PL98955B1 - Sposob wytwarzania nowych kwasow 6-/3 alfa-/3-hydroksy-3-alkilopropylo lub-1-propenylo/-4-hydroksyczterowodoro-2-beta-tienylo/-heksanokarboksylowych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia nowych kwasów 6-[3a-/3-hydroksy-3-alkilopro- pylo lub -l-propenylo-4- hydroksyczterowodoro-2 P-tienylo]-heksanokarboksylowych o ogólnym wzo¬ rze 1, w którym R oznacza wodór, równowaznik zasady, albo alkil zawierajacy co najwyzej 12 ato¬ mów wegla, cykloalkil-CmH2m, który w pierscieniu zawiera 3—7 atomów wegla, a m oznacza liczbe calkowita o wartosci 0—4 lub R oznacza reszte pH-CnH2n, w której Ph oznacza fenyl, a n oznacza liczbe calkowita o wartosci 1—4, lub oznacza feny, A jest reszta etylenowa, reszta Ri oznacza wodór lub nizszy alkil zawierajacy co najwyzej 4 atomy wegla, R2 oznacza atom wodoru, R3 oznacza alkil zawierajacy co najwyzej 12 atomów wegla, cyklo- alkil — CmH2m, którego pierscien zawiera 3—7 atomów wegla, m oznacza liczbe calkowita o war¬ tosci 1—4 lub oznacza reszte o wzorze Ph-CmH2n, w którym Ph oznacza fenyl, n oznacza liczbe cal¬ kowita o wartosci 1—4.Reszta alifatyczna R lub R3 oznacza zwlaszcza nizszy alkil, na przyklad metyl, etyl, n-propyl lub i-propyl, butyl, pentyl, heksyl lub haptyl, przy czym podstawniki Rj i R2 oznaczaja reszty zawie¬ rajace 00 najwyzej 4 atomy wegla.Wyrazenie „nizszy" w wymienionych wyzej i w dalszym tekscie resztach lub zwiazkach organicz¬ nych oznacza takie reszty lub zwiazki, które za¬ wieraja co najwyzej 7, a zwlaszcza 4 atomy wegla.Symbol R3 oznacza takze wyzsze reszty alkilowe, 80 2 zwlaszcza zawierajace 8 do 12 atomów wegla, na przyklad n- lub i-oktyl, -nonyl, -decyl, -undecyl lub -dodecyl.Wymienione reszty cykloalkilowe CmH2m Ri i R3 sa na przyklad cyklopropylem, cyklobutylem, cy- klopentylem lub cykloheksylem, cyklopropylomety- lem, cyklobutylornetylem, 1- lub 2-cyklopentyloety- lem.Zwiazki wedlug wynalazku wykazuja cenne wla¬ sciwosci prostaglandynopochodne, a zwlaszcza dzia¬ lanie powodujace skurcz miesni gladkich oraz dzia¬ lanie przeciwastmatyczne. Te wlasciwosci farmako¬ logiczne mozna wykryc in vitre lub im vivo w do¬ swiadczeniach na zwierzetach jako obiektach do¬ swiadczalnych, zwlaszcza na ssakach, takich jak myszy, szczury, swinki morskie lub psy, albo na ich oddzielonych organach. Próby in vitro prze¬ prowadza sie z jelitem kretym swinek morskich w standaryzowanej kapieli orgalnu, na przyklad w fizjologicznym roztworze soli.Zwiazki wedlug wynalazku powoduja w wymie¬ nionych roztworach skurcz wyizolowanego jelita kretego az do stezen ponizej 10"8 molowych. Jako pozytywne substancje porównawcze stosuje sie chlorowodorek histaminy i prostaglandyne Ex.Zwykle doswiadczenia obejmuja takze badania kontrolne na efekty osrodka i efekty buforowe.Dzialanie przeciwastmatyczne ustala sie na psach, które z natury sa wrazliwe na antygeny Ascaris.Zmetnione antygeny wywoluja po inhalacji objaw 98 95598955 3 podobny do astmy. Zwiazki wedlug wynalazku za¬ zywa sie dozylnie 30 — 60 minut po podzialaniu antygenem, a skutecznosc ustala sie przez zmiane czestosci oddychania oraz oporu przeplywu przez drogioddechowe. ' - Ponadto na szczurach lub chomikach kontroluje sie dzialanie przeciwrozrodcze. Zwiazki wedlug wy¬ nalazku podaje sie! podskórnie na przyklad brze- lnifcjnBn chomikpm, na przyklad w dawce 2,5 — —10 mg, jednorazowo w patym dniu brzemienhos- 10 ci, a nastepnie w jedenastym dniu bada ich macice wedlug miejsc implantacji i przezytych embrionów.Mozna takze stosowac mniejsze dawki do zazywa¬ nia dozylnego lub domacicznego, albo wieksze ilos¬ ci do zazywania doustnego, na przyklad w bada- 15 niach samoistnie nadcisnieniowych szczurów. Cis¬ nienie krwi tych ostatnich kontroluje sie przy po¬ mocy zwyklych przyrzadów i obniza sie ono pod dzialaniem nowych zwiazków.Wobec tego zwiazki wedlug wynalazku mozna 20 zazywac dojelitowo lub pozajelitowo, na przyklad przez inhalacje zmetnionych roztworów wodnych, albo doustnie, podskórnie, dozylnie, domiesniowo lub domacicznie, w zakresie dawek znanych dla prostaglandyn naturalnych. Zgodnie z uzyskanymi 25 wynikami doswiadczen nowe zwiazki sa cennymi srodkami przeciwastmatycznymi, obniajacymi cis¬ nienie i luteolitycznymi, jak równiez srodkami po- ronbymi, i mozna je zatem wykorzystywac przy le¬ czeniu lub kontroli nadcisnienia, a zwlaszcza plód- 30 nosci. Produkty otrzymane sposobem wedlug wy¬ nalazku mozna ponadto wykorzystac jako produkty posrednie przy wytwarzaniu innych cennych, a zwlaszcza farmakologicznie czynnych zwiazków.Sposobem wedlug wynalazku wytwarza sie rów- 35 niez sole a zwlaszcza takie o wzorze 1, w którym R oznacza metal alkaliczny lub równowaznik metalu ziem alkalicznych, grupe amoniowa, nizsza grupe jedno-, dwu- lub trójalkiloamoniowa albo nizsza grupe jedno-, dwu- lub trójhydroksyalkiloamo- 40 niowa.Przedmiotem wynalazku sa zwlaszcza te zwiazki 3a, 4a — oraz 30, 40-dwuhydroksylowa o wzorze 1, w którym R jest wodorem, sodem, potasem, niz¬ szym alkilem lub ugrupowaniem Ph-CnH2n, gdzie 45 n oznacza liczbe calkowita od 1 do 4, a Ph jest fenylem, A oznacza ugrupowanie etylenowe, reszta Ri oznacza wodór lub nizszy alkil, zawierajacy co najwyzej 4 atomy wegla, R2 oznacza wodór, R3 jest nizszym alkilem, albo CmH2m-cykloalkilem, w któ- 50 rym pierscien zawiera 3 do 6 atomów wegla, a m oznacza liczbe calkowita od 0 do 4, albo ugrupo¬ waniem Ph-CnHfri.Z nowych zwiazków w szczególnosci nalezy wy¬ mienic te wiazki o wzorze 2, w którym R4 oznacza W wodór, sód, potas lub alkil o co najwyzej 4 ato¬ mach wegla, A oznacza ugrupowanie etylenowe, R* jest wodorem, Re jest n-butylem, n-pentylem, • n-heksylem, n-beptylem lub n-oktylem albo 2-me^ tylo-2-n-/pentylem, heksylem lub heptylem/, 2-, 3- eo lub 4-/cyklopropylo, cyklopentylo lub fenylo/-ety- lemt -propylem lub -butylem.Cenne sa zwlaszcza zwiazki o ogólnym wzorze 2, w którym R4 oznacza wodór, sód lub potas, A jest ugrupowaniem etylenowym, R5 jest wodorem, a Re *5 jest n-pentylem, n-heksylem, 2-metylo-2-n-heksy- lem lub 3-fenylopropylem.Zwiazki wedlug niniejszego wynalazku mozna wytworzyc wedlug znanych metod, w ten sposób, ze nowy zwiazek o wzorze 6, w którym x oznacza zero lub jeden, a pozostale podstawniki posiadaja znaczenie podane powyzej, utlenia sie za pomoca silnego srodka utleniajacego i ewentualnie otrzy¬ mane kwasy ewentualnie przeprowadza sie w ich estry lub sole. Utlenianie prowadzi sie za pomoca silnych srodków utleniajacych takich jak nadtle¬ nek wodoru, alifatyczne lub aromatyczne nadkwasy takie jak kwas nadoctowy lub m-chloronadben- zoesowy.Otrzymane pochodne karboksylowe mozna pod¬ dac w znany sposób hydrolizie. Zatem na przyklad nizszy ester alkilowy kwasu heksanokarboksylowe- go, mozna zhydralizowac przy pomocy zasady, na przyklad wodnymi roztworami wodorotlenków lub weglanów metali alkalicznych. Otrzymane kwasy mozna przeprowadzic w znany sposób w estry lub sole, na przyklad przy pomocy nizszych alkanoli w obecnosci kwasów mineralnych, a zwlaszcza przy pomocy dwuazoalkanów, wzglednie przy pomocy odpowiednich zasad lub wymieniaczy jonowych.Otrzymane mieszaniny izomerów mozna rodzie- lic na poszczególne izomery wedlug znanych spo¬ sobów, na przyklad przez destylacje frakcyjna* krystalizacje i/lub chromatografie. Produkty race- miczne mozna rozdzielic na antypody optyczne na przyklad przez rodzielenie ich estrów lub soli dias- troreomerycznych, na przyklad przez krystalizacje frakcyjna ich estrów z kwasem d- lub 1,2-pirolidy- no-karboksylowym-3, -30-acetoksy- A5-etienowym, -a-/2,4,5,7-czieronitro-9-fluorenihdeno-aminooksy/- -propionowym lub a-metoksy-fenylooctowym, albo ich soli z d- lub 1-a-fenylo-etyloamina, -l-fenylo-2- rpropyloamina lub -dwuwodoroabietyloamina.Wyzej wymienione reakcje prowadzi sie wedlug znanych sposobów, w obecnosci lub nieobecnosci rozcienczalników, przewaznie w takich, które sa obojetne wzgledem reagentów i rozpuszczaja je w obecnosci lub nieobecnosci katalizatorów, srodków kondensujacych lub zobojetniajacych i/lub w obo¬ jetnej atmosferze, z chlodzeniem, w temperaturze pokojowej lub w temperaturach podwyzszonych oraz przy normalnym lub podwyzszonym cisnieniu.Zatem utworzone na przyklad w reakcji kwasy mi¬ neralne lub sulfonowe mozna zobojetnic przy po¬ mocy zasad nieorganicznych lub organicznych, na przyklad wodorotlenkami, weglanami lub wodoro¬ weglanami metali alkalicznych lub ziem alkalicz¬ nych, albo za pomoca zasad azotowych, na przy¬ klad nizszych trójalkiloamin lub pirydyny.Wynalazek dotyczy równiez wariantów opisanego sposobu, polegajacych na tym, ze produkt posredni otrzymany na jakimkolwiek etapie procesu stosuje sie jako material wyjsciowy i przeprowadza pozo¬ stale etapy procesu, lub przerywa proces na jakim¬ kolwiek etapie, albo na tym, ze material wyjscio¬ wy tworzy sie w warunkach reakcji, albo na tym, ze material wyjsciowy w procesie stosuje sie w po¬ staci soli lub innej pochodnej.W sposobie wedlug niniejszego wynalazku ko¬ rzystnie jest stosowac takie produkty wyjsciowe,98 995 które prowadza do zwiazków opisanych na wstepie jako szczególnie cenne.Farmakologicznie przydatne zwiazki wedlug ni¬ niejszego wynalazku mozna wykorzystac do wy¬ twarzania takich preparatów farmaceutycznych, 5 które skuteczna ilosc substancji czynnej zawieraja razem, albo w mieszaninie z nieorganicznym lub organicznym, stalym lub cieklym, farmaceutycznie przydatnym nocnikiem i które nadaja sie do za¬ zywania dojelitowego lub pozajelitowego. 10 Stosuje sie przewaznie tabletki lub kapsulki, któ¬ re obok substancji czynnej zawieraja srodki roz¬ cienczajace, takie jak laktoza, dekstroza, cukier trzcinowy, mannit, serbit, celuloza i/lub glicyna, oraz srodki zwiekszajace smarownosc, na przyklad 15 ziemia okrzemkowa, talk, kwas stearynowy lub jego sole, jak stearynian magnezowy lub wapniowy, i/lub glikol polietylenowy. Tabletki zawieraja rów¬ niez srodki wiazace, na przyklad glinokrzemian magnezowy, skrobia, jak skrobie kukurydziana, 20 pszeniczna, ryzowa lub korzenia strzalki, zelatyny, tragant, metyloceluloze, sól sodowa karboksyme- tylocelulozy i/lub poliwinylopirolodon, oraz ewen¬ tualnie srodki speczniajace, na przyklad skrobie, agar, kwas alginowy lub jego sól, jak alginian so- 25 dowy, enzym srodków wiazacych i/lub mieszaniny pieniace, albo srodki adsorpcyjne, barwniki, sub¬ stancje smakowe i srodki slodzace, srodki powleka¬ jace, na przyklad stezone wodne roztwory cukru z guma arabska, talk i/lub dwutlenek tytanu, albo 30 roztwory lakierowe. Te ostatnie stosuje sie w la¬ two lotnych rozpuszczalnikach organicznych, aby otrzymac produkty normalne albo z opóznionym dodawaniem substancji czynnej.Preparaty do zastrzyków sa zwlaszcza wodnymi 35 roztworami izotonicznymi lub zawiesinami, a czop¬ ki ^przede wszystkim emulsjami lub zawiesinami tluszczowymi, na przyklad w masle kakaowym.Preparaty farmakologiczne moga byc wyjalowione i/lub zawierac srodki pomocnicze, na przyklad sród- 40 ki konserwujace, stabilizujace, zwilzajace i/lub emulgujace, srodki ulatwiajace rozpuszczalnosc, so¬ le do regulowania cisnienia osmotycznego i/lub bu¬ fory. Przedstawione tu preparaty farmaceutyczne, zawierajace ewentualnie, dalsze farmakologiczne « cenne substancje, wytwarza sie w znany sposób, na przyklad przy pomocy konwencjonalnych ope¬ racji mieszania, granulowania lub drazetkowania i zawieraja one 0,001 — 75%, a zwlaszcza 1 — 50% substancjiczynnej. 50 Temperatury podaje sie w stopniach Celsjusza.Odparowanie rozpuszczalników, jesli nie podano inaczej, przeprowadza sie pod zmniejszonym cis¬ nieniem. Widma w podczerwieni wykonano w przy¬ blizeniu w 1—5% roztworach w chloroformie, 55 natomiast widma NMP-owskie w przyblizeniu w 10%-owych roztworach w chloroformie deutero- wym przy czestotliwosci 60 MHz, z silanem jako wzorcem.Wymieniony dla R równowaznik zasady jest zwlaszcza pochodna zasady terapeutycznie przydat¬ nej. Zatem R oznacza równowaznik metalu alka¬ licznego lub ziem alkalicznych, grupy amoniowej, nizszej grupy jedno-, dwu- lub trójalkiloamónio- wej, albo nizszej grupy jedno-, dwu- lub trój-hy- droksyalkilo-amoniowej, na przyklad sól lub po¬ tas, magnez lub wapn, grupe jeano-, awu- luo trój-/ /metylo lub etylo/-amoniowa, grupe jedno-, dwu lub trój-/2-hydroksy- etyloZ-amoniowa albo grupe trój-/hydroksymetylo/-metyloamoniowa.Przyklad I. Roztwór 370mg kwasu 6-[l-keto- -3a/3P-hydroksy-l-trans-oktenylo/-4p-hydroksy- -czterowodoro-2P-tienylo]-heksanokarboksylowego w 10 ml suchego chlorku metylenu zadaje sie, mie¬ szajac, w temperaturze 0° 175 mg kwasu m-chloro- nadbenzoesowego. Nastepnie miesza sie w tempe¬ raturze 0°C w ciagu dalszych 3 godzin. Mieszanine rozciencza sde ekrem dwuetylowym, przemywa %-owym wodnym roztworem wodorosiarczynu sodowego i nastepni? \vc da, suszy i odparowuje. Po¬ zostalosc chromatografuje s"e na 10 g zelu krzemion¬ kowego i eluuje mieszanina octanu etylu i chlorku metylenu (4:1). Otrzymuje sie kwas 6-/l,i-dwuketo- -3a-/3p-hydroksy-l-trans-oktenylo/-4p-hydroksy- -czterowodoro-2p-tienylo/-heksanokarboksylowy o temperaturze topnienia 87—89°C.Przyklad II. Roztwór 350 mg kwasu 6-[3 -hydroksy-l-transoktenylo/-4(5-hydroksy-czterowo- doro-2|3-tienylo]-heksano-karboksylowego w 10 ml suchego chlorku metylenu zadaje sie mieszajac w temperaturze 0°C 260 mg kwasu m-chloronadben- zoesowego. Mieszanine miesza sie w temperaturze 0° w ciagu dalszych 2 godzin, rozciencza eterem dwuetylowym, przemywa 10%-owym wodnym roz¬ tworem wodorosiarczynu sodowego i nastepnie wo¬ da, suszy i odparowuje. Pozostalosc chromatogra¬ fuje sie na 10 g zelu krzemionkowego i eluuje mie¬ szanina octan-etylu-chiorek-metylenu (4:1). (otrzy¬ muje sie odpowiedni kwas l,l-dwuketo^20-tienylo- -heksanokarboksylowy, o temperaturze topnienia 87-89°C.Przyklad III. Analogicznie do sposobów zilu¬ strowanych w poprzednich przykladach, wychodzac z równowaznych ilosci odpowiednich materialów wyjsciowych, mozna otrzymac takze zwiazki o wzo¬ rze 2, w którym grupa 3-hydroksylowa lancucha zajmuje polozenie a lub |3, R5 oznacza wodór i zaj¬ muje polozenie a lub (3, reszta A oznacza ugrupo¬ wanie -/CH2/2 — a X oznacza 2, przedstawione w tablicy I.98 955 Tablica I Nr 1 2 3 4 6 7 8 9 id 11 i 12 13 14 16 17 lfr 19 21 22 23 24 | 3-OH et p a P a p a p a P a p a p a p 06 P a p a p a p ¦ R, (CH,),—CH, 1 » (CH,),—CH, " (CH,-CH8 * (CH0.-CH, » (CH,),-CH, » C(CH,),—CH,),—CH, » wzór 3 » wzór 4 » wzór 5 n CH,—C,H, » (CHO.-C.H, » \CH,),-*"C,H5 » | R<_ 0,375 A+ . 0,22 A 0,38 A 0,225 A 0,385 A 0,250 A 0,36 A 0,27 A 0,44 A 0,30 A 0,4 A 0,28 A 0,35 A 0,235 A 0,46 A 0,31 0^9 A 0,27 A 0,466 A 0,334 A 0,59 A 0,445 A 0,31 A 0,29 A Rf lub tt.= CH, | R4~H (1 :1) (1:1) (1:1) a: i) (4:1) (4:1) (13 :7) (13 :7) » 91 » » » » (7 :3) » 99 99 (13 :7) M » » (4 :1) ** 121—122°B+ 100—102°B 123—125°C 114—116°C 79—81°B 101—104°B 0,23 E 0,17 E 0,36 D 0,35 D 90—95°e 102—103°B 83, 87°B 0,44 D NMR : 3085 IR : 3650, 1713 0,37 E 0,29 E 0,432D 0352 D 115—120°B 120—123°B 0,61 D 122—124°B | + Uklady rozpuszczalników: A — octan etylu — chlorek metylenu B ^ eter etylowy — chlorek metylenu C =• eter etylowy — metanol — heksan D *~ benzen — dioksan — kwas octowy (2:2:0,1) E — octan etylu Tabela 1 obejmuje nastepujace zwiazki: Kwas 6[l,l-dwuketo-3a-/3a-hydroksy-l-trans-none- nyk/-40-hydroksy-czterowodoro-2p-tienylo]-heksa- nokarboksylowego i jego ester metylowy, Kwas 6tl,l-dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-none- ny!o/-40-hydroksy-czterowodoro-2p-tienylo]-heksa- nokarboksylowego i jego ester metylowy, Kw8Sv$U,l-dwuketo-3a-/3a-hydroksy-l-trans-dece- nylo/-40^*ydrctoy-czterowodoro-2p-tienylo]-heksa- nokarboksylowy i jego ester metylowy.Kwas 6[l,l-dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-dece- nylo-40-hydroksy-czterowodoro-2p-tienylo]-heksa- nokarboksylowy i jego ester metylowy.Kwas 6(l,l-dwuketo-3a-/3a-hydroksy-l-trans-unde- cynyk/-40-bydroksy-czterowodoro-2p-tienylo]-hek¬ sanokarboksylowy i jego ester metylowy.Kwas 6[l,l-dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-unde- cynylo/-4p-hydroksy-czterowodoro-2p-tienylo]-hek- sanokarboksylowy i jego ester metylowy.Kwas 6[l,l-dwuketo-3a-/3a-hydroksy-l-trans-hekse- nylo/-4p-hydroksy-czterowodoro-2p-tienylo]-heksa- nokarboksylowy i jego ester metylowy.Kwas 6[l,l-dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-hekse- nylo/-40-hydroksy-czterowodoro-2p-tienylo]-heksa- nokarboksylowy i jego ester metylowy.Kwas 6[l,l-dwuketo-3a-/3a-hydroksy-l-trans-hepte- 60 nylo/-4p-hydroksy-czterowodoro-2p-tienylo]-heksa- nokarboksylowy i jego ester metylowy.Kwas 6[l,l-dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-hepte- nylo/-4p-hydroksy-czterowodoro-2p-tienylo]-heksa- nokarboksylowy i jego ester metylowy.Kwas 6-[l,l-dwuketo-3a-/3a-hydroksy-4,4-dwumety- lo-l-transoktenylo/-4p-hydroksy-czterowodoro-2p- -tienylo]-heksanokarboksylowy i jego ester mety¬ lowy.Kwas 6-[l,l-dwuketo-3a-/3P-hydroksy-4,4-dwumety- lo-l-transoktenylo/-4p-hydroksy-czterowodoro-2p- -tienylo]-heksanokarboksylowy i jego ester mety¬ lowy.Kwas 6-{l,l-dwuketo-3a-/3a-hydroksy-l-trans-5-cy- klopropylopentenyk)/-4p-hydroksy-czerowodoro-2P- -tienylo]-heksanokarboksylowy i jego ester mety¬ lowy.Kwas 6-{l,l-dwuketo-3P-/3p-hydroksy-l-trans-5-cy- klopropylopentenylo/-4P-hydroksy-czterowodoro-2p- -tienylo]-heksanokarboksylowy i jego ester mety¬ lowy. «'¦¦ Kwas 6-{l,l-dwuketo-3a-/3a-hydroksy-l-trans-6-cy- klopropyloheksenylo/-4p-hydroksy-czterowodoro-2P- -tienyloj-heksanokarboksyIowy i jego ester mety¬ lowy.Kwas 6-{l,l-dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-6-cy- klopropyloheksenylo/-4p-hydroksy-czterowodoro-2p- -tienylo]-heksanokarboksylowy i jego ester mety¬ lowy.Kwas 6-{l,l-dwuketo-3a-/3a-hydroksy-l-trans-5-cy- klopentenylo/-4P-hydroksy-czterowodoro-2P-tienylo] -heksanokarboksylowy i jego ester metylowy.Kwas 641,l-dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-5-cy- klopentenylo/-4P-hydroksy-czterowodoro-2P-tienylo] -heksanokarboksylowy i jego ester metylowy.08 955 Kwtó G-{l,l*dwuketo-3a-/3a-hydroksy-l-trans-4-fe- nylobutenylo/40-hydroksy-czterowodoro-2p-tienylo]- -heksanokarboksylowy i jego ester metylowy.Kwas 6-[l,l-dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-4-fe- nylobutenylo/4p-hydroksy-czterowodoro-2p-tienylo]- 5 -heksanokarboksylowy i jego ester metylowy.Kwas 6Hl,l-dwuketo-3a-/3a-hydroksy-l-trans-5-fe- nylopentenylo/40-hydroksy-czterowodoro-2p-tienylo] -heksanokarboksylowy i jego ester metylowy.Kwas 6-[l,l-dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-5-fe- 10 nylopentenylo/40-hydroksy-czterowodoro-2P-tienylo] -heksanokarboksylowy i jego ester metylowy.Kwas 6-[l,l-dwuketo-3a-/3a-hydEoksy-l-trans-6-fe- nyloheksanylo/4p-hydroksy-czterowodoro-2p-tienylo] -heksanokarboksylowy i jego ester metylowy. 15 Kwas 6-[l,l-dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-6-fe- nyloheksanylo/4p-hydroksy-czterowodoro-2p-tienylo] -heksanokarboksylowy i jego ester metylowy.Ponadto sposobem wedlug wynalazku mozna otrzymac nastepujace zwiazki: 20 Kwas 6-[l,l-dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-okte- nylo/-4p-hydroksy-czterowodoro-20-tienylo]-heksa- nokarboksylowy, o temperaturze topnienia 87—89°.Kwas 6-[l,l-dwuketo-3a-/3P-hydroksy-3a-metylo- -l-transoktenylo-4P-hydroksy-czterowodoro-2P- 25 tienylo/-heksanokaiboksylowy, o temperaturze topnienia 122—123°C.Kwas 6-[l,l-dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-6-fe- nyloheksenylo/-4P-hydroksy-czt'erowodoro-2(3-tie- nylo]-heksanorbakoksylowy, o temperaturze top- 30 nienia 122—124°C.Kwas 6^1,l-dwuketo-3a-/3p-hydroksy-4,4-dwume- tylo-l-trans-oktenylo/-4|3-hydroksy-czterowodoro- -2ptienylo]-heksanokarboksylowy, o temperaturze topnienia 102—103°C. 35 Przyklad IV. Mieszanine 39 mg kwasu 6-[l,l- -dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-oktenylo/4p-hy- droksy-czterowodoro-2p-tienylo]-heksynokarboksy- lowego (z Przykladu III) i 5 ml acetonitrylu mie¬ szajac ogrzewa s:'e w temperaturze 60°C i zadaje 40 przez wkraplanie 20 ul roztworu 121 mg trdis-/hydro- ksymetylo/-aminometanu w 0,2 ml wody. Miesza¬ nine reakcyjna mieszajac ochladza sie do tempe¬ ratury pokojowej, a otrzymany osad oddziela sie.W ten sposób otrzymuje sie odpowiednia sól amo- 45 nowa, która topi sie w temperaturze 135—137°C.Przyklad V. Roztwór 100 mg kwasu 6-[l,l- dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-oktenylo/-4P-hy- droksy-czterowodoro-2p-tienylo]-heksanokarboksy- lowego w 5 ml eteru etylowego traktuje sie w 50 temperaturze 0°C przez pól godziny nadmiarem eterowego roztworu dwuazometanu, po czym roz¬ twór odparowuje sie pod zmniejszonym cisnie¬ niem. Otrzymuje sie ester metylowy kwasu 6[1,1- dwuketo-3a-/3p-hydroksy-l-trans-oktenylo/-4p-hy- 55 droksyczterowodoro-2p-tienylo]-heksanokarboksy- lowego, który po przekrystalizowaniu z mieszani¬ ny octan etylu-chlorek metylenu (odpowiednio w stosunku 3:2) topi sie w temperaturze 88—90°C.W analogiczny sposób otrzymuje sie takze estry eo metylowe kwasów wymienionych w poprzednich przykladach.Przyklad VI. Do roztworu 0,129 g kwasu 6-[l,l-dwuketo-3a-/3P-hydroksy-4,4-dwumetylo-l- -trans-oktenylo/-4p-hydroksy-czterowodoro-2p-tie- w nylo/-heksanokarboksylowego w 20 ml acetonitry¬ lu energicznie mieszajac wkrapla sja w tempe¬ raturze 60°C 0,3 ml normalnego wodnego roztworu wodorotlenku sodowego. Mieszanine pozostawia sie do powolnego schlodzenia do temperatury poko¬ jowej, odsacza wydzielony drobny bialy osad i kry¬ stalizuje go z mieszaniny etanoloctan etylu. Otrzy¬ muje sie odpowiednia sól sodowa o temperaturze topnienia 164—167°C.W analogiczny sposób wytwarza sie sól amo- niowa wymienionego kwasu i trój-/hydroksyme- tylo/-aminometanu, która jest materialem gumo- podobnym. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych kwasów 6-[3a- -/3-hydroksy-3-alkilopropylo lub -l-propenylo-4- hydroksyczterowodoro-2p-tienylo]-heksanokarboksy- lowych o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza wodór, równowaznik zasady albo alkil zawiera¬ jacy co najwyzej 12 atomów wegla, cykloalkil -CmH2m, który w pierscieniu zawiera 3—7 atomów wegla a m oznacza liczbe calkowita od 0 do 4 lub R oznacza reszte ph-CnH2n, w której Ph ozna¬ cza fenyl, a n oznacza liczbe calkowita od 1 do 4 lub oznacza fenyl, A jest ugrupowaniem etyleno¬ wym, reszta Ri oznacza wodór lub nizszy alkil zawierajacy co* najwyzej 4 atomy wegla, R2 ozna¬ cza atom wodoru, R3 oznacza alkil zawierajacy co najwyzej 12 atomów wegla, cykloalkil -CmMam, którego pierscien zawiera 3—7 atomów wegla, m oznacza liczbe calkowita o wartosci 1—4 lub ozna¬ cza reszte o wzorze Ph-CnH2n, w którym pH ozna¬ cza fenyl, n oznacza liczbe calkowita od 1 do 4, znamienny tym, ze nowe zwiazki o wzorze 6, w których x oznacza 0 lub 1, a pozostale podstaw¬ niki posiadaja znaczenie podane powyzej, utlenia sie przy pomocy silnych srckików utleniajacych, a otrzymane kwasy ewentualnie przeprowadza w sole dzialajac zasada.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze utlenianie prowadzi sie za pomoca nadtlenku wo¬ doru lub alifatycznych lub aromatycznych nad- kwasów.
3. 3. Sposób wytwarzania nowych estrów kwasów 6-[3a-/3-hydroksy-3-alkilopropylo lub -1-propeny- lo/-4-hydroksyczterowodoro-2p-tienylo]-heksano- karboksylowych o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza alkil zawierajacy co najwyzej 12 atomów wegla, cykloalkil-CmH2m, którego pierscien zawie¬ ra 3—7 atomów wejgla a m oznacza liczbe calko¬ wita o wartosci 0—4, lub R oznacza reszte Ph-CnH2n, w której Ph oznacza fenyl, n oznacza liczbe calkowita o wartosci 1—4 lub oznacza fe¬ nyl, A jest ugrupowaniem etylenowym, reszta Ri oznacza wodór lub nizszy alkil zawierajacy co najwyzej 4 atomy wegla, R2 oznacza atom wodo¬ ru, R3 oznacza alkil zawierajacy co najwyzej 12 atomów wegla, cykloalkil -CmH2m którego piers¬ cien zawiera 3—7 atomów wegla, m oznacza liczbe calkowita o wartosci 1—4 lub oznacza reszte o wzorze Ph-CnH2n, w którym Ph oznacza fenyl, n oznacza liczbe calkowita od 1—4, znamienny98 955 li tym, ze nowy zwiazek o wzorze 6, w którym R oznacza wodór, x oznacza 0 lub 1, a inne symbole maja wyzej podane znaczenie utlenia sie silnym 12 srodkiem utleniajacym i otrzymane kwasy prze¬ prowadza sie w estry przez dzialanie odpowiednim zwiazkiem dwuazowym. HO-i 1 CH = C— C-OH ^sA7 R, R2 R3 i°fe CH2-A-(CH2)3-COOR H0- Wzórl C = C-C-R6 H R< ^S^ n r\5 ^2 CHj-A - (CHjk-COORfc Wzór 2 (CH2), 2/2 HO- Wzór 3 (CH2)2 (CH2V Z\ Wzór 4- ' Wzór 5 1 3 CH=C-C-0H R, R? R3 (0)x CH2-A-(CH2)3-C00Rf Wzór 6 - W J - W.Z.Graf. Z-d 2, izam. 1207/78, A4, 95 Cena 45 zl PL