PL96941B1 - Srodek chwastobojczy - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobój¬ czy, którego substancje czynna stanowi atrazyna czyli 2-chloro-4-etyloamino-6-izopropyloamino-l,3,5- triazyna. Ogólnie, srcdki chwastobójcze stosuje sie w formie roztworów. Jednak dla ulatwienia tran¬ sportu, magazynowanie, czesto dostarcza sie je w formie skoncentrowanej rozcienczajac je odpowied¬ nim rozpuszczalnikiem lub srodkiem zawiesinowym np. woda lub weglowodorem. Srodki chwastobój¬ cze, które sa nierozpuszczalne w wodzie lub we¬ glowodorach wystepuja w postaci zwilzalnych prosz¬ ków, zawiesin wodnych lub zawiesin typu woda w oleju.Zwilzalne proszki zawieraja substancje czynna zmieszana ze stalym nosnikiem i srodkiem po- wierzchniowo-czynnym, aby otrzymac postac go¬ towa do stosowania, zwilzalny proszek musi byc odmierzony i zmieszany z odmierzona iloscia wody aby uzyskac zawiesine. Zwilzalne proszki wykazuja jednak tendencje do zbijania sie w czasie magazy¬ nowania w forme placka, i zwykle utrudnia to ich odmierzenie w konsekwencji ich stosowania wymaga wiele czasu i jest niedokladne a ponadto moze byc niebiezpieczne gdyz proszek moze byc rozproszony przez wiatr.Wodne zawiesiny zawieraja substancje czynna w niewielkim stezeniu, poniewaz wymienione wczes¬ niej dodatki w wiekszym stezeniu osadzaja i zle¬ piaja nierozpuszczalne substancje w rózny sposób.Tak wytraconych substancji nie mozna ponownie rozproszyc tak aby uzyskana zawiesina nadawala sie do uzycia. Zawiesiny weda w oleju sa zwykle gestymi pastami o zlej plynnosci utrudniajacej po¬ miary i trudno rozpraszalnymi w wodzie przez co utrudnione jest mieszanie ich przed zastosowa¬ niem. Atrazyna jest znanym srodkiem chwas¬ tobójczym nierozpuszczalnym w wedzie i weglowo¬ dorach. W przeszlosci stosowano ja albo w postaci granulek do bezposredniego zastosowania albo w postaci zwilzalnego proszku do rozpuszczania w wo¬ dzie przed uzyciem. Odmierzanie okreslonej ilosci proszku jest czasochlonne, niedokladne i ryzykow¬ ne, poniewaz proszki ulegaja odwiewaniu przez wiatr.Celem wynalazku bylo wyprodukowanie stabil¬ nego wednego roztworu atrazyny. - Stwierdzono, ze atrazynie mozna nadac postac srodka wygodnego w uzyciu, nie nastreczajacego wyzej opisanych niedogodnosci i w formie skoncen¬ trowanej, trwalego w czasie przechowywania w róznych warunkach.Wedlug wynalazku, srodek chwastobójczy w pos¬ taci zawiesiny wodnej zawiera atrazyne w ilosci 100—700 g/litr, koloid hydrofilowy otrzymany z bakterii rodzaju Xanthomonas i jedna lub kilka anionowych substancji powierzchniowo czynnych.Korzystnie zawiesina wodna zawiera atrazyne w postaci czastek mniejszych od 5 mikronów przy wyliczeniu wielkosci srednicy wedlug wzoru Stoc- kesa, np. co najmniej 90% wagowych czastek po- "* 96 94196 941 nizej tej granicy, szczególnie korzystnie 95% wa¬ gowych czastek ponizej tej granicy, przy czym wielkosc czastek mierzy sie przy pomocy licznika Coultera, model TA, z uzyciem kapilary b srednicy otworu 50 mikronów.Korzystnym koloidem hydrofilowym Gtrzymanym z bakterii rodzaju Xanthomonas jest koloid otrzy¬ many z bakterii Xanthomonas campestris sposobem fermentacyjnym.Korzystnie preparat wedlug wynalazku zawiera 100—600 g atrazyny/litr, a szczególnie korzystnie 300—600 g atrazyny/litr, np. 500 g/litr. Do uzycia preparat w formie skoncentrowanej rozciencza sie tak, aby fetezenie atrazyny w otrzymanej zawiesi¬ nie wynosilo 0,05—5 g/litr.Zazwyczaj srodki wedlug wynalazku zawieraja co najmniej 100 czesci wagowych atrazyny na 1 czesc wagowa koloidu hydrofilowego otrzymanego z bakterii rodzaju Xanthomonas, korzystnie 0,05— g koloidu/litr. Szczególnie korzystnie srodek wed¬ lug wynalazku zawiera nie wiecej niz 3 g kolo¬ idu/litr. Pozadana lepkosc zawiesiny w formie skon¬ centrowanej wynosi 8 000—14 000 centypuazów.Mierzy sie ja przy pomocy wiskozymetru Brook- fielda, model RVT, z wrzecionem nr 2, przy 0,5 obrimin, w temperaturze 20°C. Ze wzgledu na to, ze koloid hydrofilowy otrzymany z bakterii rodzaju Xanthomonas jest produktem biochemicznym, jego ilosc uzyta do sporzadzenia zawiesiny o okreslonej lepkosci moze byc zmienna w pewnym stopniu.Srodki wedlug wynalazku zawieraja takze jedna lub kilka anionowych substancji powierzchniowo czynnych, np. w ilosci 0,5—10% wagowych w sto- stosunku do ilosci atrazyny.Termin „substancja powierzchniowo-czynna" od¬ nosi sie do zwiazków okreslanych jako czynniki rozpraszajace i czynniki zwilzajace. Zwiazki tego rodzaju sa znane i stosowane w dziedzinie pre¬ paratów chwastobójczych.Do substancji powierzchniowo-czynnych naleza mydla, tluszczowe estry kwasu siarkowego, takie jak siarczan sodowo-dodecylowy, siarczan sodowo- oktadecylowy i siarczan sodowo-cetylowy, estry kwasu siarkowego i tluszczowych etoksylanów, sul¬ foniany alifatyczno-aromatyczne, takie jak alkilo- arylosulfoniany, na przyklad alkilobenzylosulfonia¬ ny lub butylonaftylosulfoniany Jaardziej zlozone sulfoniany alifatyczne, takie jak amidowe produk¬ ty kondensacji kwasów tluszczowych z N-metylo- tauryna, sól sodowa estrów dwualkilowych kwasu sulfobursztynowego, sole siarczanu ligniny, sulfo¬ nowane produkty kondensacji fenolu z aldehydem mrówkowym i sulfonowane produkty kondensacji mocznika z aldehydem mrówkowym.Do korzystnych substancji powierzchniowo-czyn- nych naleza tluszczowe siarczany alkilu, amidowy produkt kondensacji kwasu oleinowego z N-mety- lotauryna, alkiloaryiosuUoniany, estry kwasu siar¬ kowego i tluszczowych etoksylanów, takie jak ester kwasu siarkowego z alkoholem laurylowym o 2— 3 molach tlenku etylenu, estry dwualkilowe kwasu sulfobursatynowego, sole siarczanu ligniny, sulfo¬ nowane produkty kondensacji mocznika z alde¬ hydem mrówkowym, sulfonowane produkty kon¬ densacji fenolu z aldehydem mrówkowym. 50 55 60 65 Srodki wedlug wynalazku^ moga zawierac jako nosniki inne odpowiednie dodatkowa substancje mieszczajace sie z woda, jednakze korzystnie jedy; nym nosnikiem jest woda.Srodki wedlug wynalazku moga zawierac sub¬ stancje dodatkowe, takie jak substancje przeciw- pienne, np. silikonowe substancje przegiwpienne, np. w ilosci 0,02—2% wagowych w stosunku do ilosci fazy cieklej niespienionej, lub czynniki prze¬ ciwdzialajace zamarzaniu, takie jak glikol etyle¬ nowy i/lub glicerol, np. w ilosci 5—20% wago¬ wych w stosunku do ilosci fazy cieklej, lub srodki konserwujace koloid, takie jak aldehyd mrówko¬ wy, np. w ilosci 0,05—1% wagowego w stosunku do ilosci fazy cieklej..Oprócz atrazyny zawiesiny moga zawierac inne odpowiednie pestycydy, takie jak srodki chwas¬ tobójcze, srodki owadobójcze i srodki grzybobójcze, lub regulatory wzrostu roslin, albo w postaci za¬ wieszonych czastek, albo w postaci roztworu lub emulsji w fazie wodnej. Jednakze korzystnie jedy¬ nym pestycydem w zawiesinie jest atrazyna.W srodku wedlug wynalazku mozna stosowac handlowa atrazyne, która zawiera niewielka ilosc innych chwastobójczych triazyn o ogólnym dzia¬ laniu. chwastobójczym.Stwierdzono, ze preparaty w postaci skoncen¬ trowanych zawiesin zachowuja homogennosc i plyn¬ nosc* w czasie dlugotrwalego przechowywania na¬ wet w zmiennych temperaturach. Odznaczaja sie zatem duza stabilnoscia.Sposób wytwarzania srodka chwastobójczego wedlug wynalazku polega na tym, ze miesza sie z woda otrzymana atrazyne, koloid hydrofilowy otrzymany zjDakterii rodzaju Xanthomonas i jedna lub kilku anionowych substancji powierzchniowo czynnych.W przypadku uzycia do wytworzenia zawiesiny atrazyny o wiekszych czastkach anizeli jest to pozadane, rozdrabnia sie ja w mlynie kulowym lub dezintegratorze z kulkami szklanymi, podajac do niego zawiesine zawierajaca wszystkie sklad¬ niki z wyjatkiem koloidu hydrofilowego otrzyma¬ nego z bakterii rodzaju Xanthomonas. Po rozdrob¬ nieniu czastek atrazyny do pozadanej wielkosci, do zawiesiny dodaje sie koloid hydrofilowy otrzy¬ many z bakterii rodzaju Xanthomonas w postaci roztworu wodnego.Sposób zwalczania chwastów w miejscu zach¬ waszczonym lub podatnym na zachwaszczenie po¬ lega na tym, ze poddaje sie to miejsce dzialaniu preparatu chwastobójczego wedlug wynalazku u- zytego w ilosci skutecznej.W przypadku uzycia zawiesiny jako preparatu chwastobójczego o dzialaniu ogólnym, na ogól ko¬ nieczne jest zastosowanie wysokich dawek, takich jak co najmniej 10 kg atrazyny/hektar, na przy¬ klad 10—25 kg/atrazyny/hektar. W przypadku obec¬ nosci innych srodków chwastobójczych dawka ta moze byc zmniejszona.W przypadku uzycia zawiesiny jako preparatu chwastobójczego o dzialaniu wybiórczym, stoso¬ wana dawka jest znacznie nizsza i wynosi, np. 0,5—8 kg/hektar, korzystnie 1—4 kg/hektar.Dzialaniu zawiesin mozna poddawac rosliny, gle-9*941 be, obszary ladowe i akweny. Mozna je stosowac jako preparaty chwastobójcze o dzialaniu wybiór¬ czym w miejscu, w którym jest prowadzona, albo ma byc prowadzona uprawa roslin, taka, jak uprawa roslin o znaczeniu zywieniowym. Zawiesiny sto¬ sowac mozna przed siewem i po nim, powschodo- wo, lub, korzystnie, przedwschodowo.Wynalazek objasniaja nastepujace przyklady.Przyklad I. Do wytworzonej wodnej, plynnej, skoncentrowanej zawiesiny uzyto ponizej wyszcze¬ gólnione skladniki w nastepujacych ilosciach: Atrazyna techniczna, zawierajaca 98% trójazyny o ogólnym dzialaniu chwastobójczym 510 g Arkopon T wysokoskoncentrowa- ny, zawierajacy 64 % soli sodowej N-oleoilo-N-metylotauryny, oraz so¬ le nieorganiczne, glównie NaCl i Na2S04 20 g Wettol D 2, produkcji BASF 5 g Antifoam RD emulsion, silikonowa emulsja przeciwpienna produkcji Dow Corning Corporation Ig Biopolymer XB—23, koloid hydro- filowy otrzymany z bakterii ro¬ dzaju Xanthomonas, produkcji Rhóne-Poulenc 1,1 g Formalina, 40%-owy wodny roz¬ twór aldehydu mrówkowego 2,5 ml Glikol etylenowy 75 g Glicerol 25 g Woda, do 1 litra okolo 480 ml Zmieszano 330 ml wody z innymi skladnikami zawiesiny, z wyjatkiem Biopolimeru XB—23 i for¬ maliny i otrzymana mieszanine poddano rozdrob¬ nieniu w ciaglym przeplywie przez dezintegrator z kulkami szklanymi, uzyskujac 95% wagowych czastek o wymiarach mniejszych od 5 mikronów, zmierzonych przy pomocy licznika Coultera, model TA, z uzyciem kapilary o srednicy otworu 50 mi¬ kronów. Nastepnie do otrzymanej mieszaniny do¬ dano roztwór Biopolimeru XB—23 i formaliny w 150 ml wody, po czym otrzymana zawiesine mie¬ szano az do uzyskania calkowitej jednorodnosci.Przyklad II. Do wytworzenia wodnej, plyn¬ nej zawiesiny uzyto ponizej wyszczególnione sklad¬ niki w nastepujacych ilosciach: Atrazyna techniczna, zawierajaca 98% trójazyny o ogólnym dzialaniu chwasto¬ bójczym , 510 g Akropon T powder, produkt sproszko¬ wany, zawierajacy 33°/o soli sodowej N- oleoilo-N-metylotauryny, oraz sole nie¬ organiczne, glównie NaCl i Na2S04 25 g Antifoam RD emulsion, silikonowa emul¬ sja przeciwpienna produkcji Dow Corning Corporation 1 g „Kelzan", koloid hydrofilowy otrzymany z bakterii rodzaju Xanthomonas, produkcji Kelco Company 1,5 g Woda, do 1 litra 570 ml Do obracajacego sie mlyna kulowego kolejno wprowadzono 470 ml wody, emulsje Antifoam RD, Arkopon T w postaci sproszkowanej i otrzy¬ mana mieszanine poddano rozdrabnianiu, uzysku¬ jac 97^/t wagowych czastek o wymiarach mniej¬ szych od 5 mikronów, zmierzonych przy pomocy licznika Coultera, model TA. Nastepnie do otrzy¬ manej mieszaniny dodano roztwór Kelzanu w 100 ml wody i kontynuowano mielenie, az do uzyska¬ nia jednorodnosci.Przyklad III. Do wytworzenia wodnej, plyn¬ nej zawiesiny uzyto ponizej wyszczególnione sklad¬ niki w nastepujacych ilosciach: Atrazyna techniczna, zawierajaca 98% trójazyny o ogólnym dzialaniu chwasto¬ bójczym 510 g Genapol LRO, sól sodowa estru kwasu siarkowego i tluszczowego etoksylanu, produkcji Hoechst 15 g Wettol D 2, produkcji BASF 10 g Antifoam RD emulsion 1 g Formalina, 40°/a-owy wodny roztwór al¬ dehydu mrówkowego 2,5 ml „Kelzan", koloid hydrofilowy otrzymy¬ wany z bakterii rodzaju Xanthomonas, produkcji Kelco Company 1,5 g Woda, do 1 litra okolo 570 ml Do obracajacego sie mlyna kulowego wprowa- dzono kolejno 470 ml wody, emulsje Antifoam RD.Genapol LRO, wettol D 2 i atrazyne. Otrzymana mieszanine poddano rozdrabnianiu, uzyskujac 95% wagowych czastek o wymiarach mniejszych od 5 mikronów, zmierzonych przy pomocy licznika Co- ultera, model TA, z uzyciem kapilary o srednicy otworu 50 mikronów. Nastepnie do otrzymanej mieszaniny dodano roztwór formaliny i Kelzanu w wodzie i kontynuowano mielenie, az do uzys¬ kania jednorodnosci.Przyklad IV. Sporzadzono zawiesine w spo¬ sób jak wyzej opisano w przykladzie I, z ta róz¬ nica, ze pominieto dodanie koloidu hydrofilowego otrzymanego z bakterii rodzaju Xanthomonas.Przyklad V. Wykonano próby okreslenia sta- 40- bilnosci preparatów, otrzymanych w sposób jak wyzej opisano w przykladach I i IV, w czasie prze¬ chowywania. Oba preparaty przechowywano w ciagu 6 miesiecy, w temperaturze 25°C lub 38°C zmieniajacej sie co 12 godzin. Po uplywie szesciu 45 miesiecy 'porównano obie zawiesiny. Stwierdzono, ze zawiesina otrzymana w sposób jak wyzej opi¬ sano w przykladzie IV ulegla sedymentacji w ta¬ kim stopniu, ze zawierala 40% objetosciowych su- pernatantu i znaczna ilosc zbitego, niedyspergu- so jacego osadu. Natomiast zawiesina otrzymana w sposób jak wyzej opisano w przykladzie I zawie¬ rala tylko 5% objetosciowych supernatantu i nie zawierala wcale zbitego, niedyspergujacego osadu.Przyklad VI. Do 495 1 wody zawartej w 55 mieszalniku dodano 5 1 zawiesiny o skladzie jak wyzej opisano w przykladzie I i otrzymana mie¬ szanine energicznie mieszano. Otrzymano jedno¬ rodna, biala zawiesine, która uzyto do opryskiwa¬ nia uprawy kukurydzy., stosujac dawke 2 kg atra¬ po zyny/hektar, co odpowiada uzyciu 400 1 zawiesi¬ ny/hektar. PL

Claims (9)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek chwastobójczy zawierajacy wodna za- 6* wiesine atrazyny w ilosci 100—700 g/l oraz sro-96 941 8 dek powierzchniowo-czynny w ilosci 0,5—10% wa¬ gowych atrazyny, znamienny tym, ze zawiera ko¬ loid hydrofilowy otrzymany z bakterii rodzaju Xanthomonas oraz srodek powierzchniowo-czynny, anionowy srodek powierzchniono-czynny.
2. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera co najmniej 90% wagowych atrazyny w postaci czastek o srednicy mniejszej od 5 mikro¬ nów, mierzonej przy pomocy licznika Coultera.
3. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera co najmniej 95% wagowych atrazyny w postaci czastek o srednicy mniejszej od 5 mikro¬ nów, mierzonej przy pomocy licznika Coultera.
4. 4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako koloid hydrofilowy otrzymany z bakterii ro¬ dzaju Xanthomonas zawiera m koloid hydrofilowy otrzymany z bakterii Xanthomonas campestris sposobem fermentacyjnym.
5. 5. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 100—600 g atrazyny/1.'
6. 6. Srodek wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze zawiera 300—600 g atrazyny/1.
7. 7. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera co najmniej 100 czesci wagowych atrazy¬ ny na 1 czesc wagowa koloidu hydrofilowego o- trzymanego z bakterii rodzaju Xanthomonas.
8. 8. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze za¬ wiera 0,05—5 g koloidu hydrofilowego otrzyma¬ nego z bakterii rodzaju Xanthomonas/litr.
9. 9. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zaw;era nie wiecej niz 3 g koloidu hydrofilowego otrzymanego z bakterii rodzaju Xanthomonas/litr. OZGraf. Zam. 622 naklad 100+17 egz. Cena 45 zl PL