Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia nitroimidazolilotriazolopirydazyn o ogólnym wzorze 1, w którym Z oznacza grupe aminowa ewentualnie podstawiona nizsza grupa alkilowa oraz jej farmakologicznie dopuszczalnych soli.Zwiazki znajduja zastosowanie do wytwarzania srodków leczniczych o dzialaniu antymikrobiolo- gicznym.Nizsze grupy alkilowe posiadaja zwlaszcza 1—3 atomów wegla.W literaturze opisano wiele nitroimidazoli o dzia¬ laniu antymikrobiologicznym zwlaszcza o dziala¬ niu przeciw pierwotniakom (protozoom) na przy¬ klad trichomonadom i przeciw sallmonellom (na przyklad opis patentowy DOS nr 1 920 630 RFN).Szereg nitroimidazolilotriazolopirydazyn z gru¬ pami amidynowymi opisano w wylozeniowym opisie patentowym RFN nr 2 261692. Nowe zwiazki o ogólnym wzorze 1 posiadaja jednakze niespo¬ dziewanie wysoka aktywnosc antymikrobiologiczna, nie tylko in vitro wobec bakterii i trichomona- dów, lecz takze in vivo (dzialanie systematyczne).Sposób wytwarzania nowych zwiazków o ogól¬ nym wzorze 1 wedlug wynalazku polega na tym, . ze zwiazki o ogólnym wzorze 2, w którym X ozna¬ cza reaktywna grupe poddaje sie reakcji ze zwiaz¬ kiem o ogólnym wzorze 3, w którym Z posiada wyzej podane znaczenie a Y oznacza grupe ami¬ nowa, A i B oznaczaja nizsze podstawniki alkoksy- lowe, przy czym A i B moga takze razem oznaczac grupe iminowa, a otrzymane zwiazki ewentualnie przeprowadza sie w ich farmakologicznie dopusz¬ czalne sole.Jako grupy reaktywne }t stosowane sa glównie halogenki i grupy sulfonylowe (na przyklad me- tylosulfonylowa lub p-toluenosulfonylowa). Reak¬ cje zwiazków o wzorze 2 i 3 prowadzi sie w orga¬ nicznych rozpuszczalnikach, na przyklad dwume- tylosulfotlenku, ewentualnie w- mieszaninie z woda i z dodatkiem zasady, korzystnie w podwyzszonej temperaturze.Farmakologicznie dopuszczalne sole wytwarza sie na przyklad przez neutralizacje wolnej grupy aminowej zwiazku o wzorze 1 nietoksycznymi kwasami nieorganicznymi lub organicznymi. Do tego odpowiednie sa na przyklad: kwas solny% siarkowy, fosforowy, bromowodorowy, octowy, mlekowy, cytrynowy, szczawiowy, jablkowy, sali¬ cylowy, malonowy, maleinowy, bursztynowy albo kwasy alkanosulfonowe.Zwiazki o wzorze 1 otrzymane sposobem wedlug wynalazku moga byc stosowane w postaci cieklej albo stalej doustnie i pozajelitowe Jako medium do injekcji wystepuje przede wszystkim woda za¬ wierajaca zwykle dodatki roztworów injekcyjnych jak: srodek stabilizujacy, wspólrozpuszczalnik i/albo bufor. Jako dodatki wystepuja na przyklad: bufor winianowy albo boranowy, etanol, dwumetylosulfo- tlenek, zwiazki kompleksotwórcze, (jak kwas ety- lenodwuaminoczterooctowy), wysokoczasteczkowe 95 09495 094 3 polimery (jak ciekly tlenek polietylenu) do regulo¬ wania lepkosci albo pochodne polioksyetylenowe wodorków sorbitanu.Jako stale nosniki wystepuja na przyklad: skrobia, laktoza, mannit, metyloceluloza, talk, wy- sokodyspersyjne kwasy krzemowe, wyzsze kwasy tluszczowe (jak kwas stearynowy), zelatyna, agar- agar, fosforan wapniowy, stearynian magnezowy, tluszcze zwierzece albo roslinne i stale wysokocza- steczkowe polimery (jak poliglikole etylenowe).Formy farmaceutyczne do doustnego stosowania moga zawierac w razie potrzeby substancje sma¬ kowe i slodzace. Substancje o wzorze 1 otrzymane sposobem wedlug wynalazku moga byc stosowane zewnetrznie w postaci pudru i masci; miesza sie je wtedy z fizjologicznie dopuszczalnymi rozcien¬ czalbym* «vr-pmtQ!^proszku wzglednie ze zwykly- mi. podlozami do masci.\Jak wyzej wspoiirniano, otrzymane sposobem Wedlug wynalazku ,n<|we pochodne nitroimidazolilo- tLkioS^^^ia^r^ wskazuja in vitro oraz in vivo T^nlfafniifrr ii i intiTlTi^ przeciw drobnoustrojom, jak bakterie i pierwotniaki w tym na przyklad Tricho- monades i Salmonellae, które moga wystepowac w ukladzie trawiennym lub w innych ukladach u ssaków. Dzialanie takie wykazuja takze farma¬ kologicznie dopuszczalne typowe w tej dziedzinie sole tych pochodnych pirydazyny.Dzialanie otrzymanych sposobem wedlug wyna¬ lazku zwiazków przeciw drobnoustrojom zostalo potwierdzone w badaniach testowych przeprowa¬ dzonych dla pewnej liczby zwiazków reprezenta¬ tywnych lub przykladowych.W jednej serii testów okreslano dla zwiazków badanych minimalne stezenie skuteczne bakterio- statycznie i wyrazono w mikrogramach na mililitr.W tablicy I podano dla kazdego badanego zwiazku jego maksymalne rozcienczenie, przy którym wyka¬ zuje on jeszcze dzialanie bakteriostatyczne. Jako zwiazek porównawczy stosowano „Furadantin" — dostepny w handlu srodek bakteriostatyczny, który stanowi N-(5-nitrofurylideno)-l-amino-hydantoina.Na podstawie wyników badan przedstawionych w tablicy I stwierdzono, ze zwiazki otrzymane sposobem wedlug wynalazku sa bardziej aktywne bakteriostatycznie od zwiazku porównawczego, tj. Furadantinu, poniewaz dla uzyskania takiego samego efektu dzialaja bakteriostatycznie w steze¬ niach znacznie nizszych niz zwiazek porównawczy.Wyniki badan Furadantinu zamieszczono w ostat¬ niej kolumnie tablica I.Badano nastepujace zwiazki otrzymane sposobem wedlug wynalazku i wyniki badan przedstawiono w tablicy I.Zwiazek I N-[3-(5-nitro-l-metylo-2-imidazolilo)- -sym-triazolo-[4,3-b] pirydazyn-6-ylo]acetamidyna.Zwiazek II 3-<5-nitro-l-metylo-2-imidazolilo)-6- -(dwuamino-metyilenoamino)-sym-triazolo[4,3-b]- pirydazyna.Zwiazek III 3-(5-nitro-i-matylo-2-imidazolilo)-6- -(C-amino, C-metyloamino-metylenoamino)-sym- -triazolo[4,3-b]pirydazyna.Zwiazek IV 3-<5-nitro-l-metylo-2-imidazolilo)-6- -(C-amino, C-etyloamino-metylenoamino)-sym-tria- zolo[4,3-b]pirydazyna.W innej serii testów badano dzialanie bakterio- statyczne niektórych przykladowych zwiazków otrzymanych sposobem wedlug wynalazku w moczu i okreslano procent zwiazku badanego, wydalanego z moczem przez szczury, po jego podaniu doust¬ nym. Jako zwiazek porównawczy ponownie uzyto „Furadantin" (nitrofurantoina) prowadzac badania metoda jeden obok drugiego. Wyniki badania po¬ dano w tablicy II, w której w kolumnie „Roz¬ cienczenie maksymalne" podano maksymalne roz¬ cienczenie moczu, przy którym wykazuje on nadal dzialanie bakteriostatyczne w stosunku do bakterii testowych, które stanowil szczep Escherichia Coli.Tablica I Dzialanie bakteriostatyczne in vitro Zwiazek porównawczy: Nitrofurantoin (Furadantin) Grupa bakterii Bakterie gram- T^Jodatnie, Bakterie gram- 1 -ujemne Odmiana szczepu bakterii Staphylococcus aureus, SG 511 (12) Streptococcus pyogenes (92) Streptococcus feacalis (155) Escherichia . coli (108) Escherichia coli (106) Proteus mirabilis (298) 1 KJlebsiella Pneuimoniae (168) Pseudomonas aeruginosa (7.1) Minimalne stezenie skuteczne bakteriostatyczne w g/ml 1 Zwiazek I , 8 1 2 0,125 0,125 8 0,125 16 Zwiazek Zwiazek 11 1 III 8 1 4 0,062 0,125 32 0,125 64 8 0,5 2 0,031 0,062 4 0,062 256 Zwiazek IV 16 1 0,5 0,008 0,125 16 0,062 16 Fura¬ dantin 16 8 16 4 4 256 16 12895 094 Tablica II Dzialanie bakteriostatyczne w moczu szczurów po podaniu doustnym Tablica III Dzialanie rzesistkobójcze in vitro Zwiazek badany N-[3-(5-nitro-l-metylo-2-imidazolilo)- -sym-triazolo-[4,3-b]pirydazyn-6-ylo]- acetamidina 3-(5-nitro-l-metylo-2-imidazalilo)-6- -(dwuaminometylenoamino-sym- I triazolo[4,3-b]piirydazyna 3-(5-nitro-l-metylo-2-imidazolilo)-6- -(C-amino, C-metyloaminometyleno- -amino)-sym-triazolo[4,3-b]pirydazyna 3-{5-nitro-l-metylo-2-imidazolilo)-6- -(C-amino, C-etyloaminometyleno- amino)-sym-triazolo[4,3-b]pirydazyna Furadantin *) W badaniach tych podawano 20 mg zwiazku badanego (zamiast 80 mg) Roz¬ ciencze¬ nie maksy¬ malne 1:660* 1:256 1:347 1:296* 1:447 1:158* 1:20 do 1:59* | Zwiazki badane podawano doustnie w dawkach 80 mg (lub w przypadkach oznaczonych (*)'¦ — mg) na kilogram wagi ciala szczura. Kazdy podany wynik badania jest wynikiem srednim uzyskanym w grupie dziewieciu szczurów, przy czym podanie dwóch wyników oznacza, ze badanie przeprowadzono dwukrotnie.W tablicy II podano w ostatnim wierszu odpo¬ wiednie wyniki dla „Furadantinu" stosowanego jako zwiazek porównawczy.Na podstawie przedstawionych wyników stwier¬ dzono, ze reprezentatywne zwiazki otrzymane spo¬ sobem wedlug wynalazku moga byc rozcienczone w wiekszym stopniu niz Furadantin, wykazujac nadal dzialanie bakteriostatyczne oraz, ze wiek¬ szosc zwiazków byla wydalana w moczu w wiek¬ szym stopniu niz Furadantin.W jeszcze jednym badaniu testowym okreslano dzialanie rzesistkobójcze in vitro niektórych zwiaz¬ ków otrzymanych sposobem wedlug wynalazku w stosunku do gatunku Trichomonas vaginalis Carneri i wyrazono w postaci minimalnego steze¬ nia, w mikrogramach na mililitr, koniecznego do dzialania rzesistkobójczego. W tej serii badan jako zwiazek porównawczy stosowano „Clont", który stanowi 1 -(2,-hydroksyetylo)-2-metylo-5-nitroimida- zol) = „Flagyl").Na podstawie wyników przedstawionych w ta¬ blicy III stwierdzono, ze trzy z czterech badanych zwiazków otrzymanych sposobem wedlug wyna¬ lazku wykazuja dzialanie rzesistkobójcze przy znacznie nizszym stezeniu niz „Clont", a czwarty zwiazek wykazuje dzialanie juz przy stezeniu równym najmniejszemu stezeniu z przedzialu okreslonego dla Clontu. . 23 40 50 55 Zwiazek *Clont N-[3-(5-nitro-l -metylo-2-imidazolilo)- -sym-triazolo[4,3-b]pirydazyn-6-ylo]- -acetamidina 3-(5-nitro-l-metylo-2-imidazolilo)-6- -(dwua*minometylenoamino)-sym-tria- zolo[4,3-b]pirydazyna 3-(5-nitro-l-metylo-2-imidazolilo)-6- -(C-amino-, C-metyloaminometyleno- amino)-sym-triazolo[4,3-b]pirydazyna 3-(5-nitro-l-metyIo-2-imidazolilo)-6- -(C-amino-, C-etyloaminometyleno- amino)-sym-triazolilo[4,2-b]pirydazyna *Zwiazek porównawczy ' Mini¬ malne stezenie stko- rzesi- stko- bójcze w g/ml 0,5—1- 0,062 0,5 0,062 0,062 65 Sposób podawania i dawkowania zwiazków wedlug wynalazku w leczeniu bakteryjnego zaka¬ zenia lub chorób bedzie oczywiscie okreslony przez lekarza odpowiednio dla konkretnego przypadku.Ogólnie, zawartosc zwiazku badanego w tabletkach do podawania doustnego bedzie wynosila okoio 250 mg, natomiast do stosowania miejscowego za¬ wartosc zwiazku czynnego w odpowiedniej dozo¬ wanej postaci leku moze wynosic 500 mg. W przy¬ padku podawania doustnego stosowana dawka moze byc podzielona na przyklad na dziesiec dni, przy pobieraniu jednej tabletki rano i jednej ta¬ bletki wieczorem lacznie z odpowiednim posilkiem.Przy stosowaniu miejscowym czopki moga byc podawane, na przyklad w ciagu kolejnych 10—20 dni jeden kazdego wieczoru.Zawartosc zwiazku czynnego w tabletce, do po¬ dawania doustnego dla ludzi, moze byc zwiekszona ze standardowej 250 mg do na przyklad 750 — 1 g.Zwiazki otrzymywane sposobem wedlug wyna¬ lazku moga byc stosowane jako przeciwpasozyt- nicze ze szczególnym dzialaniem przeciw Tricho¬ monas vaginalis, jak równiez przeciw Lambia intestinales i Entamoeba histolitica, przy czym zwiazki te sa czynne nie tylko miejscowo ale równiez przy podawaniu doustnym.Ogólnie, zwiazki otrzymywane sposobem wedlug wynalazku wykazuja podobne dzialanie, ale w wiekszosci przypadków w wiekszym stopniu niz zwiazek dostepny w handlu jako „Flagyl" produ¬ kowany przez firme R. Barberot S. A., Genewa Szwajcaria.Przyklad I. 3-(5-nitro-l-metylo-2-imidazo4ilo)- -6-(dwuaminometylenoamino)-s-triazolo[4,3-b3piry- dazyna7 95 094 8 3,36 g 3-(5-nitro-l-mytelo-2-imidazolilo)-6-chloro- -s-triazolo[4,3-b]pirydazyny rozpuszcza sie w 30 ml dwumetylosulfotlenku, dodaje nastepnie przy mieszaniu w temperaturze 70°C 3A g chlorku guanidyniowego. Potem dodaje 5 ml wody, wkrapla 2,4 ml 10 n lugu sodowego i miesza jeszcze przez 1 godzine w temperaturze 70°C. Po schlodzeniu i rozcienczeniu woda odsacza sie wypadajace kry¬ sztaly pod zmniejszonym cisnieniem, przemywa je woda i suszy pod zmniejszonym cisnieniem. Tak otrzymuje sie 2,5 g surowego produktu, który po przekrystalizowaniu z 25 ml dwumetyloformamidu z dodatkiem wegla aktywowanego daje 1,17 g 3-{5- -nitro-l-metylo-2-imidazolilo)-6-(dwuaminometyle- naamino)-s-triazolo[4,3-b]pirydazyny w postaci zóltej substancja o temperaturze topnienia 278—280°C (rozklad).Przyklad II. 3-(5-nitro-l-metylo-2-imidazo- lilo)-6-{o^(mino-o-imetyloaminometylenoamino)-s- triazolo[4,3-b]pirydazyna 3,36 g 3-(5-nitro-l-metylo-2-imidazolilo)-6-chloro- -s-triazolo[4,3-b]pirydazyny rozpuszcza sie w 30 ml dwumetylosulfotlenku, dodaje przy mieszaniu w temperaturze 70°C 4,9 g azotanu metyloguanidy- niowego. Potem wkrapla sie powoli 2,4 ml lOn lugu sodowego, po 5 minutach dodaje sie 6 ml wody i' utrzymuje mieszanie w ciagu jednej godziny w temperaturze 70°C. Po schlodzeniu rozciencza sie woda i odsacza pod zmniejszonym cisnieniem wypadajace krysztaly, przemywa je woda i suszy pod zmniejszanym cisnieniem. Tak otrzymany su¬ rowy produkt (1,63 g) krystalizuje sie z 30 ml mie¬ szaniny dwiimetyloformamid-dioksan (3:2) z dodat¬ kiem wegla aktywowanego. W ten sposób otrzymuje sie 1,03 g zóltego produktu 3-(5-nitro-l-metylo-2- imidazolilo)-6-(o-amino-, o-metyloaminometyleno- amino-s-triazolo[4,3-b]pirydazyny o temperaturze topnienia 271—273°C (pienienie).Przyklad III. 3-(5-nitro-l-metylo-2-imidazo- lilo)-6-(o-amino-, o-etyloaminometylenoamino)-s- -triazolo[4,3-b]pirydazyna.W analogiczny sposób jak w przykladzie II, prowadzonej w temperaturze 70°C i w czasie minut reakcji, otrzymuje sie z 3,92 g 3^(5-nitro- -l-metylo-2-imidazolilo)-6-chloro-s-triazolo[4,3-b]- -pirydazyny w 35 ml dwumetylosulfotlenku, 5,7 g siarczanu etyloguanidyniowego, 2,8 ml lOn- lugu sodowego i 7 ml wody, 2,33 g 3-(5-nitro-l-metylo-2- -imidazolilo)-6-(o-amino-, o-etyloaminometyleno- amino)-s-triazolo[4,3-b]pifydazyny. Po przekrystali¬ zowaniu jej z 40 ml mieszaniny skladajacej sie z 80% dwumetyloformamidu i 20% dioksanu z do¬ datkiem wegla" aktywowanego otrzymuje sie 1,63 g zóltego czystego produktu o temperaturze topnienia 255—258°C (pienienie). ' ^ PL PL PL PL PL