Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do zdej¬ mowania lusek z makreli, a zwlaszcza z jej odmian o nazwach: Trachuirus trachurus, Trachuruis pictu- raltius, Trachiuinus trecae oraz Deceptenus rhonicihus.Znane jest urzadzenie do zdejmowania lusek z makreli z opisu patetowego ZSRR nr 180 102 w któ¬ rym mechaniczna obróbka ryb nastepuje na zasa¬ dzie frezowania przy zastosowaniu walca nozowego.Bod plyte zaopatrzona w irynienke prowadzaca u- mieszczony jest walec nozowy. Rylba polozona na boku na plycie jest zakleszczona koncem ogona za pomoca chwytaka. Nad plyta umieszczony jest spre¬ zynujacy krazek, który przyciska rylbe do walca no¬ zowego.Znane jest równiez urzadzenie z opisu patentowe¬ go St. Zjedn. Ameryki nr 3 088164, które sklada sie z ukladu transportujacego o dwu symetrycznie u- ksztaltowanych i przeciwnie umieszczonych odcin¬ kach i ze skrobaka do zdejmowania lusek rybich.Ryba lezaca na boku przesuwana jest lbem do przo¬ du, za pomoca, ustawionych poprzecznie do kierun¬ ku -transportu, napedzanych walców kola zebatego i za pomoca pasa transportujacego bez kanca, skla¬ dajacego sie z umieszczonych równolegle do siebie i rucbomo ulozyskowanycn walków oporowych.Przesuwanie nastejpuje tu zawsze poprzez napedzany skrobak i napedzane walki. Skrobak sklada sie z osiowej piasty, z dwóch do wewnatrz uksztaltowa¬ nych stozkowo wienców i pewnej ilosci ukosnie do kierunku transportu przebiegajacych urzadzen na- cinajacych, które maja zadanie usuwania lusek z grzbietu irytoy i z podbrzusza. Walec skrobakowy sklada sie z szeregu plytek, rozszerzajacych sie pro¬ mieniowo i przedluzonych poprzecznie, wystaja¬ cych ze wspólnego korpusu. Sa one przy tym ogra¬ niczone zakrzywionymi elementami szpiczastymi zdejmujacymi luski rybie.Z .opisu patentowego MRD Nr 16 026 oraz z opisu patentowego (Norwegii nr 86943 znane jest urzadze¬ nie do transportu i obróbki ryb posiadajace elemen¬ ty przytrzymujace rylbe za czesc ogonowa. Uirzadze- nie to sklada sie z dwóch wspólpracujacych ze so¬ ba dzwigni uksztaltowanych jak szczypce, które za¬ opatrzone sa w zespoly przytrzymujace, przy czym dzwignie te umieszczone sa obrotowo na plycie mo¬ cujacej obiegajacego w plaszczyznie pionowej lan¬ cucha.Dotychczasowy stan techniki przedstawia urzadze¬ nia wykazujace licznie wady i niedogodnosci. I tak zastosowanie urzadzenia wedlug opisu patentowego ZSRR mir 180 Ii02 wymaga duzego nakladu pracy re¬ cznej. Ryfba przeznaczona do obróbki musi byc u- kladana recznie na plycie doprowadzajacej. lPo usu¬ nieciu lusek z jednej strony rylba musd byc obró¬ cona znowu recznie na druga strone i jeszcze raz przeciagniiejta przez walce nozowe.Urzadzenie wedlug opisu pantetowego USA Nr 3 088 164 nie nadaje sie do usuwania stwardnialych jak plytki rogowe lusek, poniewaz lusek tych umie¬ szczonych na korpusie ryby wzdluz jej iboków, nie 9407394073 obejimuje skrobak tego urzadzenia. Konstrukcja u- kladu przesuwajacego rybe nie poizwalla na siJlne za¬ dzialanie walców przy zdejmowaniu luisek, tak jak to jest potrzebne! do ich usuniecia. /Wymuszony przesuw ryby podcizas procesu mechanicznej obrób¬ ki jest niewystarczajacy.Szczególna wade powyzszych urzadzen stanowi to, ze oprzyrzadowanie w maszyny do obróbki (np. ma¬ szyny do filetowania lub obróbki ibów ryby) stat¬ ków przetwórczych jeSt calkowicie nieoplacalne i nieekonomiczne ze wzgledu na mala wydajnosc (wedlug opisu patentowego ZSRR 180102) i ograni¬ czona przepustowosc* (wedlug opisu patentowego Uafcadzenie przedstawione w opisach patentowych Norwegii nr 66 943 i iNRJD nr 16 6(26 sluzace do obej¬ mowania -ryto i ich transportu, posiada szczeki któ¬ rymi ryba zostaje pochwycona na calej dlugosci ogona. Stwarza to te koniecznosc, ze urzadzenia do obróbki bocznych (powierzchni ryiby musza przej¬ sciowo wychylac sie z toru szczek ujmujacych o- gon ryby. To zas prowadzi do znacznych kosztów zwiazanych z konstrukcja maszyny i przyczynia sie równiez do halasliwej pracy maszyny i wysokich obrotów.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych nie¬ dogodnosci. Dla osiagniecia tego celu postawiono za¬ danie opracowania konstrukcji urzadzenia przysto¬ sowanego do pracy na pokladzie statku przetwórcze¬ go rybackiego, które umozliwi zdejmowanie lusek z makreli sposobem mechanicznym, w jednorazo¬ wym tylko cyklu przesuwania ryby i nie bedzie wymagalo dodatkowych recznych poprawek. Zada¬ nie powyzsze zostalo wykonane przez skonstruowa¬ nie urzadzenia do zdejmowania lusek z makreli, w któryin Tytoa lezaca ma brzuchu ciagniejta jest za ogon przez zespól chwytaków znajdujacych sie nad transporterem lancuchowym bedacym wotoiegu za- mkniejtym w plaszczyznie pionowej.Wedlug wynalazku urzadzenie to zbudowane jest z dwóch symetrycznych polówek, na których znaj¬ duja sie ruchome poprzecznie do ruchu ramiona wychylne, z zamocowanymi przy koncach frezami" walcowymi. Na ramionach wychylnych zamocowane sa nastawiane plyty kierujace dopasowane do ksztaltu ryby, skierowane kajtetm lostrym do kierun¬ ku przesuwu ryb. W plytach tych wykonane sa wyciecia okienkowe, dopasowane do wymiaru fre¬ zów walcowych. Wspomniane plytki nastaweze mo¬ ga byc uksztaltowane jako cylindryczne tuleje z wycieciami na ifirezy. Dalej zgodnie z wynalazkiem na transporterze lancuchowym, bejdacym w obiegu zamkniejtyim zamocowane sa naprzemian zespoly chwytaków i podpory. Zespoly chwytaków zaopa¬ trzone sa w trzymacze, zamocowane obrotowo na dzwigniach. Trzymacze w dolnej czesci wykonane sa jako szczeki zaciskowe obejmujace pletwe ogo¬ nowa lufo srodek ogona przesuwanej ryby, a w gór¬ nej czesci jako wsporniki utrzymujace pletwe ogo¬ nowa w pozycji pionowej. Wsporniki wykonane sa z dwóch cienkich sprezynujacych elementów blasza¬ nych zamocowanych na szczekach.Urzadzenie wedlug wynalazku ze wzgledu na kon¬ strukcje i wydajnosc nadaje sie do wlaczenia do wspólpracy z tasma produkcyjna na plywajacej jednostce rybackiej, a zwlaszcza do wspólpracy przy filetowaniu ryb.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy- kladzie wykonania na rysunku, na którym (fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z góry, fig. 2 — urzadzenie w widoku bocznym, fig. 3 — przekrój wzdluz linii A-A oznaczonej na fig. fi, fig. 4 — zespól chwytaków ryto w widoku czolowym patrzac w kierunku przesuwu ryto.Do zagietego elementu 1 transportera lancucho¬ wego 2, bedacego w obiegu zamknietym w plaszcz- znie pionowej, zamocowane sa srubami naprzemian: lg plyty mocujace 3 z zespolem chwytaków 4 oraz pod¬ pory 5, 6 o ksztalcie litery V. Urzadzenie sklada sie z dwóch symetrycznych czescil Na lozyskach slizgo¬ wych 7 spoczywaja ramiona wychylne 8, ruchome, porzecznie do kierunku ruchu przesuwnego ryb, które polaczone sa sztywno za pomoca zastrzalów z nastawianymi plytami kierujacymi 9. Ksztalt plyt 9 dopasowany jest do ksztaltu rytoy, przy czym sa one ustawione katem ostrym do kierunku ruchu przesuwania ryjb. Mozliwe jest takze uksztaltowa- x nie .wspomnianych plyt w postaci tulei cylindrycz¬ nej, zaopatrzonej w wyciecia okienkowe na firezy.Przy koncach ramion wychylnych 8 znajduja sie, umieszczone w wycieciach plyt kierujacych 9 wal¬ cowe frezy maszynowe 10. Glebokosc wnikala fre- zów zalezy od nastawienia plyt kierujacych 9..POllaczone zje soba sztywno namdona wychylne 8 i plyity 9 oraz finezy walcowe 10, napinane sa za po¬ moca sprezyny 11, umieszczonej nad ramionami 8.Na plycie 3 urzadzenia sa zamocowane obrotowo wspólpracuja ze soba dwie dzwignie 12, w ksztalcie szczypiec które dociskane sa sprezynaimil3. Odsu¬ wanie dzwigni K2 nastepuje za pomoca nie pokaza¬ nych krzywek, dzialajacych na rolki 14. Na kon¬ cach dzwigni 12, które sciagane sa sprezyna 13, za- 40 mocowane sa obrotowo trzymacze 15, wykonane w dolnej czesci jako szczeki zaciskowe 16, obamiujace pletwe ogonowa lub srodek ogona przesuwanej ry¬ by a w górnej czesci jako wspornik 17, utrzymujacy pionowo pletwe ogonowa rytoy. [Powierzchnie szczek 49 16 sa profilowane. Wspornik 17 wykonany j est z dwóch cienkich blaszek sprezynujacych, z których jedna zaimiociowama jest na szczejkach 16, od stawiy przeciwnej do korpusu rytoy.Przesuwana rytoa ulozona jest podbrzuszem w za- 50 glletoiemu podpór 5, 6. W czasie przesuwania ryby przez zespól chwytaków 4, nastepuje naprezenie korpusu ryby. Szczeki zaciskowe 16 obejmuja tylko dolna czesc pletwy ogonowej rytoy lufo srodek ogo¬ na. Dzieki temu górna czesc ryby jest dostejpna do 55 obróbki mechanicznej, dokonywanej odpowiednimi narzedziami. Obrotowe zamocowanie tirzytmacza 15 na dzwigniach 12 zapewnia dopasowanie sie plasz¬ czyzn roboczych do ksztaltu ryby, niezaleznie od tego, czy uchwycona zostanie tylko pletwa ogono- 60 wa lub tez srodek ogona. Pletwa ogonowa utrzy¬ mywana jest pionowo dzieki wspornikowi 17, co za¬ pobiega chwyceniu jej przez (frezy 10 i wyrwaniu z trzymacza 15. Ustawienie sie frezów podczas zdej¬ mowania lusek z ryby nastepuje odpowiednio do «5 powierzchni ryby.94073 6 PL