Przedmiotem wynalazku niniejszego jest wyciagarka dla rur, cial rurowych i innych dlugich czesci ciagnionych, w któ¬ rych stosuje sie rdzen wyciagowy, prowa¬ dzony osobno lub jednoczesnie ze swym trzonem zapomoca specjalnych prowadnic.Dotychczas rdzen i trzon prowadzono za¬ pomoca przesuwajacych sie wzdluz pro¬ wadnic, które byly w dowolny sposób przesuwane w podstawie maszyny podczas ruchu rdzenia tam i zpowrotem. Jak wy¬ kazaly doswiadczenia te czesci prowadni¬ cze sa (przyczyna powstawania przeszkód w pracy urzadzenia, przyczem podlegaja scieraniu sie, a takze same powoduja scie¬ ranie podstawy maszyny, sluzacej do ich prowadzenia. Oprócz tego przy takiem u- rzadzeniu zuzywa sie niepotrzebnie duzo energji, wskutek ciaglego przesuwania tam i zpowrotem ciezkich Czesci prowadni¬ czych, gdyz ma sie tutaj do czynienia z ciaglem przyspieszaniem i hamowaniem poruszajacych sie nias o wadze kilkuset kilogramów.Proponowano juz stosowac prowadze¬ nie rdzenia i trzonu rdzeniowego zapomo¬ ca urzadzen wyciagowych, sluzacych do podobnego celu. Propozycja ta jednak w praktyce dala wyniki ujemne, gdyz po¬ wstajace przy pracy tych urzadzen tarcie slizgowe zuzywa duzo energji, przyczem powstaja zatrzymania i przeszkody w pra¬ cy tych urzadzen, poniewaz najmniejsze nawet zanieczyszczenie prowadnicy, unik¬ niecie czego jest prawie niemozliwe, wy¬ woluje zatrzymywanie trzpienia i drazka trzpieniowego. Oprócz tego trzpien i dra¬ zek trzpieniowy sa malo dostepne i, bedacprawic <&tfcówictó tifetóftiete, nie moga byc latwo nadzorowane. * NtfjwleJbsza jednakze wada tego sposo¬ bu wykonania urzadzenia, która go czyni bezuzytecznym dla wiekszosci wyciagarek, polega na tern, ze wob^c osloniecia trzpie¬ nia w podstawie prowadnicy wykluczona jest moznosc zastosowania jakiegokolwiek chlodzenia. Okolicznosc ta jest powodem, iz sposób ten nie zostal zastosowany w praktyce, nktSmiast popf^estawano na u- zywaniu znanych czesci prowadniczych o ruchu miejscowym, które posiadaja wszyst¬ kie powyzej wspominiaaae wady.Wynalazek niniejszy usuwa wyzej wy- iSi^TiJóne niedogodnosci wychodzac z tego zalozenia,, ze w tego rodzaju wyciagar¬ kach narezy unikac stosowania tarcia slizgowego oraz poruszajacych sie tam i zpowrotem czesci prowadniczych, zaste¬ pujac je w miare moznosci prowadnicami umiejscowionemi, nie zmniejszajac jedno¬ czesnie latwosci ddstepu do trzpieni oraz jego chlodzenia.Na tych zasadach moga byc wykonane urzadzenia, które maja wartosc z tego wzgledu, ze moga byc zastosowane do róz¬ nego #ódzajii Wyciagarek po ich czescio¬ wej pfiserobteniu. Wynalazek dazy do bu- &6vlf 'WrJ^Ciagarek, w których ftioga byc za- stos&wane nip. stale prowadnice rolkowe dla trzpienia i trzonu.Wispotanfi&fca poczatkowo grupa od- nMafl Wyfcón&nict "Wynalazku przedstawk*- Uh jest n& fig, i i 2. Ciala prowadnicze trzpienia i trzonu wykonane sa jako Waha¬ dlowe czesci a, które otaczaja czesciowo trzpien c i trzon d zapoitioca rolek pro¬ wadniczych b i same sa prowadzone z bo¬ ków w odpowiedni sposób W lozysku wy- Ciagaffei, wskutek czego moga posiadac óiic takze boczne naprezenia, wywolywane przez topien i trzon. Zaniiast tych czesci pt&W4idtift£zfifoi przedstawionych w jed- itóf grtfjptóf tóiozraa zastosowac Wiecej gtiip W f&ttygfc {flssztzyztócfa. Spdsób dziala¬ nia nowej wyciagarki jest przedlstawiony na fig. 2. Wglebienie e na podstawie trzo¬ nu umozliwia przy pracy trzonu wahanie czesci prowadniczych nad ich polozeniem srodkowem, wskutek czego oswobadzaja one droge dla zebatki /. Przy wstecznym ruchu trzonu czesci prowadnicze moga zpowrotem przechodzic przez wyciecie w podstawie trzonu do swego pierwotnego polozenia prowadniczego.Na fig. 3 i 4 przedstawione sa inne od¬ miany wykonania przedmiotu wynalazku, w których dzieki szczególnemu nadaniu ksztaltu i wymiarów poprzecznemu prze¬ krojowi drazka zebatego / umozliwia sie sti&S&mzBi€ tffi^jis^w&Myeh retefc pro¬ wadniczych g, najprostszej konstrukcji.Jak wykazuja fig. 1 i 2 jest ifiozliwe i cza¬ sami korzystne jednoczesne stosowanie obok siebie obydwóch odmian wykonania wynalazku, czyli wahadlowo osadzonych czesci prowadniczych a i umiejscowionych rolek prowadniczych g.Dzialanie tego rodzaju wyciagarki po¬ zwala na usuniecie ciezkich ruchomych czesci prowadniczych i wywolywanych przez nie nadzwyczajnych naprezen na uderzenia calej wyciagarki, uiihozHwia sto¬ sowanie tarcia rolkowego zamiast dotych¬ czasowego tarcia slizgowego oraz daje oszczednosc na sile i duze zaoszczedzenie narzedzi wyciagowych, zwieksza spraw¬ nosc pracy, pozwala na otrzymanie lep¬ szych wyrobów, poniewaz nie powitaja jttz tutaj wahania trzpieni wyciagowych, wy¬ wolywane przez dotychczasowe czesci pro¬ wadnicze i wreszcie umozliwia nadanie wiekszej szybkosci wyciagarce, co znacz¬ nie zwieksza jej sprawnosc na jednostke czasu.Wynalazek dotyczy równiez któych odmian wykonania. Prowadzenie trzpienia i trzonu w tych dalszych odmianach Wy¬ konania wyciagarki odbywa sie juz nie za- pomoca czesci prowadniczych przesttWa- nych wzdluz, w jakikolwiekbadz dowolny — 2 —sposób, w lozysku wyciagarki, lecz przy pomocy umiejscowionych czesci prowad¬ niczych. Podczas gdy w powyzej wspo¬ mnianych odmianach wykonania podstawa trzonu trzpienia wyciagowego polaczona jest z drazkiem zebatym, napedzajacym trzpien, lub podobne czesci, zapomoca po^ laczenia srubowego, zas czesci prowadni¬ cze, w celu oswobodzenia drogi drazkowi zebatemu, musza podczas pracy wyciagar¬ ki sie wahac, lub tez przy osadzonych na stale czesciach prowadniczych winien w tymze celu napedzajacy drazek zebaty po¬ siadac szczególny ksztalt przekroju po¬ przecznego oraz wymiary, to przy odmia¬ nach wykonania wedlug niniejszego wyna¬ lazku staje sie zbednem, przy stosowaniu umiejscowionych czesci prowadniczych, nadawanie szczególnego uksztaltowania drazkowi zebatemu, napedzajacemu trzpien wyciagowy. Jest to bardzo dogodne w tym przypadku, jezeli istniejace wyciagarki dawnego ukladu, lub tez nowe wyciagarki wypróbowanych juz konstrdkcyj, maja byc przebudowane wedlug niniejszego wyna¬ lazku.Wedlug wynalazku zapobiega sie ko¬ niecznosci nadawania, przy umiejscowio¬ nych czesciach prowadniczych, specjalnego ksztaltu drazkowi zebatemu w ten sposób, ze trzon wstawia sie lulb wsrulbowywuje nie do powierzchni czolowej drazka, lecz umieszcza sie trzon i trzpien w takiej odle¬ glosci od tej czesci maszyny, która go na¬ pedza, np, od drazka zebatego, drazka tlo¬ kowego, lancuchów bez konca i t. d,, ze ta czesc maszyny moze dzialac obok umiej¬ scowionych i sztywno osadzonych prowad¬ nic trzonu i trzpienia. Nadzwyczaj po¬ myslna i prosta odmiane wykonania osia¬ ga sie wtedy, jezeli podstawe trzonu umo- cowywuje sie w szponach, umieszczonych na koncach drazka zebatego, a których ksztalt i rozmiary dostosowywuje sie w ten sposób, azeby nie przeszkadzaly one swobodnemu ruchowi drazka, napedzaja¬ cego trzpien wyciagowy, po&tfedzy pro¬ wadnicami trzpienia 1 trzonu.Na fig, 5 i 6 przedstawiona jest nowa odmiana wykonania. Podstawa trzpienia zakleszczona jest tutaj pomiedzy szpona¬ mi h, znajdujacemi sie na koncu drazka napedowego i polaczonemi z nim zapomo¬ ca sworznia, za posrednictwem którego u- skutecznione jest jednoczesnie zakleszcze^ nie podstawy trzpienia. Trzon i ochwytu- jace go szpony mozna z korzyscia zaopa- trzec w zlobki i w celu bandziej pewnego osadzenia trzpienia wyciagowego w szpo¬ nach. Jak to jest uwidocznione na fig, 6 drazek wyciagowy moze podczas pracy wyciagarki przechodzic bez przeszkód pod umieszezonemi zboku czesciami prowadni- czemi g, umiejscowionemi i osadzonemi na stale.Wynalazek dotyczy takze grupy od¬ mian wykonania nowych rodzajów wycia¬ garek, w których umozliwiona jest praca z wymiana trzpieni wyciagowych. Przy te¬ go rodzaju pracy urzadzenie zaopatruje sie w wieksza ilosc trzpieni wyciagowych, przeprowadzajac je przez wyciagarke.Ochladzanie trzpieni odbywa sie w tym przypadku podczas obiegu nie w samej wyciagarce, lecz z zewnatrz tej ostatniej.W tym celu mozna przy obiegu kolowym trzpieni wlaczyc tak zwana chlodnie, wzdluz której tocza sie trzpienie, .podle¬ gajac chlodzacemu dzialaniu powietrza atmosferycznego lub osobnego strumienia powietrznego.Wedlug wynalazku mozna powyzej o- pisane rodzaje wyciagarek zastosowac do tego szczególnego sposobu pracy, poniewaz czesci prowadnicze trzpienia, wzglednie trzonu, sa zazwyczaj przesuwane badz grupowo, badz tez pojedynczo, poprzecz¬ nie do podluznego kierunku wyciagarki.Umozliwia sie w ten sposób bardzo latwa wymiane trzpienia lub trzonu, wzglednie obydwóch tych czesci zapomoca poprzecz¬ nego ich przemieszczania. Posuwanie ru- — 3 —chomych czesci prowadniczych wpoprzek moze sie odbywac badz osobno, badz ra¬ zem, np. zapomoca narzadów uruchomia¬ nych hydraulicznie. W ten1 sposób mozna podnosic lub opuszczac zawieszone waha¬ dlowe opisane powyzej czesci prowadni¬ cze wedlug fig, 1, 2, 7, 8, 11, 15.Na rysunku uwidoczniony jest przy¬ klad wykonania przelsuwania dolnych cze¬ sci prowadniczych, przedstawionych na fig. 1 i 2, jako umiejscowionych (porównaj fig. 7—9). Na tych figurach litera k ozna¬ czone sa hydrauliczne walce, których drazki tlokowe sa utrzymywane zapomoca czesci prowadniczych /. Fig. 7 przedstawia wyciagaiike w chwili, kiedy swiezy trzpien wyciagowy nalozony jest na czesci pro¬ wadnicze / w ich dolnem polozeniu, aze¬ by przez podnoszenie tych czesci prowad¬ niczych / trzpien mógl byc doprowadzo¬ ny do polozenia roboczego (fig. 8).Zwlaszcza racjonalna odmiane wyko¬ nania tej grupy wyciagarek osiaga sie wte¬ dy, jezeli do narzadów napedowych dla wywolywania poprzecznego ruchu czesci prowadniczych wlaczyc samoczynnie sie zamykajace dzwignie przegubowe, jak to jest unaocznione w dwóch odmianach wy¬ konania na fig. 111, 13, 14.Ruch dzwigfni przegubowych moze byc wykonywany zapomoca napedu hydraulicz¬ nego. Mozna przytem wykonac taki uklad, ze kilka czesci prowadniczych przestawia sie jednoczesnie grupami zapomoca wspól¬ nego urzadzenia (fig. 11). Na fig. 10 przed¬ stawiona jest odmiana wyciagarki, której budowa jest w -zasadzie podobna do urza¬ dzenia przedstawionego na fig. 4, lecz u- mozliwia ona wymiane trzpienia przez przesuwanie jednej z czesci prowadniczych g np. przy pomocy walca k. Fig. 11 odpo¬ wiada przykladowi wykonania wedlug fig. 1 i 2 z ta tylko róznica, ze jedna z cze¬ sci cial prowadniczych wykonana jest w sposób, umozliwiajacy jej opuszczanie.Na fig, 12 przedstawiona jest schema¬ tycznie dalsza odmiana wykonania nowej wyciagarki, która jest prawie taka sama, jak konstrukcja wedlug fig. 3. Wskutek tego, ze czesci prowadnicze g umieszczone sa powyzej trzpienia calkowicie lub cze¬ sciowo na narzadach m, posiadajacych ksztalt skladalnych do góry pokryw, mo¬ ga one po podniesieniu narzadów m oswo- badzac droge dla umieszczenia swiezego drazka trzpieniowego, który po opuszcze¬ niu tych narzadów zostaje prowadzony przez te czesci prowadnicze. Czesci pro¬ wadnicze g moga byc utrzymywane w po¬ lozeniu roboczem zapomoca zaryglowywa- nia narzadów m. Fig. 12 przedstawia spo¬ sób w jaki mozna laczyc przymusowo u- rzadzenie ryglujace z urzadzenieni dzwi- gowem.We wszystkich odmianach wykonania nowej wyciagarfri, w których czesci pro¬ wadnicze sa osadzone wahadlowo i posia¬ daja rolki prowadnicze do trzpienia i trzo¬ nu, czesci te moga byc w ten sposób wyko¬ nane i posiadac 'takie wymiary, ze rolki prowadnicze beda sie stykac z ta czescia \ maszyny, która ich uruchomia, np. z draz¬ kiem zebatym, po której to czesci rolki te sie tocza. We wszystkich tych przypad¬ kach czesci prowadnicze moga posiadac wystajace nasadki n (fig. 15), które two¬ rza dodatkowe prowadnice dla trzpienia i trzonu.Osiaga sie prosty i niezawodny sposób pracy wyciagarki, jezeli trzpien i trzon sa prowadzone na ich dolnej stronie przez dno lozyska prowadniczego, które w tym celu moze byc zaopatrzone w odpowiedni podluzny zlobek. Prowadzenie górne i boczne moze sie odbywac w jeden z powy¬ zej opisanych sposobów. Fig. 15 przed¬ stawia wypróbowana konstrukcje, która nadaje sie wlasnie do zastosowania w tym przypadku. We wspomnianym ukladzie przedluzenie rolek prowadniczych ponizej trzonu i trzpienia wedlug fig. 15 nalezy zastapic powierzchnia dna lozyska wycia- — 4 —garki, W przypadku prowadzenia trzonu i trzpienia przez dno lozyska wyciagarki mozna wkladanie swiezych drazków trzpieniowych, przy wyzej wspomnianym sposobie pracy wyciagarki z wymiana tych drazków, umozliwic w ten sposób, ze dno wyciagarki wykonywa sie calkowicie lulb czesciowo opuszczajacetm isie lub skla- danetm wdól, przyczem jako urzadzenie przestawiajace moze byc zastosowane u- rzadzenie przedstawione na fig, 11, Powyzej zostaly opisane i uwidpcznio-. ne na rysunkach tylko niektóre przyklady wykonania wynalazku. Jest zrozumiale, ze mozna wytworzyc nowe odmiany wyko¬ nania wyciagarki, stosujac dowolne kom¬ binacje wspomnianych wyzej zasad, nie wychodzac jednakze poza ramy zakreslo¬ ne przez niniejszy wynalazek.Mozna takze wytwarzac takie czesci prowadnicze o malej wadze, które przy kazdym przebiegu pracy posiadaja ruch wahadlowy, przemieszczajac sie lub prze¬ suwajac wpoprzek, stosujac np, wytlacza¬ ne ciala wydrazone o cienkich sciankach, wykonane z metalu lekkiego lub innego.Osiaga isie w ten sposób prace wyciagarki bez uderzen i halasu. PL