Opis patentowy opublikowano: 20.06.1977 89219 MKP H02k 9/28 HOlr 39/08 Int. Cl.2 H02K 9/28 H01R 39/08 Twórcy wynalazku: Maciej Bernadt, Edmund Kowal, Jerzy Westerow- ski, Jan Wozniak Uprawniony z patentu: Branzowy Osrodek Badawczo-Rozwojowy Ma¬ szyn Elektrycznych, Katowice (Polska); Zaklady Wytwórcze Maszyn Elektrycznych i Transformatorów im. Wilhelma Piecka „Emit", Zychlin (Polska) Uklad pierscieni slizgowych silnika elektrycznego budowy zamknietej Wynalazek dotyczy ukladu pierscieni slizgowych do silników elektrycznych budowy zamknietej ze szczotkami stale nalegajacymi, umieszczonego w wydzielonej komorze, posiadajacego wlasny wew¬ netrzny obieg powietrza z wentylatorem i z jed¬ nym przynajmniej elementem sluzacym do zbie¬ rania pylu szczotkowego.Stan techniki i jego krytyczna ocena. Przy eks¬ ploatacji silników pierscieniowych ze szczotkami stale nalegajacymi wytwarzaja sie znaczne ilosci pylu powstajacego w wyniku tarcia szczotek o pierscienie. W silnikach budowy zamknietej pyl len gromadzi sie wewnatrz silnika lub wewnatrz wydzielonej komory pierscieni slizgowych. Ma on wlasnosci przewodzace i jest przyczyna licznych zwarc miedzy pierscieniami slizgowymi. Przy obecnej budowie ukladu pierscieni slizgowych mozna starac sie temu zapobiegac jedynie przez czeste systematyczne okresowe oczyszczanie przez obsluge powierzchni z pylu, co jest klopotliwe wobec koniecznosci kazdorazowego otwierania ko¬ mory pierscieni, pracochlonne i zwlaszcza w trud¬ nych warunkach eksploatacji, zawodne. Oczyszcza¬ nie takie wymaga oczywiscie przerw w pracy.Ponadto stosowane dotychczas systemy chlo¬ dzenia pierscieni slizgowych polegajace na omy- ¦ waniu powietrzem tylko zewnetrznej powierzchni walcowej tulei pierscieni sa w silnikach budowy zamknietej malo skuteczne.Cel wynalazku i wytyczenie zagadnienia technicz¬ nego. Celem wynalazku jest znalezienie takiego rozwiazania konstrukcyjnego, jakie nie dopuszcza¬ loby do zbierania sie pylu szczotkowego w prze¬ strzeni miedzy pierscieniami, natomiast umozli¬ wiloby osadzanie sie tego pylu w przewidzianych miejscach, gdzie nie szkodzilby on pracy silnika; rozwiazanie to winno jednoczesnie zapewniac in¬ tensywne odbieranie ciepla z pierscieni.Twórcze rozwiazanie zagadnienia. Zalozone zada¬ nie w zastosowaniu do silnika budowy zamknietej wyposazonego w wydzielona komore, w której umieszczono pierscienie tworzace wraz ze szczot¬ kami zestyk slizgowy, majaca wlasny wewnetrzny obieg powietrza przepedzanego wentylatorem, na drodze tego obiegu zas posiadajaca przynajmniej jeden element do zbierania pylu, zrealizowano dzieki temu, iz miedzy sasiednimi pierscieniami slizgowymi, w oddzielajacych je wzajemnie izola¬ cyjnych wstawkach dystansowych oraz w tulei nosnej znajduja sie wykonane w tym celu promie¬ niowe otwory wentylacyjne, przy czym wyloty tych Gtworów lacza sie od stromy osi podluznej silnika z przestrzenia utworzona wewnatrz tulei nosnej przy koncówce walu silnika.Techniczne zalety wynalazku. Dzieki opisanemu uksztaltowaniu ukladu pierscieni slizgowych osiag¬ nieto równoczesnie obydwa zamierzenia, to jest ciagle samoczynne usuwanie pylu szczotkowego z 89 21989 219 pomiedzy pierscieni i tym samym zapobieganie czesto dotychczas zdarzajacym sie zwarciom, oraz znacznie skuteczniejsze chlodzenie, zapewniajace lepsza prace zestyku slizgowego, a przez to i zmniejszenie zuzycia materialu piersciem.Przyklad realizacji wynalazku. Na rysunku przedstawiono przekrój podluzny ukladu wedlug wynalazku w powiazaniu z caloscia systemu obie¬ gu powietrza w zamknietej komorze pierscieni sliz¬ gowych usytuowanej na zewnatrz silnika. Pierscie¬ nie 1, tworzace wraz ze szczotkami 2 zestyk slizgo¬ wy, osadzone na tulei nosnej 3, oddzielone sa od siebie wstawkami dystansowymi 4 z materialu izolacyjnego. We wstawkach tych, jak równiez w tulei nosnej, wykonane sa specjalne otwory wen¬ tylacyjne 5, wewnatrz zas tulei nosnej, przy kon¬ cówce walu silnika, utworzona jest przestrzen 6 la¬ czaca sie z jednej strony ze wspomnianymi otwo¬ rami 5, a z drugiej otwarta w kierunku dalszego obiegu powietrza 7, któremu ruch nadaje wenty- lator odsrodkowy 8. Na drodze obiegu powietrza umieszczony jest filtr 9 i osadnik pylu 10. PL