Przedmiotem wynalazku jest glowica czujnika pneumatycznego do pomiarów styko¬ wych.Stan techniki. Znana glowica czujnika pneumatycznego do pomiarów stykowych jest zaopatrzona w trzpien osadzony przesuwnie i obrotowo w korpusie, zakonczony z jednej strony koncówka wspólpracujaca ze sprawdzanym przedmiotem z drugiej zas stozkowo zakonczonym walkiem dokladnie pasowanym z otworem wlotu powietrza umieszczonym wspólsrodkowo z otworem prowadzenia trzpienia. Stozkowo zakonczony walek trzpienia i otwór wlotu powietrza tworza zespól wpustowy powietrza. Ustawianie granicznych wielkosci szczelin pomiedzy otworem wlotu powietrza a stozkowo zakonczonym walkiem jest dokonywane za pomoca róznicowe¬ go ukladu gwintowego na który skladaja sie korpus, tuleja i nakretka pokrecanie której powoduje róznicowy wysuw korpusu. -~ Za pomoca opisanej glowicy mozna przeprowadzic sprawdzenie wymiarów przez porównanie, a nie pomiar dlatego, ze jej konstrukcja nie zabezpiecza uzyskania liniowej charakterystyki pomiarów. Nieliniowa charakterys¬ tyka pomiarów nie pozwala na ustawianie nominalnego wymiaru w dowolnym miejscu skali wskaznika. Za pomoca tej glowicy na skali wskaznika ustawia sie przy uzyciu dwóch wzorcy wymiar minimalny i maksymalny.Glowica opisanej konstrukcji jest trudna technologicznie do wykonania, zwlaszcza co do dotrzymania warunku wspólosiowosci otworów prowadzenia trzpienia i wylotowego powietrza prowadzacego walek zakon¬ czony stozkiem. Poza tym niedokladnosci wzajemnego pasowania trzpienia i korpusu oraz zuzywanie sie wspólpracujacych elementów nie pozostaja bez wplywu na dokladnosc pomiarów.Dodatkowa wada tej glowicy jest to, ze najwieksze zuzycie powietrza jest wówczas gdy glowica nie pracuje a jest polaczona ze wskaznikiem. Wynika to z faktu wystepowania wówczas najwiekszej szczeliny powietrznej.Zagadnienie, istota i techniczno-uzytkowe cechy wynalazku. Wynalazek polega na opracowaniu glowicy czujnika pneumatycznego do pomiarów stykowych, która eliminowalaby wymienione wady i niedogodnosci a zwlaszcza pozwalala na odczytanie rzeczywistej wielkosci mierzonego wymiaru przedmiotu w granicach tolerancji oraz charakteryzowalaby sie nalezyta trwaloscia.Zgodnie z wynalazkiem zespól upustowy powietrza glowicy czujnika pneumatycznego posiada stozkowe gniazdo z umieszczona w nim kulka usytuowana osiowo pomiedzy sprezyna dociskajaca ja do gniazda i popycha- czem koncówki mierniczej, z którym kulka jest w stalym kontakcie.2 89 872 Zastosowanie kulki do przymykania przeplywu powietrza w stozkowym gniezdzie pozwolilo na uzyskanie w przyjetym zakresie pomiarowym nieomal liniowej charakterystyki pomiarów a to z kolei stworzylo mozliwosci dowolnego ustawienia na wskazniku odchylki zerowej przedmiotu zaleznie od wielkosci i rozmieszczenia odchylki górnej i dolnej.Pod wzgledem wykonawczym glowica jest bardzo prosta ze wzgledu na to, ze nie wymaga dokladnego osiowego usytuowania stozkowego gniazda osadzenia kulki w stosunku do prowadzenia popychacza. Powyzsze jak tez fakt, ze kulka po zakonczeniu pomiaru miekko osiada w gniezdzie jest przyczyna duzej trwalosci glowicy. < Nie bez znaczenia jest równiez to, ze po zakonczonym pomiarze nie ma strat powietrza, gdyz wówczas kulka spoczywa w gniezdzie stozkowym calkowicie przyslaniajac istniejaca w czasie pomiaru szczeline, przy czym na skutek dzialania cisnienia powietrza kulka jest z dodatkowa sila dociskana do powierzchni stozkowego gniazda. < Objasnienie rysunku. Przedmiotem wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym glowice czujnika pneumatycznego w pólprzekroju. « Opis konstrukcji glowicy wedlug wynalazku. Przedstawiona na rysunku glowica czujnika pneumatycznego sklada sie z tu lejowego korpusu 1 wewnatrz którego we wkretce 2 prowadzacej i tulejce 3 umieszczonych odpowiednio w czolowej przedniej i tylnej czesci korpusu 1 jest osadzony przesuwnie i obrotowo popychacz 4 zaopatrzony z konca skierowanego do mierzonego przedmiotu w koncówke 5 miernicza. Drugi koniec popycha¬ cza 4 pozostaje w nieustajacym kontakcie z kulka 6 osadzona w stozkowym gniezdzie 7, którym zakonczony jest otwór 8 tu lejowego korpusu 1. Pozostawanie w nieustajacym kontakcie popychacza 1 z kulka 6 zachodzi dzieki temu, ze popychacz 4 dociskany jest do kulki 6 za pomoca sprezyny 9 walcowej osadzonej na popychaczu 4 pomiedzy wkretka 2 a kolnierzem 10 popychacza, natomiast kulka 6 jest dociskana do popychacza 4 za pomoca srubowej sprezyny 11 stozkowej opierajacej sie wieksza podstawa w gniezdzie koncówki 12 przylacza przewodu 13 pneumatycznego nakreconej na korpus 1. Na przednia czesc tu I ej owego korpusu 1 nasunieta jest tuleja 14, której mniejsza zewnetrzna srednica stanów* czesc chwytowa do mocowania glowicy. Tuleja 14 zwiazana jest z korpusem 1 za pomoca przykreconego do niej sruba 15 kamienia wchodzacego we wzdluzny kanal 17 korpusu 1 oraz za pomoca nakretki 18 redukcyjnej zaopatrzonej w dwa gwinty o róznych skokach polaczonej jednym gwintem z tuleja 14 drugim zas z korpusem 1. Nakretka 18 redukcyjna ma wzdluzne rozciecia 19 sluzace do ustalania jej polozenia przez zaciskanie na korpusie 1, utworzonych dzieki rozcieciom 19, elastycznych jezyków za pomoca nakretki 20 zaciskowej przemieszczanej na gwincie wykonanym na nakretce 18 redukcyjnej.W celu zabezpieczenia mozliwosci dokonania montazu tulei 13 wraz z towarzyszacymi jej elementami na korpusie 1 jak tez zabezpieczenia przestrzeni pomiedzy korpusem 1 a tuleja 13 przed zanieczyszczeniami ta ostatnia jest zaopatrzona ze strony przedniej czolowej powierzchni we wkretke 21 oslaniajaca.W celu dokonania pomiaru przy uzyciu glowicy nalezy przede wszystkim odpowiednio glowice ustawic co dokonuje sie za pomoca nakretki 18 redukcyjnej przemieszczajac korpus 1 do polozenia az koncówka 5 miernicza bedzie sie stykac z powierzchnia wzorcowego przedmiotu. Nastepnie poprzez dalsze pokrecanie nakretki 18 redukcyjnej popychacz 4 powoduje przesuniecie kulki 6 dzieki czemu tworzy sie szczelina pomiedzy nia a stozkowym gniazdem 7 korpusu 1. Przez szczeline te przy okreslonym cisnieniu podawanego powietrza nastapi jego przeplyw powodujac zmiane cisnienia na wskazniku pomiarowym. Dla przyjetej wielkosci szczeliny zaleznej glównie od rozmieszczenia i wielkosci tolerancji przedmiotu sprawdzanego jak tez od liniowosci charakterystyki pomiarów glowicy dla wystepujacego rozkladu tolerancji na przyklad na plus i minus ustawia sie na wskazniku wartosc zero a nastepnie na wyskalowanej tarczy wielkosci okreslajace górna i dolna odchylke.Glowica czujnika pneumatycznego wedlug wynalazku znajduje zastosowanie do czynnej kontroli wymiarów podczas obróbki jak tez po dokonaniu obróbki na stanowisku kontrolnym. « PL