Przedmiotem wynalazku jest stojak obudowy tarczowej dla podziemnych robót górniczych, który posiada przynajmniej jedna spagnice, tarcze zawalowa zamocowana przegubowo w tylnej czesci koncowej spagnicy skierowana do przodka i podparta stojakiem hydraulicznym, stropnice zamocowana obrotowo na wolnym koncu tarczy zawalowej, oraz sanki prowadzace, sprzegane z ulozona w kierunku wzdluz sciany przypora, przesuwne za pomoca cylindra powrotnego w przyblizeniu równolegle do spagnicy. Stojaki obudowy tarczowej tego rodzaju stosuje sie przy urabianiu wegla w podziemnych kopalniach o dlugim froncie robót. Maszyny urabiajace prowa¬ dzone sa przy tym przy lub na przyporze, która z reguly jest wykonana jako zlozony z oddzielnych czlonów przenosnik zgrzeblowo-lancuchowy. Przekladnia stojaka obudowy tarczowej moze byc wykonywana za pomoca cylindra hydraulicznego, umieszczonego pomiedzy stojakiem a przenosnikiem zgrzeblowo-lancuchowym. Inna mozliwosc przekladania stojaka obudowy tarczowej polega na tym, ze stojaki maja sanki prowadzace, przy czym wtedy zwrócone do podsadzki tloczysko hydraulicznego silownika powrotnego jest polaczone z tylnym koncem sanek prowadzacych a sam cylinder silownika jest polaczony ze spagnica stojaka obudowy tarczowej. Sanki prowadzace sa swym przednim koncem sprzegane przynajmniej posrednio z przenosnikiem zgrzeblowo-lancu- chowym. Zaleta tego znanego rozwiazania polega na tym, ze wieksza powierzchnie tloka cylindra silownika zwrotnego mozna wykorzystac do cofania stojaka obudowy tarczowej. W zaleznosci ód grubosci warstwy pokla¬ du, która moze sie ciagle zmieniac w trakcie urabiania, konieczne jest, by stojak obudowy tarczowej mógl sie natychmiast dostosowywac do tej grubosci. Konstrukcja stojaka obudowy tarczowej warunkuje to, ze przy zmianie grubosci pokladu i przy spowodowanym tym odsunieciu stempla podporowego koniec stropnicy ze wzgledu na tylny punkt obrotu powoli ale stale odsuwa sie jod przodka, tak ze moga powstac nie podparte powierzchnie stropu. W celu dopasowania do róznych grubosci pokladu stojaki obudowy tarczowej maja oprócz hydraulicznych stempli wysuwane z tarczy zawalowej w kierunku przodka lub stropu przedluzenia, na których wolnych czesciach koncowych zamocowane sa przegubowo stropnice. Przez wysuwanie przedluzen z tarcz zawa¬ lowych mozna w pewnym stopniu uwzglednic zmieniajace sie warunki.Zastosowanie takich przedluzen w tarczach zawalowych mozna rozwiazac jedynie przy pokonaniu znacz¬ nych trudnosci konstrukcyjnych oraz technologicznych, zwiazanych zarówno z tarczami zawalowymi jak i z przedluzeniami. W kopalniach podziemnych przedluzenia takie sa mianowicie poddane duzym obciazeniom,2 89 977 poniewaz sila podporowa stojaków obudowy tarczowej musi byc przenoszona przez te przedluzenia. Konstruk¬ cja wolnego obszaru koncowego oraz przesuwnego wzgledem niego przedluzenia zwiazana jest ze znacznymi kosztami, które sa konieczne tylko dla zapewnienia mozliwosci ruchu wzglednego przedluzenia w stosunku do tarczy zawalowej, aby koniec stropnicy przy kazdej grubosci pokladu móc umiescic tuz przy przodku.Zadaniem wynalazku jest takie ulepszenie stojaka obudowy tarczowej opisanego rodzaju, aby mógl sie on dostosowywac do róznych grubosci warstwy pokladu z doprowadzaniem konca stropnicy tuz do przodka bez stosowania przedluzenia tarczy zawalowej.Zadanie to rozwiazano wedlug wynalazku przez to, ze sanki prowadzace polaczone w tylnej czesci konco¬ wej ze skierowanym do podsadzki wolnym odcinkiem koncowym tloczyska cylindra silownika zwrotnego, przymocowanego przegubowo do spagnicy, w swej sasiadujacej z przypora, przedniej czesci koncowej posiadaja wysuwne teleskopowo przedluzenie, ryglowane w kilku polozeniach wysuniecia. Korzystnie sanki prowadzace sa umieszczone pomiedzy sasiednimi plozami dzielonej spagnicy. Przy takim rozwiazaniu stojaka obudowy tarczo¬ wej krawedz przednia spagnicy w stanie dosunietym stojaka jest w celu zachowania przekroju chodnika potrzeb¬ nego dla jazdy i dla wentylacji usytuowana w odstepie od zwróconej do podsadzki sciany bocznej przenosnika.Teleskopowe przedluzenie sanek prowadzacych jest przy tym wysuwne o ten wymiar z mozliwoscia regulowania wzgledem sanek prowadzacych. Stojak obudowy tarczowej moze zatem podczas urabiania wykonywac ruchy wzgledem przenosnika scianowego.Jezeli na skutek znacznego zwiekszenia sie grubosci warstwy pokladu konieczne jest odsuniecie stojaka obudowy tarczowej, przy czym automatycznie koniec stropnicy oddala sie od przodka, wówczas przez wsuniecie przedluzenia w sanki prowadzace, z nastepujacym potem zaryglowaniem, mozna krawedz przednia spagnicy umiescic blizej sciany bocznej przenosnika. Na skutek tego koniec stropnicy przemieszcza sie z powrotem w kie¬ runku przodka. Konstrukcja wedlug wynalazku umozliwia stosowanie tylko jednej, prostej, sztywnej, jednocze¬ sciowej tarczy zawalowej bez przedluzenia, ale dzieki teleskopowemu rozwiazaniu w obszarze spagnicy zapewnia dopasowanie stojaka obudowy tarczowej do grubosci warstwy pokladu. Odpadaja wiec trudnosci konstrukcyjne i technologiczne w obszarze tarczy zawalowej. Zmniejszona jest mozliwosc uszkodzenia podczas pracy. Dodatko¬ wy koszt w obszarze spagnicy jest maly. Ponadto uszkodzenia w tej czesci sa w warunkach pracy pod ziemia znacznie latwiejsze do usuniecia. Wedlutj korzystnego przykladu rozwiazania wynalazku sanki prowadzace sa wykonane z profili skrzynkowych, przy czym wymiary zewnetrzne przedluzenia sa w przyblizeniu równe wymia¬ rom wewnetrznym profilu skrzynkowego. Jeszcze korzystniejsze rozwiazanie polega na tym, ze sanki prowadzace sa utworzone z dwóch polaczonych ze soba w swych czesciach koncowych w odstepie profili skrzynkowych, o przekroju kwadratowym lub prostokatnym, a przedluzenie sklada sie z profili pelnych slizgajacych sie w profi¬ lach skrzynkowych sanek prowadzacych, przy czym te profile pelne maja rozmieszczone w kierunku wzdluz¬ nym, zwrócone do wewnatrz wyciecia, które wraz z wykonanymi w przednim polaczeniu profili skrzynkowych, zwróconymi na zewnatrz wycieciami tworza obszary ryglowania polozen wysuniecia. Ryglowanie przedluzenia z sankami prowadzacymi nastepuje przez trzpienie wkladane w wyciecia, wykonane z obu stron przedniego polaczenia profili skrzynkowych i w profilach pelnych. Tak wykonane sanki prowadzace oraz przedluzenie maja przy duzej wytrzymalosci na zginanie i skrecanie maly ciezar i dzieki temu spelniaja wymagania górnictwa podziemnego dotyczace montazu i demontazu oraz transportu. Profile skrzynkowe sa przy tym wykonane ko¬ rzystnie z profili katownikowych zespawanych ze soba ramionami.Wynalazek jest dokladniej opisany na podstawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia stojak obudowy tarczowej wedlug wynalazku w widoku z boku, fig. 2 przedstawia przednia czesc spagnicy wraz z sankami prowa¬ dzacymi w widoku od strony strzalki c z fig. 1, fig. 3 przedstawia przednia czesc sanek prowadzacych w przekro¬ ju pionowym wzdluz linii III—III z fig. 1, a fig. 4 przedstawia przednia czesc sanek prowadzacych wraz z prze¬ dluzeniem w widoku perspektywicznym.Przedstawiony na fig. 1 stojak 1 obudowy tarczowej posiada spagnice 2 z tarcza zawalowa 4 zamocowana przegubowo w siegajacym do góry do tylu odcinku koncowym 3. Wolny odcinek koncowy 5 tarczy zawalowej 4 wspiera ulozyskowana obrotowo stropnice 6. Pomiedzy spagnica 2 a tarcza zawalowa 4 zamocowany jest prze¬ gubowo stojak hydrauliczny 7. Stojak 1 obudowy tarczowej sklada sie przykladowo z dwóch umieszczonych obok siebie zespolów, które sa ze soba tak polaczone, ze maja ograniczona zdolnosc ruchu przegubowego, aby mogly sie dostosowac do falistosci stropu i spagu. Pomiedzy dwiema czesciami spagnicy 2 stojaka 1 obudowy tarczowej umieszczone sa sanki prowadzace 8 (patrz równiez fig. 2 — 4).Sanki te zlozone sa z dwóch umieszczonych w odstepie od siebie profili skrzynkowych 9, które z jednej strony polaczone sa ze soba belkami poprzecznymi 10 i 11. Profile skrzynkowe utworzone sa przez profile katownikowe, zespawane ze soba ramionami 13.Na tylnej belce poprzecznej 10 sanek prowadzacych 8 zamocowany jest przegubowo wolny odcinek konco¬ wy 14 tloczyska 15 hydraulicznego silownika zwrotnego 19, którego cylinder 16 jest polaczony przegubowo ze spagnica 2 stojaka 1 obudowy tarczowej. Przedni wolny koniec 17 sanek prowadzacych 8 sprzegany jest89 977 3 z przypora scianowa 18, przykladowo z przenosnikiem zgrzeblowo-lancuchowym zlozonym z czlonów. Prze¬ nosnik ten moze sluzyc jako prowadzenie nie przedstawionego urzadzenia urabiajacego. Przy odpowiednim zasileniu cylindra 16 silownika zwrotnego 19 przenosnik scianowy 18 moze zostac dosuniety do przodka 20, przy czym stojak obudowy tarczowej 1 pozostaje zamocowany pomiedzy stropem 21 a spagiem 22, lub tez stojak 1 moze zostac dosuniety do przenosnika scianowego 18. W przedstawionym przykladzie rozwiazania jest to zrealizowane tak, ze przy dzialaniu czynnika hydraulicznego na wieksza powierzchnie tloka cylindra 16 silownika zwrotnego 19 stojak 1 poruszany jest w kierunku do przenosnika scianowego 18. Jak pokazano zwlasz¬ cza na fig. 2 — 4, sanki prowadzace 8 maja przedluzenie 23. Przedluzenie to sklada sie z dwóch profili pelnych 24, które sa prowadzone suwliwie w profilach skrzynkowych 9 sanek prowadzacych 8. Przednie konce profili pelnych 24 sa polaczone ze soba za pomoca nakladek poziomych 25, górnej i dolnej. Na zwróconych do siebie stronach wewnetrznych 26 profili pelnych 24 wykonane sa rozstawione w kierunku wzdluznym wyciecia 27 o przekroju prostokatnym. Przednie, poprzeczne polaczenie 11 profili skrzynkowych 9 posiada na zwróconych na zewnatrz stronach 28 równiez prostokatne wyciecia 29. Dzieki takiemu rozwiazaniu mozliwe jest ryglowanie przedluzenia 23 na sankach prowadzacych 8 w polozeniu wysunietym. W tym celu w usytuowane naprzeciw siebie wyciecia 27 i 29 uzupelniajace sie do kwadratu, wprowadza sie trzpien 30.Konstrukcja stojaka 1 obudowy tarczowej jest taka, ze w pokazanym na rysunku polozeniu krawedz przednia 31 spagnicy 2 jest usytuowana w odstepie od przenosnika 18. Pomiedzy przednim polaczeniem 25 przedluzenia 23 a zwrócona do podsadzki sciana boczna 32 przenosnika 18 mozna jeszcze umiescic dodatkowe elementy laczace, wykonane ewentualnie jako elastycznie gietkie. Odleglosc pomiedzy przednia krawedzia 31 spagnicy 2 a sciana boczna 32 przenosnika umozliwia przeprowadzanie w trakcie urabiania koniecznych ruchów wzglednych pomiedzy stojakiem obudowy 1 a przenosnikiem scianowym 18. Jezeli jakiekolwiek wzgledy tech¬ niczne wymagaja, aby stojak 1 bardziej odsunac od sciany, wówczas koniec 33 stropnicy odsuwa sie od przodka ze wzgledu na tylny punkt obrotu 34 tarczy zawalowej 4. Aby obecnie nawet przy odsunietym polozeniu stojaka 1 koniec 33 stropnicy byl doprowadzany z powrotem do przodka 20, przedluzenie 23 mozna po wyjeciu trzpieni 30 wsunac glebiej w sanki prowadzace 8 i odpowiednio wyregulowac na nowo odleglosc konca 33 stropnicy od przodka 20. W ten sposób mozna stojak obudowy 1, to znaczy krawedz przednia 31 spagnicy 2 dosunac blizej do przenosnika scianowego 18, tak ze koniec 33 stropnicy 6 równiez wtedy bedzie usytuowany w bezposredniej bliskosci przodka 20. PL