Przedmiotem wynalazku jest uklad dwuczestotliwosciowego programowego sterowania, zwlaszcza duza iloscia odbiorników. ¦ Stan techniki. Znany uklad do czestotliwosciowego sterowania odbiorników umozliwia sterowanie nieznacznej ilosci odbiorników przy wykorzystaniu pasma akustycznego i jednej czestotliwosci dla sygnalu zalaczenia oraz drugiej czestotliwosci dla sygnalu wylaczenia. Kazdy obwód sterowania ma szyfrator skladajacy sie z generatora czestotliwosci, sygnalu zalaczenia, generatora czestotliwosci sygnalu wylaczenia I przycisków dla zalaczenia i wylaczenia obwodu, oraz toru teletransmisyjnego i deszyfratora skladajacego sie z zespolu filtr, prostownik-wzmacniacz jeden dla sygnalu zalaczenia i drugi dla sygnalu wylaczenia. Te uklady wymagaja uzycia takiej ilosci generatorów, czestotliwosci i zespolów deszyfratora ile jest kanalów. Ilosc kanalów z kolei jest okreslona przez szerokosc pasma oraz selektywnosc zespolów deszyfrujacych. Zmniejszenie odstepu miedzy sasiednimi kanalami wymaga powiekszenia selektywnosci zespolu deszyfrujacego, a tym samym jego znaczne rozbudowanie. Przy zastosowaniu 10 generatorów istnieje mozliwosc sterowania tylko pieciu obiektów, poniewaz dla jednego obwodu sterowania nalezy przesylac dwie informacje: zalaczenie i wylaczenie.W celu zwiekszenia ilosci kanalów stosuje sie wysylanie równolegle kombinacji dwóch lub wiekszej ilosci czestotliwosci. Przyporzadkowanie tym kombinacjom kanalów daje wzrost ich liczby w stosunku do rozwiazan niekombinacyjnych, lecz jest to okupione znacznym skomplikowaniem zespolu szyfrujaco-deszyfrujacego. ¦ Wzrost ilosci kanalów powoduje nieproporcjonalny wzrost stopnia komplikacji ukladu. Powyzsze rozwiazania zostaly opublikowane w nastepujacych ksiazkach: R. Szydlo „Urzadzenia telekomunikacyjne w kopalniach", cz. 2 wyd. „Slask", Katowice 1971 J. Wojciechowski „Nowoczesne zabawki". WKiL, Warszawa 1974.Istota wynalazku oraz jego skutki techniczne. Uklad sklada sie z szyfratora dwutorowego teletransmisyj¬ nego lacza oraz .sterujacego elementami wykonawczymi deszyfratora, w którym szyfrator z deszyfratorem polaczony jest dwutorowym teletransmisyjnym laczem bezposrednio albo poprzez szeregowo wlaczony wzmacniacz sygnalów sprzezony z zapisujaco - odtwarzajacym wejsciem magnetofonu. Szyfrator sklada sie z 11 generatorów niejednakowych czestotliwosci, dziesieciu sterowniczych przycisków obwodu jednostek, dziesieciu2 87 336 sterowniczych przycisków obwodu dziesiatek; sterowniczego przycisku do zalaczenia obwodów sterowania i sterowniczego przycisku dla wylaczenia obwodów sterowania oraz z elementu manipulacyjnego. Kazdy z generatorów czestotliwosci polaczony jest z wejsciem jednego z sterowniczych przycisków obwodu jednostek oraz z wejsciem jednego z sterowniczych przycisków obwodu dziesiatek lub z wejsciem sterowniczego przycisku do zalaczenia obwodów oraz z wejsciem sterowniczego przycisku do wylaczania obwodów. Wyjscie sterowni¬ czych przycisków obwodu jednostek oraz wyjscie sterowniczego przycisku zalaczania obwodów sa polaczone równolegle i poprzez pierwszy zestyk elementu manipulacyjnego lacza sie z pierwszym torem teletransmisyjnego lacza. Wyjscia sterowniczych przycisków obwodu dziesiatek oraz wyjscie sterowniczego przycisku wylaczenia obwodów sa polaczone równolegle i poprzez drugi zestyk elementu manipulacyjnego polaczone sa z drugim torem teletransmisyjnego lacza. Element manipulacyjny ma przycisk startowy oraz uklad czasowy, który na okreslony czas zwiera zestyki wlaczone do teletransmisyjnego lacza, a po jego uplywie je rozwiera oraz daje impuls kasqj*|cy wszystkie sterownicze przyciski deszyfratora. Deszyfrator ma kilkanascie zespolów stanowiacych szeregowo p<|laczone odpowiadajace sobie filtr — prostownik — wzmacniacz, w tym dziesiec dla obwodu jedno¬ stek, dziesiec dla obwodu dziesiatek, po jednym zespole dla zalaczenia obwodów oraz dla wylaczenia obwodów oraz po dwa trójwfejsciowe elementy I dla kazdego obwodu sterowania: jeden dla sterowania ukladu zalaczenia a drugi dta sterowania ukladu wylaczenia.Wszystkie wejscia filtrów dla obwodu jednostek oraz filtru zalaczania obwodów polaczone sa z pierwszym teletransmisyjnym torem lacza, natomiast wejscia filtrów obwodu dziesiatek oraz filtru wylaczenia obwodów polaczone sa z drugim torem teletransmisyjnego lacza. Z trójwejsciowych zalaczajacych elementów I oraz wylaczajacych elementów I utworzona jest matryca przy czym pierwsze wejscie statyczne wszystkich zalaczaja¬ cych elementów I polaczone sa z wzmacniaczem sygnalu zalaczania obwodów, natomiast pierwsze wejscie statyczne wszystkich wylaczajacych elementów I polaczone sa z wzmacniaczem sygnalu wylaczenia obwodów.Drugie wejscie statyczne zalaczajacych elementów I oraz drugie wejscie statyczne wylaczajacych elementów I kazdej z dekad matrycy polaczone sa ze soba i z odpowiadajacym wyjsciem wzmacniacza sygnalu obwodu dziesiatek tej dekady. W poszczególnych dekadach trzecie wejscie statyczne zalaczajacych elementów I oraz trzecie wejscie statyczne wylaczajacych elementów I tych samych jednostek sa polaczone ze soba i z odpowiada¬ jacym tej jednostce wyjsciem wzmacniacza sygnalu obwodu tych samych jednostek.Wynalazek pozwala na zwiekszenie wykorzystania kanalów w dwuczestotliwosciowym systemie sterowania bez poszerzenia pasma oraz umozliwia rejestracje programu sterowania na tasmie magnetofonowej. Cel ten osiagnieto przez konstrukcje szyfratora i deszyfratora polaczonych dwoma niezaleznymi torami lacza teletran¬ smisyjnego. Kazdym torem przesylany jest sygnal skladajacy sie z dwóch czestotliwosci. Rozwiazanie to pozwala w bardzo prosty sposób sterowac 100 odbiornikami.Objasnienie rysunku. Przykladowe rozwiazanie wedlug wynalazku uwidocznione jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy ukladu, fig. 2 — schemat ideowy szyfratora, a fig. 3 — schemat ideowy deszyfratora.Przyklad wykonania wynalazku. Uklad sklada sie z szyfratora 1 dwutorowego teletransmisyjnego lacza 2 oraz sterujacego elementami wykonawczymi deszyfratora 3, w którym szyfrator 1 z deszyfratorem 3 polaczony jest dwutorowym teletransmisyjnym laczem 2 bezposrednio albo poprzez szeregowo wlaczony wzmacniacz 4 sygnalów sprzezonym z zapisujaco — odtwarzajacym wejsciem magnetofonu 5. Szyfrator 1 sklada sie z 11 generatorów Go,...,Gi0 niejednakowych czestotliwosci, dziesieciu sterowniczych przycisków Pj0,...,Pj9 obwodu jednostek, dziesieciu sterowniczych przycisków Pdo,...,Pd9 obwodu dziesiatek; sterowniczego przycisku Pz do zalaczenia obwodów sterowania i sterowniczego przycisku Pw do wylaczenia obwodów sterowania oraz z elementu manipulacyjnego 6. Kazdy z generatorów G0,..r G10 czestotliwosci polaczony jest z wejsciem jednego * sterowniczych przycisków Pj0,...,Pj9 obwodu jednostek oraz z wejsciem jednego z sterowniczych przycisków Pdo'—'^d9 obwodu dziesiatek lub z wejsciem sterowniczego przycisku Pz do zalaczenia obwodów oraz z wejsciem sterowniczego przycisku Pw do wylaczenia obwodów. Wyjscie sterowniczych przycisków Pj0,...,Pj9 obwodu jednostek oraz wyjscie sterowniczego przycisku Pdo,... Pd9 zalaczenia obwodów sa polaczone równole¬ gle i poprzez pierwszy zestyk elementu manipulacyjnego 6 lacza sie z pierwszym torem teletransmisyjnego lacza 2. Wyjscia sterowniczych przycisków P wylaczenia obwodów sa polaczone równolegle i poprzez drugi zestyk elementu manipulacyjnego 6 polaczone sa z drugim torem teletransmisyjnego lacza 2. Element manipulacyjny 6 ma przycisk startowy oraz uklad czasowy, który na okreslony czas zwiera zestyki wlaczone do teletransmisyjnego lacza 2, a po jego uplywie je rozwiera oraz daje impuls kasujacy wszystkie sterownicze przyciski Pj0,...,Pj9, Pa0,»<,P&9. PZ' Pw szyfratora.Deszyfrator 3 ma kilkanascie zespolów stanowiacych szeregowo polaczone odpowiadajace sobie filtr-pros- townik-wzmacniacz, w tym: dziesiec dla obwodu jednostek (Fjo, Prjo, Wj0),...,(Fj9, Prj9Wj9) i dziesiec dla obwodu dziesiatek (Fdo, Prdo, Wdo),...,(Fd9, Prd9, Wd9), po jednym zespole dla zalaczenia obwodów Fz) Prz,87 336 3 Wz oraz dla wylaczenia obwodów Fw, Prw, Ww oraz po dwa trójwejsciowe elementy iloczynu logicznego W, Z dla kazdego obwodu sterowania: jeden dla sterowania ukladu zalaczenia a drugi dla sterowania ukladu wylaczenia- Wszystkie wejscia filtrów Fj0,...,Fj9 dla obwodu jednostek oraz filtra Fz zalaczania obwodów polaczone sa z pierwszym teletransmisyjnym torem lacza, natomiast wejscia filtrów F^o,-.., Fd9 obwodu dziesiatek oraz filtra Fw wylaczania obwodów polaczone sa z,drugim torem teletransmisyjnego lacza.Z trójwejsciowych zalaczajacych elementów Z oraz wylaczajacych elementów W utworzona jest matryca, przy czym pierwsze wejscie statyczne wszystkich zalaczajacych elementów Z polaczone sa ze wzmacniaczem Wz sygnalu zalaczania obwodów, natomiast pierwsze wejscie statyczne wszystkich wylaczajacych elementów W polaczone sa z wzmacniaczem Ww sygnalu wylaczenia obwodów. Drugie wejscie statyczne zalaczajacych elementów Z oraz drugie wejscie statyczne wylaczajacych elementów W kazdej z dekad matrycy polaczone sa ze soba i odpowiadajacym wyjsciem wzmacniacza Wd0,...,Wd9 sygnalu obwodu dziesiatek tej dekady. W poszczegól¬ nych dekadach trzecie wejscie statyczne zalaczajaych elementów Z oraz trzecie wejscie statyczne wylaczajacych elementów W tych samych jednostek sa polaczone ze soba i z odpowiadajacym tej jednostce wyjsciem wzmacniacza W jo,... W59 sygnalu obwodu tych samych jednostek. PL