PL93618B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania preparatu bialkowo-witaminowego dla potrzeb przemyslu spozywczego, zwlaszcza dla przetwórstwa miesnego.Istotnym problemem dla praktyki przetwórstwa spozywczego w tym takze miesa, sa straty witamin i innych substancji biologicznie cennych w trakcie wytwarzania przetworów zywnosciowych. Zmiany witamin w trakcie procesu technologicznego ksztaltuja sie w sposób zróznicowany i zaleza przede wszystkim od ich rodzaju oraz typu zabiegu technologicznego. I tak np. straty tiaminy (witamina Bi) siegaja podczas ogrzewania miesa od 15 do 60%, straty ryboflawiny (witamina B2) i niacyny siegaja do 30 lub nawet 59%. Poziom innych witamin rozpuszczalnych w wodzie, takich jak np. witamina B6, kwas pantotenowy oraz witamina C spada równiez pod wplywem róznych zabiegów technologicznych, zwlaszcza pod wplywem ogrzewania, na które szczególnie wrazliwa jest witamina C.Z uwagi na sklad surowcowy szereg przetworów spozywczych zawiera niewielkie ilosci witamin i ich dalszy spadek, w trakcie okreslonych operacji technologicznych, jest szczególnie niepozadany. Tym niekorzystnym zjawiskom przeciwdziala sie poprzez wzbogacenie przetworów spozywczych w witaminy i bialko. W przemysle piekarniczym i przetwórstwie zbozowym wykorzystuje sie dla tych celów kielkujace ziarna zbóz, które po odpowiednim przygotowaniu dodaje sie do poszczególnych przetworów zbozowych (opisy patentowe Republiki Federalnej Niemiec nr 1284820, 1284272, Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2677217, 2736643). Cennym zródlem witamin i bialka sa takze zarodki zbozowe i kukurydziane. Zawieraja one bowiem pcnad 37% bialka a takze znaczne ilosci witamin rozpuszczalnych w tluszczach oraz niezbednych nienasyconych kwasów tluszczowych, które odgrywaja bardzo istotna role w zywieniu czlowieka. Bialko zarodków zawiera ponadto znaczne ilosci cennych dla organizmu aminokwasów. Dotychczas jednak wykorzystuje sie z tego bogatego surowca jedynie witaminy rozpuszczalne w wodzie, gdyz barwa, smak i zapach zarodków znacznie pogarszaja jakosc przetworów lub wrecz uniemozliwiaja ich stosowanie. Znany jest wprawdzie sposób odgoryczania suchych zarodków zbozowych na drodze termicznej (opis patentowy Republiki Federalnej Niemiec nr 852538) ma on jednak bardzo ograniczone zastosowanie, gdyz jednym z podstawowych skladników uzdatniajacych jest cukier.2 93 618 Okazalo sie, ze niepozadane skladniki zarodków zbozowych a miedzy innymi goryczki mozna wyeliminowac przez prosty zabieg technologiczny polegajacy na zakwaszeniu i obróbce cieplnej zarodków w srodowisku mieszajacych sie z woda rozpuszczalników organicznych a zwlaszcza alkoholu etylowego.Wedlug wynalazku suche zarodki zbozowe lub kukurydziane, uzyskiwane jako jeden z pierwszych produktów ubocznych przemialu ziaren, rozdrabnia sie do postaci homogennej maczki. Maczke te miesza sie z rozpuszczalnikami organicznymi jak np. nizsze alkohole alkilowe, a zwlaszcza alkohol etylowy. Stosowac mozna równiez inne rozpuszczalniki, jak np. aceton. Najkorzystniejsze wyniki osiaga sie przy zmieszaniu skladników w stosunku wagowym od 0,8 do 1,0 czesci rozpuszczalnika na jedna czesc maczki z zarodków.Otrzymana mieszanine zakwasza sie jednym z kwasów dopuszczonych do stosowania w przemysle spozywczym a to np. kwasem askorbinowym, cytrynowym lub winowym w ilosci niezbednej do obnizenia pH ponizej 5,5.Oobre wyniki uzyskuje sie takze przy stosowaniu rozcienczonego kwasu solnego. Takprzygotowana mieszanine ogrzewa sie do temperatury nie wyzszej niz 70°C, utrzymuje sie ja w tej temperaturze przez okres od 0,5 do 5 godzin, w zaleznosci od uzytych skladników, a nastepnie oddziela sie rozpuszczalnik od czesci stalej mieszaniny.Dla oddzielenia rozpuszczalnika najkorzystniej jest stosowac odparowywanie go wprost z mieszaniny zarodków, kwasu i rozpuszczalnika,gdyz zapewnia to zatrzymanie w preparacie wszystkich skladników wyjsciowych. Jezeli, ze wzgledu na przeznaczenie preparatu, utrzymanie pelnej wartosci biologicznej preparatu nie jest konieczne, mozna oddzielac rozpuszczalnik przez odwirowywanie, filtrowanie lub wyciskanie pod prasa. Te sposoby rozdzielania powoduja wprawdzie czesciowa utrate witamin latwo rozpuszczalnych w rozpuszczalniku, jednak bialko i tluszcze pozostaja w preparacie w niezmienionej postaci.Po calkowitym oddzieleniu rozpuszczalnika pozostala mase suszy sie w temperaturze nie wyzszej niz 50°C przez okres czasu potrzebny do obnizenia zawartosci wody w preparacie od 3% do 6%. Uzyskany w ten sposób preparat, w postaci maczki, zachowuje wszystkie biologicznie wartosciowe skladniki zarodków zbozowych i kukurydzianych a jednoczesnie pozbawiony jest zarówno gorzkiego smaku jak i niepozadanego zapachu oraz niekorzystnej barwy. W zaleznosci od rodzaju zarodków wzrost zawartosci bialka, witamin rozpuszczalnych w wodzie, witamin rozpuszczalnych w tluszczach oraz tluszczów jest zróznicowany, lecz kazdorazowo dodanie preparatu do przetworów istotnie podwyzsza ilosci skladników w gotowym produkcie. Np. w przetwórstwie miesnym 5% dodatek preparatu podnosi koncentracje witaminy Bi z okolo 50 do 150 ju w100g przetworu.Ilosc witaminy E w postaci a, 0 i 7-tokoferoli wzrasta z 250 do 750/i w100g tluszczu zwierzecego.Dwukrotnie wzrasta ilosc witaminy B2, niacyny i kwasu pantotenowego. Wzrasta zawartosc wysokowartosciowego bialka, bogatego w takie aminokwasy jak lizyna itryptofan. Zarodki zbozowe i kukurydziane zawieraja bowiem od 37 do 45% bialka. Cenne jest takze podwyzszenie ilosci niezbednych nienasyconych kwasów tluszczowych, które sa glównym skladnikiem trójglicerydów zawartych w zarodkach zbozowych (49%-52%). Preparat wyprodukowany sposobem wedlug wynalazku charakteryzuje sie ponadto calkowita jalowoscia mikrobiologiczna co znacznie ulatwia jego przechowywanie. W trakcie skladowania preparat zachowuje pelna wartosc odzywcza i biologiczna bez potrzeby stwarzania specjalnych warunków klimatycznych.Przyklad I. Do 7 kg maczki z zarodków pszenicy dodaje sie 5 litrów etanolu o stezeniu 95% w roztworze wodnym a nastepnie zakwasza sie kwasem cytrynowym do pH=5. Po podgrzaniu do temperatury 70°C utrzymuje sie te temperature przez okres 1 godziny.W tej samej temperaturze odparowuje sie z mieszaniny etanol pod próznia stale mieszajac. Otrzymany preparat w postaci maczki zawiera 40% bialka, okolo 25% cukrów i 15% tluszczów. Mozna go dodac np. do 100 kg zestawu surowcowego przeznaczonego na konserwe typu pasztet luksusowy w fazie kutrowania skladników.Przyklad II. 8 kg homogennej maczki z zarodków zytnich zalewa sie 7,5 litrami wodnego roztworu acetonu (90% roztwór) i zakwasza sie za pomoca kwasu askorbinowego do pH=5r0. Nastepnie ogrzewa sie w temperaturze 45°C przez okres 1 godziny. Po ogrzewaniu przeprowadza sie filtracje pod cisnieniem, odparowuje z maczystej masy pozostalosc rozpuszczalnika po próznia w temperaturze 50°C i poddaje te mase suszeniu w temperaturze 50°C do zawartosci 6% wody w produkcie. Otrzymany w ten sposób preparat dodaje sie w ilosci 8 kg do 100 kg surowców przeznaczonych na takie wyroby wedliniarskie jak np. pasztetowa, watrobianka, kaszanka i inne. Nastepuje jednoczesne podwyzszenie zawartosci bialka w tych wyrobach od okolo % do 14%, zawartosci tluszczu o okolo 3%, trzykrotny wzrost witaminy Bi i dwukrotny wzrost witaminy E.Podwyzsza sie takze zawartosc witaminy B2, A, kwasu foliowego i pantotenowego oraz niezbednych nienasyconych kwasów tluszczowych.Przyklad III. 4 kg homogennej maczki z zarodków kukurydzianych zalewa sie 3,5 litrami wodnego roztworu alkoholu n-butylowego (95% roztwór), zakwasza sie rozcienczonym kwasem solnym do pH = 4,5 i ogrzewa w temperaturze 70°C przez okres 45 min. Po ogrzewaniu rozpuszczalnik odparowuje sie z maczystej masy pod próznia w temperaturze 50°C i suszy sie ja do 6% zawartosci wody.Takprzygotowany preparat dodaje93 618 3 sie do 100 kg surowca przeznaczonego np. na konserwy typu Luncheon meat, wieprzowina w sosie wlasnym oraz konserwy miesno warzywne. PL

Claims (12)

1. Zastrzezenia patentowe 1. • Sposób wytwarzania preparatu bialkowo-witaminowego dla potrzeb przemyslu spozywczego z suchych zarodków zbozowych lub kukurydzianych stanowiacych uboczny produkt przemialu ziarna,znamienny tym, ze maczke z zarodków miesza sie z rozpuszczalnikiem organicznym mieszajacym sie z woda w nieograniczonym stosunku, otrzymana mieszanine zakwasza sie ponizej pH = 5,5, nastepnie ogrzewa sie ja maksymalnie do 70°C po czym od masy zarodkowej stanowiacej produkt finalny oddziela sie rozpuszczalnik organiczny,zwlaszcza przez destylacje.
2. 2. Sposób, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze maczke z zarodków miesza sie z nizszymi alkoholami alkilowymi, zwlaszcza alkoholem etylowym, w stosunku od 0,8 do 1,0 czesci wagowej alkoholu etylowego na jedna czesc wagowa maczki.
3. 3.Sposób, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do zakwaszenia mieszaniny stosuje sie kwas cytrynowy.
4. 4. Sposób, wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze mieszanine zakwasza sie kwasem askorbinowym.
5. 5. Sposób, wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze do zakwaszania stosuje sie kwas winowy.
6. 6. Sposób, wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze zakwaszenie prowadzi sie rozcienczonym kwasem solnym.
7. 7. Sposób, wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze po ogrzaniu mieszaniny do zadanej temperatury, nie wyzszej niz 70°C utrzymuje sie ja w tej temperaturze w czasie od 0,5 do 5 godzin.
8. 8.Sposób, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze rozpuszczalnik odparowuje sie pod próznia w takiej samej temperaturze w jakiej prowadzone bylo ogrzewanie z kwasem.
9. 9.Sposób, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze rozpuszczalnik organiczny oddziela sie od substancji stalej przez odwirowanie.
10. 10. Sposób, wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze rozpuszczalnik usuwa sie z mieszaniny przez przefiltrowanie.
11. 11. Sposób, wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze mase wygniata sie pod prasa az do calkowitego oddzielenia sie rozpuszczalnika.
12. 12. Sposób, wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze po oddzieleniu rozpuszczalnika uzyskany preparat suszy sie w temperaturze nie wyzszej niz 50°C przez okres czasu potrzebny do obnizenia zawartosci wody w preparacie w granicach 3% do 6%. PL