PL87698B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia estru 0,0-dwumetylo-S-(l,2-dwukarboetoksy- etylowego) kwasu dwutiofosforowego, posiadaja¬ cego wlasnosci owadobójcze.Ester 0,0-dwumetylo- S-(1,2 dwukarboetoksyety- lowy) kwasu dwutiofosforowego jest substancja czynna wielu preparatów znanych miedzy innymi pod nazwa handlowa Malation, Malathon, Prepa¬ rat 4049, Karbofos, które sa insektycydami o bar¬ dzo dobrych wlasciwosciach. Preparaty te wyka¬ zuja wysoka skutecznosc w zwalczaniu wielu szkodników, stosowanych w ochronie roslin, oraz charakteryzuja sie bardzo mala toksycznoscia w stosunku do organizmów stalocieplnych.Wedlug powszechnie znanego sposobu ester 0,0- -dwumetylo-S-(l,2-dwukarboetoksyetylowy kwasu dwutiofosforowego otrzymuje sie na drodze rea¬ kcji kwasu 0,0-dwumetylodwutiofosforowego z estrem dwuetylowym kwasu maleinowego. Pro¬ ces prowadzony jest w temperaturze 60—80°C, w obecnosci alkaliów lub zasad organicznych jako katalizatorów, w przeciagu 12—24 godzin, oraz w obecnosci hydrochinonu jako inhibitora polime¬ ryzacji estru dwuetylowego kwasu maleinowego.Wydajnosc procesu 50—90'%.Znany jest równiez uproszczony sposób, którego istota polega na polaczeniu w jeden proces rea¬ kcji otrzymywania kwasu 0,0-dwumetylo-dwutio- . fosforowego oraz reakcji otrzymywania estru 0,0- -dwumetylo-S-(l,2-dwukarboetoksyetylowego) kwa- 2 su dwutiofosforowego. Pieciosiarczek fosforu za¬ wieszony w estrze dwuetylowym kwasu maleino¬ wego reaguje z wprowadzonym metanolem, two¬ rzac kwas 0,0-dwumetylodwutiofosforowy, który • przylaczajac sie do estru dwuetylowego kwasu maleinowego powoduje powstanie estru 0,0-dwu- metylo-S-(l,2-dwukarboetoksyetylowego) kwasu dwutiofosforowego. Proces prowadzi sie w tem¬ peraturze 60—88°C, w czasie okolo 6 godzin, przy wydajnosci 70D/o.Inne uproszczenie polega na otrzymywaniu bez¬ wodnika S-(0,0-dwumetylodwutiofosforylo) burszty¬ nowego z kwasu 0,0-dwumetylodwutiofosforowego i bezwodnika maleinowego, a nastepnie jego estry- fikacji alkoholem etylowym. Dziala sie kwasem 0,0-dwumetylodwutiofosforowym na bezwodnik ma¬ leinowy, po czym otrzymany bezwodnik S-(0,0- -dwumetylodwutiofosforylo) bursztynowy, bez wy¬ odrebniania go ze srodowiska reakcyjnego poddaje ao sie estryfikacji alkoholem etylowym w tempera¬ turze 50—100°C. W wyniku przeprowadzonego pro¬ cesu otrzymuje sie ester 0,0-dwumetylo-S-(l,2-dwu- karboetoksyetylowy) kwasu dwutiofosforowego.Wydajnosc okolo 90,0/o.Jeszcze inny sposób polega na tym, ze w jed- nostadiowym procesie wytwarzania estru 0,0-dwu- metylo-S-(l,2-dwukarboetoksyetylowego) kwasu dwutiofosforowego jako srodowisko reakcji sto¬ suje sie frakcje ropy naftowej o temperaturze wrzenia 60—115°C, gestosci w 20°C równej 0,725— 87 69887 698 —0,740 i zawartosci zwiazków. aromatycznych co najmniej 5%. Przemywanie mieszaniny reakcyjnej prowadzi sie przy uzyciu nasyconego roztworu chlorku sodowego, a do zobojetnienia stosuje sie mieszanine weglanu sodowego w roztworze wod¬ nym.Wymienione sposoby posiadaja wiele zalet, jed-. nak nie pozwalaja na uzyskanie estru 0,0-dwu- metylo-S-(l,2-dwukarboetoksyetylowego) kwasu dwutiofosforowego o czystosci powyzej 95%. Otrzy¬ many wymienionymi sposobami ester 0,0-dwume- tylo-S-(l,2-dwukarboetoksyetylowy) kwasu dwu tiofosforowego jest zanieczyszczony estrami obo¬ jetnymi kwasu dwutiofosforowego, które powstaja w czasie syntezy kwasu *0,0-dwumetylodwutiofos- forowego jako produkty uboczne. Usuniecie tego typu zwiazków metodami fizycznymi jak: desty¬ lacja, ekstrakcja itp. tak z kwasu 0,0-dwumetylo- dwutiofosforowego, jak i estru 0,0-dwumetylo-S- -(l,2-dwukarboetoksyety]owego) kwasu dwutiofos¬ forowego jest praktycznie niemozliwe ze wzgledu na podobne wlasnosci fizyczne.Sposób wedlug wynalazku eliminuje mozliwosci wystepowania tych zanieczyszczen, oraz w znacz¬ nym stopniu zwieksza wydajnosc dzieki srodowi¬ sku reakcji jakie zostalo wprowadzone do sposo¬ bu syntezy. Polega on na tym, ze na nadmiar soli amonowej kwasu 0,0-dwumetylodwutiofosforowego dziala sie stezonym kwasem siarkowym w stosun¬ ku molowym od 1:1 do 1,5 : 1 w srodowisku roz¬ puszczalnika organicznego, przy czym reakcje pro¬ wadzi sie w temperaturze nie przekraczajacej 40°C.Nastepnie wprowadza sie ester dwuetylowy kwa¬ su maleinowego.Zaleta wynalazku jest uzyskanie estru 0,0-dwu- metylo-S-(l,2-dwukarboetoksyetylowego) kwasu dwutiofosforowego wolnego od zanieczyszczen estrami obojetnymi powstajacymi w czasie syn¬ tezy, o czystosci powyzej 95% wlasciwego sklad¬ nika. Sposób wedlug wynalazku wyjasniaja blizej ponizsze przyklady. % _ Przyklad I. Do kolby o pojemnosci 0,25 litra z trzema tubusami, zaopatrzonej w termometr, mieszadlo i wkraplacz, wprowadza sie 48 g (0,275 mola) soli amonowej kwasu 0,0-dwumetylodwutio- fosforowego i 100 g benzenu. Mieszajac wkrapla sie 27 g (0,275 mola) stezonego kwasu siarkowego z taka szybkoscia, by temperatura zawartosci kol¬ by nie przekroczyla 40°C. Po wkropleniu calej ilosci kwasu, zawartosc kolby miesza sie przez okolo 1 godzine w temperaturze 40°C, a nastep¬ nie wprowadza sie 43 g (0,25 mola) estru dwu- etylowego kwasu maleinowego. Po wprowadzeniu estru dwuetylowego kwasu maleinowego miesza sie w temperaturze 60°C przez 12 godzin. Otrzy¬ mana mase poreakcyjna schladza sie do tempe¬ ratury 20°C, zobojetnia gazowym amoniakiem, poddaje filtracji, po czym poddaje destylacji próz¬ niowej. Po oddestylowaniu benzenu otrzymuje sie 75 g produktu barwy jasnozcltej o zawartosci 99J/o estru 0,0-dwumetyIo-S-(l,2 dwukarboetoksyetylowe- go) kwasu dwutiofosforowego. Wydajnosc 90°/o w. stosunku do estru dwuetylowego kwasu malei¬ nowego.Przyklad II. Do kolby wprowadza sie 48 g (0,275 mola) soli amonowej kwasu 0,0-dwumetylo- dwutiofosforowego i 100 g benzenu. Mieszajac wkrapla sie 40 g (0,4125 mola) stezonego kwasu siarkowego z taka szybkoscia, by temperatura za¬ wartosci kolby nie przekroczyla 40°C. Po wkro¬ pleniu calej ilosci kwasu, zawaitosc kolby miesza sie przez okolo 1 godzine w temperaturze 40°C, a nastepnie wprowadza sie 43 g (0,25 mola) estru dwuetylowego kwasu maleinowego. Po wprowa¬ dzeniu estru dwuetylowego kwasu maleinowego miesza sie w temperaturze 60°C przez 12 godzin.Otrzymana mase poreakcyjna schladza sie do tem¬ peratury 20°C, zobojetnia gazowym amoniakiem, poddaje filtracji, po czym poddaje destylacji próz¬ niowej. Po oddestylowaniu benzenu otrzymuje sie 77 g produktu barwy jasnozcltej o zawartosci oko¬ lo 96Vo estru 0,0-dwumetylo-S-(l,2-dwukarboeto- ksyetylowego) kwasu dwutiofosforowego. Wydaj¬ nosc okolo 90% w stosunku do estru dwuetylowe- go kwasu maleinowego. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania estru 0,0-dwumetylo-S-(l,2- -dwukarboetoksyetylowego) kwasu dwutiofosforo- 40 wego, znamienny tym, ze na sól amonowa kwasu 0,0-dwumetylodwutiofosforowego uzyta w nadmia¬ rze w stosunku do estru dwuetylowego kwasu maleinowego, dziala sie stezonym kwasem siarko¬ wym w temperaturze nie przekraczajacej 40°C « w srodowisku rozpuszczalnika organicznego, przy czym stosunek molowy uzytego kwasu siarkowego do soli amonowej kwasu 0,0-dwumetylodwutiofos- forowego zawarty jest w granicach od 1:1 do 1,5 :1, a nastepnie wprowadza sie .ester dwuetylo- 50 wy kwasu maleinowego. 30 CZYTELNIA Urzedu Patentowego PnUklel izesziwM'- e) Liniej LZG Z-d Nr 2 Zam. 1850 110 egz. A4 Cena 10 zl PL