Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie ido na¬ pedu i pozycjonowania^, w szczególnosci glowiiic na¬ rzedziowych obrabiarek z auitornatycznym etykiem pracy..Zinany jest naped za pomoca silnika elektrycz¬ nego, który pozwala glowicy obracac sie o do¬ wolna ilosc pozycji w jednym kierunku ale nie zaipewnia zadanej dokladnosci pozycjonowania wstepnego ze wzgledu na duza wrazliwosc na zmiane momentu bezwladnosci narzedzi zamoco¬ wanych w glowicy.Naped przy pomocy tloka hydraulicznego z na¬ cieta na tloczyisku zebatka pozwala na obrót glo¬ wicy w jedna strone i tylko o jedna pozycje, co zbytnio wydluza czasy obrotu. Znany jest takze naped za pomoca ruchomego cylindra z nacieta zebatka i nieruchomego tloka dwustronnego, któ- ry powoduje obrót glowicy o dowolna ilosc po¬ zycji w obydwu kierunkach^ wytbderajac przy tym najkrótsza droge obretu, lecz wymaga zastosowa¬ nia oddzielnego mechanizmu do wistepmego pozy¬ cjonowania.Stosowany jest równiez naped przy pomocy cy¬ lindra pozycjonujacego z szeregojwyim ukladem tlo¬ ków o jednakowej srednicy, który zapewnia oibrót glowicy na dowolna pozycje zapewniajac pozycjo¬ nowanie wstepne z duza dokladnoscia ale posiada niekorzystna zbyt duza dlugosc,, która nawet przy niewielkiej ilosci zapewnianych pozycji glowicy jest zbyt duza. ils^ojta urzadzenia wedlug wynalazku jest;, ze za¬ wiera ono tlok umieszczony przesuwnie w tloku- -cylimdrze, który w polaczeniu z gwintowanymi korkami stanowi tlok osadzony w stalym cylin- drze.Zastosowanie czteropozycyjnego tloka pozycjonu¬ jacego z dwoma przesuwnymi tlokami o rózuiych srednicach, z których wielkszy jest jednoczesnie cy¬ lindrem dla tloka o immiejiszaj srednicy stanowia- io cego calosc z tloazyiskiem polaczonym z zebatka wspólpracujaca z kolem zebatym przekladni prze¬ kazujacej ruch na korpus glowdjcy narize^ziowej, pozwolilo na znaczne zmniejszenie calkowitej dlu^ gosci cylindra pozycjonujacego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 jest przekrojem wzdluznym urzadzenia, fig. 2 — przekrojem wg A-A na fig. 1, a fig. 3 — schema¬ tem hydraulicznym urzadzenia.W korpusie stalego cylindra 3 zamknietego z dwóch stron pokrywami 4 i 5, uszczelnionego pier¬ scieniami 11 i 12, wykonany jest dokladny prze¬ lotowy otwór, w którym znajduje sie tlokncylinder 6 spelniajacy równoczesnie role cylliindra dla tlo- ka 9. W tloku^cylindirze 6 wykonany jest dokla¬ dny otwór zamkniety z dwóch stron gwintowany¬ mi korkami 7 i 8 i uszczelniony pierscieniami 13 i 14. W korku 7 i pokrywie 4 sa wykonane otwo¬ ry, przez które przechodzi tloczysko tloka 9 u- szczelnione pierscientem 10. 1002003 100200 W korpusie cylindra 3 wykonane sa gniazda, w które wkrecone sa ladzniki oczkowe, przez które olej bezposrednio doplywa i odplywa z cylindra.W pokrywach 4 i 5 znajduja sie zawory zwrot¬ ne doprowadzajace olej na obydwie strony tloka¬ -cylindra 6 i skladajace sie z kulek 16 i 19, spre¬ zyn 17 i 20 i wkreconych w pokrywy gwintowa¬ nych korków 18 i 21. W tloku 9 znajduja sie za¬ wory zwrotne doprowadzajace olej na obie jego strony i skladajace sie z kulek 22 i 25, sprezyn S3 i 26 oraz wkreconych w tlok gwintowanych kor¬ ków 24 i 27.Na zewnetrznej powierzchni tloka-cylindra 6 wykonane sa wybrania 80 i 81 o dlugosci nieco wiekszej od dlugosci skoku tloka-cylindra 6, u- mozliwiajace doprowadzenie oleju na obydwie stro¬ ny tloka .9 przez wywiercone w wybraniach 80 i SI otwory 74, 75, 76 i 77 o odpowiedniej srednicy.Cylinder pozycjonujacy jest przykrecony sruba¬ mi 29 poprzez pokrywe 4 i podkladke 28 do ply¬ ty 1. Tloczysko tloka 9 jest polaczone bezluzowo z prowadzona w plycie glowicy zebatka 30, która jest zazebiona z kolem zebatym 31 nacietym na wspólnej piascie z kolem zebatym 32, które two¬ rza dwójke zebata osadzona obrotowo na nieru¬ chomym walku 33. Kof5 zebate 32 jest zazebiane z kolem zebatym 34 osadzonym obrotowo na dra- gu 35 i polaczone srubami 36 z korpusem glowi¬ cy 2, którego os obrotu stanowi drag 35 osadzony nieobroitowo w plycie 1.W plycie 1 jest wykonsna wneka, w której przy¬ krecone do plytek ustawczych 37 i 38 znajduja sie przykryte oslona 42 i uszczelka 43 miikrolajciz- niki 39, 40 i 41, których koncówki stykaja sie z koncami prowadzonych w plycie popychaczy 44, 45 i 46 dociskanych sprezynami 47, 48 i A9 do tytoej powierzchni zebatki 30, na której wyfeoha- ne sa stozkowe nawiercenia sygnalizacyjne, pnze- sterowujace mLkrolaczniki 39, 40 i 41 poprzez po- pychacze 44, 45 i 46. Nawiercenia w zebatce 30 sa tak umieszczane, zie w kazdym z polozen cy¬ lindra pozycjonujacego daja inna kombinacje praestearowanda mtijkirolacanilków 39, 40 ft 41, sy¬ gnalizujac w ten sposób rzeczywiste polozenie glo¬ wicy narzedziowej. Na koncach tloka-cylindra 6 i tloka 9 w-ytkoname sa stozki hamujace. Tlok 9 ma akofe dwailkrotnie wiejtas-zy od skoku tloka-cy¬ lindra 0. sBrzedistawione w przykladzie wykontala urzadze- nie aaipewnia cztery pozycje. Przedikazida zmiana pozycji elektrozawór 57 laczy przewody 58 z 05 i $ z 64. Przestrzen pod tlokiem 54 zostanie pola¬ czona ze zbiornikiem, a nad tlok 54 zostanie do¬ prowadzony olej pod eisnieniiem, co spowoduje podniesienie korpusu glowicy 2 do góry i rozlacze¬ nie tarcz 6* i 6» sprzegla wietozebaitkowego. Jed¬ noczesnie sprezyna 51 rozprezajac sie obróci dzwi¬ gnie &£, która zwoMi raikrolajcznik 50 sygnalizujac w ten sposób buzowanie konpuisu glowicy 2. Jest to ro^nnoczessiie sygnalem do zajecia przez cylin¬ der- pozjsejoaujacy zadanej pozycji. iDla zajecia pierwiszej pozycji elektrozawór 55 laczy przewody 51 z 61 i 59 z 60, a elektrozawór 50 przewody 53 z 63 i 59 z 62. Przewodem 63 olej pod cisnieniem doplywa na lewa strone tloka-cy- Diinidira 6 i przesuwa go w prawe skrajne poloze¬ nie. Olej z prawej strony tloka-cylindra 6 jest przez niego wytlaczany do zbiornika przewodami 62 i 59, W koncowej fazie ruchu tloka-cylindra 6 w prawe skrajne polozenie przyslania on stop¬ niowo stozkiem hamujacym otwór 73, przez który olej wyplywa z cylindra, zwalniajac w ten spo¬ sób predkosc ruchu i zabezpieczajac przed ude¬ rzeniem gwintowanym korkiem 8 o pokrywe 5. !0 Jednoczesnie olej pod cisnieniem doplywa na le¬ wa strone tloka 9 i przesuwa go równiez w pra¬ we skrajne polozenie. Olej z prawej strony tlo¬ ka 9 jest wytlaczany do zbiornika przez otwory 77, 72 .ciraz przewody 60 i 59. iPodabnie jiak w po- przednim przypadku tlok 91 w koncowej fazie ru¬ chu przyslania stopniowo* stozkiem hamujacym otwór 77, co powoduje zminfiejsizenie predkosci przesuwu i zabezpiecza przed gwaltownym ude¬ rzeniem w gwintowany korek 8.W celu zajejcia przez cylinder pozycjonujacy po¬ zycji drugiej elektrozawór 56 sterujacy polozeniem tloka-cylindra 6 zostanie przesterowany i polaczy przewody 58 z 62 i 59 z 63, a sterujacy polacze¬ niem tloka 9 elektrozawór 55 laczy przewody 58 z 61 i 59 z 60. Olej pod cisnieniem doplywa na prawa strone tloka-cylindra 6 i przesuwa go w le¬ we skrajne polozenie az do oparcia sie korkiem 7 o pokrywe 4. Olej z lewej strony tloka-cylindra 6 jest wytlaczany do zbiornika przez otwór 70 oraz przewody 63 i 59. W koncowej fazie ruchu tloka¬ -cylindra 6 przyslania on stopmiowo stozkiem ha¬ mujacym oftwór 70 zwalniajac w ten sposób pred¬ kosc przesuwu. Równoczesnie olej pod eisnieniiem doplywa na lewa strone tloka 9 i przesuwa go w prawa strone az do zetkniecia z korkiem 8.Przy przechodizenau z pozycji pierwszej na dru¬ ga oba tloki zajmuja w poczatkowej fazie prawe skrajne polozenie, przez co na tlokach wystapia sily o przeciwnych zwrotach. Ze wzgledu na po- *o siadanie wliekszej powierzchna,, na totora dziala o- lej, tlok^cylindeir 0 przesuwajac sie w lewo za¬ bierze ze soba tlok & Dla zajecia przez cylinder pozycjonujacy pozycji trzeciej elektrozawór 50 polaczy przewody N58 z 45 03 oraz 59 z 62 laczac w ten sposób jprawa starone tloka-cylindra 6 ze zbiornikiem. Olej pod cisnie- nliam (doplywa wtedy na lewa sfferone Ilaka-eyilm- dara 6 i przesoiiwa go w krancowe prawe poloze¬ nie. W koncowej fazie ruchu tloka-cylindra 6 na- *• stepuje opisane poprzednio hamowanie. Jednoczes¬ nie elekitrozawor 55 zostanie przesterowamy i po¬ laczy przewody 59 z 61 laczac w ten .sposób lewa strone tloka 9 ze zbiornikiem oraz polaczy prze¬ wody 58 z Ot, pnzeiz co olej pod cisnieniem doply- ** nie na prawa starone tloka 9» i przesunie go w le¬ wo az do .stytfeu z korkiem 7, który spelnila w tym przypadku role zderzaka. W koncowej fazie ru¬ chu tlok 9 przyslona stopniowo stozkiem hamuja¬ cym otwór 70 co spowoduje zwolnienie jego tuk » chu. lAiby cylinder pozycjonujacy zajal czwarta po¬ zycje elektrozawór 50 zostaje pffizesterowany i la¬ czy przewody 59 z 03, to jest lewa sifcrone tlotea- -cyfliradra 0 ze zbiornikiem, oraz laczy przewody 85 58 z 62 przez co olej pod cisnieniem doplynie na160200 6 Prawa strone tloka^cylindra 6 i przesunie go w le¬ we skrajnie polozenie az do oparcia korkiem 7 o poikrywe 4. Równoczesnie elektrozawór 55 zo¬ stanie przesterowany i polaczy przewody 59 z 61 laczac lewa strone tloka 9 ze zbiornikiem oraz po¬ laczy przewody 58 z 60 przez co olej pod cisnie¬ niem doplynie na prawa .strone tloka 9 i przesunie go w lewe skrajne polozenie az do oparcia o ko¬ rek 7.'Gdy tlok-jcyliinder 6 znajduje sie w lewym skraj¬ nym polozeniu iwówczais otwór 70, przez który o- lej odplywa i doplywa na jego lewa strone jest czesciowo przysloniety przez stozek hamujacy. Ze¬ by ruch tloka-cyfliincLra 6 w prawo nie odbywal sie z tej przyczyny w poczatkowej fazie zbyt wolno, olej pod cisnieniem doplywa otworami 66 pod kul¬ ke 16, unosi ja sciskajac sprezyne 17, otworem w korku 18 przeplywa na lewa strone tloka-cylin¬ dra 6 i przesuwa go. w prawo. Otwór 70 zostanie odsloniety, cisnienie po dwóich stronach kulki 16 wyrówna sie i sprezyna 17 docisnie kulke 16 do gnliazida zamykajac przeplyw przez otwory 66 i o- lej bedzie doplywal przez odsloniety otwór 70.(Podobnie przy ruchu tloka-cylindra 6 z pra¬ wego isikrajnego polozenia w lewo, olej w poczat¬ kowej fazie ruchu doplywa na jego prawa stro¬ ne glównie przez otwory 67, zawór zwrotny, a nastepnie po zamknieciu zaworu zwrotnego przez otwór 73. Kiedy tlok 9 opiera sie o korek 7, o- twór 74 jest czesciowo przysloniety przez stozek hamujacy tloka 9, a otwór 75 znajduje sie na¬ przeciwko otworu 78. W poczatkowej fazie ruchu tloka 9 w prawo olej doplywa na jego lewa stro¬ ne przez otwory 71, 75, 78 i zawór zwrotny, a po zamknieciu zaworu zwrotnego przez otwory 71 i 74.Kiedy tlok 9 opiera sie o korek 8, oftwór 77 jest czesciowo przyslomiejty przez stozek hamujacy tlo¬ ka 9, a otwór 76 znaijduije sie naprzeciwko otwo¬ ru 79. W poczaitkowej fazie ruchu tloka 9 w lewo, olej doplywa na jego prawa strone przez otwory 72, 76, 79, i zawór zwrotny z tloka 9, a po zamk¬ nieciu zaworu zwrotnego przez otwory 72 i 77.Z, a si t r z ei z en ii a patentowe 11. Urzadzenie do napedu i pozycjonowania, w szczególnosci glowic narzedziowych obrabiarek z automatycznym cyklem pracy, przy pomocy cylin¬ dra pozycjonujacego,'- znamienne tym, ze zawie¬ ra tlok (9) umieszczony przesuwnie w tlokuncylin- drze (6), który w polaczeniu z gwintowanymi kor¬ kami (7 i 8) stanowi tlok osaczony w stalym cy¬ lindrze (3). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze ma zewnetrznej pcwieirzchini tloka-cylindra (6) sa wykonane dwa wybrania (80 i 81) o dlugosci nieco wiekszej od dlugosci skoku tlcika (6, 7, 8) w stalym cylindrze (3), przy czym w tych wy- braniach (80 i 81) wykonane sa odpowiednio roz¬ stawione otwory (74, 75, 76 i 77) doprowadzajace lub odprowadzajace medium na obie strony tloka (9). 73 76 11 l 62 73 %f100200 Ji 44 47 I 37 39 f,2 ^\ i, B 39 Bi 40 « « £9 %3 DN-3, z. 647/78 Cena 45 zl PL PL