 1 co 1 ^ ^ 1 Cl l-H /—N m ci 00 Tf" o in v—^ i-H 1 1 1 1 ca On On i-h On C» v_ y—s °i ^ rT in 00 NO o d o ^ X t—t X X ! t^ l-H t^ co^ in l-H 1 1 o^ t7 i-H °x in NO v_x 1 1 ¦^ 00^ no" i-H 1 1 Cl On 00 ^ vO co" t d d o J4 X X X 1 1 p °i i i-H 1 1 O t^ oÓ" ro" O ^f t- ^-/ 1 Cl l l-H in in o CO r^ NO Cl i-H i-H ITi r* co^ lC? ^ o o i-H 1 1 ON On t^ X X X 1 On O Cl y^» On in o i-H /—N 00^ vcT ca vy NO O \n ^—' •—s ^ in w 1 1 i t^ cT i 1 IA 00 ON CO °i 00 l o* d o -w XII - | X X 1 1 •—N CO On O w 1 1 ^f ^ oT Vv-/ ^ NO On ^ Vw^ 1 1 "^ in o i-H 1 1 ON t^ oT c- On 00 l O d o M XIII | X X 1 l y^ co On O l-H 1 1 -^ ^ oT s-y /—N ^ NO On C- v—y 1 1 m c^ oo 1 1 H C^ C^ CO t^ oT I (J d o M XIV | X X 1 1 1 y—s O °i oT w i 1 ID On t^ ,^-y y\ ITi 00 cf co v-^ Cl 0? 1 13,4 1 S = (13,6 1 1 o m l ON l-H i-H 1 w' 1 1 I 1 1 | ON t^ I f** c^ V—S 1 /—N 1 no ca ^ ^ NT? NO" NO NO y-' o G O ^ X X X107 215 15 15 TablicaII (ciag dalszy) 1 1 XXXVI XXXVII XXXVIII XXXIX XL XLI XLII XLIII XLIV XLV XLVI XLVII XLVIII XLIX L LI LII LIII LIV LV LVI LVII LVIII LIX LX LXI LXII LXIII LXIV LXV LXVI 2 103—105 128—130 konc. konc. konc. konc. konc. konc. konc. konc. konc. konc. konc, konc. konc, 152—153 konc. konc. konc. 111—112 konc. konc. konc. konc. konc. konc. konc. konc. konc. konc. konc. 1 3 47,38 „(47,32) 61,90 (62,27) 81,47 (82,C0) 78,95 (82,00) 78,20 (80,23) 74,50 (79,94) 79,63 (80,55) 76,36 (79,64) 76,82 (79,64) 77,50 (78,28) 78,81 (79,64) 78,30 (82,00) 81,12 (82,85) 48,87 (48,85) 58,68 (59,12) 57,04 (57,08) 52,05 (51,55) 74,45 (78,46) 76,82 (77,96) 62,28 (63,35) 78,48 (78,90) 77,14 (78,46) 77,71 (78,90) 79,35 (80,23) 79,47 (79,94) 78,29 (80,23) 70,60 (70,80) 78,80 (80,48) 76,70 (79,28) 79,75 (79,94) 59,93 (60,61) 4 6,C6 (5,96) 6,49 (6,60) 8,17 (7,95) 7,80 (7,95) 9,99 (9,92) 9,51 (9,69) 9,48 (9,01) 9,50 (9,44) 9,46 (9,44) 9,30 (9,15) 9,73 (9,44) 8,49 (7,95) 8,21 (7,95) 4,44 (4,39) 4,54 (4,13) 4,58 (4,54) 5,62 (5,85) 8,90 (8,46) 8,23 (8,05) 7,16 (6,98) 9,18 (8,83) 8,54 (8,46) 8,94 (8,83) 10,03 (9,92) 9,70 (9,69) 9,88 (9,29) 8,10 (8,39) 10,21 (10,13) 9,29 (9,15) 9,96 (9,69) 6,14 (6,10) 5 — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — 20,94 (20,60) 28,86 (29,09) 26,60 (26,61) 26,82 (26,85) — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — 22,52 (23,86) 1 6 19,96 (19,71) 11,88 (11,46) 9,41 (10,05) 9,25 (10,05) 9,34 (9,85) 9,67 (10,36) 9,87 (10,44) 10,32 (10,93) 10,13 (10,93) 10,46 (11,56) 10 36 (10,93) 9,19 (10,05) 9,68 (9,20) 11,92 (12,21) 7,44 (7,66) 7,17 (7,01) 7,78 (7,07) 11,92 (13,09) 13,75 (13,99) 13,87 (13,85) 11,56 (12,27) 12,96 (13,09) 11,74 (12,27) 9,14 (9,85) 9,28 (10,36) 8,85 (9,85) 9,90 (9,27) 8,93 (9,39) 10,94 (11,56) 10,20 (10,36) 9,10 (9,43) ? 26,24 (27,01) 20,59 (21,83) — — — — — — — — — — — — — — — — — — — 13,44 (13,95) — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — 8 1 — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — 4,50 F = (4,75) — — — — — — — — — — — — — — — — — | — — — — — — — — — — — |107 215 17 18 Tablica II (ciag dalszy) 1 1 LXVII LXVIII LXIX LXX LXXI LXXII LXXIII LXXV LXXVI LXXVII LXXVIII LXXIX LXXX LXXXI LXXXII LXXXIII LXXXIV LXXXV LXXXVI LXXXVII LXXXVIII LXXXIX XC XCI XCII XCIII XCIV xcv XCVI XCVII XCVIII 1 2 konc. konc. 197—198 konc. konc. 103—105 80—82 176—179 195—197 konc. 248—250 konc. 137—138 109—111 163—166 konc. konc. konc. konc. konc. konc. konc. konc. 175—177 83—85 konc. konc. konc. konc. 165 z rozkladem konc. 1 3 61,31 (61,74) 60,48 (61,74) 58,82 (57,73) 60,39 (60,62) 61,33 (61,74) 54,93 (58,55) 64,59 (64,37) 49,78 (50,29) 69,42 (72,94) 57,40 (58,64) 58,00 (57,73) 63,38 (64,30) 56,50 (56,44) 43,13 (43,42) 49,20 (49,42) 56,68 (56,49) 56,95 (58,01) 61,92 (62,77) 63,16 (64,59) 65,32 (66,00) 57,92 (60,60) 64,42 (65,27) 64,31 (66,19) 54,33 (57,08) 62,62 (71,70) 71,38 (72,21) 55,59 (56,49) 76,62 (78,90) 76,58 (77,38) 58,92 (65,95) 65,70 (66,52) | 1 4 6,86 (6,48) 6,21 (6,48) 4,38 (4,28) 6,46' (6,10) 6,42 (6,48) 6,54 (6,98) 4,44 (4,45) 4,78 (4,78) 6,81 (6,77) 6,01 (6,23) 4,11 (4,28) 4,60 (4,41) 6,54 (6,41) 3,74 (3,61) 4,54 (4,49) 4,88 (4,74) 5,33 (5,24) 6,84 (6,82) 7,23 (7,42) 8,05 (7,86) 6,36 (6,07) 5,01 (4,87) 5,31 (5,25) i 5,39 (5,35) 6,38 (6,02) 5,41 (5,35) 4,96 (4,74) 8,67 (8,83) 1 7,57 (7,58) 6,64 (7,24) 6,74 (6,44) | 5 23,28 (22,78) 23,99 (22,78) 28,44 (30,07) 23,50 (23,86) 23,10 (22,78) 25,44 (27,29) 21,81 (22,35) 20,07 (19,79) 11,15 (11,33) — — 29,89 (30,07) 22,11 (22,40) 28,83 (29,40) 22,98 (23,35) 36,07 (36,47) , 27,37 (27,79) 26,26 (26,34) 22,27 (21,80) 19,54 (20,07) 18,35 (18,65) 23,16 (23,90) 21,85 (21,41) 20,75 (20,54) 28,91 (29,73) 11,98 (12,45) 12,81 (12,54) 27,14 (27,79) — — — — 15,61 (14,98) 15,09 (15,10) | 6 8,62 (9,00) 8,13 (9,00) 8,04 (7,92) 8,94 (9,42) 8,34 (9,00) 6,70 (7,19) 8,65 (8,83) 11,60 (11,79) 8,75 (8,96) 8,25 (9,12) 7,69 (7,92) 8,03 (8,85) 7,97 (7,75) 13,99 (13,81) 9,60 (9,61) 11,11 (10,98) 10,02 (10,41) 8,57 (8,61) 7,17 (7,93) 5,84 (7,35) 9,25 (9,43) 8,13 (8,46) 7,71 (8,11) 7,38 (7,83) 8,88 (3,94) 9,90 (9,91) 11,30 (10,98) 12,52 (12,27) 15,08 (15,04) 12,56 (11,83) 11,58 (11,93) | 7 — — — — — — — — — — — — — 13,86 (13,40) — — Br = 28,58 (26,01) — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — | 1 8 1 1 1 — 1 — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — |107 215 19 20 TablicaII (ciag dalszy) 1 1 XCIX c CI CII CIII 2 168—175 konc. 67—69 konc. konc. 3 53,56 (57,58) 58,73 (61,74) 50,63 (50,05) 50,55 (49,21) 47,67 (47,42) ! 46,60 (46,53) 1 1. 4 6,15 (5,95) 6,70 (6,47) 4,90 (5,23) 4,83 (4,40) 5,98 (5,66) 4,20 (4,17) 5 25,16 (26,15) 23,79 (22,78) 19,39 (19,70) 38,62 (38,74) 15,39 (14,73) 18,34 (18,31) 6 11,13 (10,33) 7,86 (9,00) 11,63 (11,67) 6,59 (7,65) 5,87 (5,82) 14,37 (14,47) 7 — — — — 13,54 (13,33) — — — 17,00 (16,53) 8 | — 1 — — — — — — — 24,39 I = (26,37) — — | TablicaIII wzór 21 1 Numer 1 przykladu * ~L rcv CVI CVII CVIII CIX ex CXI CXII CXIII CXIV cxv CXVI cxvu CXVIII CXIX cxx CXXI CXXII CXXIII CXXIV cxxv CXXVI CXXVII CXXVIII CXXIX cxxx CXXXI CXXXII cxxxni cxxxiv cxxxv CXXXVI CXXXVII CXXXVIII CXXXIX CXL CXLI CXLII CXLIII CXLIV CXLV , CXLVI | cxlvh z 2 1 QH5 QHS I 2-CH3C6H4 3-CH3C6H4 4-CH3C6H4 4-BrC6H4 4-FQH4 3-CF306H4 4-0^^0^ 4-IIIrz.C4H9C6H4 4-CH3OQH4 l-NOiOA 4-C6HsCOC6H4 2,4-ClC6H3 2,4-ClC6H3 2,6-ClC6H3 2,4-Cri3C$ri3 3,4,5-CH3OC6H2 wzór 22 wzór 9 Z + R1 = wzór 23 Z = wzór 24 2,4rClC6H3 QHS QH5 4-ClOi^ 4-ClQH4 4-ClC6H4 2,4-ClQH3 2,4-ClC6H3 2,4-ClQH3 2,4-ClQH3 2,4-ClC6H3 2,4-ClQH3 2,4-ClQH3 2,4-ClC6H3 2,4-ClC6H, 2,4-ClC6H3 2,4-ClC6H3 2,4-ClC6H3 2,4-ClQH3 2,4^1CeH3 | R 3 n-C4H9 n-CH, n-C4H9 n-C4Ii9 n-C^ n-C4H« n-C4ii9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H, wzór 2 n-C4H9 n-^H, n-C^ CH3 QH5 CH3 2-ClQH4 4-ClC^IL H n-C6H17 wzór 25 wzór 25 wzór 25 -CH2CH=CH2 -CH2C=CH wzór 7 QH5 -Cr^CgHj wzór 26 -CH2CIi2C^xl5 1 wzór 27 wzór 28 1 R3 4 i ^ H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H ¦ H H H '" H H H H H H H H H H H 1 R4 ~ H H H H H H H 'H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H '¦H H H H H H H H H | a ~ I. 0 0 0 0 0 0 •o 0 0 0 0 0 " ° 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0. 0 ° 0 0 0 0 0 0 0 0 0 o 1 b 7 ^~ 0 0 1 0 0^ o" 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 J (X)C.M ® 1 — 1 -HC1 -HN03 -HC1 -HC1 -HN03 -HC1 — — -HC1 -HC1 -HC1 — 1 — f -HC1 -HNp3 -HN03 — -HC1 — 1 -HC1 -HN03 — -l/2ZnCl2 -HC1 -HC1 -HC1 -HN03 -HN03 -HC1 -HC1 J — 1 -HC1 — -HN03 -HN03 — -HN03 -HN03 — 1 -HN03 l — -HN03 J107 215 21 22 TablicaIII (ciag dalszy) 1 1 CXLVIII CXLIX CL CII CLII CLIII CLIV CLV CLVI CLVII CLVIII CLIX CLX CLXI CLXII 1 2 2,4-ClC6H3 2,4-ClC6H3 2,4-ClC6H3 2,4-ClC6H3 2,4-ClC6H3 2,4-ClC6H3 2,4-ClCsH3 4-ClC6H4 2,4-ClC6H3 QHS 2,4-ClC6H3 2,4-ClC6H3 C6H5 C6H5 C6H5 | 1 3 H n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 H n-C4H9 CH3 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 C6HS 4 H H H H H n-C4H7 C6H5 C6H5 H H H H H H QH5 5 H H H H H H H H H H H H H H H 6 2(1) 1 2(1) 3(2) 4(2) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 7 1 0(1) 0 0(1) 0(1) 0(2) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 8 -HC1 — — — — — 4,5-Cl- 2-CH3.HN03 -HC104 -(COOH)2 -(COOH)2 4-N02- — 1 T a b 1 i c a IV Numer przykladu Tempe¬ ratura topnie¬ nia zna lezio- no obli- czo-| no N zna¬ lezio¬ na obli czo- no Chlorowiec zna¬ lezio¬ no obli¬ czo¬ no 8 N zna¬ lezio¬ no obli czo-| no 10 O zna¬ lezio¬ no 11 obli- czo no 12 zna¬ lezio¬ no 13 obli czo- no 14 Metal zna¬ lezio¬ no 15 obli czo- no 16 CV CVI CVII CVIII CVIX CX CXI CXII CXIII CXIV cxv CXVI CXVII CXVIII CXIX cxx CXXI CXXII CXXIII CXXIV cxxv CXXVI CXXVII CXXVIII CXXIX cxxx CXXXI CXXXII CXXXIII CXXXIV cxxv CXXXVI CXXXVII CXXXVIII CXXXIX CXL CXLI olej 160—162 125—127 165—167 165—168 136—138 172—174 olej 43—45 212—214 122—126 113—115 40—45 83—85 170—172 141—143 148—150 olej 210—212 olej 250 rozklad 93 olej 196—198 223—225 231—236 212—214 170—173 192—194 157—159 139—141 137—139 250 55—57 154—156 149—152 olej 75,86 66,31 61,80 67,20J 67,20 48,62| 62,43 63,54 80,20 69,44 63,85 57,40 77,30 59,63 53,58 49,88 62,77 66,45 61,17 79,17 70,24| 52,16 70,83 49,22 69,79 63,03J 55,31 53,35 53,35 47,63| 57,91 62,07 56,19| 62,44 48,79 49,06 74,43 73,66 65,26 62,10 66,49 64,44| 48,92 61,84 63,02 78,43 66,05 62,13 54,09 76,68 59,42 53,35 49,55 63,12 65,32 60,40 77,76 67,40 52,58 68,32 48,91 68,54 62,75| 54,74] 52,00 53,51 45,58 57,86 62,31 56,19 61,61 48,89| 47,59 72,36[ 7,56 6,77 6,71 7,30 7,30 4,84 6,22 5,65 7,04 8,16 6,93 5,72 6,49 5,31 3,06 4,17 7,02 7,33 6,04 6,98 4,59 5,62 7,13 4,38 5,21 5,70 4,64 3,48 3,48 3,33 6,31 5,50 5,24 4,95 3,82 3,29 5,14 7,50 6,77 6,73 7,34 7,31 5,00 6,36 5,38 7,10 8,31 6,54 5,86 6,90 5,16 5,05 4,63 7,01 7,45 5,92 7,20 4,82 5,71 6,98 4,22 5,11 5,85 4,58 3,65 3,76 3,95 6,24 5,59 5,40 5,01 3,96 3,21 5,14 12,23 11,67 11,67 20,22| 11,51 17,74 10,25 11,09 10,59J 22,00 29,65 18,41 10,62 11,52 27,24 11,44| 14,31 25,11 17,501 17,50| 35,15 25,64 20,36 27,65| 20,48 19,20 19,31 12,34 11,31 11,38 20,35 11,58 18,87 10,10 10,86 10,94 21,94 29,92 18,75 10,39 10,71 26,84 12,40 14,48 25,45 17,85 17,28| 33,37 25,341 20,24| 27,26 20,23 19,86| 19,23 16,59 14,50 16,96| 13,83 13,83 14,17 13,65 13,08 12,75 12,15 13,14 16,73J 11,76 13,04 11,71 14,54 16,27 12,23 12,58 13,85 13,65 17,37 20,02 10,76 13,56 16,96 14,88 13,83 13,83 13,89 10,12 12,07 10,92 12,14J 15,17 15,26 20,42 16,17 14,47i 17,13 13,54| 13,23 14,03 13,63 11,86 11,69 11,51 12,33 15,96 10,55 12,96 11,52 14,54 16,17 11,83 13,44 13,23 12,55 17,17 20,63| 10,86 13,27 16,81 15,35 10,90 13,21 12,99 9,96 12,12 11,08| 11,99 14,59| 15,40| 20,11 14,53 12,14 4,98 9,56 4,46 12,46 13,94 13,97 9,58 14,88 11,84 11,84. 13,00 13,07 14,10 11,87 7,60 13,00 6,64 12,71 14,20 15,77 10,18 15,07 9,94 12,74" 12,27| 12,55 13,41 6.17/6.88 10,40 8,31 8,80^ PS||P^P^R|SS<3S BM 1? WWWWWtd | |WWWtHWW s wwooowowwooowwwwwwwwwwwwwowww w 3 wtawBs. w o o o m woowwwwnwwwwwwwwl www 8 s BBBBBBWBB) I HHWtaWtaOWtaWWBtdtBWWWH I I I 1 I I I I I 1 I I I wwwwtatawlw»wtataaw;w s ta ta w ta r ta o w ta ta ta o ta I I III I 3 I I I I I I I I I I I I I I I Ig I I I I I I l I I I I I I I w o o ta ta •— O O O i— O t-- h- i--h- i i r g s i im / i i i i i i i O tO Ul S. & tO Ul tO O) vO -q ^ Ul H 40 Q\ 00 H £ & VP -*1 tO H- Q\ £ U ooaaui^o\^^o\yiaaauiuiuiovuiuiyiui N^tOMU)H^)Q^00UtOH|^slU0HU(J0^^ C H 0\UOUU)H»0\yQ»tJ0&»asl»H^Ul 000\UIU1»(^0\|^0^0\UIO\0\U1UIU1U10\U1U1U1U1 g^«HUlHQ0\OUld0HHVOl^UlCOHUl]i^tO Ul w fr Q\ 00 O ON tOiH^U)Ul»CHVOMtOO)^^ Ul p\ Os fr rf* O H- 0\ w oo a " tO<1000WvOO\Oi04*^ v» ^ w w w yislH^HHHO\a*^ ^ 00 H- h- ON 00 rfk m o\ yi ^ ^- ^ w U)Uiui*u^ON^uiui^aaaui»t» WvO^UlWv]MtOO\00-qO\tO aooowoonaioowuiow V) *^ ^ ^ ^ ^ ^^to^uitoui^iui W0000OHO\^H I I ON^^^OO^yO^OOO^UlOO^^i 0», a to o h i^ q\ O O Q\ Q\ I I S I I Oi *- H* 0\ H ^ w o •— o o H^ H* Q H^ O «tO«»^^00^ Ul U H Ul O Ul 1^ O) O Q\ O -»l ifr, Qv O 00 ^1 W toiooto©voo\oo©o»H-H-to*-i**-otopioio p^K)H\O^^OUiaHUlOWt0^00!O C0UI^00^»S^Ul^Ht0H^U) p ooyi V* 4^ tO a «• I v» O I ri t M tO M 5 8 I 1 I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I Ul H^ ^1 II I I I I I I I I I I I I I IMWMmMWMmMMHWM wwwwwwwwnwnnowonwwwwwwwwwwonwww w tdwwwwbdwwww WWMWWWWWMWWWWWWMbdWWOWWWWWWWOWW W MMMMtdWWWWMWMMWWOWO WWtdWWbdtdWWW |/OWWWWMWWWMWWMMWMMMJM I W Utul I bdWWtóbdWbdbdwwwwwww| wWtdWbdww| I I I bd w n I I I I W I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I tn I I I I I I I I I I wnnnwMww«wwwnwwnnwwwnww w wwmwwHW|wwmrnl I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I107 215 27 Numer przykladu XCVIII XCIX c Cl CII CIII CIV BH E A E E E E E BOT E E E E E A E BPM E A E A A A B GDM E E E C C B B (Erysiphe polygoni) na roslinach bobu (var. DwarfHort.), zaraza ziemniaczana pomidorów (Phytophcora infestans) 1B na sadzonkach pomidorów, zaraza ryzowa (Piricalaria oryzae) na roslinach ryza, maczntak rzekomy winorosli (Plasmopora viticola) na sadzonkach winorosli, plamistosc siatkowa jeczmienia (Helminthosporium teres) na roslinach jeczmienia, rdza lisci pszenicy (Pu^inia recondita) na a1 roslinach pszenicy i rdza zdzolowa brunatna pszenicy (Puccinia graminis 1 sp. tritici) na roslinach psz:aicy.Przy ocenie wlasciwosci grzybobójczych omawanych zwiazków, ich soli addycyjnych z k bisami i konpleksów z solami metali stosuje sie wymienione ponizej metody 2S badania.Przy ocenie wlasciwosci grzybobójczych zwiazków przeciwko Botrytis cinerea stosuje sie nastepujaca metode: rosliny bobu przycina sie do wysokosci okolo 10,2—12,7 ¦' cm na24godziny przed zastosowaniemzwiazku chemicznego 39 po czym spryskuje sie srodkiem chemicznym, tak by ciecz splywala i pozostawia sie do wyschniecia. Nastepnie rosliny szczepi sie Botrytis cinerea i inkubuje w wilgotnym otocze¬ niu przez 66 godzin w temperaturze 24—29,5 °C. Zmiany patologiczne roslin ocenia sie po 66—-68 godzinach od 35 szczepienia.Przy ocenie wlasciwosci grzybobójczych zwiazków przeciwko Erysiphe polygoni stosuje sie nastepujacametode: rosliny fasoli (var. Dwarf Hort.) na 24 godziny przed zastosowaniem srodka chemicznego przerzedza sie tak, aby *o na jedna doniczke przypadaly dwie rosliny. Na lisciach tej fasoli hoduje sie Erysiphe polygoni przez 23—21 dni w warunkach cieplarni. Zarodniki zbiera sie przez dodaniedo jonizowanej wody, zawierajacej 0,05 ml Tweenu.80 na 500 mlwody, do sloja zawierajacego odcietelisciefasolizakizonej 45 plesnia. Zarodniki oddziela sie od powierzchni lisci przez wstrzasanie sloja. Otrzymana zawiesine saczy sie przez gize w celu usuniecia resztek roslin i doprowadza stezenie za¬ rodników do wartosci 2—2,5 X 10* zarodników na ml.Rosliny fasoli szczepi sie otrzymanym inoculum przez 50 natryskiwanie lisci i lodyg do chwili, gdy na roslinach powstanie widoczna blonka. Zaszczepione rosliny przetrzy¬ muje sie w cieplarnianych warunkach. Porównanie z rosli¬ nami leczonymi przeprowadza sie po 8—10 dliach od chwili zaszczepienia. Typowymi objawami ma.cz niaka wlasciwego 55 roslin straczkowych sa okragle, biale klaczki grzybni (ówoc- niki) na powierzchni lisci.Przy ocenie wlasciwosci grzybobójczych zwiazków prze¬ ciwko Phytophtora infestans stosuje sie nastepujaca zasade: sadzonki pomidorów spryskuje sie zawiesina poddawanych 63 badinro zwiazków o odpowiednim stezeniu tak, aby ciecz splywala. Spryskane rosliny pozostawia sie do wyschniecia, a nastepnie szczepi zawiesine zarodników Phytophrora infestans. Rosliny poddaje sie inkubacji przy wzglednej wilgotnosci powietrza wynoszacej 100% w temperaturze 15 28 TablicaV (ciag dalszy) TLB E — B | E . E B E RB B E 3 A A — - A WSR — — — A A E A WLR E A E — — — — 15,6—16,7 °Cprzezokolo 40godzin,a nastepnie w warunkach cieplarnianych przez 5 lub 6 dni, po czym przeprowadza sie porównanie z roslinami leczonymi.Przy ocenie wlasciwosci grzybobójczych zwiazków prze¬ ciwko Piricalaria oryzae. stosuje sie nastepujaca metode: rosliny ryzu przecina sie do wysokosci okolo 12,7 cm na 21 godziny przed zastosowaniem zwiazku chemicznego.Rosliny spryskuje sie srodkiem chemicznym tak, aby ciecz splywala, p oz stawia sie do wyschniecia, szczepi Piricularia oryzae i utrzymujew wilgotnym srodowisku w temperaturze 24—29,5 °C przez 24 godziny. Nastepnie rosliny przecho¬ wuje sie w warunkach cieplarnianych przez 7—8 dni, po czym przeprowadza sie ocene choroby.Przy ocenie wlasciwosci grzybobójczych zwiazków prze¬ ciwko Plasmopora viticola stosuje sie nastepujaca metode: sadzonki winorosli spryskuje sie zawiesina poddawanego badaniu srodka wedlug wynalazku o odpowiednim stezeniu tak, aby ciecz splywala, po czym pozostawia sie do wyschnie¬ cia i szczepi zawiesine zarodników Plasmopora yiticola.Zaszczepione rosliny inkubuje sie W wilgotnym srodowisku w temperaturze 18,3—21,1 °C przez 48 godzin, nastepnie przechowujesie je na swietleprzez 4 dni i powtórnie umiesz¬ cza w wilgotnym srodowisku w temperaturze 18,3—21,1 °C na 24 godziny, po czym oszacowuje sie wzrost grzyba.Przy ocenie wlasciwosci grzybobójczych zwiazków prze¬ ciwko Helminthosporium teres stosuje sie nastepujaca metode: rosliny jeczmienia przycina sie do wysokosci okolo 6,3 cm na 24 godziny przed zastosowaniem srodka, a naste¬ pnie spryskuje sie je srodkiem chemicznym tak, aby ciecz splywala i pozostawia do wyschniecia. Rosliny szczepi sie nastepnie Helminthosporium teres, inkubuje w wilgotnym srodowisku w temperaturze 24—26,7°C przez 24 godziny i przenosi do cieplarni (temperatura 21,1—24°C) na 6 do 7 dni, po czym przeprowadza sie ocene stopnia zwalczenia choroby.Ocene szerokiego spektrum dzialania zwiazków prze¬ prowadza sie przez zbadanie aktywnosci tych zwiazków przeciwko Puccinia recondita. Rosliny pszenicy przecina sie do wysokosci okolo 6,3 cm przed zastosowaniem zwiazku chemicznego w celu uzyskania jednakowej wysokosci roslin i ulatwienia szczepienia, po czym spryskuje sie je wyzej opisanym sposobem tak, aby ciecz splywala i suszy przed szczepieniem. Zaszczepione rosliny umieszcza sie w wilgotnym srodowisku w\temperaturze 21,1—24°G przez 24 godziny, a nastepnie umieszcza w cieplarni w tempera¬ turze 21,1^24°C na 6 do 8 dni, po czym bada sie pojawienie sie palm o barwie rdzy na powierzchni lisci.Przy przeprowadzaniu badania aktywnosci zwiazków przeciwko Puccinia graminis f. sp. tritici. 7-dniowe rosliny pszenicy (var Monon) przycina sie do wysokosci okolo 6,3 cm na 24 godziny przed zastosowaniem zwiazku, Sprys¬ kuje tak, aby ciecz splywala i suszy. Nastepnie rosliny107 215 29 szczepi sie przez naniesienie zawiesiny zarodników rdzy zdzblowej, zawierajacej minimum 2,5 x 105 zarodników na ml, w taki sposób, aby ciecz splywala. Po zaszczepieniu rosliny umieszcza sie w wilgotnym otoczeniu w tempera¬ turze okolo 20CC, lecz nie wyzej niz 30 °C. Po dwu ty¬ godniach dokonuje sie porównania roslin leczonych. Rdza zdzblowa pszenicy charakteryzuje sie ceglasto-czerwonymi zarodnikami o nieregularnych ksztaltach na lisciach i lody¬ gach sadzonek pszenicy.Wyniki opisanych badan aktywnosci arylocyjanoalkilo- i dwuarylocyjanoalkiloimidazoli, ich soli addycyjnych 2 kwasami oraz kompleksów z solami metali przedstawion o w tablicy VI, w której zastosowano nastepujace oznaczenia: BOT — szara plesn nalezacych do rodziny bobu (Botrytis cinerea) BPM — maczniak wlasciwy roslin straczkowych (Erysiphe polygoni) 10 15 30 TLB —zaraza ziemniaczana pomidorów (Photophtora infestans) RB — zaraza ryzowa (Piricularia oryzae) GDM= maczniak rzekomy winorosli (Plasmopora viticola) BH = plamistosc siatkowa jeczmienia (Helminthospo* rium teres) WLR = rdza lisci pszenicy (Puccinia recondita) WSR = rdza zdzblowa brunatna pszenicy (Puccinia graminis f. sp. tritici) Przy ocenie aktywnosci srodka grzybobójczego wedlug wynalazku stosuje sie nastepujacy uklad oznaczen: A = 97—100% chorób zwalczonych B = 90— 96% chorób zwalczonych C = 70— 89% chorób zwalczonych D = 50— 69% chorób zwalczonych E = mniej niz 50% chorób zwalczonych Tablica VI Aktywnosc grzybobójcza (stezenie 300 ppm) Numer przykladu ~* 1 "cv ~\ CVI CVII CVIII I ax j ex CXI • CXII CXIII CXIV cxv CXVI CXVII CXVIII CXIX cxx CXXI CXXII CXXIII CXXIV cxxv CXXVI CXXVII CXXVIII CXXIX cxxx CXXXI CXXXII CXXXIII CXXXIV cxxxv CXXXVI CXXXVII CXXXVIII CXXXIX CXL CXLI | CXVII CXLIII | CXLIV BH 2 a i E A A A E E E A E ~\ A — A A A A E E i E E A «— E A A A A E A E C E A A B C A i A E B BOT 3 c E B E D C E C B C E E A B B E E C C B E C — E A E A E E C E A A A E B E . E E C 1 B BPM 4 ~ A J A 1 A A A A A E A A A A A A A A A 1 E A A E A — A A E A A A • A E A E A A A A A % E A 1 A GDM *~5 E 1 B B B B E E E E E B E E B B B B E E E 1 C E E — B E E B .B B ¦ E E E E C E E E B A A RB *~ i i B A — E — — — — .— E ¦ E — E A A B E — — i B , — — — E B B B . B A B B — — A — B E B V B [ — TLB 7 i i E E B B 1 E E E E E E C E E B E ¦ E E E E A E E — E i E B E E E B E E B E E E E A B 1 E WLR 8 • A A A A A — — . — — — E A — A C E A — — — — — — — A E E E C E E B — — — — — E E A | — WSR 9 B — — 1 — — A A E A A — — E — — — — E C C B E E — — — — ! — — — — — B B A E E — 1 — I — 1 C 1107 215 31 32 Tablica~VI (ciag dalszy) 1 1 CXLV CXlVI CXLVII CXLVIII CXLIX -CL CLI CMI CLIII CLIV CLV CLVI CLVII CLvni CLIX CLX CLXI 2 .A E E E E E E E E C ' C E E A A A E 3^ A A B E E E B E E E B E E B A B E 1 4 A A A A E E E E A A A E E A A A E | 5 ~~ B C C B B B B B A C* C E E A B A E 1 * B: — — — A B B B ¦ .E — — A E A A A i E 7 B B / E B B E E E E C E E E E B E E 1 « A — — E * C E E — —' — — — A B B E * 1 — B E — 1 E j '— — — E C A E E — " — — — | Zwiazki aralkiloimidazolowe oraz ich kompleksy z solami metali sa przydatne jako substancje czynne srodka grzybo¬ bójczego, stosowanego w rolnictwie na przyklad do nasion, gleby lub ulistnienia, jako zwiazki czyste lub czystosci technicznej w postaci roztworów lub po nadaniu im odpo¬ wiedniej formy. Zazwyczaj zwiazki stosuje sie wftaz z odpo¬ wiednim srodkiem lub w odpowiedniej formie, tak by nada¬ waly sie do rozsiewania jako srodki grzybobójcze, na przyklad w formie zwilzalnych proszków, koncentratów zdolnych do tworzenia emulsji, pylów, granulek, aerozoli lub cieklych koncentratów o charakterze emulsji. Zwiazki o takich formach moga zawierac srodki wypelniajace w postaci plynu lub stalego nosnika, a w razie potrzeby takze odpowiednie srodki powierzchniowo czynne. Zazwy¬ czaj korzystne-jest, zwlaszcza w przypadku preparatów sluzacych do spryskiwania ulistnienia, gdy zawieraja one srodki pomocnicze, takie jak srodki zwilzajace, srodki polepszajace rozlewnosc, srodki dyspergujace, srodki zwiekszajace przyczepnosc, srodki zwiekszajace lepkosc i tym podobne, stosowane w rolnictwie. Takie srodki pomocnicze opisane sa w publikacji „Detergents and Emulsifiers Annual", John W. McCutcheon, Inc.Zazwyczaj omawiane zwiazki rozpuszcza sie w rozpusz¬ czalnikach takich, jak aceton, metanol, etanol, dwumetylo- formamid, pirydyna lub dwumstylosulfotlenek lub tym podobnych z dodatkiem wody. Stezenie roztworu wynosi 1—90%, korzystnie 5—50%.W celu 'otrzymania koncentratów zdolnych do tworzenia emulsji zwiazek rozpuszcza sie w odpowiednim rozpuszczal¬ niku organicznym lub w mieszaninie rozpuszczalników organicznych wraz ze srodkiem emulgujacym, dzieki które¬ mu osiaga sie dyspersje srodka grzybobójczego w wodzie.Stezenie substancji czynnej w koncentratach zdolnych do tworzenia emulsji wynosi zazwyczaj 10—93%, a w cieklych koncentratach o charakterze emulsji do 75%.Zwilzalne proszki, nadajace sie do spryskiwania roslin, otrzymuje sie przez zmieszanie zwiazku z drobno sprosz¬ kowanym nosnikiem, takim jak glinki, nieorganiczne krzemiany i weglany oraz krzemionka i dodanie do otrzy¬ manej mieszaniny srodków zwilzajacych, srodków zwieksza¬ jacych przyczepnosc i/lub srodków dyspergujacych. Ste¬ zenie skladników czynnyeh.w takich preparatach wynosi zazwyczaj 20—98%, korzystnie 40—75%. Typowyproszek zwilzalny otrzymuje sie. przez zmieszanie 50 czesci 1- [0- 30 35 40 45 50 55 60 61 - (2,4-dwuchlorofenylo) -heksylo] -imidazolu, 45 czesci syn^ tetycznego, otrzymanego przez wytracenie, uwodnionego dwutlenku krzemu, znajdujacego sie w handlu pod nazwa Hi-SilR4 i 5 czesci lingosulfonianu sodowego (Marasperse1* N-22). W innym preparacie tego typu zamiast dwutlenku krzemu Hi-Sil stosuje sie- glinke kaolinowa (Barden), a w jeszcze innym 25% dwutlenku krzemu Hi-Sil zastepuje sie syntetycznym glinokrzemianem sodowym, znajdujacym sie w handlu pod nazwa ZeolexR 7.Pyly otrzymuje sie przez zmieszanie aralkiloimidazolu lub jegokompleksu z sola metalu z subtelnie sproszkowanym obojetnym cialem stalym o charakterze organicznym lub nieorganicznym, takim jak maczki botaniczne, krzemionki, krzemiany, weglany i glinki. Dogodna metoda otrzymywa¬ nia pylu jest rozcienczanie zwilzalnego proszku subtelnie rozdrobnionym nosnikiem. Zazwyczaj wytwarza sie pyly stezone, zawierajace 20—80% czynnego skladnika, które nastepnie rozciencza sie do uzyskania stezenia uzytecznego, * wynoszacego 1—10%.Zwiazki aralkiloimidazolowe oraz ich kompleksy z solami metali mozna stosowac pod postacia zazwyczaj uzywanych grzybobójczych srodków do spryskiwania i opylania na przyklad do hydraulicznego spryskiwania wielkoojetosciowe- go, do spryskiwania maloobjetosciowego, do spryskiwania pneumatycznego, do lotniczego spryskiwania lub opylania.Rozcienczenie i ilosc nanoszonej substancji zaleza od ro¬ dzaju stosowanego sprzetu, metody nanoszenia i zwalczanej choroby, lecz zazwyczaj korzystna ilosc efektywna wynosi okolo 0,113—56,7 k/ha substancji czynnej.Przy stosowaniu zwiazków do zaprawiania ziarna ilosci zwiazku nanoszonego na ziarna, wynosi zazwyczaj 0,6 g — 1230 g na 100 kg ziarna. Przy wsiewaniu zwiazków do gleby lub nanoszeniu na powierzchnie gleby stosuje sie zazwyczaj 0,113—56,7 kg czynnego skladnika na hektar. Przy nanosze- szeniu na ulistnienie rosnacych roslin stosuje sie zazwyczaj 0,17—11,3 kg czynnego skladnika na hektar.Zwiazki wedfug wynalazku mozna stosowac z nastepuja¬ cymi srodkami grzybobójczymi: a) dwutiokarbaminiany i ich pochodne, takie jak: dwumetylodwutiokarbaminian zelazowy (ferbam), dwu- metylotiokarbaminian cynkowy (ziram), etyleno-bis-dwu- tiokarbaminian manganowy (maneb) i jego produkt koordy¬ nacji z jonem cynkowym (moncozeb), etyleno-bis-dwu- tiokarbaminian cynkowy (zineb), propyleno-bis-dwutiokar-107 215 33 fcaminian cynkowy (propineb), metylodwutiokarbaminian sodowy (metham), dwusiarczek cztero-metylotiuramowy (thiram) i 3,5-dwu-metylo-l,3,5-2H-czterowodorotiadwu- azyno-2-tion (dazomet); ¦ ^ b) pochodne nitroifenolu, takie jak: krotonian dwunitro-(2-metyloheptylo)-fenylu (dinocap) 2 -IIrzed-butylo-4,5-dwiiiitrofenylo-3,3-dwumetylokrotoniin (binapacryl) i weglan 2-IIrzed-butylo-4,6-dwunitrofenyluj c) zwiazki heterocykliczne, takie jak: N-txójchlorometylot:oczterowodoroftalimid (captan), N-trójchlorometylotioftalimid (folpet), octan2-heptadecylo -2-imidazoliny (glyodin), 2-oktyloizot'azolon-3, 2,4-dwuchloro-6-(o-chlproanilino)-s-triazyna, ftalimidofosforotiolan dwuetylowy, 4-butylo-l,2,4,-trójazol, 5-amino-l-(bis) dwumetyloamino (fos£nylo)-3-fenylo-l, 2,4-trójazol, 5-etoksy-3-trójchlorometylo-l,2,4-tiadiazol, 2, 3-dwuflyjano-l,4-dwutiaantrachinon (dithianon), 2-tio-l,3 -dwutjo (-4,5-b)-chinoksalina (thioquinox), metylokarba- minian (l-butylokarbamoilo)-2-benz:m;dazolu (benomyl), 3- (4-tiazolilo)-benzimidazol (thiabendazole), 4- (2-chlorpfenylohydrazono)-3-metylo-5iizoksazolon, 1-tlenek pirydyno-2-tiolu, siarczan 8-hydroksychinoliny, 2,3-dwuwodoro-5-karboksyanilIdo-6-metylo-l,4-oksatiino, 4,4-dwutlenek, 2,3-dwuwodoro-5-karboksanilido-6-metylo-l,4-oksatiina, a- (fenylo)-a- (2,4-dwuchlorofenylo)-5-pirymidynylometa- nol (triarimol), cis-N- [(l,lA2-czterochloroetylo)-ti^ -4-cyklohekseno-l,2 -dwukarboksymid, 3- [2- (3,5-dwumetylo-2-qksycykloheksylo) -2-hydroksylo] - -glutarimid (cycloheximide), kwas dehydrooctowy, N- [1*1,2,2-czterochloroetylotio (-3a, 4,.7, 7a-czterowodoro- ftalimid) captafol], 5-butylo-2-etyloamino -4-hydroksy -6-metylopirym'dyna (ethirimol), octan 4-cyklododecylo-2,6-dwumetylomorfoliny (dodemor- ph) i 6-metylo-2-keto-l,3-dwutiolo-(4,5-h)-chinoksalina (auinomethionate). d) rózne chlorowcowane srodki grzybobójcze, takie jak: czterochloro-p-benzochinon (chloroanil), 2,3-dwuchloro-l,4-naftochinon (dichlone), 1,4-dwuchloro-2,5-dwumetoksybenzen (chloroneb), kwas 3,5,6-trójchloro-anyzowy (tricamba),' 2,4,5,6-czterochloroizoftalonitryl (TCPN), 2,6-dwuchloro-4-nitroanilina (dicloran), 2-chloro-l-nitropropan, polichloronitrobenzeny, takie jak: *pieciochloro-iitrobenzen (PCNB) i czterofluorodwuchloroaceton; e) antybiotyki o dzialaniu grzybobójczym, takie jak: gryzeofulwina, kasugamycyna i streptomycyna; f) srodki grzybobójcze na baziemiedzi,takiejak : tlenek miedzlawy zasadowy chlorek miedziowy, zasadowy weglan miedziowy naftenian miedziowy, i ciecz bordoska; oraz g) rózne srodki grzybobójcze, takiejak: dwufenyl, octan dodecyloguenidyny (dodine), octan fenyiorteciowy, 34 N-etylortecio-1,2,3,6- czterowodoro -3,6-endometano-3,4,5, 6,7,7-szesciochloroftalim»d, mleczan fenylorteciomonoetanoloamoniowy, sulfonianp-dwumetyloaminóbenzenodwuazo-sodowy, 5 izotiocyjanian metylu, 1-tiocyjano-2,4-dwunitrobenzen, 1-fenylotiosemikarbezyd, zwiazki zawierajace n'k:el, cyjanamd wapnia, 10 siarczek wapniowy siarka i 1,2-bis (3-metoksykarbonylo-2-tiouroidobenzen (thiopha- nate-methyl), Zwiazki oraz ich kompleksy z solami metali stosuje 15 sie korzystnie róznymi sposobami. Poniewaz zwiazki kon- pleksowe z solami metali wykazuja wlasciwe im dzialanie ogólnoustrojowe i aktywnosc grzybobójcza o szerokim spektrum dzialania, mozna je stosowac podczas przecho¬ wywania ziarna zbóz, w sadach owocowych i ogrodach 20 jako srodki grzybobójcze oraz w innych dziedzinach rolnic¬ twa i ogrodnictwa.Zastr zez enia patentowe 1. Srodek grzybobójczy, zawierajacy substancje czynna 25 oraz nosnik, nadajacy sie do stosowania w preparacie nisz¬ czacym zywe ustroje w postaci zwilzalnego proszku, kon¬ centratu zdolnego do tworzenia emulsji, pylu, granulatu aerozolu lub cieklego koncentratu o charakterze emulsji znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera 30 0,000001—99% wagowych pochodnej imidazolu o wzorze 1, w którym Z oznacza grupe fenylowa ewentualnie podsta¬ wiona najwyzej trzema podstawnikami, z których kazdy niezaleznie od pozostalych oznacza atom fluoru, chloru, bromu lub jodu, grupe nitrowa, cyjanowa, metoksylowa, 35 etoksylowa, alkilowa o 1—4 atomach wegla, aminowa lub metyloto, grupe »naftylowa, dwufenylowa, pirydylowa, indolllowa, tienylowa, benzDdioksanylowa, acetonaftylowa lab indaaylowa, R1 oziacza atom wodoru, grupe alkilowa o 1—20 atomach wegla, cykloalkilowa o 3—8 atomach 40 wegla, a'.kenylowa o 2—12 atomach wegla, cykloalkenylowa o 5—8 atomach wegla, alk*nylowa o 3—6 atomach wegla lub aryloalkilowa o 7—11 atomach wegla, ewentualnie podstawione najwyzej trzema podstawnikami, z których kazdy .niezaleznie od pozostalych oznacza atom fluoru, 45 chloru, bromu lub jodu, grupe nitrowa, cyjanowa, metoksy¬ lowa, etoksylowa, alkilowa o 1—4 atomach wegla, aminowa lub metylotio, R2 oznacza grupe alkilowa o l—20 atomach wegla, cykloalkilowa o 3*—8 atomach wegla, alkenylowa o 2—12 atomach wegla, cykloalkenylowa o 5—8 atoniach 50 wegla, alkinylowa o 3—6 atomach wegla, aryloalkilowa o 7—11 atomach wegla lub fenylowa, albo grupe arylo¬ alkilowa o 7—11 atomach wegla lub fenylowa, albo grupe aryloalkilowa o 7—11 atomach wegla lub fenylowa podsta¬ wione najwyzej trzema podstawnikami) z którychkazdy nie- 55 zaleznie od pozostalych oznacza atom fluoru, chloru, bromu lub jodu, grupe nitrowa, cyjanowa, metoksylowa, etoksylowa, alkilowa o 3 lub 4 atomach wegla, aminowa lub metylotio, przy czym Z i R2 moga tworzyc razem grupe o wzorze 2, R3 i R4 oznaczaja niezaleznie od siebie atom 60 wodoru, grupe alkilowa o 1—20 atomach wegla, fenylowa, benzylowa lub fenyloetylowa, albo grupe fenylowa, benzy¬ lowa lub fenyloetylowa, ewentualnie podstawione najwyzej trzema podstawnikami, z których kazdy niezaleznie od pozostalych oznacza atom fluoru, chloru, bromu lub jodu, es K^PC nitrowa, cyjanowa, metoksylowa, etoksylowa, alki-107 215 35 Iowa o 1—-4 atomach wegla, aminowa lub mstylotio, albo razeni tworza grupe cykloalkilowa o 3—3 atomach wegla, A i B oznaczaja dwuwartosciowe grupy alkilenowe o 1—5 atoniach wegla, X oznacza atom chlorowca, grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla lub grupe nitrowa, a oznacza liczbe 5 0—2, n oznacza liczbe 0 lub 1, a n' oznacza liczbe 0 hlbU, przy czym w przypadku, gdy Z tznacza niepodstawiona grupe fenylowa, a R1, R3 i R4 oznaczaja atomy wodoru, to R2 oznacza grupe alkilowa o 4—20 atomach wegla, cykloalkilowa o 3—3 atomach wegla, alkenylowa o 2—12 10 atomach wegla, cykloalkenylowa o 5—3 atomach wegla, alkinylowa o 3—6 atomach wegla, aryloalkilowa o 7—11 atomach wegla lub fenylowa, albo grupe aryloalkilowa 0 7—11 atomach wegla lub fenylowa ewentualnie podsta¬ wione najwyzej trzema podstaw likami, z ktrych kazdy 15 niezaleznie od pozostalych oznacza atom fluoru, chloru, bromu lub jodu, grupe nitrowa, cyjanowa, metoksylowa, etoksylowa, alkilowa o 3 lub 4 atonuch wegla, aminowa lub metylotio, ewentualnie w postaci dDpuszczalnych do stosowania w rolnictwie soli addycyjnych zwiazku o wzorze 21 1 z kwasami, albo jego zwiazków kompleksowych z sola metalu o wzorze MV, w którym M oznacza kation metalu a Y oznacza anion. 2* srodek grzybobójczy zawierajacy substancje czynna oraz nosnik, nadajacy sie do stosowania w preparacie 25 niszczacym iywe ustroje w postaci zwilzalnego proszku, koncentratu zdolnego do tworzenia emulsji, pylu, granulatu aerozolu lub cieklego koncentratu o charakterze emulsji znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera 0,000001—99% wagowychpochodnej imidazolu o wzorze 1, 3« 36 w którym Z oznacza grupe fenylowa ewentualnie podstawio¬ na najwyzej trzema podstawnikami, takimi jak atom fluoru, chloru, bromu lub jodu, grupa nitrowa, cyjanowa, meto¬ ksylowa, etoksylowa, alkilowa o 1—4 atomach wegla lub grupa naftylowa, R1 oznacza grupe cyjanowa, R2 oznacza grupe alkilowa o 1—20, cykloalkilowa o 3—3 atomach wegla, cykloalkenylowa o 5—3 atomach wegla, alkenylowa o 3—5 atomach wegla, alkinylowa o 3—6 atomach wegla, pirydylowa, pirymidylowa, fenylowa, benzylowa lub feny¬ loetylowa albo fenylowa, benzylowa lub fenyloetylowa podstawiona najwyzej trzema podstawnikami, z których kazdy niezaleznie od pozostalych oznacza atom fluoru* chloru, bromu lub jodu, grupe nitrowa, cyjanowa, metoksy¬ lowa, etoksylowa, metylowa, etylowa lub trójchlorowco- metylowa, R3 i R4 oznaczaja niezaleznie od siebie atom wodoru, grupe alkilowa o 1—20 atomach wegla, fenylowa, benzylowa lub fenyloetylowa albo fenylowa, benzylowa lub fenyloetylowa ewentualnie podstawiona najwyzej trzema podstawnikami, z których kazdy niezaleznie od pozostalych oznacza atom fluoru, chloru, bromu lub jodu, grupe nitrowa, cyjanowa, metoksylowa, etoksylowa, mety¬ lowa lub etylowa albo R3 i R4 tworza razem grupe cyklo¬ alkilowa o 4—3 atomach wegla, A i B oznaczaja dwuwartos¬ ciowe grupy alkilenowe o 1—5 atomach wegla, X oznacza grupe metylowa, atom chlorowca lub grupe nitrowa, a oznacza liczbe 0—2, n oznacza liczbe 0 lub 1, a n' oznacza 0 lub 1, ewentualnie w postaci dopuszczalnych do stosowa¬ nia w rolnictwie soli addycyjnych zwiazku o wzorze 1 z kwasami.R' Rs z-c-H-C-(B)n<-rQ-(x)a R R< IfllzOr t H/zOr 2 R1 R2 Z-C-Wn-C-(B)n-W I I R2 RA Wzór 4 RT R5 Z-C-^n-C-(B)n,-l{j^(X)a R2 d4 R4 •MY' Jm H/Zór 3107 215 F HN Z-Wn-C-(B)n-r{^(X)a-MY R' mor 5 mór 6 lVzór 7 H Wzór 8 olo /Vztf/~ g OTO izo-C3H7-<^CH3 izo-CjH,-^ D^- Wzór 12 CH3-^g^ CH3 /Y CH,-<( Wztfr /£ CK (H /Vz ca / CK WZ0r 17 oT(3 Wzór W Wzór 19 Wz®r 10 ft/z&r 11107 215 Wzór 20 R3 9N T ^=N Z-C-(CH2)a-C-(CH2)b-N^-Wc-M; R2 R4 Wzor 21 mór 22 iNzór 23 Wzór 24 iMzor 25 -CH2--a -ch2ch2^Kf Wzór 26 h/zór 27 -cHrfoTó] Wzór 28 LZG Z- Cena 45 il PL