Opis patentowy opublikowano: 15.06.1977 91104 MKP B27b 5/38 GlOk 11/00 Int. Cl.2 B27B 5/38 G10K 11/00 Uczytelnia U rzech* Patentowego p.l»H«J ¦7pl7.»lnv ¦ I Twórca jvynalazku: Uprawniony z patentu: VEB Rationalisierung der Mobelindustrie Kurort Jonsdorf, Jonsdorf (Niemiecka Republika Demo^ kratyczna) Urzadzenie do zmniejszania halasu pil mechanicznych d Wynalazek dotyczy urzadzenia do zmniejszania halasu pil mechanicznych do obróbki drewna, w szczególnosci dwuczynnosciowych pil tarczowych do obróbki formatek plytkowych oraz pil mecha¬ nicznych i automatycznych do ciecia.Jak wiadomo, mechaniczne pily tarczowe wy¬ twarzaja bardzo wysokie cisnienie akustyczne, które nawet przy jalowym biegu pily przekracza dopuszczalna wartosc graniczna L = 90 db. Glów¬ nym zródlem tego halasu jest w tym przypadku sama tarcza pily, co spowodowane jest duza jej srednica, stosunkowo mala gruboscia i wysoka liczba obrotów. Halas wytwarzany przez tarcze pily waha sie w granicach wysokich czestotliwosci drgan, wynoszacycji od 3 do 15 kHz. Dodatkowy wplyw na wysokosc cisnienia akustycznego wy¬ wiera kolpak do odprowadzania wiórów, który czesciowo otacza równiez i tarcze pily. Ponadto znaczna role w potegowaniu halasu odgrywaja wystepujace tu wiry powietrza. Najwiekszy jednak halas wystepuje podczas zetkniecia sie pily z przed¬ miotem przecinanym. Dokladna jakosciowa i iloscio¬ wa ocena poszczególnych zródel halasu natrafila jednak na trudnosci, gdyz mechanizm powstawa¬ nia dzwieku jest stosunkowo skomplikowany, a wystepujace rodzaje halasu sa bardzo zróznico¬ wane.Powszechnie wiadomo, ze wysoki poziom cisnie¬ nia akustycznego prowadzi do utraty zdrowia, a w szczególnosci do utraty sluchu, w nastepstwie czego obnizana jest jakosciowa i ilosciowa wydaj¬ nosc pracy.Na skutek niekorzystnego stosunku grubosci na¬ rzedzia obrabiajacego do jego srednicy, który przy pilach tarczowych wynosi 1:200, a takze na skutek niekorzystnego stosunku srednicy narzedzia do srednicy kolnierza mocujacego i w polaczeniu z bardzo wysoka liczba obrotów tarczy pily, powstaje bardzo duzy halas.W celu stlumienia tego halasu, proponowano cal¬ kowite zlikwidowanie wzglednie zmniejszenie drgan tarczy pily przez zwiekszenie srednicy kol¬ nierza mocujacego te pile. Okazalo sie jednak, ze w miare zwiekszania srednicy kolnierza mocuja¬ cego zmniejszala sie uzytecznosc maszyny, gdyz kolnierz ten nie pozwalal na glebsze wprowadze¬ nie tarczy w obrabiany przedmiot.Dalszym bezposrednim zabiegiem majacym na celu zmniejszenie halasu, bylo wykladanie kolpa¬ ków odprowadzajacych wióry materialem dzwieko¬ chlonnym. Jako material dzwiekochlonny stosowa¬ no welne mineralna, wlókno szklane lub tworzywa piankowe. Przez wylozenie scian kolpaków i obu¬ dowy maszyny tym materialem osiagano w pew¬ nym stopniu obnizenie poziomu cisnienia akustycz¬ nego, ale obnizenie to bylo dalekie od granicznej wartosci L = 90 db. Ponadto, tak wylozone sciany kolpaka i sciany obudowy maszyny posiadaly zbyt 9110491104 4 duze grubosci, co zawezalo zasieg pracy pily me¬ chanicznej czyniac ja tym samym mniej uzyteczna i mniej sprawna. Próbowano równiez oslaniac ma¬ tami dzwiekochlonnymi cala maszyne lub instalo¬ wac na sufitach pomieszczen pochlaniacze dzwieko¬ chlonne, ale i te zabiegi nie przyniosly oczekiwa¬ nych wyników.Próby zastosowania automatycznego podawania materialu do pily celem ograniczenia czasu przeby¬ wania pracownika w pomieszczeniu tylko do krótkotrwalej kontroli, w praktyce okazaly sie nie¬ mozliwe do zrealizowania.Celem wynalazku jest obnizenie do dopuszczal¬ nej wartosci granicznej poziomu cisnienia akustycz¬ nego, powstajacego podczas pracy pil mechanicz¬ nych, bez pomniejszania sprawnosci i uzytecznosci tych pil oraz bez koniecznosci ustawiania wokól nich oslon lub parawanów z plyt dzwiekochlonnych lub instalowania na sufitach pomieszczen pochla¬ niaczy dzwieków.Zgodnie z wynalazkiem cel ten osiagnieto przez zastosowanie kolpaka odsysajacego wióry i zarazem oslaniajacego narzedzie robocze, itakie jak np. pily tarczowe, który to kolpak zostal wylozony materia¬ lem dzwiekochlonnym i przymocowany do prze¬ kladki osadzonej na wale silnika napedowego z mozliwoscia przesuwu, a wal zostal hermetycznie uszczelniony przez przekladke i uszczelke oraz czesciowo umieszczony pod kolpakiem odsysajacym wióry, który ma kanal wlotowy powietrza i dwu- scienna rure wyciagowa o przestrzeni miedzyscien- nej wypelnionej masa dzwiekochlonna.Wedlug innego przykladu wykonania wynalazku, kolpak odsysajacy wióry i zarazem oslaniajacy narzedzia robocze, sklada sie z dwóch czesci, to znaczy z jednej czesci ruchomej w kierunku pio¬ nowym i drugiej czesci nieruchomej, przy czym powierzchnie stykowe obu czesci pokryte sa two¬ rzywem ochronnym a pomiedzy tymi powierzch¬ niami stykowymi umieszczone sa wkladki uszczel¬ niajace. Górna czesc kolpaka odsysajacego wióry jest wyposazona w srube z pokretlem do jego pod¬ noszenia wzglednie opuszczania, zas dolna czesc kolpaka ma króciec wyciagowy, z którym jest po¬ laczona dwuscienna rura o przestrzeni miedzy- sciennej wypelnionej materialem dzwiekochlonnym.Ponadto sciany zarówno górnej jak i dolnej czesci kolpaka odsysajacego wióry oraz kanaly wlotowe powietrza wylozone sa filcem, a wykladziny filco¬ we powierzchni stykowych, otwór wyciagowy i dno kolpaka pokryte sa tworzywem ochronnym.Przedmiot wynalazku w przykladach wykonania przedstawiony jest na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia kolpak odprowadzajacy wióry na me¬ chanicznej pile w widoku z boku, jako przekrój A—A z fig. 2, fig. 2 — kolpak w widoku z góry, jako przekrój B—B z fig. 1, fig. 3 — inny przyklad wykonania kolpaka odprowadzajacego wióry w widoku z boku, jako przekrój C—C z fig. 4, fig. 4 — kolpak w widoku z góry, jako przekrój D—D z fig. 3, fig. 5 — kolpak w widoku z przodu, jako przekrój E—E z fig. 3.Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2 kolpak 4 odpro¬ wadzajacy wióry sklada sie ze sciany tylnej 12, scian bocznych 15 i 23, plyty zamykajacej 21 oraz pokrywy 24. Powierzchnie stykowa dla kolpaka 4 stanowi plyta pozioma 20.Kolpak 4 ma kanal wlotowy 14 powietrza i otwór wyciagowy 17, do którego podlaczona jest rura wyciagowa 18. Kolpak 4 polaczony jest z kon¬ strukcja nosna silnika napedowego za pomoca srub i przekladki 8 osadzonej na wale 11 silnika 10.Miedzy sciana tylna 12 kolpaka 4 i przekladka 8 umieszczona jest filcowa uszczelka 9. Tylna sciana 13 kolpaka 4 ma wyciecie 13, przez które prze¬ chodzi wal 11 a przekladka 8 i filcowa uszczelka 9 maja dla tego samego celu uszczelniajacy przepust.Do podnoszenia wzglednie opuszczania kolpaka 4 sluzy sruba 5 z pokretlem 7 i prowadnica gwinto¬ wa 6. Otwory dla srub mocujacych w scianie 12 maja ksztalt podluzny, przez co w polaczeniu z wy¬ cieciem 13 mozliwe jest podnoszenie wzglednie opuszczanie kolpaka 4. Boczna sciana 15 kolpaka 4 ma otwory wlotowe 16, których wielkosc dobrana jest odpowiednio do poprzecznego przekroju otworu wyciagowego 17. Otwór wyciagowy 17 tworzy jednoczesnie króciec laczacy dla rury wyciago¬ wej 18.Na stól 1 kladzie sie przedmiot obrabiany i w ce¬ lu jego przeciecia dosuwa sie go do pily tarczowej 3, przy czym kolpak 4 ustawia sie na taka wysokosc aby miedzy powierzchnia stykowa kolpaka 4 a po¬ wierzchnia górna obrabianego przedmiotu 2 na¬ stapil nieznaczny docisk. Nastawianie kolpaka 4 odbywa sie za pomoca sruby 5 i prowadnicy gwin¬ towej 6. Tworzace sie w czasie obróbki drewna wióry sa odprowadzane na zewnetrz kolpaka 4 przez otwór wyciagowy 17, za pomoca wplywaja¬ cego powietrza kanalem wlotowym 14 i otwo¬ rami 16.Zgodnie z innym przykladem wykonania wy¬ nalazku, kolpak 4 odprowadzajacy wióry i sta¬ nowiacy jednoczesnie urzadzenie do zmniejszania halasu dwuczynnosciowych pil tarczowych sklada sie z czesci górnej 30 i czesci dolnej 31, które to czesci z kolei skladaja sie ze scian tylnych 44, scian bocznych 45, 46, pokrywy 38, dna 47, oraz kolnierza 34. Górna czesc 30 kolpaka 4 ma kanal wlotowy 39 powietrza, srube 5 z pokretlem 7 oraz prowadnice gwintowa 33. W pokrywie 38 kolpaka 4 znajduja sie otwory 40. Czesc dolna 31 ma króciec 41, do którego jest podlaczona- dwuscienna rura wyciagowa 42.Dolna czesc kolpaka 4 jest polaczona na stale z konstrukcja nosna 32 silnika napedowego 10.W konstrukcji nosnej 32 jest ulozyskowana sruba , która przechodzi przez gwintowana prowadnice 33. Przez obracanie pokretla 7, które jest polaczone na stale ze sruba 5, nastawia sie wysokosc polozenia górnego kolpaka 30, odpowiednio do grubosci ele¬ mentu obrabianego. Ustawianie wysokosci poloze¬ nia przeprowadza sie przy tym tak, aby pomiedzy przedmiotem obrabianym 2 a plaszczyznami styko¬ wymi 34 wystepowal lekki docisk powierzchni.Pomiedzy plaszczyznami stykowymi 34 sa umiesz¬ czone elastyczne wkladki dopasowujace 35, 36, które sa zalozone tak, ze moga byc przestawione o róznice wymiaru pomiedzy surowym i gotowym 40 51 6091104 6 przedmiotem obrabianym 2.'Do polaczenia górnego kolpaka 80 z dolnym kolpakiem 31 sluzy lacznik 37 wraz z uszczelka 9. Lacznik 37 i uszczelka 9 maja przepust, który umozliwia uszczelnienie na zewnatrz Walu 11. Górna czesc 30 i dolna 31 kol- * paka 4 sa polaczone ze soba lacznikiem 37, przy czym miedzy dolna czescia 31 i lacznikiem- 37 utwo¬ rzone jest trwale polaczenie, a miedzy górna czescia 30 i lacznikiem 37 istnieje polaczenie luzne.Otwory dla srub sa w nim wykonane jako otwory i° podluzne, tak ze po zluzowaniu srub mozna prze¬ stawic wysokosc polozenia górnego kolpaka 30 przy pomocy sruby 5. Na pokrywie 38 czesci górnej 30 jest usytuowany kanal 39 powietrza wlotowego.W pokrywie 38 znajduja sie otwory wlotowe 40, 15 które dobrane sa do przekroju otworu wyciago¬ wego 41, umieszczonego na dolnym kolpaku 31.Otwór wyciagowy 41 tworzy równoczesnie kró- ciec laczacy dla rury wyciagowej 42, która jest równiez rura dwuscienna i której przestrzen 20 miedzyscienna wypelniona jest masa dzwiekochlon¬ na 43. Wszystkie sciany górnej czesci 30 i dolnej czesci 31 kolpaka 4 jak równiez kanal wlotowy 39 powietrza, otwór wyciagowy 41, powierzchnia sty kowa kolnierza 34 i pokrywa 38 sa wylozone ma terialem dzwiekochlonnym, którym jest filc o gru¬ bosci 12 mm' Czesci wykladziny filcowej pokryte sa tworzywem ochronnym 48 z elastycznego ma¬ terialu.Czesc kolpaka odprowadzajacego wióry otwarta, 30 stosownie do wymiarów elementu obrabianego jest uszczelniona elementem uszczelniajacym 49 na prowadnicach 50 lancucha przenoszacego 26 i do¬ ciskowych pasów klinowych 27; Na skutek trwale¬ go polaczenia dolnego kolpaka 31 z podestem 32 35 i mozliwosci przesuwania konstrukcji nosnej 32 w plaszczyznie poziomej, caly kolpak odprowadza¬ jacy wióry moze byc odjety od prowadnic 50 i mozliwa jest wówczas wymiana narzedzia obra- 40 biajacego. PL