Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sprawdzania danych na tasmie dziurkowanej ma¬ jacej sciezki informacyjne i sciezke taktowa do zwalniania informacji, w którym mozna spraw¬ dzac parzystosc kazdorazowo odczytanej informa¬ cji, a w przypadku wykrycia bledu parzystosci moze ibyc wyslany odpowiedni meldunek.Do wprowadzania informacji w obrabiarkach sterowanych numerycznie stosuje sie; w szerokim zakresie tasmy dziurkowane, na których dane, za¬ kodowane np. wedlug kodu ISO lub EIA, zapi¬ sane sa na osmiu sciezkach informacyjnych. Op¬ rócz tych ostatnich wystepuje jeszcze sciezka tak- towo-przesuwowa z dziurkami o mniejszej sred¬ nicy, które zwalniaja kazdorazowo odczytany znak, umozliwiajac przekazanie go do pamieci.Poniewaz nierozpoznanie blednych informacji, wywolanych bledami odczytu lub innymi, moze spowodowac powazne uszkodzenia narzedzia i przedmiotu obrabianego, wiec podejmuje sie sta¬ rania w kierunku zapewnienia rozpoznawania ble¬ dów odczytu we wlasciwym czasie i wysylania odpowiednich sygnalów do ukladu sterowania.Znanym sposobem rozpoznawania bledów jest tak zwane sprawdzanie parzystosci i(Parity-Check) in¬ formacji, to jest sprawdzanie parzystosci wzgled¬ nie nieparzystosci kazdego odczytanego znaku (por. np. Siemens^Zeitschrift 1963, s. 655).Znany sposób rozpoznawania bledów odczytu informacji (zapisanej na tasmie dziurkowanej jest realizowany za pomoca znanego urzadzenia do sprawdzenia danych zapisanych na tasmie dziur¬ kowanej. Urzadzenie to zawiera czytnik optyczny, odczytujacy informacje zapisane na tasmie dziur¬ kowanej, dekoder, przetwarzajacy informacje op¬ tyczna w sygnaly elektryczne, uklad sterujacy sprzezony z dekoderem, oraz wyposazony w ge¬ nerator parzystosci uklad sprawdzania parzystosci, sprzezony z dekoderem i ukladem sterujacym.W urzadzeniu dokonuje sie sprawdzania parzy¬ stosci, co nie zabezpiecza jednakze przed calko¬ witym pominieciem znaku, np. wtedy gdy, zwlasz¬ cza w przypadku czytania optycznego, nie zostaje rozpoznany sygnal taktowy i wskutek tego nie zostaje równiez przekazana odpowiednia infor¬ macja.Zadaniem wynalazku jest zaprojektowanie ta¬ kiego urzadzenia do sprawdzania danych zapisa¬ nych na tasmach dziurkowanych, które umozli¬ wialoby sprawdzenie zarówno informacji odczyty¬ wanej ze sciezek informacyjnych jak i informacji taktowej zapisanej na sciezce taktowej.Zadanie zostalo rozwiazane dzieki zaprojekto¬ waniu urzadzenia do sprawdzania danych na tas¬ mie dziurkowanej majacej sciezki informacyjne i sciezke taktowa, zawierajace czytnik, dekoder zalaczony do wyjscia czytnika, przyporzadkowany uklad sterujacy polaczony z dekoderem oraz uklad sprawdzania parzystosci, polaczony z dekoderem i ukladem sterujacym. ws Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera zalaczo¬ ny miedzy wyjsciami czyitnika i dekodera uklad sprawdzania sygnalu taktowego odczytywanego ze sciezki taktowej. Uklad ten zawiera element lo¬ giczny I i uklady pamieci. Wyjscie ukladu spraw¬ dzania sygnalu taktowego odczytywanego ze sciez¬ ki taktowej jest dolaczone do wejscia ukladu ste¬ rujacego.Jedno z wejsc elementu logicznego I jest dola¬ czone bezposrednio do wyjscia dekodera, a jego drugie wejscie jest dolaczone do tego samego wyj¬ scia dekodera poprzez uklad opózniajacy przy tym wyjscie elementu logicznego I jest dolaczone do dwóch ukladów pamieci, z których jeden uklad pamieci jest dolaczony bezposrednio do wyjscia czytnika.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia spraw¬ dzanie nastepstwa czasowego sygnalów informa¬ cyjnych i taktowych, przy czym zmiana ustalonej kolejnosci powoduje wyslanie odpowiednich mel¬ dunków. W ten sposób umozliwia sie rozpoznanie ewentualnego pominiecia calego znaku.Poniewaz prawidlowa informacja daje sie od¬ czytac czesto przy -ponownym odczycie blednego zdania, wiec przy wyslaniu meldunku tasma dziur¬ kowana zostaje cofnieta az do konca poprzednie¬ go zdania, a nastepnie zdanie rozpoznane gako bledne zositaje odczytane ponownie.Celem otrzymania przy sprawdzaniu czasowego nastepstwa informacji i sygnalu taktowego, jed¬ noznacznego kryterium do rozpoznania poczatku znaku informacyjnego, sygnal informacyjny, od¬ czytany z poszczególnych sciezek podaje sie do wejscia elementu logicznego I raz bezposrednio, a raz poprzez element opózniajacy, przy tym wy¬ korzystuje sie obecnosc obu sygnalów na wejsciu bramki jako kryterium dla sygnalu informacyjnego..Wlasciwe sprawdzenie nastepstwa informacji i sygnalu taktowego daje sie wtedy nadzorowac w stosunkowo prosty ukladowo sposób przez prze¬ mienne zadzialanie i kasowanie pamieci Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. la przedstawia tasme dziurkowana o czterech scienkach w znacznym uproszczeniu; fig. Ib — sygnaly dajace sie odczytac z tej tasmy; fig. 2 — uproszczony uklad do sprawdzania parzystosci i sciezki taktowej, a fig. 3 obrazuje sposób dzia¬ lania ukladu sterujacego czytnika przy rozpozna¬ waniu bledów parzystosci lub taktu — w postaci wykresu logicznego.Tasme dziurkowana 1 ze sciezkami informacyj¬ nymi A, B, C, D i sciezka taktowo-przesuwowa T, przedstawiona schematycznie na fig. 1, odczytu¬ je sie w kierunku strzalki 2 znak po znaku.IDziurki wybite w tasmie na rysunku zaczerniono.W ten sposób trzem znakom a, b i c odpowiadaja sygnaly dwójkowe przedstawione na fig. la, przy czym przekazywanie informacji do nie pokazanych pamieci nastepuje zgodnie z taktem w momentach czasu Tl9 T2 i T8 wyznaczonym sciezka taktowa T, co ma miedzy innymi te zalete, ze przesuniecia i n}e- równomiemosci otworów sciezek informacyjnych nie wywoluja zaklócen w odczycie informacji. 6 885 4 Sprawdzanie prawidlowosci odczytanej informa¬ cji odbywa sie droga kontroli parzystosci,. a mia¬ nowicie w kazdym znaku musi byc rozpoznana z góry dana liczba otworów, np. w danym przy- padku dwa.Poniewaz przekazywanie informacji nastepuje zgodnie z taktem, wiec sprawdza sie równiez i prawidlowosc rozpoznawania sciezki taktowej. Od¬ bywa sie to droga stawiania pytan, czy przed kazdym sygnalem taktowym lub tez po nim moze byc odczytana informacja, a wiec np. kolejnosc A', T* a nastepnie ponownie informacja.Jak widac z fig. 2, informacja odczytana z tas¬ my 1 przez czytnik optyczny 3 zostaje przekazana do dekodera 4 i tam przetworzona w znany spo¬ sób na informacje dla maszyny. Do sterowania czytnika 1 i dekodera 4 przewidziano uklad ste¬ rujacy 5. W celu sprawdzenia parzystosci T^azda informacja, to jest kazdy znak doprowadzony do dekodera 4, porównuje sie w elemencie 7 z gru¬ pa sygnalów dostarczonych z generatora parzy¬ stosci 6. Ta grupa sygnalów odpowiada przy tym dopuszczalnym kombinacjom sygnalów poszcze¬ gólnych znaków. Jezeli zaden z tych zespolów nie zgadza sie z odczytanym znakiem, np. wskutek za¬ nieczyszczenia otworu, to odpowiedni meldunek zostaje przeslany do ukladu sterowania 5, który powoduje powtórzenie czynnosci odczytu w posta¬ ci przedstawionej na fig. 3.Jednoczesnie ze sprawdzaniem parzystosci do¬ konuje sie sprawdzenia sygnalu taktowego, wy¬ twarzanego przez sciezke taktowa. Z chwila poja¬ wienia sie w jednym z punktów a, b, c jednej ze sciezek A, B, C, D, sygnal zastaje przylozony do wejscia bramki „I" 10 raz bezposrednio przewo¬ dem 9, raz zas poprzez element opózniajacy 8 z dkreslonym opóznieniem A 't. Dzieki temu waha¬ nia znaków na poczatku odczytu nie maja wply¬ wu na szukana kolejnosc, poniewaz po uplywie 40 czasu A t rozpoznaje sie jednoczesnie sygnal in¬ formacyjny np. A* w znaku c Dzialanie narasta¬ jacego czola sygnalu informacyjnego A na wejscie 111 ukladu pamieciowego 11 wywoluje takie usta¬ wienie tego ostatniego, ze na jego wyjsciu 113 45 pojawia sie sygnal. Wejscie przygotowawcze 114 tego ukladu otrzymuje przy tym sygnal ciagly.Sygnal na wyjsciu 113 stanowi wtedy sygnal przy¬ gotowawczy doprowadzony do wejscia 123 ukladu pamieci 12. Jezeli teraz nadchodzi • sygnal takto- 50 wy T', to uklad 11 przelacza sie z powrotem i syg¬ nal na wejsciu 123 znika. Przy odczycie nastep¬ nego znaku proces ten powtarza sie.Jak wspomniano, sygnal A' wywoluje zadziala¬ nie ukladu pamieciowego 11 i przygotowanie ukla- 55 du 12. W przypadku nierozpoznania sygnalu tak¬ towego T i nieskasowania informacji zarejestro¬ wanej w ukladzie pamieci 11, czolo sygnalu infor¬ macyjnego nastepnego znaku powodowaloby za¬ dzialanie poprzez wejscie 121 pamieci 12, z któ- M rej wyjscia jest wtedy podawany odpowiedni mel¬ dunek do ukladu sterowania 5. Uklad 5 dokonuje interpretacji sygnalów w sposób pokazany na fig. 3.Przy starcie 13 do czytnika 3 podawany jest syg- tó nal 14 „czytac znaki". Jesli sprawdzenie 15 wy- *&¦¦. *:*5 W 885 6 kazuje, ze parzystosc i ttakt sa odczytywane pra¬ widlowo, to zostaje podane (linia 16) polecenie dalszego odczytu. W przypadku wykrycia przez uklad kontroli 15 bledu parzystosci lulb taktu zo¬ staje do czytnika 3 wyslany rozkaz 17 „czytac wstecz" i czesc zadania, dotychczas zarejestrowa¬ na w pamieci, zostaje skasowana. Czytnik 3 od¬ czytuje teraz izdanie wstecz dopóty, dopóki nie dojdzie do konca zdania poprzedniego {decyzja 18). Po dojsciu do tego miejsca wydany zostaje ponownie rozkaz 19 „czyltac naprzód". Podczas tej czynnosci sprawdza sie znów parzystosc i prawid¬ lowosc taktu — decyzja 20 — az do osiagniecia konca zdania — decyzja 2L Jesli natomiast de¬ cyzja 20 wykaze blad parzysitosci lub taktu, to po¬ dany zostaje sygnal „stop" 22 do ukladu sterowa¬ nia. '"!' Dzieki cofnieciu czytnika 3 do poczatku zdania li ponownemu odczytaniu unika sie zatrzymania maszyny juz wtedy, gdy podczas pierwszego przejscia znak nie zosltal prawidlowo rozpoznany. PL