PL94789B1 - Srodek do prania w zimnej wodzie - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek do prania w zimnej wodzie, przeznaczony do prania bielizny poscielowej, osobistej i innych wyrobów z wlókien syntetycznych li naturalnych w pralkach bebnowych, wirnikowych oraz do prania recznego w temperatu¬ rze od 15 do 45°C w warunkach domowych, a szcze¬ gólnie w gospodarstwach rolnych oraz w warunkach turystycznych przy braku cieplej wody.

Znany z opisu patentowego NRD nr 79359 srodek do prania w zimnej wodzie zawiera 12 do 18% my¬ del sodowych kwasów tluszczowych C12—C18, 7 do 9% dodecylobenzenosulfonianu sodowego, 7 do 9% soli sodowej monoestru kwasu siarkowego alkilu o dlu¬ gosci lancucha C10—C18 oraz reszte w postaci 35 do 70% trójpolifosforanu sodu, 0 do 35% weglanu sodo¬ wego (sody kalcynowanej), 0 do 15% krzemianu so¬ dowego i 0 do 20% nadboranu sodu, przy czym sto¬ sunek wzajemny trzech aniibnoaktywnych substancji wynosi 2:1:1 i stanowia one srednio 30% suchej masy srodka do prania w zimnej wodzie.

W opisie patentowym NRD nr 84699, (patent do¬ datkowy do patentu nr 79359) opisany jest srodek do prania w zimnej wodzie, którego sklad jakosciowy i ilosciowy jest indentyczny z tym, ze skladnik okre¬ slony w opisie patentowym nr 79359 jako mydlo sodowe kwasów tluszczowych C12—C18 - stanowi w opisie patentowym nr 84699 kompozycje sklada¬ jaca sie z 45 do 60%, przewaznie 50%, mydel nie¬ nasyconych kwasów tluszczowych o dlugosci lancu¬ cha C18—C18 oraz 55 do 40% nasyconych kwasów tlu¬ szczowych o dlugosci lancucha C10—C22, zwlaszcza C12—C18.

Znane z opisów patentowych NRD nr 79359 i 84699 srodki do prania w zimnej wodzie posiadaja zbyt niska zdolnosc pioraca w temperaturach —45°C, gdyz jako substancje powierzchniowo- -czynne zawieraja mydla nasyconych kwasów tlu¬ szczowych, których maksymalne zdolnosci piorace leza w temperaturach 70 do 90°C, a ponadto wskutek io zawartosci nadboranu powoduja odbarwianie che¬ miczne tkanin oraz ich niszczenie i dlatego nie na¬ daja sie do prania kolorowych i delikatnych tkanin.

Wprawdzie srodek do prania znany z opisu paten¬ towego NRD nr 84699 zawiera równdtez mydla nie- nasyconych kwasów tluszczowych o dlugosci lancu¬ cha C16—C18, to jednak na skutek obecnosci nasyco¬ nych kwasów tluszczowych, nadboranu i niewlasci¬ wemu doborowi jakosciowo-ilosciowemu innych komponentów wykazuje on niedostateczna zdolnosc do usuwania zabrudzenia zlozonego z krwi, mleka i tuszu.

Duza zawartosc metakrzemianu w skladzie tych srodków i zwdiazana z tym wartosc pH, ich wodnego roztworu wieksza od 12, powoduje uszkadzanie skóry rak oraz delikatnych tkanin, szczególnie typu welny i welnopochodnych. Dotychczas opracowane srodki do prania w zimnej wodzie sa równiez malo odporne na dzialanie elektrolitów, soli metali ciezkich i twar¬ dej wody, a ponadto slabo sie biodegnaduja. so Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad do- •4789 .^**-..,-.?«*r:94 789 tychczas znanych srodków do prania w zimnej wo¬ dzie przez podanie skladów recepturalnych nowego srodka, który wykazuje maksymalne zdolnosci pio¬ race w temperaturach do 15 do 45°C i który w tej temperaturze pierze skutecznie, który nie powoduje wybarwiarna i mszczenia delikatnych tkanin oraz niszczenia skóry rak przy recznym praniu, którego 1%-we wodne roztwory maja pH = 8,5—9,5, a wiec jest szczególnie przydatny do prania delikatnych tkanin syntetycznych, bialkowych i welnopodobnych, który wykazuje bardzo dobra biodegradacje oraz cenne zalety z punktu widzenia ochrony naturalne¬ go srodowiska.

Srodek, wedlug wynalazku, charakteryzuje sie optymalnym doborem rodzajowym i ilosciowym skladników recepturalnych i zawiera jako substancje aktywne, piorace od 2 do 10 procent wagowych mydel alkalicznych nienasyconych kwasów tluszczo¬ wych C18—C^, od 2 do 15% wagowych nonylofenolu oksyetylenowanego 6—14 molami tlenku etylenu, od 0,5 do 5% wagowych enzymu proteolitycznego, od 1 do 14% wagowych soli sodowych estrów kwasu siarkowego i alkoholi tluszczowych C10—C18, od 2 do 10% wagowych dodeeylobeflzenosulfonianu so¬ dowego, od 25 do 50% wagowych trójpolifosforanu sodowego, od 20 do 30% wagowych kwasnego wegla¬ nu sodowego, 5 do 20% wagowych siarczanu sodo¬ wego, od 1 do 4% wagowych karboksymetylocelu- -lozy i ewentualnie od 0,2 do 0,6% wagowych wy¬ bielaczy optycznych i kompozycji zapachowej.

Ze skladu srodka wedlug wynalazku wyelimino¬ wano mydla alkaliczne nasyconych kwasów tluszczo¬ wych, stosowane zarówno w srodku znanym z opisu patentowego NRD nr 79359, jak tez z opisu paten¬ towego NRD nr 84699, gdzie wystepuja w miesza¬ ninie z mydlami nienasyconych kwasów tluszczo¬ wych o dlugosci lancucha od C18 do CV Nieoczekiwanie stwierdzono, ze dzieki wprowa¬ dzeniu i powiazaniu jakosciowo-iloaeiowemu, w skla¬ dzie srodka do prania w zimnej wodzie, nieznanych i znanych komponentów uzyskano srodek o wyzszej Tab 40 zdolnosci pioracej w stosunku do znanych srodków juz w temperaturze 15—25°C. Ten odpowiednio do¬ brany jakosciowo i ilosciowo zestaw komponentów w skladzie srodka wedlug wynalazku nie znajduje odpowiednika w zadnym ze znanych srodków piora¬ cych. Wprowadzenie do skladu srodka wylacznie my¬ del nienasyconych kwasów tluszczowych o dlugosci lancucha C18—C24, równiez nie znajduje odpowiedni¬ ka w znanych srodkach. Ponadto stwierdzono, ze obecnosc mydel nienasyconych kwasów tluszczowych o dlugosci lancucha C18—C24 w srodku do prania wplywa na podwyzszenie zdolnosci tego srodka do usuwania plam z krwi, mleka i! tu»zu.

Srodek moze byc wytworzony ogólnie znanymi metodami napylania, rozpylania lub przez bezpo¬ srednie wymieszanie ze soba skladników. Ze wzgledu na zawartosc mydel alkalicznych nienasyconych kwa¬ sów tluszczowych, nonylofenolu oksyetylenowanego 6—14 molami tlenku etylenu oraz enzymu proteolity¬ cznego srodek wykazuje dobre wlasnosci piorace w temperaturach 15 do 45°C i biodegraduje sie w 100%.

Odpowiedni jakosciowo i ilosciowo dobór buforów pH, sekwestrantów, zwiazków o synergetycznym wzmaganiu zdolnosci myjacych substancji powie- rzchniowo-czynnych zapewnia srodkowi dobre wla¬ snosci myjace juz w temperaturach 15—25°C, bardzo dobra rozpuszczalnosc w wodzie, niska zdolnosc pia¬ notwórcza i niski wskaznik trwalosci piany, pozada¬ ny w pralkach automatycznych, dobra odpornosc na twarda wode oraz lagodne pH, zblizone do obojetne¬ go.

Srodek wedlug wynalazku moze byc bezposrednio odprowadzany do miejskich urzadzen kanalizacyj¬ nych, a jego stezenie w zbiorniku wodnym ponizej 0,01% nie stanowi trwalego zagrozenia dla srodo¬ wiska.

Przedmiot wynalazku przedstawiono w ponizszych przykladach wykonania: Przyklad I. — Przykladowe sklady receptu¬ ralne srodka do prania w zimnej wodzie podaje tablica 1. lii ca 1 L#>- | i 1 1 2 1 3 4 6 ' l " Skladnik srodka 2 Mydla alkaliczne nienasyco¬ nych kwasów tluszczowych Nonylofenol oksyetylenowany 6—14 molami tlenku etylenu Enzym proteolityczny Sole sodowe estrów kwasu siarkowego i alkoholi tluszczowych Clfl—C1S Dodecylobenzenósulfonian i sodu Trójpolifosforan sodowy Kwasny weglan sodowy Zawartosc skladników w % wagowych w recepturze nr I 3 8,0 2,0 0,6 1,6 2,4 33,0 28,0 II 4 2,0 6,0 3,0 4,0 6,0 38,0 24,0 1 III 2,0 2,0 ,0 2,0 6,0 48,0 | 22,0 1 IV 0 7,0 3,0 1,0 1,0 1,5 40,0 ,0 V 7 4,0 4,0 2,0 1,0 3,0 ,0 27,6 VI 8 2,8 3,0 1,0 1,6 2,4 28,0 28,0 VII 9 3,0 2,0 1,0 1,9 2,9 32,0 | ,0 |94789 c. d. tablicy 1 1 1 1 8 ' 9 ' 11 2 Siarczan sodowy Karboksymetyloceluloza Wybielacze optyczne i kom¬ pozycja zapachowa Woda 3 ,0 3,0 0,4 6,0 4 9,2 2,5 0,3 ,0 ,0 1,5 0.2 6,3 6 ,0 2,0 0,5 4,0 7 19,8 4,0 0,6 4,0 1 « ,4 3,0 0,6 »,2 9 17,0 3,0 i 7,2 | Srodek do prantia w zimnej wodzie wedlug wy¬ nalazku otrzymuje sie znanymi metodami wytwa¬ rzania proszków do prania, jak metodami fluidal¬ nego napylania, metodami rozpylowymi, mechani- 15 cznego mieszania i bezposredniego wymieszania skla¬ dników.

Przykladowy sposób wytwarzania srodka przebie¬ ga w sposób nastepujacy: 66 kg trójpolifosforanu so¬ dowego miesza sie w mieszalniku z 56 kg kwasnego 20 weglanu sodowego, 30 kg siarczanu sodowego i 6 kg karboksymetylocelulozy uzyskujac mieszanine syp¬ kich skladników.

Równolegle w drugim mieszalniku zaopatrzonym w element grzejny i mieszadlo mechaniczne przy- 25 gotowuje sie mieszanine substancji powierzchniowo- czynnych zlozona z 16 kg mydel alkalicznych niena¬ syconych kwasów tluszczowych C18, 4 kg nonylofe- nolu oksyetylenowanego osmioma molami tlenku ety¬ lenowego, 3,2 kg soli sodowych estrów kwasu siar- 30 kowego i alkoholi lojowych, 4,8 kg dodecylobenzeno- sulfonianu sodowego i 12 kg wody.

Kompozycje substancji aktywnych podgrzewa sie do temperatury 60 do 80°C i w formie cieklej do¬ zuje sie za pomoca pompy i dyszy rozpylowej lub 35 urzadzenia natryskowego do mdieszaniny sypkich skladników przy ciaglym ich mieszaniu w mieszal¬ niku. Do otrzymanego w ten sposób proszku wpro¬ wadza sie, mieszajac zawartosc mieszalnika z sub¬ stancja proszkowa, w temperaturze 20—35°C 1,2 kg 40 enzymu proteolitycznego oraz ewentualnie 0,4 kg wy¬ bielaczy optycznych „Heliofor BDC-300%" i „Helio- for DP^200%" oraz 0,4 kg kompozycji zapachowej „Oitronellik C-042".

Przyklad II. — Celem okreslenia wlasnosci 45 uzytkowych srodka do prania w zimnej wodzie otrzy¬ manego wedlug przykladu I przeprowadzono pranie standardowych tkanin bawelnianych sztucznie bru¬ dzonych wg PN-66/C-04810 o nazwach EMPA nr 101, EMPA nr 111, EMPA nr 116 i WFK Krefeld przy za- 50 stosowaniu leukometru w temperaturze 20°C, czas prania 20 minut i stezenie proszku wedlug wyna¬ lazku do prania w zimnej wodzie, enzymatycznego proszku do prania „E" produkcja polskiej i proszku do prania w zimnej wodzie „Swyt" produkcji NRD, których sklad podano ponizej w ilosci 2 g substancji aktywnej na 1 dcm*.

Sklad proszków stosowanych jako porównawcze: I. Proszek do prania w zimnej wodzie „Swyt" pro¬ dukcji NRD. 1. Mydlo sodowe nasyconych kwasów tluszczowych Clt—C18 — ok. 12,0% 2. Sól sodowa kwasu alkilobenzeno- sulfonowego — ok. 8,0% 3. Sole sodowe monoestrów alkilowych — ok. 8,0% 4. Trójpolifosforansodu — ok. 50,0% . Metakrzemian sodu — ok. 10,0% 6. Nadboran sodu — ok. 12,0% II. Enzymatyczny proszek do prania „E" produk¬ cji polskiej.

Sól sodowa kwasu alkilobenzeno- sulfonowego — ok. 3,4% Siarczanowane alkohole — ok. 1,6% Alkohole lojowe oksyetylenowane — ok. 3,5% 18 molami tlenku etylenu 4. Monoetanoloamid kwasów kokoso¬ wych — ok. 1,5% . T-alk —ok. 1,0% 6. Enzymatyczny preparat „Maxa- taseP" — ok. 5,2% 7. Perhydrol — ok. 0,3% 8. Trójpolifosforansodu — ok. 35,0% 9. Weglan sodu — ok. 19,0% . Siarczansodu — ok. 27,0% 11. Karboksymetyloceluloza — ok. 2,0% 12. Kompozycja zapachowa i wybiela¬ czeoptyczne — ok. 0,5% Uzyskane wyniki badan porównawczych zdolno¬ sci pioracych proszków w podanych warunkach przedstawia tablica 2.

Nazwa proszku Proszek do prania w zdfmnej wodzie „Swyt" NRD Enzymatyczny proszek do prania „E" (Polska) Srodek do prania w zimnej wodzie wedlug wynalazku (receptura nr VI) Tablica 2 Zdolnosc pioraca w % Rodzaj tkaniny EMPA 101 8,73 18,40 36,28 EMPA lU 50,86 52,14 72,56 EMPA 116 1,20 6,40 28,39 WFK Krefeld 13,62 ,60 1 57,0194 789 s Wyniki zawarte w tablicy 2 wskazuja, ze srodek do prania w zimnej wodzie wedlug wynalazku posiada znacznie lepsza zdolnosc pioraca od proszku do pra¬ nia w zimnej wodzie „Swyt" produkcji NRD i od en¬ zymatycznego proszku do prania „E" produkcji pol¬ skiej w stosunku do wszystkich sztucznie brudzonych tkanin testowych.

Przyklad III. — Srodek do prania w zimnej wodzie, otrzymany wedlug receptury nr VII z przy¬ kladu I poddano badaniom chemicznym i biochemi¬ cznym w celu okreslenia jego wplywu na procesy zanieczyszczania i. samooczyszczania sie wód oraz ich wplywu na naturalne srodowisko. Wyniki tych badan w porównaniu do zagranicznego proszku do prania w zimnej wodzie podaje tablica 3. tycznych w temperaturze 40°C tkanin wrazliwych, jak bielizna kolorowa, poscielowa, koszule, bluzki, suknie, fartuchy, narzuty itp., przeprowadzono pra¬ nia porównawcze standardowych tkanin bawelnia¬ nych sztucznie brudzonych wg Pn-66/C-04810. Tka¬ nine EMPA 111, brudzona krwia wolowa, i tkanine EMPA 116, brudzona krwia wolowa, mlekiem i tu¬ szem, prano przez 30 minut w temperaturze 40°C w laboratoryjnym urzadzeniu pralniczym typu Li- nitest produkcji firmy Quarzlampen Gesellschaft GmbH Hanau (RFN). Kapiel pioraca zawierala 10 g badanego srodka pioracego w 1 dcm*. Dla kazdego rodzaju porównywanych srodków pioracych i tka¬ niny sztucznie zabrudzonej wykonano po 10 mii pran.

Tablica 3 Wyszczególnienie rodzaju badan pH 1%-wego roztworu pH 0,01 % -wego roztworu 1 Zawartosc substancji powierzchniowo-aktywnej Zasadowosc 1% roztworu do pH=:9 (metoda jx>tencjometryczna) Zasadowosc 1% roztworu do pH «= 7 ChZT roztworu 1% (metoda chromianowa) L _BZT4 roztworu 1% (w aparacie „Sapromat") 1 BZT1# roztworu 1% (w aparacie „Sapromat") Biodegradacja SPA po 10-dobowej inkubacji 1- 0,1% roztworu preparatu z dodatkiem pozywkii [ mineralnej Biodegradacja SPA po 10-dobowej inkubacji 0,04% roztworu preparatu z dodatkiem scie¬ ków syntetycznych, zawierajacych pozywke | mineralna Biodegradacja SPA po 10-dobowej inkubacji 0,01% roztworu preparatu z dodatkiem scie¬ ków syntetycznych zawierajacych pozywke | mineralna Wyniki 'badan proszków Miano — — % mval JcmJ — „—< mg 02 dcmP ~~»»^~ — 9y— % % % Proszek zagraniczny IM 7,8 16 13 29 928 76 95 7,4 8,2 68,7 Proszek wg wynalazku 9,0 6,8 9,8 0 18 2075 1120 1250 29,1 33,9 | 98,3 | Wynikli badan chemicznych i biochemicznych za¬ warte w tablicy 3 wskazuja, ze srodek wedlug wy¬ nalazku jest znacznie lepszy od dotychczas produ¬ kowanego proszku do prania w zimnej wodzie pod wzgledem wlasnosci ochronnych dla skóry ludzkiej oraz flory i fauny wód powierzchniowych. Srodek bedacy przedmiotem wynalazku moze byc zgodnie z obowiazujacymi przepisami bezposrednio odprowa¬ dzany do miejskich urzadzen kanalizacyjnych, a je¬ go stezenie w zbiornikach i odbieralnikach ponizej 0,01% nie stanowi trwalego zagrozenia dla srodo¬ wiska, dla flory i fauny wód powierzchniowych.

Przyklad IV. — Celem okreslenia wlasnosci uzytkowych srodka do prania w zimnej wodzie, otrzymanego wedlug przykladu I — receptury nr V, i jego przydatnosci do prania w pralkach automa- Zdolnosc wzoru: pioraca obliczono wedlug nastepujacego P (%)•= W—S 100 55 60 65 G—S w którym: P — zdolnosc pioraca w procentach, W — stopien bialosci tkaniny bawelnianej sztucznie zabrudzonej po wypraniu w roztworze wodnym badanego srodka pioracego, S — stopien bialosci tkaniny sztucznie zabrudzonej przed praniem, C — stopien bialosci tkaniny kontrolnej EMPA 211 bez sztucznego zabrudzenia.

Uzyskane srednie wyniki badan porównawczych zdolnosci pioracych w podanych warunkach przed¬ stawia tabela 4.M7*L» !• Tabe Wyszczególnienie srodka pioracego Srodek do prania w zim¬ nej wodzie wedlug wy¬ nalazku Srodek do prania w zim¬ nej wodzie wedlug pa¬ tentu NRD nr 79359 Srodek do prania w zim¬ nej wodzie wedlug pa¬ tentu NRD nr 84699 Krajowy srodek enzy¬ matyczny (jak w przy¬ kladzie II) la 4 Zdolnosc pioraca w % EMPA 111 61 37 39 13 EMPA 116 74 17 18 17 Wyniki zawarte w tablicy 4 wskazuja, ze srodek wedlug wynalazku do prania w zimnej wodzie wy¬ kazuje w stosunku do porównywanych zagrani¬ cznych srodków do prania w zimnej wodzie oraz krajowego enzymatycznego srodka pioracego zdecy¬ dowanie wyzsza zdolnosc pioraca w stosunku do najtrudniej usuwanego kompleksowego sztucznego zabrudzenia tkandmy EMPA 116 sztucznie zabru- dzonej krwia wolowa, mlekiem i tuszem. Fakt ten potwierdzaja równiez prania w pralkach automa¬ tycznych w temperaturze 40°C tkanin wrazliwych na wysokie temperatury (powyzej 45°C), brudzo¬ nych w sposób naturalny tkanin kolorowych i bia¬ lych. , od 2 do 15 procent wagowych nonylofenolu oksyetylenowanego 6—14 molami tlen¬ ku etylenu, od 0,5 do 5 procent wagowych enzymu proteolitycznego, od 1 do 14 procent wagowych soli sodowych estrów kwasu siarkowego i alkoholi tlu¬ szczowych Cw—C18, od 2 do 10 procent wagowych dodecylobenzenosulfonianu sodowego, od 25 do 50 procent wagowych trójpolifosforanu sodowego, od do 30 procent kwasnego weglanu sodowego, od 5 do 20 procent wagowych siarczanu sodowego, od 1 do 4 procent wagowych karboksymetylocelulozy i ewentualnie od 0,2 do 0,6 procent wagowych wy¬ bielaczy optycznych oraz kompozycji zapachowej.

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek do prania w zimnej wodzie zawierajacy dodecylobenzenosulfonian sodu, siarczanowane alko¬ hole tluszczowe, polifosforan sodu, mydla sodowe kwasów tluszczowych i wypelniacze aktywne, zna¬ mienny tym, ze zawiera od 2 do 10 procent wago¬ wych mydel alkalicznych nienasyconych kwasów tluszczowych C1B—C*