PL103439B1 - Srodek regulujacy wzrost roslin - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest nowy srodek regu¬ lujacy wznost roslin zwlaszcza przyspieszajacy ich wzrost i nadajacy sie do stosowania w rolnic¬ twie.

Znane substa:icje regulujace wzrost roslin moz¬ na podzielic ma dwie grupy — substancje pocho¬ dzenia naturalnego i syntetycznego.

Do substancji przyspieszajacych wzrost roslin po¬ chodzenia naturalnego naleza: auksyna, gilbberre- ldna i cytochiinina, a substancja hamujaca wzrost roslin pochodzenia naturalnego jest opisany po raz pierwszy w 1965 r. przez R. Weglera w „Chemie der PflaJn'zenlsichutz — und1 Schaedlingsbekaemp- fungsmitteil" wydawnictwo Springera, Berlin, Hei¬ delberg, New York 1970, str. 399^29, kiwas a-bsci- sinowy.

F. W. Went zaobserwowal i opisal w 1928 r. w Rec. Ttaav. Bot. Neerl. 25 (1929), s, dzialanie auksy- ny 'wplywajace na wzrost roslin. Zwiazek ten w 1934 t. izolowal F. Kogi i zidentyfikowal jako kwas (J-indolilooctowy (Ber. dtsch. Ges. 1935 A, 16).

W rok pózniej ukazaly sie pierwsze publikacje, j mamn i F. Wilcoxon; Corttriib, Boyce Thomson Inst. 7(1935), 209 na temat kwasów fenylo- i a-naftylo- octowego, zwlaszcza ich nitryli i amMów oraz ich dzialania regulujacego wzrost roslin* ale o dzia¬ laniu chwastobójczym jeszcze nie wspomniano.

W latach 1941^1945 w wyniku prac badaczy an¬ gielskich, amerykanskich i niemieckich poznano kwasy fenoksyalkaino-fcarboksylowe i ich pochod¬ ne jako substancje dzialajace selektywnie chwa¬ stobójczo. Od tego czasu nastepuje gwaltowny wzrost stosowania tych zwiazków, które takze obecnie stanowia glówny skladnik wytwarzanych srodków chwastobójczych.

W ostatnich latach badano takze dzialanie nie¬ których soli na wzrost roslin. Znane sa, z opisu patentowego RFN nr 193&198, polifosforany i estry kwasu ortofosforowego, zwlaszcza ich mieszaniny, jako srodki przyspieszajace wzrost roslin. W opi¬ sie wskazano dzialanie przyspieszajace wzrost ro¬ slin blizej niezdefiniowanej mieszaniny polifosfo¬ ranów, oraz azotanu ceru i mieszaniny sklada¬ jacej sie z polifosforanów i azotanu ceru, jednakze w przykladzie wymieniono tylko sadzonki salaty glowiastej o ciezarze 0,1 g i buraka cukrowego 1,81 gramowego.

Dalszych informacja wymieniony opis nie za¬ wiera, a przede wszystkim nie wiadomo jakie zmiany wykazuje siewka przy dalszym rozwoju i jakie dzialanie ima srodek na rozwijajaca sie rosline. W opisie patentowym RFN nr 2 259 998 opisano srodek przyspieszajacy wzrost chmielu, któ¬ ry równoczesnie zmniejsza grzybice i podnosi za- watrtosc a-fcwasów w chmielu i poprawia aromat.

Wszystko to osiaga sie przez zastosowanie chlora¬ nu glinowego i oleju dajacego sie zemulgowac z woda. Nie podano natomiast zadnych danych na 103 4393 103 439 4 temat przyspieszajacego dzialania chloranu glinu na wzrost chmielu.

Zadaniem wynalazku jest opracowanie nowego, latwo dostepnego lepszego srodka regulujacego wzrost roslin, nadajacego sie do stasowania w rol¬ nictwie.

Stwierdzono, ze sole takie jak wodorosiarczan-, wodórosiarczyn-, podsiarczyin., siarczan, chlorek, fosforan, wodorofosforan, dwuwodorofosforan, we¬ glan, wodoroweglan, azotan i tiosiarczan sodowy wzglednie potasowy, wodorofosforan magnezowy i siarczan cynkowy wzglednie ich mieszaniny, okreslane w dalszym ciagiu opisu krotko jako sole regulujace wzrost roslin, wykazuja lepsze dziala¬ nie regulujace wzrost roslin i nastepnie podwyz¬ szaja znacznie sile kielkowania ziarna nasiennego, mase zielona i plon roslin.

Przedmiotem wynalazku jest nowy srodek regu¬ lujacy wzrost roslin zawierajacy jako snjfestancje czynna oraz staly lub ciekly nosnik albo obojetny gaz, przy czym jako substancje czynna albo jako substancje czynne zawiera jedna albo wiecej soli takich Jak wodorosiarczan, wodorosiarczyni, pod- sjarczyn, siarczan, chlorek, fosforan1, wodorofosfo¬ ran, dfwuwodorofosforan, weglan, wodoroweglan, azotan, i/albo tiosiarczan sodowy i/albo potasowy, i/albo wodorofosforan magnezowy i/albo siarczan cynkowy i/albo substancjami pomooiiczymi Srodek wedlug wynalazku moze zawierac rów¬ niez jeden albo wiecej innych srodków cnwasto- bódczych i inne znane srodki szkodnikobójcze i ewentualnie razem z nieaktywnym napelniaczem i rozcienczalnikiem.

Z wyrniendonych substancji biologicznie czynnych zwlaszcza soli regulujacych wzrost roslin wykazu¬ ja szczególnie dobre dzialanie wodorosiarczan so¬ dowy zwlaszcza jednowodzian, wodorosiarczan po¬ tasowy, siarczan sodowy i potasowy oraz takze wodorosiarczyn sodowy. Dlatego srodki zawiera¬ jace te zwiazki sa korzystne.

Jako dzialanie regulujace wzrost roslin rozu¬ mie sie tu przede wszystkim przyspieszanie wzro¬ stu roslin, jak równiez kwitnienia i dojrzewania owoców.

Przez podwyzszona sile kielkowania rozumie sie nie tylko osiagany szybszy rozwój korzeni i lodyg, lecz takze umozliwienie obnizenia najnizszej tem¬ peratury kielkowania, to znaczy, ze mozna wczes¬ niej wysiewac, a co za tym idzie przyspieszyc równiez pore zbiorów. Fakty te oznaczaja istotny techniczny postep przy zastosowaniu srodków we¬ dlug wynalazku w rolnictwie.

Zastosowanie srodków wedlug wynalazku w roi* nicfcwie rozumie sie tu w najszerszym tego slowa znaczeniu. Obejirauoe ono bowiem, miedzy innymi wszystkie stosowania w uprawie roli w lesnictwie, w uprawie warzyw i owoców, w ogrodnictwie, w uprawie pod folia i m granulacji nasion.

Zaleta srodków wedlug wynalazku jest ich nie¬ szkodliwosc dla ssaków.

Sole regulujace wzrost roslin moga byc loso¬ wane w rolnictwie jako takie albo w przygotowy¬ wanych, w znany sposób preparatach. W prepa¬ ratach tych sole regulujace wzrost roslin wyste¬ puja w rnieszaninie z nosnikami, rozcienczalnikami, napelniaczami nieaktywnymi i/albo innymi sub¬ stancjami pomocniczymi.

Nosnikami wzglednie nieaktywnymi napelniacza¬ mi moga byc korzystnie obojetne stale i/albo cie¬ kle substancje i/albo obojetne gazy.

Jako. substancje pomocnicze stosuje sie prze¬ waznie substancje powierzchniowo czynne, zwlasz¬ cza srodki zwilzajace, emulgujace i/albo dysper¬ gujace, srodki przeciwprzyczepne, smarujace, przyczepne wzglednie srodki zwiekszajace przy¬ czepnosc, barwniki, srodkii hamujace korozje, suspendujace i srodki przyspieszajace albo hamu¬ jace przenikanie deszczu przez powierzchnie.

Srodki wedlug wynalazku moga zawierac poza tym jako dalsze substancje pomocnicze korzystnie takze inne substancje biologicznie czynne i/albo substancje utrzymujace aktywnosc biologiczna i substancje zwiekszajace, wzglednie modyfikujace aktywnosc biologiczna.

Jako stale nosniki i niapelniacze nieaktywne sto¬ suje sie np. nieaktywne substancje mineralne ta¬ kie jak krzemian glinowy, talk, kalcynowany tle¬ nek magnezowy, kwasy krzemowe, fosforan trój¬ wapniowy i sadze, proszek korkowy, ton, jak kao¬ lin, bentonit, monitmorylonit, ziemie okrzemkowa, atapulgit, fosforan wapniowy, weglan wapniowy, lupek mikowy, pirofiilit, dolomit, gips, koloidal¬ ny dwutlenek krzemowy, ziemie bielace i ziemie Hewitta.

Jako ciekle nosniki i .nieaktywne napelniacze stosuje sie na ogól wode, rozpuszczalniki orga¬ niczne i ich mieszaniny z woda. Przykladami or¬ ganicznych rozpuszczalników sa ketony jak aceton, cykloheksanon i izoforon; aromatyczne weglowodo¬ ry jak benzen, tohien, ksylen, alkilonaftalen i czte- rowodoronaftalen; chlorowane weglowodory jak chlorobenzeny, dwuchloroetan, trójchloroetylen i czterochloroeitan; alkohole jak metanol, butanol, izopropanol, glikol propylenowy i alkohol dwuace- tonowy; nafta swietlna, oleje mineralne, oleje po¬ chodzenia roslinnego i zwierzecego, frakcja alifa¬ tyczna oleju mineralnego, wysokowrzace aroma¬ tyczne destylaty ropy naftowej jak nafta i desty¬ lowany olej smolowy; polarne rozpuszczalniki or¬ ganiczne jak dwumetyloformamid i dwumetylo- sulfoilemek oraz mieszaniny wymienionych roz¬ puszczalników.

Jako nosniki stosuje sie równiez przykladowo obojetne gazy takie jak: gazy typu Freonu i róz¬ ne pochodne chlorowe i fluorowe metanu i etanu jak fluorodwuchlorometan i dwufluorodwuchloro- metan.

Jako srodki zwilzajace, dyspergujace i emulgu¬ jace mozna stosowac jonogenne albo nie jonogen- ne substancje powierzchniowo czynne. Przyklada¬ mi niejonogennych substancji powierzchniowo czyn¬ nych nadajacych sie do stosowania sa produkty kondensacji tlenku etylenu z alkoholami tluszczo¬ wymi o 10—20 atomach wegla jako alkohol olei- lowy, cetylowy, okrtadeeylowy, albo z alkilofenola- mi jak oktylofenol, nonylofenol i oktylokrezol, albo z aminami jak oleiloamina, albo z merkapta- nami jak dodecylomerkaptan, albo z kwasami kar- boksylowymi, jak równiez dalej estry czesciowe dlugolancuchowyoh kwasów tiuszczowych z bez- i$ 40 45 50 55 60103 439 6 wodnikami heksytów, produkty kondensacji tych estrów z polialkoholami.

Jonoaktywinymi substancjami powierzchniowo- czynnymi moga byc aniono- i kationo aktywne substancje.

Jako kaitionoaktywne substancje wlasciwe do stosowania wymienia sie na przy/klad czwaantoraedo- we zwiazki amoniowe, jak bromek etylotrójimetylo- amoniiowy, bromek etylopiirydyniowy i chlorek dio- ksoetylobmzylododecyloamaniowy.

Przykladami wlasciwych do stosiowania aniono- atotywnych substancji sa mydla; sole alifatycznych monoestrów kwasu siarkowego jak sól sodowa siarczanu laurylu i sól sodowa siarczanu dodecy- lu; sole sulfonowanych zwiazków aromatycznych, jak -sól sodowa benzenosulfonianu dodecylowego, lignioosulfianian sodowy, wapniowy i amonowy, natftalenosulfonian butylowy i mieszaniny soli so¬ dowych naftalenosulfonianów dwuizopropylu i trójizopropylu, sole sodowe kwasów sulfono¬ wych ropy naftowej i ,sole potasowe i trójetano- loaminowe kwasu oleinowego i kwasu ajbietyno- wego.

Przykladami wlasciwych do stosowania srodków suspendujacych sa hydrofilowe koloidy jak poliwi- nylopiirolidon i sól sod/owa karbaksymetylocelulozy, oraz roslinne gumozywice jak guma arabska i tra- gafcant.

Przykladami wlasciwych do stosowaniai srod¬ ków przyczepnych wzglednie srodków zwiekszaja¬ cych przyczepnosc sa stearynian wapniowy i mag¬ nezowy oraz nastepnie srodki klejace jak alko¬ hol poliwinylowy, pochodne celulozy i inne sub¬ stancje koloidalne n neralne.

Przykladami wlasciwych do stosowania srodków dyspergujacych sa metyloceluloza, ligndnosuliania- ny i aikilonaiitalenosulfoniany.

Przykladami substancji poprawiajacych dysper¬ sje i przyczepnosc oraz przyspieszajacych lub ha¬ mujacych przenikanie desizczu isa kwasy tluszczo¬ we, zywice, klej, kazeina i alginiany.

Srodki wedlug wynalazku zawierajace sole re¬ gulujace wzrost roslin razem z wymienionymi no¬ snikami, nieaktywnymi napelniaczami, rozcienczal¬ nikami i/ialbo substancjami pomocniczymi mozna stosowac w postaci róznorodnych stalych, cieklych albo gazowych preparatów w rolnictwie wlacznie z ogrodnictwem. W zaleznosci od dziedziny stoso¬ wania imozna przygotowywac rózne odpowiednie preparaty.

Stale preparaty korzystnie wystepuja w postaci proszków natryskowych, ziaren, granulatów, past, proszków, zwlaszcza proszków zwilzalnych i/albo granulowanych nasion albo otoczek nasion stoso¬ wanych w rolnictwie wzglednie przede wszystkim w ogrodnictwie.

Ciekle preparaty wystepuja korzystnie w po¬ staci roztworów, zwlaszcza roztworów nadajacych sie do bezposredniego rozpylania a mianowicie nie tylko wodnych roztworów lecz takze roztworów w rozpuszczalnikach organicznych, wlacznie z oleja¬ mi i olejami mieszajacymi sie, oraz nastepnie w postaci dyspersji albo suspensji zwlaszcza wod¬ nych suspensji, wodnych albo olejowych emulsji albo emulsji inwertowanych.

Preparaty gazowe wystepuja korzystnie w po¬ staci aerozoli.

Preparaty w postaci proszków mozna przygo¬ towywac na przyklad przez dokladne wymiesza¬ nie jednej albo wiecej soli do regulacji wzrostu roslin srodka., wedlug wynalazku z jednym albo wiecej z wyzej wymienionych obojetnych stalych ia nosników i ewentualne zmielenie mieszaniny.

Proszki zwilzalne albo natrysikowe mozna przy¬ gotowywac przez zmiesizanie jednej albo wiecej so¬ li do regulacji wzrostu roslin srodka wedlug wy - nalazku z jednym albo wiecej wyzej wymieniu- ia nyoh stalych nosników, i jeszcze poza tym z jed¬ nym albo wiecej z wyzej wymienionych srodków zwilzajacych wzglednie dyspergujacych.

Preparaty w formie ziaren wzglednie granula¬ tów mozna na przyklad przygotowywac przez roz- puszczenie jednej albo wiecej soli do regulacji wzrostu roslin srodka wedlug wynalazku w roz¬ puszczalniku zwlaszcza w wodzie i naniesienie roz¬ tworu, w obecnosci srodka wiazacego, na po¬ wierzchnie granulowanego nosnika takiego jak po- rowate ziarna, ha przyklad pumeks albo glinka Mtaclay; na nieporowate, mineralne ziarna, na przyklad piasek albo gline, albo na organiczne granulaty na przyklad czarnoziem albo pociete lodygi tytoniu i nastepnie ewentualne wysusze- nie. Poza tym ziarniste wzglednie granulowane preparaty mozna takze wytwarzac przez wypra¬ sowanie soli do regulacji wzrostu roslin srodka wedlug wynalazku w obecnosci srodka smarujace¬ go i wiazacego z substancjami mineralnymi w po- staci pylu i rozdrobnienie otrzymanych wyprasek i przesianie w celu otrzymania zadanej wielkosci czasteczek. Przygotowane ziarniste wzglednie gra¬ nulowane preparaty wedlug korzystnej metody su¬ szy sie wzglednie wilgotne uiziarnia sie wzglednie 40 granuluje. W ostatnim przypadku mozna stosowac zarówno wilgotne prasowane ziarna wzglednie gra¬ nulaty jak równiez skonstruowane ziarna wzgled¬ nie granulaty.

Wodne roztwory, dyspersje, suspemsje albo emul- 45 sje mozna wytwarzac przez rozpuszczenie soli do regulacji wzrostu roslin srodka wedlug wynalaz¬ ku w jednym albo wiecej rozpuszczalnikach za¬ wierajacych ewentualnie srodki zwilzajace, dysper¬ gujace, suspendujace albo emulgujace. Otrzymana 50 mieszanine rozciencza sie woda, która równiez ewentualnie zawiera srodki zwilzajace, dyspergu¬ jace albo emulgujace.

Preparaty nadajace sie do bezposredniego roz¬ pylania mozna wytwarzac przez rozpuszczenie soli 55 do regulacji wzrostu roslin srodka wedlug wyna¬ lazku, w wodzie zawierajacej korzystnie srodek zwilzajacy, albo w srednio — lub wysokowrzacym rozpuszczalniku, korzystnie wrzacym powyzej 100°C. 60 Mieszalne preparaty olejowe mozna wytwarzac przez rozpuszczenie wzglednie dokladne zdyspergo- wanie soli do regulacji wzrostu roslin srodka we¬ dlug wynalazku z dodatkiem srodka emulgujacego w odpowiednim rozpuszczalniku, korzystnie latwo «5 mieszajacym sie z woda.7 103 439 s Emulsja inwertowana mozna wytwarzac przez zemulgowanie woda suspensji soli do regulacji wzrostu roslin srodka wedlug wynalazku, w na¬ czyniu do rozpylania przed albo w czasie rozpy¬ lania;.

Aerozole mozna na przyklad wytwarzac przez zmieszanie soli do regulacji wzrostu roslin srod¬ ka wedlug wynalazku, jesli konieczne w stanie rozpuszczonym, z ciecza sluzaca jako srodek poro- tworczy na przyklad typu freonu.

Wodne fonmy uzytkowe przygotowuje sie ko¬ rzystnie z koncentratów emulsyjnych, past, prosz¬ ków natryskowych o duzej zawartosci substancji czynnej przez rozcienczenie woda do odpowiednie go stezenia, Koncentraty te sa w teto sposób wy¬ twarzane, ze mozna' je magazynowac przez dluz¬ szy czas i z nich przez rozcienczenie woda mozna przygotowac, przez wystarczajaco dlugi czas jed¬ norodne, dajace sie rozpylac zwyklymi urzadzenia¬ mi rozpylajacymi, preparaty. Koncentraty zawie¬ raja na ogól 10—85% wagowych zwlaszcza 25—60% wag. substancji czynnej. Zawartosc substancji czyn¬ nej w wodnych; preparatach wynosi korzystnie 0,001—3,00% wag. Moze byc ona równiez w pre¬ paratach przygotowanych, do specjalnych celów wyzsza albo nizsza.

Szczególnie korzystna forma wykonania wyna¬ lazku jest folia nasienna 'zawierajaca srodek we¬ dlug wynalazku regulujacy wzrost roslin, przy czym on korzystnie jest wrobiony w folie albo naniesiony na material siewny. Jezeli srodek we¬ dlug wynalazku nanosi sie na ziarno siewne, to nastepnie wrabia sie je w folie.

Wiadomo, ze w ogrodnictwie i w innych dzie¬ dzinach rolnictwa, w celu ulatwienia siewu i uzy¬ skania równomiernego rozdzielenia nasion i jedno¬ litych odlstepów miedzy rzedami zianna nie sieje sie reka, lecz wmabiia sie je w rozpuszczalna w wodzie folie i te paski wzglednie tasmy folii, któ¬ re ewentualnie moga zawierac ziarno siewne rów¬ niez w kilku rzedach, wprowadza sde do gleby.

Foflda moze byc wykonana z dowolnego materialu obojetnego wobec ziarna siewnego i rozpuszczal¬ nego w wodzie np. z alkoholu poliwinylowego. Fo<- lia nie powinna uszkadzac ziarna siewnego i roz¬ padac sie wzglednie rozpuszczac pod dzialaniem wilgoci gleby. Szczególna korzysc folii nasiennej zawierajacej stosowane wedlug wynalazku sole, reguhijace wzrost roslin polega na tym, ze pod¬ nosi ona sile kielkowania nasion wzglednie w pierwszym rzedzie przyspiesza wzrost roslin upra¬ wnych.

W srodkach wedlug wynalazku stezenie soli re¬ gulujacych wzrost roslin moze zmieniac sie w sze¬ rokich granicach i wynosi na ogól 0,01—99,5% wa¬ gowych, zaleznie od rodzaju formy uzytkowej i celu, stosowania. Jezeli Grodek stosuje sie .tech¬ nika bardzo malych objetosci, to zawiera onbardzo male ilosci substancji dodatkowych, a zawartosc w nim substancji czynnej wynosi zwlaszcza 90—99,5% wagowych. Tego rodzaju preparaty sto¬ suje sie przy uzyciu bardzo drobno rozpylajacych urzadzen, albo szczególnie korzystnie z samolotów.

Stezenie substancji czynnej w preparatach roz¬ cienczonych wynosi na ogól 0,01—20% wagowych, a w preparatach stezonych 20—46% wagowych, W przypadkach preparatów zwilzainych stezenie sub¬ stancji czynnej moze wynosic na przyklad 5—80% wagowych, zwlaszcza 10—60% wagowych, w kon¬ centratach emulsyjnych na przyklad 5—70% wago¬ wych, zwlaszcza 1—5% wagowych.

Srodek, wedlug wynalazku stosuje sie jako srodki do opryskiwania, opylania', posypywania, oraz poza tym jako otoczki, folie ziarna siewne¬ go, srodki do polewania i kapiele do zanurzania* przy czym rodzaj srodka dobiera sie w kazdym przypadku, odpowiednio do warunków zakresu ich stosowania.

Srodki wedlug wynalazku stosuje sie do regula¬ cji wzrostu roslin, przy czym moze równiez wy¬ stepowac ich dzialanie chwastobójcze. Stosuje sie je w zasadzie w znany sposób, a mianowicie na¬ nosi na glebe, ziarno siewne, rosliny, albo czesci roslin.

Przy traktowaniu ziarna siewnego mozna je na przyklad powlekac substancja czynna ewentual¬ nie w polaczeniu z nosnikami. Substancje czynne mozna nanosic na powierzchnie ziaitna siewnego równiez razem z substancjami powderzchniowo- czynnymi i ewentualnie z nosnikami. W tym przy¬ padku mozna postepowac w ten sposób^ ze sole re¬ gulujace wzrost roslin^ substancje powierzchniowo czynna miesza sie, zwilza mala iloscia wody i tak otrzymana suspensja traktuje ziarno siewne.

Specjalnym traktowaniem ziarna siewnego jest drazetikowanie go. Ifralktowanie to przeprowadza sie w ten sposób, ze ziarno siewne w obracaja¬ cym sie kotle do drazetkowania zwilza sie wod¬ nym roztworem srodka wiazacego na przyklad so¬ li sodowej kamboksymetylocelulozy. Nastepnie na powierzchnie zwilzonego ziarna siewnego rozpyla sie mieszanine sprosizkowanej masy powlokowej.

Papryke mozna na przyklad drazetkowac mie¬ szanina zawierajaca na jedno ziarno 5—50 Mmoli mocznika, 1—10 Mmoli dwuwodorofosforanu po¬ tasowego i 5—50 Mmoli wodorosiarczanu potaso¬ wego.

Sole srodka wedlug wynalazku mozna stosowac w ten sposób, ze miesza sie je z piaskiem, ziemia albo jednym z wyzej wymienionych nosników i ewentualnie z substancjami powierzchniowo czyn¬ nymi i tak otrzymany preparat w postaci prosz¬ ku wprowadza sie do bruzd w glebie w czasie wysiewania ziarna siewnego.

Sole srodka wedlug wynalazku w postaci wod¬ nych roztworów natryskowych, zawierajacych sub¬ stancje powierzchniowo czynne i/albo nosniki w po¬ staci pylu, mozna nanosic na zoarno siewne przed, w czasie albo po siewie.

Srodek wedlug wynalazku mozna stosowac, w rolnictwie na przyklad przez opylanie, posypywa¬ nie, albo opryskiwanie na rosliny albo ich biotop, albo poszczególne ich czesci na przyklad liscie, albo przez polewanie, zalanie, albo wrataiamie do gleby, Srodki wedlug wynalazku odpowiednie sa do re¬ gulacji wzrostu roslin zarówno jedno- jak i dwu¬ lisciennych. Stosuje sie je pnzedsiewnie, przed- wschodowo, powschodowo albo przez wrabianie w glebe. 40 45 50103 439 W Jako traktowanie przedsiewne rozumie sie na¬ niesienie wzglednie wprowadzenie na, wzglednie w glebe srodka wedlug wynalazku przed zasiewem.

Jako tnaktowamie przedwschodowe rozumie sie naniesienie srodka wedlug wynalazku, na przyklad przez rozpylanie na glebe, wzgledmie wprowadze¬ nie do gleby przed wzejsciem roslin, to znaczy wówczas, gdy kielki nosion jeszcze nie przebily gleby.

Jako traktowanie powschodowe rozumie sie na¬ niesienie wzglednie wprowadzentie srodka wedlug wynalazku po wzejseiu roslin na przyklad na po¬ szczególne czesci roslin albo na, wzglednie w gle¬ be.

Doswiadczalnie stwierdzono, ze srodki wedlug wynalazku dzialaja na wzrost roslin, zwlaszcza w przypadku kukurydzy, zboza, sloiieczniika, lucerny, buraków cukrowych, rzepaku, soji> ziemniaków i ryzu.

Rosc, wzglednie dawka srodków, wedlug wyna¬ lazku potrzebna do uzyskania zachwalajacego dzia¬ lania aalezy od bardzo wielu czynników, na przy¬ klad od fcadzaju lrajk^oj^nopeJi roslin, ich stanu* od rosnacych w otoczeniu innych roslin* od zakresu stosowania* od irodzaju stosowanej w danym przy¬ padku soli regulujacej wzrost roslin, pory roku, od warunków klitaatycznych oraz poza tym ,od tego, czy traktowanie prowadzi sie przedwscno- dowo albo powschodowo i wreszcie od stosowanej postaci. Z tego wzgledu optymalne dozowanie ustala sie doswiadczalnrie w kazdym poszczegól¬ nym przypadku. Na ogól stosuje sie 0,1—50 kg substancji czynnej na hektar.

Zaleznie od kazdorazowego zakresu stosowania, np. traktowanie ziarna siewnego, traktowanie li¬ sci, wrebianie w glebe, wzgledmie nanoszenie na powierzchnie gleby, srodek wedlug wynalazku sto- silje ede w róznych stezeniach. Do traktowania ziarna siewnego, celem zwiekszenia sily kielkowa- maia i do triaktowania lisci stosuje sie rozcienczone preparaty zawierajace substancje czynna w ilosci 0,00005-^1,0% wagowych (0,5—10000 ppm), zwlasz¬ cza MOtfl—0,1% wagowych (1—1000 ppm), a do opylania przedtoschodowego albo powschodowego rozcienczone preparaty o stezeniach 0,1—3,0% wa¬ gowych, zwlaszcza 0,3—1% wagowych. Do wrabla- nia w glebe, do traktowania ziarna siewnego i do folii nasiennej mozna stosowac sole jako takie bez przeprowadzania ich w preparaty uzytkowe.

Ponizsze przyklady objasniaja blizej wynalazek nie ograniczajac jego zakresu.

Przykl ad I. Przyrzadza sie proszek zwilzany o nastepujacym okladzie: jednowodizian wodorosiarczanu sodowego 25 g kaolin 65 g eter aJkMoarylowy polijglikolu 10 g Z jednowodzianu wodorosiarczanu sodowego przygotowuje stie stezony (rozinvór wodny, do któ¬ rego dodaje s)e przy mieszaniu eter aUktiloarylowy poligljjfeolu. Tak otrzymany roztwór natryskuje sie na kaolin, a nastepnie calosc poddaje sie homo¬ genizacji w mieszance, po czym miele celem uzy¬ skania pozadanej wielkosci czasteczek. W ten spo¬ sób otrzymuje eae zwilzany preparat w postaei proszku zawierajacy 25% wagowych substancji czynnej. Preparat ten mozna rozcienczac woda do dowolnych stezen.

Przyklad II. W celu wytworzenia konicenitrai tu emulsyjnego miesza sie ze sciba nastepujace skladniki az do calkowitego zdyspergowania: wodorosiarczan potasowy 20 g 40% sulfobursztynian dwuoktylowo-sodowy o nazwie „Noniint" 17 g 1Q dodecylosulfonian wapniowy 3 g chlorek etylenu 45 g mieszanina rozpuszczalników alkilobenzeno- wych o nazwie „Aromasol" H 15 g Przyklad III. W celu wytworzenia srodka ^ do traktowania nasion miesza sie i miele naste¬ pujace skladniki: siarczan sodowy 80 g olej mineralny 2 g kaolin 18 g ^ Przyklad IV. W celu wytworaemia srodka opryskowego odpowiedniego do traktowania nasion i Msci przyrzadza sUe koncentrat o nastepujacym skladzie: wóAtfosdarczyn sodowy 15 g 2& woda 80 g eter oktylofenylowy oktaglikolu 5 g Najpierw rozpuszcza sie w wodzie podczas mie¬ szania wodorosiarczyn sodowy, a nastepnie eter oktylofenylowy oktaglikolu.

KJoncentrat "ten rozciencza sie kazdorazowo w pozadanym stopniu, zaleznie od zakresu stosowania Przyklad V. Badanie sily kielkowania. Ba¬ danie przeprowadzono metoda Sokolowo f powtó- 33 rzono je tayfcrobnie.

Sza'Ufcii Petrie^gó napelnia sie calkowicie prze¬ mytym piaskiem. Na powierzchni piasku wyrabia sie rowek i do kazdego z rowków kladzie sie 5 ziaren rzepaku (Brasica napus). Nastepnie szalki 40 Petrie'go nawilza sie stosujac na 1 szalke 3Q ml wodnego preparatu zawierajacego substancje czyn¬ na w ilosci 6,0001% wagowych <1 ppm);'0,001% wagowych {10 ppm), 0,01% wagowych (100 ppm) wzglednie 0,1% wagowych (1000 ppm). Potem szal- 45 ki Petrie^o zamyka sie, ustawia na- sztorc i umieszcza w cieplarni w temperaturze 20—22°C.

Czwartego dnia po zasianiu mierzy sie dlugosc ko¬ rzenia i lodygi. Uzyskane wyniki przedstawione sa w tablicy 1. Do nawilzania próby slepej wzgled¬ em nie próby kontrolnej zamiast roztworu soli regu¬ lujacej wzrost roslin stosuje sde 30 ml wody.

Z tablicy I widac, ze ^wszystkie trzy sole re¬ gulujace wzrost (roslin wywieraja korzystny wplyw na sile kielkowania rzepaku (Brasisica napus). 65 Zwlaszcza korzystee sa roztwory o stezeniach; 0,0001—0,01% wagowych.

Przyklad VI. iMalatiie substancji nanriesio- nych na powierzchnie oasdon. - ^ Nasiona kukurydzy (Zea miays), soji (Glycine so¬ ja), rzepaku (Brassica napus). i pszenicy (Trifcicum yulgare) nasyca sie w ciagu 10 mdnrut wodnymi roztworami jednowodzianu wodorosiarczanu sodo¬ wego, wodorosiarczaou potasowego wzglednie siar- e5 czanu sodowego o~ zawartosci ^,001%" ^wagowych,11 103 439 Tablica I. 12 Stezenie w % wagowych 0 (slepa próba) 0,0001 0,001 0,01 0,1 Jednowiodzian wodoro¬ siarczanu sodowego (NaHS04 • H20) Korzen Lodyga w mm 9,3 19,4 14,5 12,5 9,4 ,8 8,8 11,6 9,0 8,0 Wodorosiarczan potasów (KHS04) Korzen Lodyga w mm 8,56 12,9 12,9 ,7 11,6 7,8 7,4 8,0 9,5 8,7 Siarczan sodowy (Na2S04) Korzen Lodyga w mm 9,4 13,9 18,3 ,2 14,3 6,4 11,0 12,0 13,3 8,3 0,01% wagowych wzglednie 0,1% wagowych, a po- teara suszy. Nastepmie doniczki napelnia sie gleba gliniasta i w kazdej zasiewa po 5 nasion, z tym, ze kazda próbe wykonuje sie trzykrotnie.

Doniczki umieszcza sie w cieplarni w tenipe- raturze 20—22°C i w zwykly sposób podlewa wo¬ da. Po uplywie 2 wzglednie 3 tygodni mierzy sie wysokosc wykdelkowanych roslin. Zmierzone wy- sK)kosci w centymetrach podane sa w tablicy II.

T a b 1 a c a II.

Stezenie w % wagowych 0 (slepa próba) 0,001 0,01 1 W Kukurydza (Zea mays) po 2 tygodniach Jednowo- dzian wodoro¬ siarczanu so¬ dowego (NaHS04-H20) 16,6 12,0 ,0 ,0 Wodorosiar¬ czan potaso¬ wy (KHSO4) 16,6 16,5 18,5 21,0 Siarczan sodowy (Na2S04) 16,6 17,5 19,0 17,0 po 3 tygodniach 1 Jednowo- dzian wodoro¬ siarczanu so¬ dowego (NaHS04 • H20) 27,5 34,6 28,4 34,0 Wodorosiar¬ czan potaso¬ wy (KHSO4) 27,5 29,5 ,3 31,6 Siarczan sodowy (Na2S04) 27,5 34,6 36,5 31,0 | ed. Tablicy Ila Stezenie w % wagowych 0 (slepa próba) 0,001 0,01 0,1 Soja (Glicine soja) 1 po 2 tygodniach 1 po 3 tygodniach 1 Jednowo- dzian wodoro¬ siarczanu so¬ dowego (NaHS04 • H20) 8,3 8,5 9,1 9,8 Wodorosiar¬ czan potaso¬ wy (KHSO4) 8,3 9,0 11,0 11,5 Siarczan sodowy (Na2S04) 8,3 ,0 11,5 13,0 | Jednowo- dzian wodoro¬ siarczanu so¬ dowego (NaHS04 • H20) 9,5 11,0 11,0 13,5 1 Wodorosiar¬ czan potaso¬ wy (KHSO4) 12,6 12,6 16,3 17,3 Siarczan sodowy (Na2S04) 12,6 13,5 17,3 23,0 I103 439 13 14 cxi. Tablicy Ilb Stezenia w % wagowych 0 (slepa próba) 0,001 0,01 1 0,1 Rzepak (Brassica napus) i po 2 tygodniach Jednowo- dzian wodoro¬ siarczanu so¬ dowego (NaHS04 • H20) 4,0 9,3 8,3 8,6 Wodorosiar¬ czan potaso¬ wy (KHS04) 4,0 ,3 ,4 9,2 Siarczan sodowy (Na2S04) 4,0 6,3 7,0 9,3 po 3 tygodniach 1 Jednowo- dzian wodoro¬ siarczanu so¬ dowego (NaHS04 • H2G) 6,3 11,0 17,0 11,0 Wodorosiar¬ czan potaso¬ wy (KHSO4) 6,3 13,3 ,5 ,0 Siarczan sodowy 1 (Na2S04) 6,3 9,6 14,3 17,0 | c.d. Tablicy lic Stezenie w % wagowych 0 ¦ (slepa próba) 0,001 0,01 0,1 Pszenica (Triticum vulgare) 1 po 3 tygodniach Jednowo- dzian wodoro¬ siarczanu so¬ dowego (NaHS04 • H20) 18,0 18,0 22,3 23,0 Wodorosiar¬ czan potaso¬ wy 4KHSO4) 18,0 21,3 ,3 28,3 Siarczan sodowy (Na2S04) 18,0 31,3 29,0 ,0 po 2 tygodniach 1 Jednowo- Idzian wodoro¬ siarczanu so¬ dowego (NaHS04 • H20) 28,6 ,0 36,0 40,0 Wodorosiar¬ czan potaso¬ wy (KHSO4) 28,6 27,5 38,0 38,5 Siarczan sodowy | (Na2S04) 28,6 ,3 39,0 41,6 1 Z danych zawartych w tablicach II—IIC wyni¬ ka ze sole regulujace wzrost roslin* naniesione na powierzchnie nasion;, przyspieszaja wzirost roslin.

Dzialanie wodnych roztworów zawierajacych 0,001% wagowych soli regulujacej wzrost roslin jest juz dosyc znaczne, zwlaszcza w przypadku rzepaku. Stezenie, przy którym wystepuje najwyz¬ sze dzialanie, jest rózne dia poszczególnych rodza¬ jów roslin.

Przyklad: VII. Badanie dzialania; przyspie¬ szajacego wzrost roslin jednowodzianu wodorosiar¬ czanu sodowego wmieszanego do gleby.

Do doswiadczenia tego stosuje sie glebe glinia¬ sta z okolicy Veszprem wzglednie z okolicy Kesz- thedy. W (urzadzeniu' do mieszania w glebewrafaia sie jednowodzian wodorosiarczanu sodowego w takiej ilosci, aby to odpowiadalo ilosci stosowanej kg/na. Kazda z obydwu rodzajów gleb napel¬ nia- sie po 4 doniczki i do kazdej doniczki za¬ siewa 4 nasiona pszenicy (Triticum vulgaTe) wzglednie kukurydzy (Zea mayis). W glebie slepej próby nie mia zadnej soli regulujacej wzrost ro¬ slin. Po uplywie 7 dni mierzy sie wysokosc roslin, które wzeszly. Otrzymane wartosci, podlane w centymetrach, przedstawiono w tablicy III.

Z tablicy III widac, ze wmieszany do gleby jed¬ nowodzian wodorosiarczanu sodowego znacznie wplyw®1 na wzrost pszenicy i kukurydzy, przy czym wyróznia sie zwlaszcza dzialanie na kuku¬ rydze.

Tablica III 40 0 '2 Pochód gleby Vesz- pTem Keisz- thely Pszenica (Triticum vulgare) slepa próba 7 — próba trakto¬ wana jedno- wodzianem wodosiar- czanu sodo¬ wego (Na/HS04-H20) w ilosci kg/ha — Kukurydza 1 (Zea mays) slepa próba — próba trakto¬ wana jedno- wodzianem wodosiar- czanu sodo¬ wego (Na/HS04-H20) w ilosci kg/ha | — | ,7 50 55 Przyklad VIII. Badanie (wplywu róznych ro¬ dzajów gleb.

Do trzech róznych rodzajów gleb wybranych do doswiadczenia dodaije sie w urzadzeniu do mie¬ szania tak duzo jednowodzianu wodosiarczianu so- 60 dowego, az bedzie to odpowiadalo zuzyciu 10 kg/ha Sól homogenizuje sie z gleba. Kazdym rodzajem gleby napelnia sie 4 naczynia, do kazdego naczy¬ nia zasiewa sie 5 nasion rzepaku (Brassica napus) -s i naczynia umieszcza sie w cieplarni w temperatu-IS 103 439 16 rze 20—22°C. Po uplywie 7 dni mierzy sie wy¬ sokosc roslin, które wyrosly w glebie slepej pró¬ by i w glebie traktowanej. Uzyskane wartosci, po¬ dane w centymetrach, przedstawiono w tabli¬ cy IV.

Tablica IV Rodzaj traktowania Próba mie traktowana i (slepa próba) Próba traktowana jednowodziianem wodorosiarczanu sodowego (NaHSCU • HK)) w ilosci 10 kg/ha 1 Rodzaj gleby 1 z Vesz- prem 1 -^ 3,6 z Keszt hely 2 4,4 z Siófok 1 4,7 1 Z danych zawartych w tablicy IV widac, ze w przypadku wszystkich trzech rodzajów gleb do¬ mieszany jednowodzian wodorosiarczanu sodowego wykazuje bardzo korzystne dzialanie na wzrost rzepaku. Wyróznia sie zwlaszcza dzialanie w gle¬ bach z Siófok i Keszthely, Dane charakterystyczne stosowanych rodzajów gleb przedstawiono w tablicy V.

Przyklad IX. Badanie dzialania przy sto¬ lo sowaniu przedwschodowym.

Plaskie szalki z tworzywa sztucznego o wymia¬ rach 32 cm X 27 cm i wysokosci 5 cm napelnia sie piaskiem kwarcowym. Na piasku tym umiesz¬ cza sie badane nasiona i nastepnie w celu rów- nomiernego kielkowania przykrywa sie je warstwa o grubosci 1 cm piasku rzecznego. Z soli reguluja¬ cych wzrost roslin przyrzadza sie wodne roztwo¬ ry o zawartosci soli 1 wzglednie 2% wagowe. Po 100 ml tych (roztworów rozpyla sie nad powierz¬ chnia 1 m2j w srodku której stoi obsiana szalka.

Rozpylona ilosc soli odpowiada stosowaniu ilosci Tablica V Podhodizenae gleby Rodzaj gleby Stopien wiiazalnosci wedlug Arany(*) I Higroskopijnosc nad H2SO4 1 Kapilarne dzialami© ssace w mm (5 godzin) 0,2—2 mm Podaial 0,02-0,2 mm uziarnienia 0,002-0,02 mm w % wagowych ^^ Qm ^ Czesci wyplukiwane Wartosc pH z woda Wartosc pH z HC1 Zawartosc azotu NH3 w mg/100 g NO3 | Zawartosc substancji humusowych w % wagowych j Veszprem gliniasta 44 1,8 100 19,7 36,4 24,34 19,4 43,74 ,65 7,45 0,74 3,58 4,0 [ Keszthely gliniasta 32 0,95 270 37,49 29,69 18,96 ^ 13,43 32,39 7,85 6,95 0,38 1,48 1,5 ! Sdófok gliniasta ,2 1,15 225 32,18 ,88 17,48 ,66 33,14 7,35 6,90 0,49 0,89 2,05 wzglednie 20 kg/ha Rozpylanie prowadzi sie za pomoca laboratoryjnego rozpylacza i oalezy przy tym zwracac uwage, aby roztwór rozpylany roz¬ prowadzic równomiernie na cala powierzchnie 1 m2. Równolegle do tego doswiadczenia wykonu¬ je sie próbe, w przypadku której rozpyla sie tyl¬ ko wode. Szalki traktowane i nie traktowane umieszcza sie w cieplarni w temperaturze zO—22°C. Dzialanie chwastobójcze soli reguluja¬ cych wzrost roslin i ich selektywnosc ocenia sie na podstawie procentowego stosunku miedzy za¬ sianymi i zniszczonymi roslinami, a fitotoksyczne szkody w ten sposób, ze przez 2 tygodnie liczy sie co trzeci dzien kielkujace rosliny i bada ich stan.

Uzyskane wyniki przedstawiono w tablicy VI.

Z danych zawartych w tablicy VI wynika, ze zadna z badanych soli regulujacych wzrost roslin nie uszkadtza badanych roslin i ze stosowane we¬ dlug wynalazku sole regulujace wzrost roslin na¬ wet w Hoscd 20 kg/ha nie sa fitotoksyczne. Rosli¬ ny trauctowane roztworami opryskowymi rozwija- 45 50 56 60 ja sie duzo mocniej nriz nietraktowane rosliny sle¬ pej próby. W celu dokladnego ustalenia tej róz¬ nicy rosliny kukurydzy traktowane dawka 10 wzglednie -20 kg/ha jednowodzianu wodorosiarcza¬ nu sodowego <24 luty 1975) oraz rosliny slepej pró¬ by opylane tylko woda, scina sie i ustala sie ich mase zielona. Masa zielona roslin traktowanych przedwschodowo w ilosci 10 kg/ha jest o 15%, a roslin traktowanych przedwschodowo dawka kg/ha o 50% wyzsza niz masa zielona nietrak- towanych roslin slepej próby.

Przyklad X. Badanie dzialania przy sto¬ sowaniu powschodowym.

W sposób opisany w przykladzie IX wysiewa sie w plaskich szalkach z tworzywa sztucznego nasiona kukurydzy (Zea mayis), jeczmienia (Hor- deum distichon), buraka cukrowego (Beta vulga- ris) i rzepaku (Brassica napus. Po wzejsciu rosli¬ ny traktuje sie jednowodzianem wodorosiarczana sodowego stosujac dawke 10 wzglednie 20 kg/hsu Równolegle nastawia sie slepa próbe opylana tyl-17 103 439 Tablica VI 18 Srodek Jednowodizian wodorosiiairczanu sodowego (NaHS04H20) Jednowodzian wodorosiarczanu sodowego (NaHS04-H20) Jednowodizdan wodorosiairczainu sodowego Wodorosiarczan potasowy (KHS04) Wodorosiarczan 1 potasowy (KHS04) Wodorosiarczan potasowy (KHS04) Wodorosdarczyn sodowy (NaHS03) Wodorosiarczyn sodowy (NaHS03) Stosowana ilosc kg/ha kg/ha kg/ha kg/ha kg/ha kg/ha kg/ha kg/ha Data pazdzcertnftk 1974 24 luty 1975 24 luty 1975 pazdziernik 1974 24 luty 1975 24 luty 1975 24 luty 1975 24 luty 1975 | 1 Uszkodzenie Kukury¬ dza (Zea mays 0 0 0 0 J 0 0 0 . 0 w% Jeczmien (Hordeum distichon) — 0 0 — 0 0 0 0 | Owies (Avena sativa) 0 — — — — — — Rzepak (Brassica napus) — — — 0 — — — — | ko woda. Szalki traktowane i nie traktowane umieszcza sie w cieplarni w temperaturze 20—22°C.

Po uplywie 20 dni scina sie rosliny. Ustala sie cie¬ zar masy zielonej i wyraza go w procentach cie¬ zaru masy zielonej slepej próby nie traktowanej, który przyjmuje sie za 100%.

Otrzymane wyniki cy VII. przedstawione sa w tafbli- Tablica VII ] Rosliny doswiadczal¬ ne Zea mays Hcirdeium distaiohon Beta vulgari3 Brassica 1 napus Nie traktowa¬ na (slepa próba) 100% 100% 100% 100% Jednowodzian 1 wodorosiarcza¬ nu sodowego (NaHS04-H20) 10 kG/ha 1 116% 105% 127% 141% Jednowodzian 1 wodorosiarcza¬ nu sodowego (NaHS04 • H20) 20 kG/ha 118% 110% 115% . 134% , 1 Jak wynika z tablicy VII przy stosowaniu soli regulujacych wzrost roslin wedlug wynalazku cie¬ zar masy zielonej jest znacznie wyzszy.

Przyklad XL Badanie dzialania przy. stoso¬ waniu powschodowyni. 45 50 56 60 65 Dla kazdego badanego srodka i dla kazdego ste¬ zenia napelnia sie 3 naczynia gleba gliniasta z Veszprem i w kazdym naczyniu zasiewa sie 5 na¬ sion pszenicy. Po wzejsciu opyla sie rosliny roz¬ tworami substancji czynnych zawierajacymi 0,0001, 0,001 wzglednie 0,01% wagowych soli regulujacej wzrost roslin. Na kazdy cm2 powierzchni stosuje sie 0,1 ml wodnego preparatu. Dziesiatego i sie¬ demnastego dnia po traktowaniu mierzy sie wy. sokosc roslin. Slepa próbe opyla sie tylko woda.

Otrzymane wyniki przedstawione sa w tabli¬ cy VIII.

Przyklad XII. Dzialanie regulujace wzrost roslin przy traktowaniu lisca.

Doniczki napelnila sie gleba gliniasta z Ve- szprem zawierajaca 4% wagowe substancji hu¬ musowych i wykazujaca pH 5,65. Dla kazdej ba¬ danej soli regulujacej wzrost roslin obsiewa sie 3 doniczki po 5 nasion kukurydzy (Zea mays), pszenicy (Triticum vulgare), rzepaku (Brassdica na¬ pus) i soji (Glycine soja). Doniczki umieszcza sie w cieplarni o temperaturze 20—22°C: Gdy rosliny posiadaja okolo 2—3 lisci, opyla sie je roztworami jednowodzianu wodorosiarczanu sodowego, wodoro¬ siarczanu potasowego wzglednie siarczanu sodowe¬ go. Wszystkie roztwory mada stezenie 0,01% wa¬ gowych. Dzialanie traktowania lisci ocenia sie trze¬ ciego i dziesiatego dnia po traktowaniu w ten spo¬ sób, zte mierzy sie wysokosc roslin.

Wartosci wyrazone w centymetrach przedstawio¬ ne sa w tablicy IX.103 434 19 20 Tablica VIII I Stezenie roztworu w % wagowych 0 (slepa próba) 0,0001 0,001 1 °'01 | Triticum vulgare dzien Jednowodzian wodorosiar¬ czanu sodowego (NaHS04 • H20) 21 24 Wodorosiar¬ czan pota¬ sowy (KHS04) 18 23,0 23,6 Siarczan sodowy (Na*S04) 23 22 22 17 dzien Jednowodzian wodorosiar¬ czanu sodowego (NaHS04 • H20) 26 32 31,6 Wodorosiar¬ czan pota¬ sowy (KHSO4) 26 29 32 Siarczan 1 sodowy (Na2S04) 26 29 31,6 | Tablica IX Srodek Woda (slepa próba) 1Jednowodzian 1 wodorosiarczanu sodowego Wodorosiarczan potasowy (KHS04) Siarczan sodiowy (Na2S04) 1 1 Traktowanie rosliny Triticum Vulgare 3 dzien 28,5 27,3 27,5 dzien 34 40 41,0 40,1 Zea 3 dzien 17 22,6 ,6 ,5 t mays dzien 29,5 36,0 ,0 31,0 Brassica napus 3 dzien 7,0 6,3 11,3 dzien ' 11,0 14,3 14,0 12,2 Glyc 3 dzien 16,6 13,0 ine soja dzien 17 18,3 ,3 ,6 1 Z danych tablicy IX widac, ze stosowane wedlug wynalazku sole regulujace wzrosit roslin wykazu¬ ja w stosunku do wody, przy slepej próbie, we wszystkich czterech badanych rodzajach roslin znaczne wyzsze dzialanie.

Przyklad XIII. Doswiadczenie polowe. Dzial¬ ke polowa o powierzchni 144 m2 i glebie piasz- ozysto-gliniastej zawierajacej 2—3% wagowych substancji organicznych po zzeciu z niej — wy¬ ki — jaiko przedplonu obrabia sie w nastepujacy sposób: orze sie plugiem (talerzowym, a nastepnie wygladza brona talerzowa i zebata. Na tak przy¬ gotowanej glebtie sieje sie kukurydze silosowa za pomoca siewnika 6-rzedowego.

Przed wzejsciem roslin opryskuje sie dzialki roztworami wodnymi podanych nizej soli regulu¬ jacych wzrost roslin, z tym ze na hektar stosuje sie 800 1 wody: dzialka D-i — jednowodzian wodorosiar¬ czanu sodowego 5 kg/ha dzialka D-2 — jednowodzian wodorosiar¬ czanu sodowego 10 kg/ha dzialka D-3 — wodorosiarczan potasowy 5 kg/ha dzialka D-4 — wodorosiarczan potasowy 10 kg/ha dzialka D-5 — siarczan sodowy 5 kg/ha dzialka D-6 — siarczan sodowy 10 kg/ha dzialka D-7 — nie traktowana, slepa próba Pod koniec okresu wzrostu mierzy sie wysokosc roslin kukurydzy, po czyni zzyna sie je za pomo¬ ca kombajnu do roslin silosowych typ E-280.

Nastepnie ustala sie przecietna wysokosc roslin 40 i przecietny plon na poszczególnych dzialkach.

Otrzymane wyniki przedstawione sa w tablicy X w stosunku do nie traktowanych roslin slepej próby wzglednie nie traktowanej dzialki, których wzglednie której wartosc przyjmuje sie za 100.

Tablica X Oznaczenie dzialki D-l D-2 p-3 D-4 D^5 D-6.

D-7 [Dzialka slepej próby Przecietna wysokosc roslin % 102,6 110,5 105,3 115,8 105,3 100,0 100,0 Przecietny plon % 100 105 117 121 105 102 100 Z danych zawartych w tablicy X widac, ze z soli regulujacych wzrost roslin zwlaszcza dobre dzialanie na plon wykazuje wodorosiarczan pota-103 439 21 22 sowy. Wzrost plonu parzy stosowaniu go w ilosc) —10 'kg/ha. jest praktycznie staly i wynosi okolo %.

Z obserwacji roslin przez caly okres wegetacji wynikai, ze zadna z soli regulujacych wzrost ro¬ slin nie jest fiitotoksyazna. Na dzialkach traktowa¬ nych, zwlaszcza siarczanem potasowym i jedno- wodzianem wodorosiarczanu sodowego kukurydza posiada zabarwienie zielone.

Przyklad XIV. Dzialki polowe o powierz¬ chni. 144 m* (9 m Xi 16 m) obrabia sie wstepnie w sposób opisany w przykladzie XIII, nastepnie ob¬ siewa kukurydza silosowa i w 4 tygodnie po wzej- sciu opyla sie nizej podanymi substancjami regu¬ lujacymi wzrost roslin. Stosuje sie urzadzenie roz¬ pylajace typ John Deer , a wode w ilosci 800 l/ha. dzialka F-l — jednowodzian wodorosiar¬ czanu sodowego 5 kg/ha dzialka F-2 — jednowodzian wodorosiar¬ czanu sodowego 10 kg/ha dzialka F-3 — wodorosiarczan potasowy 5 kg/ha dzialka F-4 — wodorosiarczan potasowy 10 kg/ha dzialka F-5 — siarczan sodowy 5 kg/ha dzialka F-6 — siarczan sodowy 10 kg/ha dzialka F-8 — wodorosiarczan sodowy 5 kg/ha dzialka F-9 — wodorosiarczan sodowy 10 kg/ha dzialka F-7 — nie traktowana, slepa próba.

Pod koniec okresu wegetacji mierzy sie wyso¬ kosc roslin kukurydzy i zzyma je za pomoca kom¬ bajnu do roslin silosowych typ E-280. Ustala sie przecietna wysokosc roslin i przecietny plon z po¬ szczególnych dzialek. Uzyskane dane przedstawio¬ ne sa w tablicy XI w stosunku do roslin slepej próby wzglednie dzialki slepej próby, których, wzglednie której wartosc przyjmuje sie za 100.

Tablica XI Oznaczenie dzialki F-l F-3 F-3 F-4 F-5 F-6 F-3 F-9 F-7 Dzialka slepej próby Przecietna wysokosc roslin % 118,2 127,2 163,6 118,2 113,6 109,1 113,6 122,1 100,0 Przecietny plon % 93,3 100,0 135,0 118,0 106,7 100,0 118,0 - 133,4 100,0 1 Z tablicy XI widac, ze z soli regulujacych wzrost roslin wedlug wynalazku przy stosowaniu powischodowym dobre sa zwlaszcza wodorosiar¬ czan potasowy i wodorosiarczan sodowy zarówno jako substancje przyspieszajace wzrost roslin jak tez substancje zwiekszajace plon. W doswiadcze¬ niu nie wystepuja objawy fitotoksycznosci.

Przyklad XV. Badianie dzialania przy sto¬ sowaniu powschodowym.

W sposób opisany w przykladzie X bada sie dzialanie regulujace wzrost roslin, soli takich jak wodorosiarczan sodowy, wodorosiarczyn sodowy, siarczan sodowy, wodorosiarczan potasowy, wodo¬ rosiarczyn potasowy i siarczan potasowy. Jako ro¬ sline doswiadczalna stosuje sie kukurydze (Zea mays).

Plaskie szaliki z tworzywa sztucznego o wymia¬ rach 32X27 i wysokosci 5 cm napelnia sie kwar¬ cowym piaskiem. Na piasek ten nanosi sie badane nasiona, a nastepnie celem równomiernego kiel¬ kowania przykrywa sie je warstwa grubosci 1 cm piasku rzecznego. SzalflcL umieszcza sie w cieplar¬ ni w temperaturze 20—22°C.

Po wzejsciu roslin, to znaczy w 20 dni od' zasie¬ wu, opyla sie je w sposób opisany w przykla¬ dzie IX roztworem soli regulujacych wzrost ro¬ slin w ilosci odpowiadajacej 10 kg/ha. Po 15 dniach zcina sie rosliny i ustala ich ciezar masy zielonej, 'który wyraza sie w procentach ciezaru masy zielonej próby kontrolnej nie traktowanej.

. Otrzymane wyniki przedstawione sa w tabli¬ cy XII. 55 Taiblioa XII Srodek nie traktowana jednowodzian wodorosiarczanu sodowego wodorosiarczyn sodowy siarczan sodowy wodorosiarczan potasowy sajatrczant potasowy wodorosiarczyn potasowy Ciezar masy zielonej kuku¬ rydzy (g/szalke) 218,5 263,0 225,0 225,5 244,5 307,0 310,3 Przyrost masy zielonej ,0 2,6 2,9 11,5 40,0 41,5 65 Jak widac z tablicy XII ciezar masy zielonej znacznie wzrasta przy stosowaniu soli reguluja¬ cych wzrost roslin, zwlaszcza przy stosowaniu jed- nowodzianu wodorosiarczanu sodowego, siarczanu potasowego i wodorosiarczanu potasowego.

Przyklad XVI. Badanie dzialania przy trak¬ towaniu przedwschodowym.

W sposób opisany w przykladzie IX bada sie dzialanie regulujace wzrost roslin soli takich, jak wodorosiarczyn potasowy i siarczan potasowy. Jako rosliny doswiadczalne stosuje sie kukurydze (Zea mays). Rosliny traktuje sie wodorosiarczynem po¬ tasowym i siarczanem potasowym w ilosci odpo¬ wiadajacej 10 kg/ha i po 20 dniach scina sie je.

Oznacza sie mase zielona i wyraza ja w procen¬ tach masy zielonej próby kontrolnej nie trakto¬ wanej.

Otrzymane wyniki przedstawione sa w tabli¬ cy XIII.23 103 439 24 Tablica XIII Srodek raie traktowana saarcizan potasowy wodoriosiiarczyn ipotaesowy Masa zielona kukurydzy (g/szalke 158,5 200,0 181,3 Przyrost masy zielonej °/o ,6 13,8 Przyklad XVII. BadaMe dzialania w upra¬ wach wodnych.

Badanie dzialania regulujacego wzrost roslin soli takich, jak wodorosiarczan sodowy, siarczan so¬ dowy, wodorosiarczan potasowy, siarczan potaso¬ wy i chlorek potasowy bada sie na roslinach w uprawach wodnych. Jako rosliny doswiadczalne stosuje sie dwie rosliny jednolisciienine, a mianowi¬ cie pszenice ozima F 481 i kukurydze- MV SC 38 poza tym jedna rosline dwuliscienna, soje (Adep¬ ta). Do doswiadczenia uzywa sie wode z wodo¬ ciagu wzglednie w przypadku kukurydzy takie do¬ dana z woda wodociagowa pozywke Hoaglanda.

Pozywke Hoaglanda rozciencza sie czterokrot¬ nie, poniewaz doswiadczania wykazaly, ze przy takim rozcienczeniu pobieranie jonów przez kiel¬ ki roslin i translofcacja ich do pedów jest naj¬ bardziej optymalna.

Zawartosc jonów w rozcienczonej pozywce Hoaglanda i w wodzie z wodociagu przedstawio¬ na jest w tablicy XIV.

Tablica XIV Jon Na+ K+ Mg++ Ca++ N P [s.

Zawartosc jonów (w ppm) 1 w wodzie z wodociagu 1 8,5 3,5 40,0 80,0 2,5 0,16 ,0 w rozcienczonej pozywce Hoaglanda 58 12 50 52,5 1 7,8 1 16,0 | Przygotowanie do uprawy roslin prowadzi sie .w nastepujacy sposób. Pszenice podkielkowuje sie przez 24 godziny w wodzie z wodociagu. Kukury¬ dze i soje umieszcza sie w szalkach Petriego na¬ pelnionych woda wodociagowa i pozostawia sie na 24 godziny celem podkielkowania. Wybierja sie po¬ szczególne rosliny o jednakowym stopniu rozwo¬ ju. 30 roslin pszenicy, 20 roslin kukurydzy i 16 •roslin soji umieszcza sie na nierdzewnej siatce stalowej na 400 ml wody.

. Rosliny utrzymuje sie przez 24 godziny w ciem¬ ni na wodzie wodociagowej, a nastepnie wode wy¬ mienia sie na roztwór doswiadczalny i rosliny wstawia sie do termostatu swietlnego. Dla pszeni¬ cy i soji nastawia sie dwie serie doswiadczalne, a dla kukurydzy trzy serie.

W przypadku pierwszych dwóch serii doswiad¬ czalnych dodaje sie do wody sól regulujaca wzrost roslin w ilosci 10 wzglednie 100 ppm, do trzeciej serii, prowadzanej tylko dla kukurydzy, dodaje sie czterokrotnie rozcienczona pozywke Hoaglanda w ilosci 100 ppm soli Wszystkie serie, doswiadczalne powtarza sie dwa razy po 3 równolegle. Pszenice zbiera sie siódme¬ go dnia, a kukurydze i soje dziesiatego dnia.

W przypadku pszenicy i kukurydzy ustala sie swieza mase pedów i korzeni oraz dlugosc pedów.

Dla roslin sojii poza ciezarem pedu i korzenia oznacza sie ciezar lodygi i lisci. W przypadku ku¬ so kurydzy ustala sie takze sucha mase rosliny.

Sucha masa pedów kukurydzy wyhodowanej na wodzie wodociagowej wynosi 10% swiezej masy, a sucha masa roslin wyhodowanych na roztwo¬ rach soli wynosi 7% swiezej masy. Wzgledna za- wartosc wody roslin wyhodowanych na roztwo¬ rach soli jest wiec wieksza, jednak równoczesnie wydajnosc suchej masy ze wzgledu na wieksza mase zielona jest o 30% wyzsza niz dla roslin wyhodowanych na wodzie wodociagowej. Sucha 40 masa 20 pedów roslin wyhodowanych na wodzie wodociagowej wynosi 1 g, a roslin wyhodowanych na roztworze soli 1,3 g.

Intensywnosc oswietlenia wynosi we wszystkich doswiadczeniach 5000 luksów, a temperatura *5 21—25°C. Istotne róznice wystepujace pod wply¬ wem traktowania bada sie w próbie t po godzinie.

Wyniki doswiadczen przedstawione sa w tabli¬ cach XV—XIX. 00 Tablica XV Ciezar pedów pszenicy Traktowanie Próba 'kontrolna Wodorosiarczan sodowy Sdarczan sodowy Wodorosaarczan potasowy Siarczan potasowy Chlorek potasowy j Woda Mfcfijociagowa + 10 ppm g/30 roslin 3,23 3,31 3,26 3,49 3,52 3,61 t 1,009 0,504 3,598 3,719 ,633 Woda wodociagowa + 100 ppm g/30 roslin 3,42 3,47 3,48 4,16 4,21 4,17 t 0,521 0,678 ,92 14,00 13,19103 439 26 Tablica XVI Ciezar jkorizeind pszenicy Traktowanie t Próba kontrolna Wodorostiarczan sodowy Siarczan sodowy Wodorosiarczan potasowy 1 Siarczan potasowy Chlorek potasowy Woda wodociagowa + 10 ppm (g/30 roslin 1,74 1,87 1,81 1,87 1,87 1,92 t 1,000 0,541 1,038 1,036 1,766 Woda wodociagowa + 100 ppm 1 (g/30 roslin 1,63 1,77 1,83 1,91 2,17 2,07 t 2,097 2,836 4,212 6,869 1 6,523 1 Stopien swobody: 10 przy P = 5% Tablica XVII Ciezar pedów kukurydzy Traktowanie ¦ Próba kontrolna : Wodorosiarczan sodowy Siarczan sodowy Wodorosiarczan potasowy Siarczan potasowy Chlorek potasowy Woda wodociagowa + 10 ppm g/20 roslin ,28 ,25 ,40 11,55 11,28 11,45 t 0,13 0,61 ,06 4,12 4,28 Woda wodociagowa + 100 ppm g/20 roslin 11,66 11,44 11,63 14,51 14,48 14,92 t 0,72 0,08 6,81 ,22 7,39 Pozywka Hoaglanda + 100 ppm g/20 roslin t 19,26 — 19,81 0,98 19,05 0,45 ,91 3,62 ,79 3,16 1 20,58 2,70 Stopien swobody: 10 przy P = 5% t = 2,23 Tablica XVIII Dlugosc pedów kukurydzy Traktowanie Próba fcoimtaolna Wodorosiarczan sodowy Siarczan sodowy f Wodorosiarczan potasowy Siarczan potasowy [ Chlorek potasowy Woda wodociagowa + 10 ppm mm/20 roslin 2860 2850 2920 3001 2949 3012 t 0,25 1,56 2,90 1,45 3,50 Woda wodociagowa + 100 ppm mm/20 roslin 2998 2924 3011 3288 3259 3258 t 1,61 0,33 6,88 3,36 2,93 Pozywka Hoagjlanda + 100 ppm t mm/20 roslin 3848 3741 3681 3852 3820 3833 t | 0,76 1,20 0,03 0,19 1 0,10 | Stopien swobody: 10 przy P = 5% t = 2,23 Tablica XIX Traktowanie Próba kontrolna Wodorosiarczan sodowy Siarczan sodowy Wodorosiarczan potasowy Siarczan potasowy Chlorek potasowy Woda wodociagowa + 10 ppm g/16 roslin 2,27 2,30 2,39 2,51 2,52 2,56 t 0,218 0,721 1,164 1,477 1,760 Woda wodociagowa + 100 ppm g/16 roslin 2,41 2,54 2,63 2,98 2,76 2,80 t 1,442 2,359 4,389 2,251 3,095 Stopien swobody: 10 przy P = 5%27 U badanych roslin w pierwszym rzedzie sole potasowe wykazuja wyraznie dzialanie przyspie¬ szajace wzrost, czego dowodzi porównanie z pró¬ bami kontrolnymi wyhodowanymi na wodzie wo¬ dociagowej, a mianowicie w przypadku ciezaru pedów i korzeni pszenicy, ciezaru pedów i dlugo¬ sci pedów u kukurydzy oraz ciezaru lisci soji, jak równiez próby „t".

Sole sodowe daja równiez podwyzszenie cieza¬ ru pedów i korzeni pszenicy oraz ciezarni lisci soji. Dzialanie to jest wyrazne przy stosowaniu 100 ppm.

Jezeli jiako zewnetrzny roztwór zastosuje sie równowazona pozywke plynna, wystepuje równiez wyrazny wzrost ciezaru pedów kukurydzy.

Przyklad XVIII. Postepuje sie w sposób opisany w przykladzie XV z ta róznica, ze jako substancje czynne stosuje sie chlorek potasowy, dwiuwodorofosforan potasowy, weglan potasowy, triosiarczan sodowy i wodoroweglan sodowy.

Otrzymane wyniki przedstawione sa w porówna¬ niu z próba mie traktowana w tablicy XX.

Tablica XX Sól 1Próba kontrolna. tniie traktowania Chlorek potasowy Dwuwodorofosforan potasowy Weglan potasowy Tiosiarczan sodowy Wodoroweglan siodowy Zielona masa kukurydzy (g/szalke) 218,5 256,0 273,0 276,5 231,0 259,5 16,5 24,2 ,8 27,8 18,0 j Z tablicy te(j widac, jak przez stosowanie soli regulujacych wzrost roslin uzyskuje sie wyrazne zwiekszenie zielonej imaisy.

Przyklad XIX. Postepuje sie w sposób opi¬ sany w przykladzie XVI z ta róznica, ze jako sub¬ stancje stosuje sie ortofosforan sodowy, wodoro- fosforan magnezowy, siarczan cynkowy, wodoro¬ weglan potasowy i azotan potasowy.

Otrzymane wyniki przedstawione sa w tabli¬ cy XXI.

Tablica XXI Sól Próba' kontrolna nie traktowana Fosforan sodowy Wodorofosforan magnezowy Siarczan cynkowy Wodoroweglan potasowy Azotan potasowy Masa zielona kukurydzy (g/szalke) 158,5 200,0 214,0 187,0 201,0 217,0 26,2 34,6 17,4 26,2 36.3 | 439 28 Z tablicy tej widac, ze przez stosowanie soli re- gujacych wzrost roslin osiaga sie wyrazne zwiek¬ szenie masy zielonej.

Przyklad XX. W przykladzie tym bada sie dzialanie jednowodzianu wodorosiarczanu sodo¬ wego i wodorosiarczanu potasowego na pszenice ozima przyspieszajace kielkowanie i wegetatywny wzrost.

Doswiadczenia polowe prowadzi sie na glebie l0 gliniastej o sredniej zawartosci potasu 19,5 mg K2 0/100 g. Wstepnie uprawia sie pszenice. Po zwiezieniu plonu glebe orze sie na glejbokosc 18 cm, a nastepnie nawozi sie azotem, fosforem i potasem w stosunku 4:14:14 stosujac 4 dt/ha l5 Potem glebe bronuje sie na gladko.

W doswiadczeniu stosuje sie pszenice ozima Kav- kaz. Przed siewem pszenice zaprawia sie w ilosci 200 g/dt handlowym srodkiem -grzybobójczym pod nazwa FUNDAZOL 50 WP, którego substancja au czynna jest lVbutylokarbamylo/^beinzimida20lLlo-2- -karbaminian o nazwie Benomyl wzglednie sto¬ suje sie traktowanie polaczone 200 g/dt Funda- zolu 50 WP i 50 g/dt jednowodzianu wodorosiar¬ czanu sodowego, wodorosiarczanu potasowego i siarczanu sodowego.

Zaprawianie prowadzi sie w kotle1 ze skosna osia przy liczbie obrotów 20/min. i w ciagu 20 minut. Fundlazol 50 WP, stosowany w ilosci 200 g/dt ziarna siewnego, rozciencza sie woda w ilosci 3 litry/idt i rozcienczony srodek do zaprawy rozpyla sie drobno na powierzchnie ziarna siew¬ nego.

Przy traktowaniu polaczonym najpierw Funda- zol 50 WP stosowany w ilosci 200 g/dt ziarna siew- nego rozciencza sie woda w ilosci 2 litry/dft. Sole takie, jak jednowodzian wodorosiarczanu sodowe¬ go, wodorosiarczan potasowy wzglednie siarczan sodowy w ilosci 50 g/dt ziarna siewnego rozpusz¬ cza sie w 1 litrze wody i otrzymane roztwory do- 40 zuje sie do suspensji Fundazolu. Zaprawianie wzglednie polaczone traktowanie prowadzi sie wiec taka sama iloscia cieczy opryskowej. Liczba obro¬ tów kotla i czas trwania traktowania sa iden¬ tyczne. 45 Zaprawione wzglednie traktowane sposobem we¬ dlug wynalazku ziarno siewne wysiewa sie 25 pazdziernika za pomoca 24-rzedowego siewnika typu A-761. Na hektar stosuje sie, 300 kg ziarna, a rozstaw rzedów przy siewie wynosi 10,5 cm. 50 Dziewiatego dnia, gdy rosliny wzejda, oznacza sie ich wysokosc. Czternastego dnia ocenia ilosc kielków na biezacy metr rzedu. 12 lutego nastepnego roku dzialki doswiadczal¬ ne traktuje sie sztucznym nawozem azotowym w 55 ilosci 4 dt/ha, zawartosc azotu 34% wagowe. 2 kwietnia i 6 maja ocenia sie wegetatywny wzrost pszenicy.

Wyniki przedstawione sa w tablicy XXII. gj, Z danych zawartych w tablicy XXII wynikaja nastepujace wnioski. Obserwacja kielkowania pszenicy 19 listopada wskazuje na to, ze ze sto¬ sowanych soli w jednakowych dawkach, to znaczy 50 g/dt, najbardziej pobudza kielkowanie wodo- 65 rosiamczan potasowy, nastepnie siarczan sodowy,29 103 439 natomiast najmniejsze dzialanie wyfcazuje jedbo- wodzian wodorosiarczanu sodowego. Wysokosc kiel¬ ków jest identyczna, W stadium rozgaleziania, kwietnia i 6 maja, pod wzgledem wegetatyw¬ nego rozwoju najbairdziej czynny jest wyraznie siarczan sodowy.

Tablica XXII Traktowanie Próba kontrolna Jednowodziani wodorosiarczanu sodowego Wodorosiarczan potasowy Siarczan sodowy Dawka g/dt nasion 50 50 50 Dawka g/dt ziarna siewnego 200 200 200 200 Wysokosc kielków mm (19.XI) Wartosci 7,5 ,0 ,0 ,0 Liczba kielków sztuk (m biez. przecietnie) 37,5 29,75 53,0 43,5 Ocena wegetatywnego wzrostu (20.IV) A B C D 1111 12 2 2 2 2 11 2,5 2,5 3 2,5 (6.V.) A B C D 1111 2 3 2 2 2 2 3 2 3 3 4 3 Wyniki oceny wyraza sie subiektywnie liczbami 1—4, przy czyni 1 oznacza najslabszy rozwój, a 4 najsilnieiszy rozwój.

Przyklad XXI. W glebe, która obrabia sie i nawozi w sposób opisany w przykladzie XX, wysiewa sie równiez w sposób podany w przykla¬ dzie XX zaprawiona lub traktowana sposobem polaczonym pszenice ozima gatunku Kavkaz. Róz¬ nica z przykladem XX polega na tym, ze zapra¬ wianie ziarna prowadzi sie przy uzyciu 200 g Fun- dazolu 50 WP zawierajacego jako substancje czyn¬ na 100 g/idt l,4Hdwuy2^^-ftiróijicMofro-l-stormamido- etylo-/-piperazyny o nazwie Triforine.

Do polaczonego traktowania stosuje sie Funda¬ zol 50 WP wytworzony z takiej samej ilosci Trifo- riny i poza tym siarczan sodowy w ilosci 50, 100 wzglednie 200 g/dt.

Oceny dzialek dokonuje sie w okresach, jak w przykladzie XX. tych samych Otrzymane wyniki przedstawione sa w tabli- cy XXIII.

Tablica XXIII Traktowanie Próba kontrolna Siarczan sodowy Siarczan sodowy Siarczan [sodowy Dawka g/dt _ 50 100 200 Triforina Fundazol 50 WP Dawka g/dt 200 200 200 200 Wysokosc kielków (wartosci 7,5 7,5 Liczba kielków szt./m biez. przecietne) 37,5 51,2 45,3 23,0 Ocena wegetatywnego wzrostu (20.IV.) A B C D 1111 3 2,5 2,5 3 2,5 2 2,5 2,5 2 2 2 2,5 (6.V.) | A B C D 1111 4 3,5 3 3,5 3 2 3 3 2 3 3 3 Z tablicy XXIII widac, ze wplyw dzialania siar¬ czanu sodowego na pobudzenie kielkowania i na wegetatywny wzrost zalezy od stosowanej ilosci, a dawka 50 g/dt jest najkorzystniejsza.

Przyklad XXII. W doswiadczeniu tym ba¬ da sie dzialanie siarczanu sodowego na pobudze¬ nie kielkowania w uprawach ziemniaków w kran¬ cowych warunkach. Wiadomo, ze przy zaprawia¬ niu czesto kielki ziemniaków ulegaja uszkodzeniu i wskutek tego zmniejsza sie liczba wschodzacych roslin, czyli liczba naci i mniejsze sa plony.

W doswiadczeniu ziemniaki traktuje sie siar¬ czanem sodowym w ciagu 3 miniut w kotle ze sko¬ sna osia. Na 1 tit ziemniaków stosuje sie 100 g siar¬ czanu sodowego rozpuszczonego w 3 litrach wody.

Ziemniaki stosowane jako próba kontrolna traktu¬ je sie w takim samym urzadzeniu i w taki sam sposób z ta róznica, ze bulwy opryskuje sie za¬ miast roztworem soli woda w ilosci 3 litry/dt. Po traktowaniu sprawdza sie bulwy i okazuje sie, ze gniazda kielkowe, tak zwane oczy sa uszkodzone w wysokim stopniu.

W doswiadczeniu stosuje sie ziemniaki gatunku „Perle von Somogy". Ziemniaki sadzi sie przy od¬ leglosci rzedów 60 cm i dlugosci byliny 30 cm.

Wymiary dzialek: 2,5 X 8 m = 20 m*. Dzialki sa wyznaczone przypadkowo.

Kazde doswiadczenie przeprowadza sie cztery103 439 31 32 razy. Wartosci liczbowe podane w tablicy 24 sa wartosciami przecietnymi z tych czterech doswiad¬ czen.

Do prób stosuje sie glebe gliniasta o dobrej za¬ wartosci sredniej potasu 19,5 mg KtO/100 g. Jako przedplon rosla pszenica ozima i po jej zebraniu orze sie glebe na glebokosci 18 cm (12.VIIL), a na¬ wozi sie l.IX. sztucznymi nawozami z azotem, fo¬ sforem i potasem w stosunku 4:14:14. Jesienna or¬ ke gleboka, 23 cm, prowadzi sie 8.X. Wiosna na¬ stepnego roku, l.IV., obrobiona w opisany sposób i wstepnie nawozona glebe traktuje sie sztucznym nawozem azotowym w ilosci 4 dt/ha; zawartosc azotu: 34% wagowe.

Ziemniaki sadzi sie 5 maja. Cztery dzialki, na których zasadzone sa ziemniaki traktowane siar¬ czanem sodowym, opyla sie 10 maja przedwscho- dowo siarczanem sodowym w ilosci 5 kg/Iha.

Tablicai XXIV Bulwy traktowane g/dt 100 — — 100 100 1 1 10° Rodzaj traktowania , przedi dowe _ — — — powschodo we kg/ha — — 1 1 1 1 Liczba wyro¬ snietych ro¬ slin na dzialke (przecietnie) 1 16,63 52,75 14,25 16,25 51,75 63,25 59,25 | Cztery dalsze dzialki po wzejsciu ziemniaków traktowanych siarczanem sodowym opyla sie pow- schodowo siarczanem sodowym w ilosci 1 kg/ha.

Dalsze cztery dzialki, na których znajduja sie ziemniaki równiez traktowane siarczanem sodo¬ wym, traktuje sie, siarczanem sodowym przed- wschodowo w ilosci 5 kg/ha i powschodowo w ilo¬ sci 1 kg/ha.

Na podstawie obserwacji dzialek stwierdza sie, ze ziemniaki z uszkodzonymi kielkami wschodza pózniej o okolo 10 dni niz to powinno nastapic. 14 czerwca liczy sie wyrosnieta nac ziemniaków.

Wyniki przedstawione sa w tablicy XXIV.

Z tabiicy XXIV widac, ze ziemniaki z uszkodzo¬ nymi kielkami niespodziewanie szybko regeneru¬ ja sie przez traktowanie siarczanem sodowym.

Miedzy zdolnoscia kielkowania ziemniaków trakto¬ wanych siarczanem sodowym i ziemniaków nie traktowanych jest wyrazna róznica.

Claims (2)

Zastrzezenia patentowe

1. Srodek regulujacy wzrost roslin zawierajacy substancje czynna oraz staly lub ciekly nosnik al¬ bo obojetny gaz, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna wzglednie jako substancje czyn¬ ne jedna albo wiecej sold takich jak wodorosiar¬ czan, wodorosiarczyn, podsiarczyn, siarczan, chlo¬ rek, fostforan, wodorofosforan, dwutwodorofosforam, weglan, wodoroweglain, azotan, i/albo tiosiarczan sodowy i/albo potasowy i/albo wodorofosforan ma¬ gnezowy i/afllbo siarczan cynkowy i/albo substan¬ cje pomocnicze.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera substancje czynna w ilosci 0,001 — 99,5% wagowych. PZG Koszalin D-655 85 egL A-4 Cena 45 zl