W piecach do prazenia blyszczu cyn¬ kowego materjal prazony, jak wiadomo, przechodzi przez piec zgóry nadól przez znajdujace sie w rusztach i przesuniete wzgledem siebie otwory przelotowe, przy- czem do dalszego przesuwania materjalu prazonego z jednej pólki na sasiednia, znajdujaca isie ponizej, sluza grabie, zeby, plugi lub inaczej nazywane narzady z tworzywa ogniotrwalego. Grabie w po¬ szczególnych rodzajach pieców sa umie¬ szczone w sklepieniach, w innych zas sa u- mocowane na krazacych okolo walu mie¬ szadlach, na krazacych tasmach przenosni¬ ka lub urzadzeniach podobnych, zwanych równiez (kamieniami mieszaj acemi, kamie¬ niami grabowemi, czerpakami i wykona¬ nych prawie wylacznie z gliny ogniotrwa¬ lej. Znane sa równiez grabie) do mecha¬ nicznych pieców prazacych, skladajace sie z dwóch czesci, przytem górna czesc jest osadzona w murze sklepienia, a jej czesc, podlegajaca najpierw zuzyciu, jest umo¬ cowana wymiennie w czesci górnej, polo¬ zenia zas dolnej czesci zgarniacza próbo¬ wano dostosowac do zmieniajacych sie wlasnosci materjalu prazonego. Bez wzgle¬ du na to, czy kamien mieszadla sklada sie z jednej czy z dwóch czesci, posiada on zawsze szeroka trójkatna powierzchnie dolna, gdyz winien on pracowac jak le¬ miesz pluga. Przy tego rodzaju budowie nie mozna uniknac niedogodnosci, polega¬ jacej na tern, ze szeroka trójkatna po¬ wierzchnia dolna kamienia mieszarki wy¬ wiera znaczne cisnienie na materjal pra¬ zony, znajdujacy sie miedzy spodem ogni¬ ska i dolna powierzchnia trójkatna kamie-nia mieszajacego, wskutek czego ten ostatni osadza sie w postaci twardej na drodze przebywanej przez kamien mieszarki, a po¬ niewaz materjal prazony, dzidki przyby¬ waniu coraz to swiezych porcyj, staje sie coraz to bardziej zwarty, wiec, rozumie sie, tarcie miedzy kamieniami mieszarki i ladunkiem stale sie zwieksza, co wymaga wiekszego zuzycia sily do obracania mie¬ szadla, a nawet caly proces stawia pod znakiem zapytania. Nalezy równiez pod¬ kreslic, ze cala prodiikeja równiez na tern cierpiala, poniewaz materjal nalezalo po¬ nownie spulchniac w celu doprowadzenia go do otworów przelotowych pieca. Skoro dwa podobne kamienie poruszaja sie obok siebie po okraglych torach równoleglych, natenczas powierzchnia skosna jednego przybliza sie coraz bardziej do powierzch¬ ni prostej drugiego i materjal prazony cal¬ kowicie wypelnia najwezsze miejsce mie¬ dzy kamieniami. Okazalo sie równiez, ze przedni ciensizy koniec kamienia mieszar¬ ki w postaci ostrza szybko sie sciera, pod¬ czas gdy tylna szersza powierzchnia tegoz jest wytrzymalsza i kamien wskutek tego wzgledem ladunku przyjmuje ksztalt kli¬ na i wskutek tego wywiera na ladunek ci¬ snienie jeszcze wieksze.Do calkowitego usuniecia wszystkich powyzszych i innych niedogodnosci sluzy wynalazek niniejszy, który polega na.tern, ze narzady, sluzace do poruszania i mie¬ szania materjalu prazonego, a wskutek te¬ go zaglebiajace sie w materjal prazony w polozeniu skosnem wzgledem kierunku ru¬ chu, posiadaja wzgledem rusztu, wzglednie w stosunku do znajdujacego sie miedzy nim i rusztem materjalu prazonego, mozli¬ wie nieznaczna powierzchnie naciskowa; mozna to osiagnac wykonywaj ac narzady rzeczone w postaci blachy lub plyty z ma¬ terjalu odpornego i zaokraglajac lub za¬ ostrzajac dolna krawedz tej ostatniej. Na¬ rzad ten umocowywuje sie skosnie, wprost w kamieniu, zapomoca prowadnicy w ksztalcie jaskólczego ogona, graniastoslupa i l, d, i utrzymuje w tej prowadnicy zapo¬ moca przeciwcisnienia. W jednym kamie¬ niu mozna osadzic jedna tylko plyte lub tez mozna kamien tak wykonac, aby mógl on posiadac kilka podobnych narzadów, wskutek czego te ostatnie bylyby ustawio¬ ne w szeregi, np, zaleznie od zyczenia i potrzeby w dwa lub cztery szeregi, Rzeczone narzady, które choc posiada¬ ja ciezar nieznaczny, jednak odciazaja piec w stopniu znacznym, moga sie zagle¬ biac w materjal prazony na rózna glebo¬ kosc, glównie jednak winny one przeciw¬ dzialac dotychczasowemu tworzeniu sie stloczonego ladunku i nie dopuszczac do powstania tegoz. Wobec tego mozna za¬ niechac stosowania kamieni, a zamiast te¬ go jako mieszadla i narzady poruszajace mozna stosowac blachy i plyty, przyczem te ostatnie mozna tak wykonac, wyginajac je odpowiednio lub zaopatrujac je w nasa¬ dy, aby mogly one sluzyc jako strychulce dla zbyt grubych warstw blyszczu, wsku¬ tek czego niezbedny ciag w piecu staje sie korzystniejszy. Mozna je takze osadzac w rozmaitych kierunkach oraz rozmiescic je w ten sposób, aby na jednym i tym samym ruszcie jedne z nich pracowaly w kierun¬ ku przeciwnym do innych, a to w tym ce¬ lu, aby zapobiec zatrzymywaniu sie mate¬ rjalu prazonego i zapewnic mu przesuwa¬ nie sie przez otwory przelotowe. W tym ostatnim przypadku stosuje sie w odpo¬ wiednich miejscach „kontrgrabie". Wszyst¬ kie te jako narzady poruszajace materjal prazony stosowane grabie sa wykonane badz calkowicie badz tez czesciowo, w miejscach podlegajacych scieraniu, ze stali odpornej na dzialanie wysokiej temperatu¬ ry, gazów i kwasów. Poniewaz stal taka posiada znaczna wytrzymalosc na zlama¬ nie i znaczna twardosc powierzchniowa, a wiec ulega ona tylko nieznacznemu sciera- niu.Mozna równiez podobne narzady po¬ ruszajace wykonywac z gliny ogniotrwa- — 2 —lej, zaopatrujac je w tego rodzaju odpor¬ ne ochronne plaszcze stalowe lub pokry¬ wajac kapturami. Narzady poruszajace materjal prazony, a wiec grabie, moga byc równiez wykonane z podobnej stali, jako ciala wydrazone.Rysunek objasnia blizej wynalazek.Fig. 1 przedstawia mechaniczny prazak w przekroju, zaopatrzony w grabie wedlug wynalazku, które sa uwidocznione w wido¬ ku; fig. 2 — podobne grabie w skali po¬ wiekszonej w widoku zprzodu; fig. 3 — to samo w widoku ztylu; fig. 4 i 5 przedsta¬ wiaja tytulem przykladu, jeszcze w wiek¬ szej skali, w widoku zdolu kamien a utrzy¬ mujacy plyte, który osadza isie w sklepie¬ niu lub dzwigarze, przyczem kamien ten moze posiadac ksztalt dowolny; na fig. 4 ma on jeden zlobek prowadniczy b, na fig. 5 zas — dwa podobne rowki prowadnicze b, które ze swej strony moga miec prze¬ krój dowolny. W prowadnicach podobnych nie osadza sie jednak czesci o przekroju trójkatnym, lecz w kazdej z nich grabie e, jak to uwidoczniono, tytulem przykladu w widoku perspektywicznym na fig. 6—9. Te ostatnie osadza sie skosnie w kierunku ich ruchu, wskutek czgeo sa one utrzymywane w swych prowadnicach b dzieki przeciw- cisnieniu. Narzad poruszajacy c daje sie wobec tego wkladac do prowadnicy, gdyz glowica jego d ksztaltem swym jest dosto¬ sowana do prowadnicy. Narzad poruszaja¬ cy posiada u dolu ostre krawedzie e, któ¬ re moga byc zaokraglone lub zaostrzone, wskutek czego tworzenie sie jakiegokol¬ wiek stloczonego osadu na pólce, po któ¬ rej przesuwa sie w polozeniu skosnem, jest niemozliwe.* Narzad poruszajacy moze takze posia¬ dac ksztalt zupelnie taki sam jak nóz plu¬ ga (fig. 6), moze jednak byc przedluzony wtyl od grzebienia d i wygiety w postaci strychulca / (fig. 7), zapomoca którego zwaly blyszczu, tworzace sie miedzy nar rzadami poruszajacemi, zostaja zgarniete i rozpostarte równomiernie, wskutek czego ciag w piecu polepsza sie znacznie. Taki sam skutek mozna osiagnac, nadajac ply¬ cie lub blasze c ksztalt strychulca g, uwi¬ docznionego na fig. 8, co jest korzystniej¬ sze, gdyz strychulec obniza sie od przodu ku tylowi i w ten sposób rozgarnia doklad¬ niej zwaly blyszczu. Fig. 9 przedstawia przekrój poprzeczny narzadu poruszajace¬ go c, zabezpieczonego od dzialania wyso¬ kiej temperatury, gazów i kwasów, jakby kapturem ze stali. Jak to juz wspomniano powyzej, narzady te moga równiez posia¬ dac wewnetrzne puste przestrzenie. PL