Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do dra¬ zenia chodników z urzadzeniem o ruchu postepo¬ wym i z wychylanym na nim wysiegnikiem, któ¬ ry jest nastawiony trójwymiarowo i jest obraca¬ ny wokól osi wzdluznej, a na jego wolnym kon¬ cu jest podwieszane narzedzie udarowe.Znane jest urzadzenie do bocznego drazenia wy¬ robiska wyposazone w zespól do ruchu postepowe¬ go posiadajace dwa uklady kroczace z jednym po¬ mostem laczacym, na którym jest ulozyskowany wychylnie wokól osi poziomej i pionowej wysie¬ gnik rurowy, którego wolny koniec obraca sie wo¬ kól osi wzdluznej a na tym koncu jest ulozysko- wane wychylnie krótkie loze dla przesuwnego mlo¬ ta urabiajacego. Oba uklady kroczace sa tak blis¬ ko siebie umieszczone oraz laczacy je pomost ma tak maly odstep od stopy, ze maszyna ta nie jest w stanie odtransportowac calego urobku w prze¬ ciwnym kierunku do kierunku jej ruchu poste¬ powego. Przy uzyciu znanej maszyny urobek mo¬ ze byc odtransportowany wielokrotnie za pomo¬ ca dodatkowego urzadzenia zgarniajacego, ale tyl¬ ko poprzecznie do kierunku ruchu postepowego, talu podpierajace dzwigany poprzeczne sa przy co jest niepraktyczne i uciazliwe.Zadaniem wynalazku jest umozliwienie przy u- rzadzeniach do drazenia chodników i tuneli, które urabiaja calym przekrojem poprzecznym, odtran- sportowywania calego urobku w kierunku prze- ciwnym do kierunku postepowego maszyny za po¬ moca niezaleznej od niej ladowarki.Zadanie to rozwiazuje sie wedlug wynalazku dzieki temu, ze urzadzenie o ruchu postepowym zostalo wyposazone w portal z jednym lub wielo¬ ma dzwigarami, umieszczonymi poprzecznie do kie¬ runku ruchu postepowego i na wysokosci od pod¬ loza wystarczajacej do przejazdu pod portalem ladowarki oraz dzieki temu, ze wzdluz jednego lub wiecej dzwigarów poprzecznych jest osadzony ruchomo co najmniej jeden wysiegnik. Boki por¬ talu podpierajace dzwigary poprzeczne sa przy tym usytuowane korzystnie w poblizu scian bocz¬ nych wyrobiska tak, aby stworzyc pomiedzy por¬ talami mozliwie duzy, wolny przejazd dla lado¬ warki.Wynalazek polega wiec na takiej konstrukcji, aby zespól drazacych byl niezaleznie od zespolu odprowadzajacego urobek. Urabianie odbywa sie za pomoca urzadzenia urabiajacego, a odtranspor¬ towanie urobku nastepuje za pomoca wypróbowa¬ nych, znanych ladowarek, które swobodnie jezdza we wszystkich kierunkach pod portalem. Dzieki portalowi urobek moze byc wiec latwo odtranspor- towywany na odpowiednie stanowiska skladowa- Wysiegnik wedlug wynalazku moze byc takze stosowany jako pomocniczy element obudowy dla jezdnego wyrobiska. W tym celu na korpusie na- rzedzia sa przewidziane widly, za pomoca których 87 73387 733 podnoszone sa czesci obudowy górniczej dla mon¬ tazu calej obudowy. Obudowa sluzy do tego, aby przejac nacisk skal w wyrobisku jezdnym.Wedlug jednej postaci wykonania wynalazku, portal tworza dwa równolegle ustawione w odpo¬ wiedniej od siebie odleglosci dzwigary, przy czym dzwigary te sluza jednoczesnie do prowadzenia i podparcia wysiegników na portalu.Wedlug nastepnej postaci wykonania wynalaz¬ ku dzwigary sa wymienne i moga posiadac rózna dlugosc, dzieki czemu szerokosc portalu daje sie -dostosowac do róznych szerokosci wyrobiska. Dzwi¬ gary poprzeczne sa w tym celu polaczone rozla¬ cznie z bokami portalu, na przyklad za pomoca po¬ laczen gwintowych. : Wedlug innej postaci wykonania wynalazku dzwigary poprzeczni sa wyposazone na ich kon¬ cach -w eylindry oporowe, wsuwane i wysuwane w kierunku osi wzdluznej dzwigarów poprzecznych.Te cylindry oporowe sluza do bocznego mocowa¬ nia i dodatkowego zabezpieczenia statecznosci ma¬ szyny oraz sa umieszczone przewaznie wspólosio¬ wo do dzwigarów poprzecznych i sa wewnatrz tych dzwigarów odpowiednio zabezpieczone przed dzialaniem skaly. Cylindry oporowe moga w ten sposób przesklepiac takze wieksze przestrzenie po¬ srednie pomiedzy sciana boczna wyrobiska a bo¬ kiem portalu.Wedlug jeszcze innej postaci wykonania wyna¬ lazku kazdy wysiegnik jest wychylany w saniach, jezdzacych po dzwigarze poprzecznym. Daje to do¬ bre i bezpieczne w ruchu prowadzenie wysiegni¬ ków. Przy stosowaniu dwóch dzwigarów poprze¬ cznych caly naped moze byc dla wyrównania ob¬ ciazenia umieszczony na koncu san, oddalonym od wysiegnika.Wedlug dalszej postaci wykonania wynalazku wysiegnik jest wykonany jako wieloczesciowy wy¬ siegnik czerpakowy. Cylindry robocze moga byc wówczas dla ich ochrony przed skala umieszczone pod wysiegnikiem. Narzedzie udarowe jest wiec dzieki takiemu wysiegnikowi latwe do manewro¬ wania i z dobra widocznoscia. Takie uksztaltowa¬ nie ma jeszcze dalsza wazna zalete, polegajaca na tym, ze przy drazeniu tunelu narzedzie udarowe dla twardych formacji skal moze byc stosownie do warunków geologicznych, na przyklad przy miekkich formacjach skal, wymieniane na narze¬ dzie luszczace, np. na lyzke przedsiebierna lub koparke przedsiebierna. Wynalazek jest wyjas¬ niony blizej na dwóch przykladach rozwiazania, uwidocznionych na rysunku schematycznym, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wy¬ nalazku, w przekroju podluznym wzdluz linii I— I na fig. 2, fig. 2 — maszyne uwidoczniona na fig. 1, w widoku z góry, z zaznaczonymi na niej sania¬ mi wysiegnika, a fig. 3 — maszyne uwidoczniona na fig. 1, w widoku z lewej strony.Jak wynika z fig. 1, urzadzenie do drazenia chodników 10 jezdzi po podlozu 13 wyrobiska, którego strop 15 jest podparty za pomoca ramy 17 obudowy.Urzadzenie do drazenia chodników 10, zwana w skrócie maszyna, posiada portal 19 z dwoma jego bokami 20 i 21 i z dwoma dzwigarami poprzeczny¬ mi 23 i 24, laczacymi ze soba boki portalowe 20 i 21. Dzwigary poprzeczne 23 i 24 sa wsuniete kazdorazowo swymi koncami w dwa elementy glo¬ wicowe 26, 27 i 28, 29 i sa tam umieszczone w od- powiedni sposób rozlacznie. Elementy glowicowe 26, 27 i 28, 29 sa polaczone rozlacznie z górnym wspornikiem 30 i 31 boków portalowych 21 i 20* na przyklad za pomoca srub. Na dolnym koncu boków portalowych 20 i 21 znajduja sie dolne doi- ne wsporniki 33 i 34, z którymi sa polaczone odej¬ mowalnie, np. przez polaczenie gwintowe, mecha¬ nizmy jezdne gasienicowe 36 i 37. Zamiast mecha¬ nizmów jezdnych gasienicowych 36 i 37 portal 19 moze byc osadzony w znany sposób na kolach ogu- mionych, plozach lub mechanizmach kroczacych.Mozliwosc latwego demontazu portalu na mniej¬ sze elementy pozwala na wygodny transport, w przypadku koniecznosci przemieszczenia go na in¬ ne stanowisko pracy. Dzwigary poprzeczne 23 i 24 moga oprócz tego byc wyjete z elementów glowi¬ cowych 26 do 29 po ich zluzowaniu oraz moga byc zastapione przez dluzsze lub krótsze dzwigary po¬ przeczne, w celu ich dopasowania do róznej szero¬ kosci wyrobiska. Dolne wsporniki 33 i 34 sa wy- posazone kazdorazowo na ich koncach, a tym sa¬ mym na czterech narozach portalu 19, w podpory hydrauliczne 39, 40 i 41, 42.Jak wynika z fig. 1, podpory 39 i 40 sa zazna¬ czone w trzech polozeniach, a mianowicie w gór- nym, zakreskowanym i zakropkowanym polozeniu spoczynkowym, w polozeniu srodkowym, zaznaczo¬ nym linia ciagla, w którym zarówno podpory 39 do 42, jak i mechanizmy jezdne gasienicowe 36 i 37 spoczywaja na podstawie 13 wyrobiska orazwdol- nym polozeniu wysunietym, zaznaczonym równiez, linia kreskowana i kropkowana, w którym podpo¬ ry 39 do 42 dzwigaja maszyne, a tym samym u- mozliwiaja podniesienie mechanizmów jezdnych gasienicowych 36 i 37 z podstawy 13 wyrobiska. 40 W koncach kazdego dzwigara poprzecznego 2£ i 24 jest umieszczony kazdorazowo cylinder opo¬ rowy 45, 46 i 47, 48, który poprzez przynalezny do niego element glowicowy 26, 27 i 28, 29 wystaje na zewnatrz. Cylindry oporowe 45 do 48 maja ele- 45 menty dociskowe 50, 51 i 52, 53, pokazane na fig- 2 i 3, kazdorazowo w polozeniu spoczynkowym, za¬ znaczonym linia kreskowana i kropkowana i w polozeniu roboczym, najdalej wysunietym, zazna¬ czonym linia ciagla. Te elementy dociskowe 50 do 50 53 wysuwaja sie wówczas, w celu dodatkowego zabezpieczenia statecznosci maszyny, w kierunku. scian bocznych wyrobiska, jezeli przed tym pod¬ pory 39 do 42 zostaly umieszczone w ich wymaga¬ nym polozeniu roboczym. 55 Na dzwigarach poprzecznych 23 i 24 jezdza sa¬ nie w kierunku osi wzdluznej tych dzwigarów, na nie uwidocznionych na rysunku krazkach 55. Dal¬ sze tego rodzaju sanie 57 sa zaznaczone na fig. 2 linia kreskowana i kropkowana. Sanie te stosuj e- 60 sie wówczas, kiedy nalezy zwiekszyc wydajnosc urabiania maszyny 10. Sanie 55 dzwigaja na swym koncu, zwróconym do dzwigara poprzecznego 24 na¬ ped 01, sluzacy jednoczesnie jako przeciwwaga dla wysiegnika 60. Sanie 55 sa oprócz tego wypo- 65 sazone w os 63, na której jest ulozyskowana z.87 733 mozliwoscia podnoszenia i opuszczania zlaczka 65 wysiegnika 60. Zlaczka 65 posiada dwa rozciagaja¬ ce sie przede wszystkim w góre ramiona dzwignio¬ we 67 i 68, z koncami których w miejscu 69 zaze¬ biaja sie wyciagniki hydrauliczne 70 i 71, ulozys- 5 kowane obrotowo na saniach 55. Zlaczka 65 jest ponadto wyposazona w zaznaczona na fig. 1 linia kreskowana os 75, która lezy stale w plaszczyznie prostopadlej do osi wzdluznej san 55. Na osi 75 jest ulozyskowana wychylnie za pomoca kosców 10 widlowych 77 i 79 pierwsza czesc 80 wysiegnika 60. Wychylanie to odbywa sie w miare potrzeby za pomoca cylindrów 81 i 82, które sa wychylane z kolei z jednej strony na pierwszej czesci 80 wy¬ siegnika 60, a z drugiej strony na zlaczce 65. Przez 15 to wychylanie mozliwe jest równiez wychylanie wysiegnika 60 wokól jego osi wzdluznej. W miej¬ scu 84, na pierwszej czesci 80 wysiegnika 60 jest wychylana druga czesc 85 tego wysiegnika 60, któ¬ ra posiada rozciagajace sie w dól widly 87. Na 20 widlach 87 i na tylnym koncu pierwszej czesci 80 wysiegnika 60 jest wychylany cylinder 89 do przedstawienia katowego drugiej czesci 85 wysieg¬ nika 60, w stosunku do pierwszej czesci 80 wy¬ siegnika 60. Na wolnym koncu drugiej czesci 85 25 wysiegnika 60, w miejscu 90 jest wychylane narze¬ dzie udarowe 91. Z narzedziem 91, w miejscu 93 jest polaczona obrotowo nakladka 94, z drugim koncem której, w miejscu 95 zazebia sie zarówno tloczysko cylindra 97, jak i w miejscu 98 nakla- 30 dka 99, wychylana na drugim koncu drugiej cze¬ sci 85 wysiegnika 60. Cylinder 97 jest wychylany z kolei na widlach 87, na drugim koncu, w miej¬ scu 100, Zgodnie z fig. 1 narzedzie udarowe 91 jest wy- 35 posazone na swej stronie górnej w widly 103, za pomoca których moze byc podnoszona belka stro¬ powa 105, która nastepnie zostaje polaczona z dwo¬ ma czesciami stropowymi 106 i 107, co znacznie ulatwia osadzenie ram 17 obudowy. Pomiedzy bo- 40 kami portalowymi 20 i 21 jest zamocowany lan¬ cuch 110, za pomoca którego zazebiaja sie kazdo¬ razowo, nie uwidocznione na rysunku kola lan¬ cuchowe gladkie san 55 i 57. Kola lancuchowe gladkie sa napedzane naprzemian tak, ze sanie 55 i 45 57 sa poniekad ciagnione wówczas ze swymi wy¬ siegnikami wzdluz lancucha 110, jezeli wymagany jest ruch san 55 i 57 wzdluz dzwigarów poprzecz¬ nych 23 i 24. Na kazdych saniach 55, 57 usytuowa¬ ny jest pulpit dla obslugi do sterowania procesem 5Q wydobywczym.Narzedzie udarowe 91 drazy w przodku 115 uro¬ bek, który jest zabierany przez ladowarke 118 i jest przenoszony poprzez portal 19 na tyl maszy¬ ny 10. Urobek 116 jest wiec odtransportowany po¬ przez portal 19 w kierunku przeciwnym do kie¬ runku ruchu postepowego maszyny 10, zaznaczo¬ nego na fig. 1 strzalka 120. Ladowarka 118 moze sie poruszac swobodnie /jak przedstawia to fig. 3/ we wszystkich kierunkach pod portalem 19 dzieki stosunkowo duzej odleglosci pomiedzy bokami por¬ talowymi 20 i 21 i wystarczajacej wysokosci dzwi¬ garów poprzecznych 23 i 24 od podstawy 13 wy¬ robiska. Gwarantuje to latwe i szybkie odtran¬ sportowanie urobku 116 z przodka chodnika. PL