Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do odkrecania i dokrecania elementów gwintowanych.Przedmiotowe urzadzenie ma zastosowanie zwlaszcza do odkrecania i dokrecania zaworów butli do gazów technicznych.Znane dotychczas urzadzenia do wkrecania i wykrecania zaworów butlowych charakteryzuje sie tym, ze - posiadajac uchwyt do mocowania butli przy dwóch slupkach ustawionych na obrotowej tarczy trwale zamocowanej na szczycie pionowego walu nosnego, który jest jednoczesnie osia slimacznicy i zazebia sie z nia poprzez mechanizm przeciazeniowy, wbudowany w przekladnie slimakowa napedzana poprzez przekladnie zebata silnikiem elektrycznym- nadaje butli obroty. Poniewaz tarcza obrotowa znajduje sie na poziomie posadzki, caly naped obrotu butli jest wbudowany w komorze wewnetrznej fundamentu ponizej poziomu obslugi urzadzenia. Dla wkrecenia lub wykrecenia, zawór jest unieruchamiany kluczem osadzonym elastycznie w suporcie przesuwnym wzdluz pionowego slupa, zamocowanego nieruchomo obok tarczy obrotowej.Konstrukcja tego urzadzenia musi przenosic obciazenia reakcji momentów roboczych, jest wiec liczona na obciazenie maksymalne, przez co jest mocno rozbudowana, nieproporcjonalnie do celu, jakiemu ma sluzyc.Nalezy tez zwrócic uwage na fakt, ze zgodnie z przyjeta zasada dzialania, obciazenia maksymalne wystepuja tu w momencie, gdy wszystkie elementy ukladu sa nieruchome, co zmusza silnik elektryczny do pracy na mocy rozruchowej, czyli wstanie przeciazenia, którego czas trwania jest ograniczony. Ponadto urzadzenie wymaga skomplikowanego montazu przy ustawianiu poszczególnych elementów napedu niezaleznie, w komorze funda¬ mentu o skomplikowanym ksztalcie, przy znacznych róznicach w tolerancjach wykonania, a jednoczesnie utrud¬ nionym dostepie tak dla montazu, jak i dla ich konserwacji. Posadowienie napedu w kanale ma tez te wade, ze w przypadku nagromadzenia sie zgeszczonego tlenu grozi samozapaleniem substancji smarnych. Przy tym wystepuje tu niedogodnosc obslugi, polegajaca na tym, ze zawór butlowy moze byc wprowadzony do klucza tylko w jednym polozeniu, co przy odkrecaniu oznacza koniecznosc odpowiedniego obrócenia butli podczas jej mocowania w urzadzeniu.Celem wynalazku jest znalezienie rozwiazania technicznego, które przede wszystkim wyeliminowaloby2 85 078 przedsienie silnika napedowego, pozwolilo na zmniejszenie zapotrzebowania mocy i materialów konitrukeyj- nych, jak równiez wyeliminowaloby zagrozenie pozarowe. Cel ten osiagnieto konstruujac urzadzenie dynamiczne do odkrecania (dokrecania zaworów butlowych. Zasada dzialania tego urzadzenia jest akumulacja energii dynamicznej w swobodnie zalozyskowanym kole zamachowym napedzanym od zewnatrz a nastepnie, po odla¬ czeniu napedu, uderzeniowe przekazanie tej energii, w postaci momentu skretnego (roboczego), na zawór butlowy przy unieruchomionej butli.Urzadzenie do odkrecania i dokrecania elementów gwintowanych wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze posiada szczekowy uchwyt zaciskany przy pomocy klina samohamownego, zabudowany w korpusie mechanizmu zapadkowego, umocowanego obrotowo na dolnym koncu pionowego walu. Mechanizm zapadkowy posiada na obwodzie kly zapadkowe sterowane krzywka za pomoca obrotu obudowy. Pionowy wal w postaci wieloklina jest osiowo przesuwny, a w swej srodkowej czesci posiada stale zazebione sprzeglo wyposazone w mechanizm przeciazeniowy. Sprzeglo to wraz ze swymi elementami dociskowymi jest wbudowane wewnatrz luzno zalozyskowanego kola zamachowego napedzanego z zewnatrz poprzez przekladnie o zmiennym przeloze¬ niu. Elementy dociskowe sprzegla sa sterowane ukladem dzwigni, sprzezonym z wylacznikiem napedu. Steruja¬ ca tym ukladem dzwignia reczna ma trzy polozenia, w których polozenie srodkowe utrzymywane jest samo¬ czynnie, natomiast dwa przeciwlegle polozenia skrajne sa utrzymywane tylko recznie, gdzie pierwsze powoduje zalaczanie napedu a drugie zesprzeglenie kola zamachowego z walem. Opisane elementy urzadzenia sa polaczo¬ ne wspólna obudowa, zamocowana sprezyscie na szczycie pionowego slupa, przy czym wal jest usytuowany nad pionowo ustawiona butla i z nia wspólosiowo. Butla jest unieruchomiona w uchwycie zamontowanym w dolnej partii slupa nosnego.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada te zalete, ze zabezpiecza silnik napedu przed przeciazeniem.W cyklu roboczym jest on wylaczony. Mechanizmy urzadzenia sa umieszczone nad butla i nie zagraza im zetknieciem sie z pelzajacymi oparami tlenu. Zapotrzebowanie mocy uleglo zredukowaniu, gdyz naped sluzy tu tylko do rozpedzania kola zamachowego. Lekka konstrukcja nie przenosi reakcji od momentów roboczych przenoszonych tylko przez butle i dolna parte slupa nosnego. Zwrot zaworu przy mocowaniu butli w urzadze¬ niu jest dowolny.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przed¬ stawia widok calego urzadzenia z boku, z tym, ze podstawowe elementy ruchowe pokazano w przekroju. Fig. 2 przedstawia przekrój poprzeczny mechanizmu zapadkowego. Fig. 3 przedstawia szczekowy uchwyt roboczy w przekroju podluznym.Urzadzenie do odkrecania i dokrecania elementów gwintowanych, zwlaszcza zaworów butlowych posiada szczekowy uchwyt roboczy 1 wbudowany w korpus mechanizmu zapadkowego 2, który jest zamocowany obrotowo na dolnej koncówce wieloklinowego walu roboczego 3. Wal 3 jest pionowo przesuwny, a w swej srodkowej czesci posiada stale z nim zazebiona piaste wstawki przeciazeniowej 4 wbudowanej w tarcze sprzegla ciernego 5, a które jest usytuowane wewnatrz kola zamachowego 6 zalozyskowanego swobodnie na zewnetrznej powierzchni dolnej prowadnicy walu 3.Sprzeglo 5 jest dociskane do powierzchni ciernej kola 6 za pomoca mechanizmu dociskowego 7 sterowane¬ go ukladem dzwigien 8, którego dzwignia reczna ma trzy polozenia L, N i P. W polozeniu L dzwignia utrzymuje sie samoczynnie a urzadzenie jest wylaczone. W polozeniu N oraz P dzwignia moze byc utrzymana tylko przez nacisk reczny. W polozeniu N zostaje zalaczony silnik 13, który poprzez przekladnie cierna 14 o zmiennym polozeniu rozpedza luzno zalozyskowane kolo zamachowe 6. W polozeniu P zostaje zluzowany mechanizm dociskowy sprzegla 7 przez co rozpedzone kolo zamachowe 6 zostaje zesprzeglone poprzez sprzeglo 5 i wstawke przeciazeniowa 4 z walem 3 dzieki czemu energia kinetyczna kola 6 poprzez mechanizm zapadkowy 2 i uchwyt roboczy 1, zostaje przekazana w postaci momentu roboczego na gwintowany zawór butlowy 18 w celu odkrecenia lub dokrecenia go w gwincie butli 19.Mechanizm zapadkowy 2 posiada na obwodzie szesc par klów zapadkowych 10, lewych i prawych, ustawianych w pozycji roboczej za pomoca krzywek 11 sterowanych recznym obrotem obudowy 12 w ten sposób, ze w kierunku walu wysuwaja sie naprzemian kly lewe lub prawe zaleznie od pozadanego kierunku roboczego. Kly 10 sa dostosowane do wspólpracy z wystepami walu wieloklinowego 3, dzieki czemu mecha¬ nizm zapadkowy nie potrzebuje wewnetrznej piasty. W korpusie mechanizmu zapadkowego 2 sa zabudowane nieobrotowo ruchome szczeki uchwytu roboczego 1, które rozpierane klinem samohamownym 9 zaciskaja sie na od/dokrecanym elemencie gwintowanym.Caly uklad napedowo—roboczy jest zamkniety we wspólnej obudowie 15, która jest zamocowana sprezyscie na szczycie pionowego slupa nosnego 16, w którego dolnej czesci znajduje sie uchwyt 17 do unieruchomienia butli 18.85 078 3 Sprezyste zawieszenie ukladu napedowo-roboczego ma na celu zniwelowanie sil poprzecznych wystepuja¬ cych pny braku wspólosjowosci walu roboczego z elementami gwintowanymi. PL