PL9865B1 - Sposób pozbawiania polysku i nadawania efektów welny nitkom, przedzy i tkaninom jedwabnym z octanu celulozy. - Google Patents

Description

Opisujac dzialanie ciepla na wilgotne nitki z octanu celulozy Herzog (Kunsstof- fe — 1 maj 1913) stwierdza, ze produkt pod wplywem tego dzialania uzyskuje w podwyzszonej temperaturze nieprzezro¬ czysty i mleczny wyglad oraz znacznie wzrasta w objetosci.Zjawisko to wystepuje równiez przy¬ padkowo przy odklejaniu (pozbawianiu kleju) lub farbowaniu tkanin, zawieraja¬ cych nitki jedwabiu z octanu celulozy, sa¬ me lub zmieszane z innem przedziwem wlókienniczem, jesli powyzsze zabiegi wy¬ konywac w bardzo goracych kapielach wodnych, zawierajacych badzto mydla, badz kwasy zaleznie od zamierzonego ce¬ lu.Przy nadawaniu nitkom jedwabnym z octanu celulozy wygladu oraz efektu wel¬ ny w dotknieciu, proponowano rozmaite sposoby w celu dowolnego uzyskiwania tych wyników, a szczególniej proponowa¬ no dzialanie wodnych roztworów kwasów organicznych w granicach mniej wiecej temperatury wrzenia (specjalnie stosuje sie tu kwas octowy i mrówkowy).Nalezy zaznaczyc z jednej strony, ze stosowane roztwory kwasów organicznych posiadaly stosunkowo wysokie stezenie (8 do 15%), przyczem sadzono, ze steze¬ nia najwyzsze daja efekt najintensywniej¬ szy, z drugiej zas strony stosowania wrza¬ cych roztworów wodnych kwasów mineral¬ nych wprost unikano.W drodze licznych doswiadczen stwier¬ dzono obecnie, ze wlasnie wrzace roztwo-ry kwasów mineralnych i organicznych bardzo rozcienczonych (np. 1/10, 1/50 i 1/100 normalnych) nadaja sie doskonale do matowania nitek z octaniu celulozy.Stwierdzono równiez, ze wyglad nitki K w a s y Solny Fosforowy Arscnawy * Borowy Benzoesowy Salicylowy Naftalenosulfonowy Antranylowy Pyrogallusowy Stezenia N/10 N/50 N/10 N/10 N/50 N/100 N/100 N/100 N/20 % 0,365 0,066 0,33 0,21 0,244 0,138 0,208 0,137 0,21 Niestety stosowania kwasów bardzo roz¬ cienczonych i wrzacych, dajacego wyniki tak ciekawe, nie mozna zalecac, poniewaz, chcac osiagnac prawidlowy mat na nit¬ kach z octanu celulozy, otrzymuje sie bar¬ dzo znaczne zmniejszenie wytrzymalosci nitek, co w pewnych przypadkach uczyni¬ loby tkanine niezdatna do uzytku.Wynalazek niniejszy umozliwia dzia¬ nie w celach wskazanych rozwodnionych wrzacych kwasów, bardzo rozcienczonych na nitki octanu celulozy, bez ujemnego ich wplywu na wlasciwosci wlókna z octanu celulozy.Zgodnie z wynalazkiem nici albo prze¬ dziwo z octanu celulozy albo zawierajace je tkaniny moczy sie w roztworze wodnym chlorku wapniowego, litowego albo magne¬ zowego o stezeniu 10 do 30% w tempe¬ raturze zwyklej przez 2 do 4 godzin, na¬ stepnie nici te lub tkaniny poddaje sie w ciagu 1 do 20 minut dizialaniu kapieli z wrzacego rozwodnionego kwasu, o steze¬ niu zmienmem, w zaleznosci od rodzaju u- zytego kwasu, lecz nie przekraczaj acem N/10. rch pozbawionej polysku zmienia sie bardzo l0 i znacznie, w zaleznosci od rodzaju uzytego ale kwasu, jak to wykazuje nastepujaca ta- blica. tki Wyglad Wyglad perlowej masy, matowy, welnisty „ welnisty „ perlowej masy „ perlowej masy, matowy „ matowy bialy bardzo wyrazny » » l9 J »9 Wyglad i dotkniecie welny szczególnie wyrazne Wyglad i dotkniecie welny nieco mniej wyrazne Dotkniecie welny z zabarwieniem welny naturalnej (beige). oz- W ten sposób nici, przedza albo tkani- liki na zostaja pozbawione polysku nie tracac 'az, zupelnie swych zalet, a zwlaszcza roai- lit- ciagliwosci, która zachowuja, biorac prak- ar- tycznie, calkowicie. )sci Dzialanie chlorku magnezowego i lito- rni- wego w warunkach wynalazku niniejszego jest bardzo podobne do dzialania chlorku da- wapniowego. Nalezy zaznaczyc, ze nici ych albo przedziwo lub tkaniny z octanu celu- ych lozy pierze sie i suszy bez naprezania po ich wyjeciu z wodnego roztworu chlorku wap- inu nia (magnezu lub litu), przyczem obrobio¬ na nic wykazuje polysk i dotkniecie takie ze- same, jak wlókna albo tkaniny przed za- ace nurzeniem w wymienionej kapieli, ym Mozna dzialac wodnemi roztworami ne- chlorku wapnia o stezeniach nieco nizszych pe- od 10%, lecz korzystniej stosowac steze- na- nia wahajace sie miedzy 10 a 30%, ponie- \ w waz daje to wyniki bardziej prawidlowe. [i z Im mocniej jest skrecona nitka albo im ze- gesciejsza tkanina, tern dluzej powinno u- trwac moczenie w kapieli z wodnego roz- :em tworu chlorku wapniowego lub podobnego.Co sie tyczy stezenia wodnych kapieli — 2 —kwasnych, stwierdzono naogól, ze najod¬ powiedniejsze stezenia, w przypadku ob¬ róbki wrzacemi wodnemi roztworami kwa¬ sów mineralnych, nie przekraczajac N/10, powinny byc wyzsze niz dla roztworów kwasów organicznych, dla których wystar¬ cza czesto stezenie N/100, Przy obróbce tej nie nastepuje odace- tylowanie wlókna, które ze stanowiska far- biarskiego zachowuje zalety wlasciwe oc¬ tanowi celulozy.Opisany sposób posiada szczególna do¬ nioslosc ze wzgledów gospodarczych, po¬ niewaz przy bardzo rozcienczonej kapieli kwasnej straty kwasu przez parowanie o- raz emanacje kwasu sa zredukowane do minimum, niezaleznie od uzycia mniejszej ilosci potrzebnego produktu. Z drugiej strony czas obróbki jest bardzo krótki, a wyzyskanie materjalu doskonalsze.Wreszcie silne rozcienczenia wywiera¬ ja mniejszy wplyw na materjal, z którego zbudowane sa aparaty.Przyklad L Tkanine atlasowa o osno¬ wie jedwabnej z octanu celulozy a watku bawelnianym moczy sie po pozbawieniu kleju w 30%-owym roztworze CaCI2 przez 12 godzin, poczem wyzyma. Nastepnie ob¬ rabia sie ja we wrzacym kwasie bornym N/10 wciagu 20 minut. Po wypraniu i wy- soiszeniu atlas nabiera matowego polysku masy perlowi©)', zachowujac calkowicie swa trwalosc.Przyklad II. Aksamit o wlosie jedwab¬ nym z octanu celulozy moczy sie przez 4 godziny w 20%-owym roztworze CaCl2, a nastepnie w ciagu 10 minut we wrzacym roztworze N/100 kwasu benzoesowego. A- ksamit traktowany w ten sposób uzyskuje mat i matowosc te zachowuje po farbowa¬ niu w jakikolwiek sposób i jakiemikol- wiek barwnikami, stosowanemi do tkanin mieszanych, zawierajacych jedwab z oc¬ tanu celulozy.Przyklad III. Krepe o watku z jedwa¬ biu naturalnego o osnowie octanowej mo¬ czy sie po pozbawieniu kleju w 10% roz¬ tworze CaCl2 przez 24 godzin, pierze sie, suszy i obrabia roztworem N/100 kwasu p-naftalenosulfonowego w ciagu 15 minut w temperaturze wrzenia. Tkanina nabiera wygladu matowego bardzo równomiernego, a w dotknieciu staje sie podobna do bardzo cieplej i delikatniej welny. Mozna ja far¬ bowac wszielkiemi zwyklemi sposobami.Przyklad IV. Nici jedwabne z celulozy moczy sie przez 5 godzin w wodnym 10 % roztworze CaCl2, suszy a nastepnie zanu¬ rza we wrzacym N/10 roztworze kwasu solnego. Po 20 minutowej obróbce nici u- zyskuja wyglad welnisty, matowy, podob¬ ny do masy perlowej, zachowujac przy- tem swa trwalosc i wlasciwosci farbierskie.Nalezy zaznaczyc, ze kwas solny na¬ daje sie nie do wszystkich tkanin, ponie¬ waz przy obróbce tkanin mieszanych wrza¬ cy rozcienczony kwas solny dziala szkodli¬ wie na bawelne i wiskoze.Przyklad V. 1 kg jedwabiu z octanu celulozy moczy sie przez 8 godzin w 20%- owym wodnym roztworze chlorku wapnio¬ wego. Nastepnie suszy sie go i zanurza na 15 minut do wrzacego roztworu kwasu py- rogallusowego N/20. Nastepnie pierze sie go w wodzie, suszy na powietrzu oraz stru¬ mieniem goracego powietrza o temperatu¬ rze 70°C.Jedwab staje sie matowy i nabiera od¬ cienia beige (welny naturalnej) podobne¬ go do welny z kozy angorskiej lub do sier¬ sci wielbladziej.Przyklad VL Tkanine w postaci plótna o osnowie i watku z octanu celulozy mo¬ czy sie w ciagu 3 godzin w 10% wodnym roztworze chlorku wapnia, pierze ja i na¬ stepnie wyzyna. Dalej zanurza sie ja na 10 minut we wrzacym roztworze N/50 kwa¬ su pyrogallusowego, pierze, wyzyma i su¬ szy w zimnem powietrzu. Tkanina jest lekko matowa i nabiera wygladu materja¬ ku tkanego z jedwabiu surowego, jak jed¬ wab „tussah". — 3 - PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób pozbawiania polysku i na¬ dawania efektów welny nitkom, przedzy albo tkaninom z octanu celulozy, znamien¬ ny tern, ze nitki, przedza albo tkaniny mo¬ czy sie w temperaturze zwyklej w roztwo¬ rze wodnym chlorku wapnia, o stezeniach od 10 do 30%, nastepnie poddaje je dzia¬ laniu wrzacej kwasnej kapieli wodnej o stezeniu zmiennem w zaleznosci od uzy¬ tego kwasu, lecz nie przekraczaj acem N/10, przyczem dzialanie tej kapieli trwa od 1 do 20 minut.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze w charakterze roztworu kwas¬ nego stosuje sie roztwór kwasu naftaleno- sulfonowego.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze w charakterze roztworu kwas¬ nego stosuje sie roztwór kwasu benzoeso¬ wego albo kwasu salicylowego.

4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze w charakterze roztworu kwas¬ nego stosuje sie roztwór kwasu borowe¬ go.

5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze w charakterze roztworu kwas¬ nego stosuje sie roztwór kwasu pyrogallu- sowego. Societe pour la Fabrication de la Soie ,,Rhodiaset a". Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL