Przedmiotem wynalazku jest uklad jednoczestotliwosciowego programowego sterowania zwlaszcza duza iloscia odbiorników.Stan techniki. Znany uklad do czestotliwosciowego sterowania odbiorników umozliwia sterowanie nieznacznej ilosci odbiorników przy wykorzystaniu pasma akustycznego i czestotliwosci dla sygnalu zalaczania.Kazdy obwód sterowania ma szyfrator skladajacy sie z generatora czestotliwosci sygnalu zalaczenia, generatora czestotliwosci sygnalu wylaczenia i przycisków dla zalaczenia i wylaczenia obwodu, oraz toru teletransmisyjne¬ go i deszyfratora skladajacego sie z zespolu filtr-prostownik-wzmacniacz jeden dla sygnalu zalaczenia i drugi dla sygnalu wylaczenia. Teuklady wymagaja uzycia takiej ilosci generatorów czestotliwosci i zespolów deszyfratora ile jest kanalów. Ilosc kanalów z kolei jest okreslona przez szerokosc pasma oraz selektywnosc zespolów deszyfrujacych. Zmniejszenie odstepu miedzy sasiednimi kanalami wymaga powiekszenia selektywnosci zespolu deszyfrujacego, a tym samym jego znaczne rozbudowanie. Przy zastosowaniu dziesieciu generatorów istnieje mozliwosc sterowania tylko pieciu obiektów, poniewaz dla jednego obwodu sterowania nalezy przysylac dwie informacje: zalaczenia i wylaczenia. W celu zwiekszenia ilosci kanalów stosuje sie specjalne kodowanie przez wysylanie równolegle lub szeregowo dwóch lub wiecej czestotliwosci przypisanych danemu kanalowi, uzyskuje sie lepsze wykorzystanie pasma lecz juz okupione znacznym skomplikowaniem zespolu szyfrujaco-deszyfrujace- go. Rozwiazania powyzsze zostaly opublikowane w nastepujacych ksiazkach: R. Szydlo - „Urzadzenie teleko¬ munikacyjne w kopalniach", cz. 2 Wyd. Slask, Katowice 1971 r. i J. Wojciechowski- „Nowoczesne zabawki", WKiT,W-wa1974r.Istota wynalazku i skutki techniczne. Uklad wedlug wynalazku sklada sie z szyfratora, dwutorowego lacza teletransmisyjnego oraz deszyfratora sterujacego elementami wykonawczymi. Szyfrator sklada sie z dziesieciu generatorów niejednakowych czestotliwosci, dziesieciu przycisków dla sygnalów zalaczania i wylaczania obwodu jednostek, pieciu przycisków dla sygnalów wylaczenia obwodu dziesiatek i pieciu przycisków dla sygnalów zalaczania obwodu dziesiatek oraz z elementu manipulacyjnego. Kazdy z generatorów czestotliwosci polaczony jest z wejsciem jednego z przycisków sygnalu zalaczania i wylaczania obwodu jednostek oraz z wejsciem jednego z przycisków sygnalu zalaczania obwodu dziesiatek albo z wejsciem jednego z przycisków2 87 373 wylaczania obwodu dziesiatek. Wyjscia przycisków dla sygnalu zalaczania i wylaczania jednostek sa polaczone równolegle i poprzez pierwszy zestyk elementu manipulacyjnego polaczone sa z pierwszym torem laczp teletransmisyjnego. Wyjscia przycisków dla sygnalu zalaczania dziesiatek oraz wyjscia przycisków dla sygnalu wylaczania dziesiatek sa polaczone równolegle i poprzez drugi zestyk elementu manipulacyjnego polaczone sa z drugim torem lacza teletransmisyjnego, przy czym szyfrator z deszyfratorem, polaczony jest z dwutorowym laczem teletransmisyjnym bezposrednio albo poprzez szeregowo wlaczony wzmacniacz sygnalu sprzezonym z zapisujaco-odtwafzajacym wejsciem magnetofonu. Deszyfrator ma dziesiec zespolów stanowiacych szeregowo polaczone filtr-prostownik i wzmacniacz dla sygnalu zalaczenia i wylaczenia jednostek oraz piec zespolów stanowiacych szeregowo polaczone filtr, prostownik i wzmacniacz dla sygnalu zalaczenia dziesiatek i piec zespolów z szeregowo polaczonych filtr, prostownik i wzmacniacz sygnalu wylaczenia dziesiatek oraz po dwa dwuwejsciowe elementy I dla kazdego obwodu sterowania: jedna dla sterowania ukladu zalaczania, w druga dla sterowania ukladu wylaczenia. Wszystkie wyjscie dziesieciu filtrów dla sygnalu zalaczenia i wylaczenia jednostek polaczone sa z pierwszym torem lacza teletransmisyjnego, natomiast wejscia pieciu filtrów dla sygnalu zal4CZ£nia dziesiatek oraz wejscie pieciu filtrów dla sygnalu wylaczenia dziesiatek sa polaczone z drugim torem faeza teletransmisyjnego. Z dwuwejsciowych elementów I zalaczajacych i wylaczajacych obwodów sterowania utworzona jest matryca, przy czym pierwsze wejscia statyczne elementów I zalaczenia kazdej z dekad matrycy BQJ£Czoae sa ze soba z odpowiadajacym wyjsciem wzmacniacza sygnalu zalaczenia dziesiatek tej dekady, natomiast pierwsze wejscie statyczne elementów I wylaczenia kazdej z dekad matrycy polaczone sa z odpowiada¬ jacym wyjsciem wzmacniacza sygnalu wylaczenia dziesiatek danej dekady. W poszczególnych dekadach drugie wejscie statyczne elementów I zalaczenia oraz elementów I wylaczenia tych samych jednostek sa polaczone ze soba i odpowiadajacym tej jednostce wyjsciem wzmacniacza sygnalu zalaczenia i wylaczenia tych samych jednostek. Element manipulacyjny ma orzycisk startowy oraz uklad czasowy, który na okreslony czas zwiera zestyki wlaczone do lacza teletransmisyjnego, a po jego uplywie je rozwiera oraz daje impuls na elektromagnesy kasujace wszystkie przyciski sygnalów zamaczenia w szyfratorze.Skutkiem technicznym osiagnietym przez wynalazek jest zwiekszenie ilosci kanalów w systemie czestotli¬ wosciowym bez poszerzenia pasma oraz przystosowanie go do ewentualnej rejestracji programu sterowania na tasmie magnetofonowej. Cel ten osiagniete przez konstrukcje szyfratora oraz deszyfratora polaczonych dwoma niezaleznymi torami lacza teletransmisyjnego. Kazdy tor ma dziesiec kanalów, przy czym wtórze dziesiatek polowa kanalów sluzy do sygnalów zalaczania a druga do sygnalów wylaczania, natomiast tor jednostek jest wspólny dla sygnalów zalaczania i wylaczania. Przedstawiony uklad pozwala sterowac 50 obwodami sterowania.Objasnienie rysunku. Przykladowe rozwiazanie wedlug wynalazku jest uwidocznine na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy ukladu, fig. 2 — schemat ideowy szyfratora, a fig. 3 — schemat ideowy deszyfratora.Przyklad wykonania. Uklad sklada sie z szyfratora 1, dwutorowego teletransmisyjnego lacza 2 oraz sterujacego elementami wykonawczymi deszyfratora 3, w którym szyfrator 1 z deszyfratorem 3 polaczony jest dwutorowym teletransmisyjnym laczem 2 bezposrednio albo poprzez szeregowo wlaczony wzmacniacz 4 sygnalów sprzezonym zzapisujaco odtwarzajacym wejsciem magnetofonu 5. Szyfrator 1 ma dziesiec generato¬ rów Go,...,G9 czestotliwosci, dziesiec przycisków Pjo,...,Pj9 dla sygnalu zalaczenia i wylaczenia obwodu jednostek, piec przycisków Pzo,...,Pz4 dla sygnalu zalaczenia obwodu dziesiatek i piec przycisków Pwo,...,Pw4 dla, sygnalu wylaczenia obwodu dziesiatek oraz elementu manipulacyjnego 6. Kazdy z generatorów Go ... G9 czestotliwosci polaczony jest z wejsciem jednego z przycisków Pjo,...,Pj9 sygnalu zalaczenia i wylaczenia obwodu jednostek oraz z wejsciem jednego z przycisków Pzo,...,Pz4 sygnalu zalaczenia obwodu dziesiatek albo z wejsciem jednego z przycisków Pwo,...,Pw4 sygnalu wylaczenia obwodu dziesiatek. Wyjscia przycisków Pjo,...Pj9 sterowniczych obwodów zalaczenia i wylaczenia jednostek sa polaczone równolegle i lacza sie poprzez pierwszy zestyk elementu manipulacyjnego 6 z pierwszym torem teletransmisyjnego lacza 2. Wyjcia przycisków Pzo,...,Pz4 sterowniczych zalaczenia dziesiatek oraz wyjscia przycisków Pwo,...Pw4 sterowniczych wylaczenia dziesiatek sa polaczone równolegle i lacza sie poprzez drugi zestyk elementu manipulacyjnego 6 z drugim torem teletransmisyjnego lacza 2.Element manipulacyjny 6 ma przycisk startowy oraz uklad czasowy, który na okreslony czas zwiera zestyki wlaczone do teletransmisyjnego lacza 2, a po jego uplywie je rozwiera oraz daje impuls na elektromagnes kasujacy wszystkie przyciski Pjo,...Pj9 i Pzo,...,Pz4 oraz Pwo,...,Pw4 oraz Pws,...Pw4 sygnalów zalaczenia i wylacze¬ nia obwodów sterowania. Deszyfrator ma dziesiec zespolów skladajacych sie z polaczonych szeregowo filtra Fjo,...Fj9, prostownika Pro,...Pr9, wzmacniacza Wjo,...,Wj9 dla zalaczenia i wylaczenia jednostek, piec zespolów skladajacych sie z polaczonych szeregowo odpowiadajacych sobie filtra Fzo,...Fz4, prostownika Przo,...,Prz4 i wzmacniacza Wzo,...,Wz4 dla zalaczenia dziesiatek; piec zespolów skladajacych sie z polaczonych szeregowo odpowiadajacych sobie filtra Fwo,...Fw4, prostownika Prwo,...,Prw4 i wzmacniacza Wwo,...,Ww4 dla wylaczenia\ 87373 3 dziesiatek; oraz z elementów I, przy czym kazdy obwód sterowania madwuwejsciowe elementy I: zalaczajace Z i wylaczajace W. Wszystkie wejscia dziesieciu filtrów Fjo,...Fj9 dla zalaczenia i wylaczenia jednostek polaczone sa z pierwszym torem teletransmisyjnego lacza 2, natomiast wszystkie wejscia pieciu filtrów Fzo,...Fz4 dl? zalaczenia dziesiatek oraz wszystkie wejscia pieciu filtrów Fwo,...Fw4 dla wylaczenia dziesiatek sa polaczone z drugim torem teletransmisyjnego lacza 2.Kazdy obwód sterowania wyjsciowymi elementami 00, 01, 02, 03,...,47, 48, 49 ma element zalaczajacy Z oraz wylaczajacy W. Z tych zalaczajacych elementów Z i wylaczajacych elementów W utworzona jest matryca, przy czym w kazdej dekadzie matrycy pierwsze wejscia statyczne zalaczajacych elementów Z polaczone sa z odpowiadajacym wyjsciem wzmacniacza Wzo,...Wz4 zalaczenia dziesiatek tej dekady, natomiast pierwsze wejscia statyczne wylaczajacych elementów W polaczone sa z odpowiadajacym wyjsciem wzmacniacza Wwo,...Ww4 wylaczenia dziesiatek danej dekady. W poszczególnych dekadach drugie wejscia statyczne zalaczaja¬ cych elementów Z i wylaczajacych elementów W tych samych jednostek sa polaczone ze soba oraz odpowiadaja¬ cym tej jednostce wzmacniaczem Wjo,...,Wj9 zalaczenia i wylaczenia tych samych jednostek. PL