Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny uklad sterowania napedu wirówki z blokada zamka po¬ krywy komory jej wirnika.Znany uklad sterowania napedem wirówki, której wirnik napedzany jest ze znaczna predkoscia obro¬ towa, rzedu 18 000 obr/min, zawiera regulator pred¬ kosci obrotowej silnika oraz pradnice tachometrycz¬ na mierzaca predkosc obrotowa silnika.Ze wzgledu na znaczne predkosci wirnika wi¬ rówki konieczne jest zapewnienie bezpieczenstwa obslugi, polegajace na uniemozliwieniu otwarcia po¬ krywy komory wirnika podczas pracy wirówki, jak równiez uniemozliwienie uruchomienia silnika, gdy komora wirnika nie jest zamknieta pokrywa. Dla¬ tego tez znane uklady sterowania napedem wirówki wyposazone sa w uklady realizujace wyzej wymie¬ nione zagadnienia blokady zamka pokrywy komo¬ ry wirnika.W przypadku, gdy do mierzenia predkosci obro¬ towej silnika stosuje sie pradnice tachometryczna, sygnal z niej wykorzystywany jest do sterowania cewki elektromagnesu, którego zwora jest elemen¬ tem konstrukcyjnym zamka pokrywy. Sterowanie odbywa sie w ukladzie, w którym pradnica tacho¬ metryczna polaczona jest z wejsciem wzmacniacza elektronicznego, zas wyjscie tego wzmacniacza po¬ laczone jest z przekaznikiem. Styki bierne tego przekaznika dokonuja wlaczenia elektromagnesu i zablokowania zamka pokrywy, zas jego styki czyn¬ ne sluza do blokady regulatora predkosci obrotowej 2 silnika, tak azeby silnik nie zostal uruchomiony przy otwartej pokrywie komory wirnika. Mimo niewatpliwej prostoty ukladu, sterowanie w nim przekaznika pociaga za soba jego ograniczona przy- datnosc dla zalozonych celów blokady. Ograniczenie to spowodowane jest tak zwanym zjawiskiem skle¬ jenia sie styków przekaznika, przy którym mozliwe jest uruchomienie silnika przy braku blokady zam¬ ka pokrywy komory, lub nawet przy zupelnym otwarciu pokrywy.Niedogodnosci tej nie posiada uklad sterowania napedem wirówki z blokada zamka pokrywy ko¬ mory jej wirnika, zrealizowany zgodnie z wynalaz¬ kiem, wedlug którego w tym ukladzie sterowania znajduje sie elektroniczny regulator predkosci obro¬ towej silnika i pradnica tachometryczna mierzaca predkosc obrotowa tego silnika, oraz niezaleznie za¬ silany przemiennie-pradowo elektromagnes, którego zwora stanowi element konstrukcyjny zamka pokry- wy komory wirnika wirówki i który to elektromag¬ nes sterowany jest sygnalem z pradnicy tachome¬ trycznej.Istote wynalazku stanowi zastosowanie w ukla¬ dzie sterowania napedem wirówki z blokada zamka pokrywy, przeksztaltnika tyrystorowego, polaczone¬ go jednym ze swoich zacisków wejsciowych z zaci¬ skiem zródla przemienno-pradowego zasilajacego elektromagnes, zas wyjsciem z jedna z koncówek cewki elektromagnesu. Wejscie sterujace tego prze- ao ksztaltnika, poprzez rezystor polaczone jest z wyj- 95 30795 307 sciem dwustanowego wzmacniacza i stykiem wy¬ lacznika, którego drugi styk polaczony jest z wej¬ sciem blokujacym regulatora predkosci obrotowej silnika, przy czym wymieniony wylacznik zboczni- kowany jest drugim wylacznikiem, sprzegnietym 5 mechanicznie z zamkiem pokrywy komory wirnika, tak ze przy zamknietej pokrywie wylacznik ten jest rozwarty i odwrotnie.Korzystnym jest stosowanie dwustanowego wzma¬ cniacza jako wzmacniacza z opóznionym czasowo 10 sygnalem wyjsciowym, pojawiajacym sie przy zmia¬ nie jego stanu.Przedmiot wynalazku w przykladowym wykona¬ niu przedstawiony jest na rysunku. Silnik S nape¬ dzajacy wirnik wirówki, o regulowanej predkosci 15 obrotowej za pomoca regulatora Rg, ma mierzona predkosc obrotowa za pomoca pradnicy tachome¬ trycznej TG. Pradnica polaczona jest z wejsciem dwustanowego wzmacniacza W, którego sygnal wyjsciowy pojawia sie z pewnym opóznieniem cza- 20 sowym przy zmianie jego stanu. Zacisk wyjsciowy tego wzmacniacza polaczony jest z dwoma równo¬ legle polaczonymi wylacznikami P i O, oraz po¬ przez rezystor R z bramka tyrystora Ty. Pozostale dwa styki wymienionych wylaczników polaczone sa 25 z wejsciem blokujacym regulatora Rg predkosci ob¬ rotowej silnika S. Tyrystor Ty swoja anoda pola¬ czony jest z siecia przemienno-pradowa U, zas swo¬ ja katoda z jedna z koncówek cewki elektromagne¬ su L, której druga z koncówek dolaczona jest do 30 drugiego z biegunów sieci U.Dzialanie ukladu jest nastepujace. Przy wlaczo¬ nym do sieci ukladzie, na zaciskach pradnicy ta¬ chometrycznej TG, nie wystepuje napiecie, gdyz sil¬ nik S nie jest jeszcze uruchomiony. Natomiast na 35 wyjsciu dwustanowego wzmacniacza W istnieje po¬ tencjal elektryczny powodujacy wysterowanie tyry¬ stora Ty i przeplyw pradu przez cewke elektromag¬ nesu L. Plynacy przez cewke prad wywoluje pole magnetyczne, przy którym rdzen elektromagnesu 40 zwalnia blokade zamka pokrywy, a jednoczesnie styki wylacznika 0, sprzegnietego mechanicznie z zamkiem pokrywy, zostaja zwarte, powodujac do¬ prowadzenie do regulatora Rg sygnalu blokujacego uniemozliwiajacego uruchomienie silnika przy 45 otwartej komorze wirnika. Po zamknieciu pokrywa komory wirnika wirówki i jednoczesnym rozwarciu styków wylacznika 0, uklad przygotowany jest do uruchomienia. W celu wprowadzenia w ruch silni¬ ka, na pewien moment dokonuje sie recznie roz¬ warcia styków wylacznika P, przez co uzyskuje sie zwolnienie blokady silnika. Napiecie pochodzace z pradnicy tachometrycznej TG, przy uruchomio¬ nym silniku powoduje zmniejszenie sygnalu wyj¬ sciowego wzmacniacza W do zera, a tym samym pozbawia wysterowania tyrystor Ty. W tym czasie zwora elektromagnesu dokonuje blokady zamka po¬ krywy. Ponowne otwarcie komory wirnika wirów¬ ki jest mozliwe, gdy predkosc obrotowa silnika spadnie do zera. PL