PL83348B1 - - Google Patents

Description

Sposób rejestrowania i odtwarzania informacji oraz nosnik do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu rejestrowania i od¬ twarzania informacji na, wzglednie z nosnika, w którym odczytywanie informacji z nosnika przez urzadzenie odczytujace nastepuje wzdluz okres¬ lonej sciezki, przy czym urzadzenie odczytujace, które doznaje nacisków wyposazone jest w mecha- niczno-elektryczny przetwornik, a jego powierzch¬ nia odczytujaca przy odczytywaniu jest wzgledem kierunku wywieranego nacisku zasadniczo sztyw¬ no polozona. Odksztalcalne strefy powierzchni nos¬ nika na skutek zmiany ich ksztaltu przez wywie¬ rany przez urzadzenie odczytujace nacisk, wywie¬ raja na powierzchnie odczytujaca sile nacisku, zmniejajaca sie w zaleznosci od tresci informacyjnej.Ponadto wynalazek dotyczy nosnika do przepro¬ wadzenia tego sposobu.Wyzej podany sposób rejestrowania i odtwarza¬ nia informacji jest juz znany, na przyklad z nie¬ mieckiej literatury patentowej. W sposobie tym sygnaly odczytywane sa z nosnika, na którym sygnaly te zarejestrowane sa w sposób reliefowy.Struktura w rodzaju reliefowej powstaje z mecha¬ nicznie odksztalcalnych, najkorzystniej elastycznie odksztalcalnych powierzchniowych czesci nosnika.Powierzchnia odczytujaca urzadzenia odczytujace¬ go podczas odczytywania struktury reliefowej po¬ zostaje wzgledem kierunku sil wywieranych przez czesci powierzchniowe tej struktury sztywno usy¬ tuowana, a podczas gdy znajdujace sie pod po¬ wierzchnia odczytujaca urzadzenia odczytujacego 2. odksztalcalne formacje struktury na skutek zmia¬ ny ich ksztaltu wywieraja na powierzchnie odczy¬ tujaca nacisk, którego zmiany podczas przechodze¬ nia odksztalconych czesci struktury pod powierzch- 5 nia odczytujaca sa przeksztalcalne na wielkosci elektryczne. Ten znany sposób jest szczególnie przydatny do rejestrowania i odtwarzania szeroko- wstegowej mieszaniny czestotliwosci, na przyklad telewizyjnych sygnalów obrazowych. io Dotychczas stosowane nosniki do rejestrowania informacji tym sposobem sa ogólnie nazywane ply¬ tami wizyjnymi. Ze wzgledu na duzy strumien in¬ formacji w jednostce czasu, a przez to i duzy za¬ kres czestotliwosci, który jest rejestrowany na ply- 15 cie wizyjnej, na przyklad sygnaly ruchomego obra¬ zu, nalezy w porównaniu ze zwyklymi plytami gramofonowymi, przy odczytywaniu pracowac ze znacznie wiekszymi predkosciami. Natomiast zapis na plycie wizyjnej nie moze byc dokonywany z 20 taka duza predkoscia, gdyz podobnie jak przy ply¬ tach gramofonowych wytwarzana w rowkach struk tura reliefowa wykonywana jest dotychczas przez rylec nacinajacy, który wykazuje tak duza bez¬ wladnosc mechaniczna, ze w zadnym wypadku nie 25 moze nadazyc za rejestrowana czestotliwoscia wy¬ noszaca przykladowo kilka megaherców. Dlatego tez, przy wytwarzaniu plyty wizyjnej, wzglednie matrycy do tego rodzaju plyt, stosowane jest zna¬ ne z wytwarzania plyt gramofonowych posrednie 30 rejestrowanie zapisywanych sygnalów, na przy- 83 34883 348 klad na nosniku magnetycznym. W procesie zapi¬ sywania sygnalów na plycie wizyjnej nosnik magnetyczny odgrywany jest ze zredukowana predkoscia, tak ze zapisywanie odczytanych z ma¬ gnetycznego nosnika sygnalów nastepuje z mala predkoscia w stosunku do predkosci odtwarzania niezbednej przy odczytywaniu plyty wizyjnej. Ten dotychczas powszechnie stosowany sposób powo¬ duje, ze czas wytwarzania matrycy dla plyty wi¬ zyjnej jest okolo 25 razy dluzszy w stosunku do pózniejszego czasu odtwarzania plyty wizyjnej, który jest równy rzeczywistemu czasowi odbioru rejestrowanego wydarzenia. Ten niezbedny do wy¬ tworzenia matrycy, duzy naklad czasu jest w wie¬ lu przypadkach, na przyklad przy odbiorze aktu- s alnych ? wydarzen^ fcimprez sportowych itp.) nie do . przyjecia. i 1 Znany jest ponLdto sposób zapisywania elek- Kr^^^^ete^^jsjfilAa^w obrazowych, w którym cienka fcarstwa"-"MiJtrfjSlji£ o zmienialnym przez napro¬ mieniowanie elektronowe stopniu polimeryzacji, zarysowana jest przez, modulowana zapisywanym sygnalem, wiazke elektronowa i w którym spowo¬ dowano w ten sposób lokalne róznice w stopniu polimeryzacji przeksztalcane sa w lokalne róznice grubosci warstwy. Przy tym sposobie zapisywania równiez zostaja wytworzone poprzez zmiane stop¬ nia polimeryzacji podwyzszenia i zaglebiania po¬ wierzchni nosnika. Równoczesnie zostaja przy tym wywolane zmiany optycznej gestosci materialu nosnika, tak ze tego rodzaju nosnik nadaje sie do odczytywania przy pomocy promieni swietlnych.W przeciwienstwie do poprzedniego sposobu od¬ czytywania, ten nosnik nie nadaje sie do odczy¬ tywania cisnieniowego, to znaczy do odczytywania przy pomocy znanego wrazliwego na cisnienie prze¬ twornika, poniewaz podwyzszenia i zaglebienia maja zbyt male wymiary. Co prawda podwyzsze¬ nia moga byc przez obróbke w rozpuszczalnikach doprowadzone do specznienia, jednakze wymaga to czasochlonnej operacji technologicznej, która jest niepozadana przy szybkim, masowym wytwarzaniu nosników. Równiez wymagane w tym sposobie wytwarzania nosnika, niezbedne napromieniowy- wanie elektronami przedstawiaja znaczna przeszko¬ de przy masowym wytwarzaniu. W sposobach, przy których napromieniowywanie jest niezbedne korzysta sie z napromieniowywania swiatlem wi¬ dzialnym lub swiatlem nadfioletowym. Przy za¬ stosowaniu swiatla mozliwe jest, podobnie jak i przy fotokopiowaniu, wytwarzanie szybko du¬ zych ilosci sztuk nosników. Dla unikniecia straty czasu przy zapisywaniu sygnalu na plytach lub tasmie zaproponowano, ze do zapisywania wyso- koczestotliwosciowych sygnalów sluzy tworzacy ostrze promien elektronowy lub promien laserowy.Ponadto, w sposobie tym, zaproponowano zasto¬ sowanie jako nosnika zapisu warstwy fotoczulej, która po zapisie wykazywac bedzie róznice w za¬ czernieniu odpowiadajace wytwarzanym na plycie wizyjnej sygnalom. Ten fotograficzny negatyw slu¬ zy jako maska przy kopiowaniu i powielaniu sty¬ kowym. Na kopie jako czuly nosnik zaproponowa¬ ny zostal jednorodny, usieciowany przez promie¬ niowanie nosnik z tworzywa sztucznego. Na nie- naswietlonych, a wiec na nieusieciowanych miej¬ scach kopii, tworzywo sztuczne jest rozpuszczone, tak ze powstaje nosnik z rowkiem, którego po¬ wierzchnia wykazuje odksztalcenia odpowiadajace 5 czasowemu przebiegowi wielkosci sygnalu. Wada tego sposobu jest to, ze niezbedne sa w nim pro¬ cesy chemiczne wiodace do rozpuszczenia niena- swietlonych punktów. Te konieczne procesy che¬ miczne znacznie przedluzaja wykonywanie plyt wi- 10 zyjnych.Celem wynalazku jest usuniecie wad znanych sposobów przy czym zapewniony powinien byc wa¬ runek odpowiedniosci, to znaczy wymagane jest, aby istniejace u uzytkownika urzadzenia do od- 15 twarzania plyt wizyjnych mogly byc nadal uzy¬ wane w stanie niezmienionym lub zmienionym je¬ dynie bardzo nieznacznie. Zadanie, które nalezy rozwiazac w tym celu jest inne uksztaltowanie nosnika sluzacego do rejestrowania informacji. 20 Przy sposobie odczytu majacym cechy przytoczo¬ ne poprzednio, zadanie to zostalo zgodnie z wy¬ nalazkiem rozwiazane w ten sposób, ze informa¬ cje na nosniku charakteryzowane sa przez strefy powierzchniowe rózniace sie od otaczajacych stref, 25 powierzchniowych twardoscia, to jest odpornoscia na odksztalcenie powodowane sila przylozenia wy¬ wolana powierzchnia przylozenia urzadzenia od¬ czytujacego i oddzialywujaca odksztalcajaco na po¬ wierzchnie nosnika. W sposobie zgodnym z wyna- 30 lazkiem przydatne jest zatem znane urzadzenie od¬ czytujace, takie jakie zostalo przedstawione na wstepie.Nosnik wedlug wynalazku w przeciwienstwie do znanego nosnika posiada mechanicznie przycis- 35 kane do dolu strefy powierzchniowe o róznej twar¬ dosci, to^znaczy o róznej odksztalcalnosci. Lokalna kolejnosc tych stref powierzchniowych wzdluz sciezki odczytu, a wiec ich ilosci na jednostke dlugosci i/lub polozenie albo ich odstepy charak- 40 teryzuja kazdorazowo zarejestrowana informacje.Wlasciwosc ta, ze strefy powierzchniowe o róz¬ nej twardosci nastepuja naiprzemian wzdluz sciez¬ ki oznacza, ze moga wystepowac wzajemnie po so¬ bie, strefy powierzchniowe odksztalcalne elastycz- 45 nie i odksztalcalne plastycznie przeciwstawiajace rózne pory przy zmianie ksztaltu nastepujacym przy odczytywaniu. Moga jednak równiez na¬ stepowac naprzemian po sobie sitrefy powierzch¬ niowe, majace rózna elastyczna odiksztalcalnoisc, to 50 znaczy majace rózny modul sprezystosci. Mo¬ ga wreszcie równiez nastepowac wzajemnie po sobie strefy powierzchniowe o róznej od¬ ksztalcalnosci plastycznej, to znaczy ze te strefy powierzchniowe przeciwstawiaja rózne opo- 55 ry plastycznym zmianom ksztaltu. Material stref powierzchniowych o mniejszej twardosci, jezeli nie posiada mozliwosci miekniecia pod dzialaniem na¬ cisku powierzchni odczytujacej urzadzenia odczy¬ tujacego, powinien co najmniej byc wystarczajaco 60 sciskainy, to znaczy, ze jego wspólczynnik Poisson'a powinien byc znacznie nizszy od 0,5. Odczytywanie tego rodzaju nosnika nastepuje w sposób analo¬ giczny do znanego sposobu odczytywania,, przy czym odksztalceniom lub wzniesieniom w znanym 65 sposobie odczytywania odpowiadaja wedlug wy-83 348 5 nalazku strefy powierzchniowe z wieksza twardos¬ cia, podczas gdy obszarom miedzy wzniesieniami w znanym sposobie odczytywania odpowiadaja w przedstawionym wynalazku strefy powierzchniowe o mniejszej twardosci.Nadajacy sie do stosowania sposobu, zgodnego z wynalazkiem nosnik charakteryzuje sie tym, ze wzdluz zadanej sciezki posiada na przemian i od¬ powiednio do przebiegu informacji strefy po¬ wierzchniowe posiadajace wieksza i mniejsza twar¬ dosc dla sil, które wywierane sa na strefy po¬ wierzchniowe przez powierzchnie przylozenia urza¬ dzenia odczytujacego. Najkorzystniej jest, gdy przy tego rodzaju nosniku wzdluz sciezki nie wystepu¬ ja zadne istotne nierównosci powierzchniowe, które bylyby w stanie przy odczytywaniu nosnika wy¬ wierac znaczace cisnienie na powierzchnie odczy¬ tujaca prowadzonego wzdluz sciezki urzadzenia od¬ czytujacego. Wieksze nierównosci powierzchniowe moglyby oddzialywac pogarszajacp na prawidlowe odczytywanie informacji, w przypadku gdy stano¬ wilyby wzniesienia wewnatrz tych stref powierzch¬ niowych, które posiadaja mniejsza twardosc, jezeli jednakze* wzniesienia te znajduja sie wewnatrz stref powierzchniowych o wiiejkslzej Atwatrldosici, wów¬ czas sa one /nieszkodliwe, tak ze w innym wykonaniu zgodnego z wynalazkiem nosnik charakteryzuje sie tym, ze z powierzchni sciezki, wyzej wystaja strefy po¬ wierzchniowe z wieksza twardoscia niz strefy po¬ wierzchniowe o mniejszej twardosci. Najkorzyst¬ niejsza postac wykonania zgodnego z wynalazkiem nosnika polega na tym, ze jego czesci powierzch¬ niowe tworzace obszary posrednie miedzy sasia¬ dujacymi sciezkami albo zwojami sciezek, maja wieksza twardosc niz strefy powierzchniowe sciezki. Te twarde obszary posrednie przy odczy¬ tywaniu wywieraja na urzadzenie odczytujace sily prowadzace. Urzadzenie odczytujace zaglebia sie nieco w powierzchnie sciezki, która jest utworzo¬ na ze stref powierzchniowych o róznej twardosci.Twarde obszary posrednie miedzy sasiadujacymi sciezkami nie sa tak silnie zgniatane przez urza¬ dzenie odczytujace jak strefy powierzchniowe sciezki, tak ze te twarde obszary posrednie podob¬ nie jak scianki rowka plyty gramofonowej albo plyty obrazowej, wywieraja sily, które prowadza urzadzenie odczytujace. Ten rodzaj prowadzenia urzadzenia odczytujacego okazuje sie ciagle jeszcze najprostszym i najpewniejszym rozwiazaniem, przy czym moze byc korzystnym dodatkowe przymuso¬ we zgrubne prowadzenie urzadzenia odczytujacego.Opisana, uprzywilejowana postac wykonania nosnika zgodnego z wynalazkiem z twardymi ob¬ szarami posrednimi miedzy sasiadujacymi sciezka¬ mi lub zwojami sciezkowymi ma szczególne zna¬ czenie, dlatego ze przy jego pomocy mimo w za¬ sadzie gladkiej powierzchni nosnika, na urzadze¬ nie odczytujace wywierane sa sily prowadzace.Bez twardych obszarów posrednich bardzo trudno byloby, o ile w ogóle mozliwe, dokladne prowa¬ dzenie urzadzenia odczytujacego we wlasciwej sciezce. Twardosc obszarów posrednich jest naj¬ korzystniej taka sama, jak twardosc majacych wieksza twardosc stref powierzchniowych sciezki.Dzieki tej wlasciwosci twarde obszary posrednie, 6 które tworza krawedzie sciezki sa bez dodatko¬ wych nakladów pracy wytworzone równoczesnie z wytwarzaniem sciezek. Sciezka moze równiez prze¬ biegac w rowku. Ta postac wykonania jest szcze- 5 golnie przydatna do takich nosników zapisu, w których zapis dokonywany jest we wstepnie przy¬ gotowanych rowkach nosnika. Wstepnie przygoto¬ wane rowki sluza do prowadzenia elementu zapi¬ sujacego, na przyklad swiatlowodu. Obszary po- io srednie miedzy sasiadujacymi sciezkami lub zwo¬ jami sciezkowymi tworza zapore, która wzmacnia sily prowadzace urzadzenie odczytujace. Nosnik jest usieciowanym przez promieniowanie tworzy¬ wem sztucznym, które zawiera informacje, jako 15 rózne utwardzenia odpowiadajace informacji.Na nosnik mozna równiez stosowac polimeryzu¬ jace sie tworzywo sztuczne. W obu tych przypad¬ kach obojetne jest, czy twardsze strefy powierzch¬ niowe oraz obszary posrednie miedzy sasiaduja- 20 cymi sciezkami i zwojami sciezkowymi sa wytwo¬ rzone przez usieciowanie wzglednie przez polime¬ ryzacje tworzywa sztucznego, czy tez mniej twar¬ de strefy powierzchniowe zostaly wywolane przez depolimeryzacje tworzywa. Nosnik utworzony jest 25 przykladowo z poliolefiny lub z niskocisnieniowe- go polietylenu, który przez wymieszanie z benzo- fenolem lub z szesciochlorobenzenem, lub z dwu- chlorkiem dwusiarki, lub tez z szesciochlorocztero- wodoronaftalenem zostal uczulony. Zastosowany 30 byc moze równiez material znany pod nazwa Ny- loprint wytwarzany przez zaklady Badischen Ani¬ lin — und Soda-fabriken, Luwigshafen, na którego powierzchni pod wplywem promieni .ultrafioleto¬ wych zachodzi proces usieciowania a przez to i 35 utwardzenia materialu. Zgodny z wynalazkiem nos¬ nik ze strefami powierzchniowymi o róznej twar¬ dosci, zawiera równiez w sobie mozliwosc, ze in¬ formacje zmagazynowane sa na powierzchni nos¬ nika wprawdzie w sposób reliefowy, z tym jednak- 40 ze, ze relief jest równomiernie nad powierzchnia nosnika wypelniony calkowicie lub czesciowo przy pomocy miekkiej w porównaniu z nosnikiem ma¬ sy. Na powierzchnie nosnika o charakterze relie¬ fowym naniesiona jest bardziej miekka w porów- 45 naniu z nim, elastyczna warstwa powierzchniowa.Mozliwa jest równiez sytuacja odwrotna, to zna¬ czy, ze na powierzchni nosnika o mniejszej twar¬ dosci naniesiona jest twardsza masa, która wypel¬ nia calkowicie lub czesciowo powierzchniowy 50 relief. Przy wypelnianiu reliefu o twardszej po¬ wierzchni przez mieiksza mase jako masa wypel¬ niajaca wchodzi w gre przykladowo polimer sili¬ konowy albo miekki polichlorek winylu. Twardszy nosnik sklada sie przykladowo z twardego poli- 55 chlorku winylu. Polimer silikonowy ma te zalete, ze wykazuje wlasciwosci smarne, które przy od¬ czytywaniu zmniejszaja sile tarcia miedzy po¬ wierzchnia nosnika oraz urzadzeniem odczytuja¬ cym a przez to zmniejszaja zuzycie sie powierzchni 60 twardych. Przy wypelnianiu miekkiego reliefu twarda masa stosowany jest, na przyklad azotek borowy, który równiez posiada wlasciwosci smar¬ ne. W nosniku zgodnym z wynalazkiem istotne jest to, zeby róznica twardosci miedzy strefami po- 65 wierzchniowymi o róznej twardosci wewnatrz sciez-83 348 7 8 ki byla wystarczajaco duza. Moduly sprezystosci nie moga byc jednakze wybierane w sposób do¬ wolny, poniewaz wiekszosc usieciowanych materia¬ lów nie wykazuje tak duzej róznicy miedzy mo¬ dulami sprezystosci w stanie nieusieciowanym i w usieciowanym. Przy odksztalcanej elastycznie po¬ wierzchni nosnika twardsze strefy powierzchnio¬ we posiadaja, na przyklad modul sprezystosci wy¬ noszacy 40 000 kp/cm2 (1 kp=9,81 N=9,81 • 105 dyn), podczas gdy mniej twarde strefy powierzch¬ niowe maja, na przyklad modul sprezystosci wy¬ noszacy 5 000 kp/cm2.Przy zastosowaniu nosników o plastycznej od- ksztalcalnej powierzchni, która przez wywolane przy odczytywaniu plastycznym zmiany ksztaltu, zostanie zniszczona i dlatego odczytany byc moze tylko jeden raz, wazne jest to, aby przy nastepu¬ jacych jedna po drugiej strefach powierzchnio¬ wych opory na zmiany ksztaltu wykazywaly mo¬ zliwie duze róznice.Przedmiot wyznalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 i 2 przedstawiaja jednowarstwowy nosnik z plaska powierzchnia z zarejestowana informa¬ cja oraz urzadzenie odczytujace, fig. 3 — urzadze¬ nie odtwarzajace przedstawione schematycznie, fig. 4 — dwuwarstwowy nosnik z plaska po¬ wierzchnia i zarejestrowana informacja, fig. 5 i 6 — nosnik z wygladzonym reliefem, fig. 7 — nos¬ nik, w którym wewnatrz stref powierzchniowych oraz miedzy sciezkami znajduja sie dodatkowe wzniesienia.Przedstawiony schematycznie na fig. 1 nosnik 1 slizga sie w kierunku strzalki pod nieruchomym urzadzeniem odczytujacym 2, które sklada sie z plozy odczytujacej 3, przetwornika mechaniczno- elektrycznego 4 (którego podlaczenia elektryczne nie sa pokazane), oraz przekladki tlumiacej 5.Urzadzenie 2 jest osadzone na rurze podtrzymu¬ jacej 6, na której splaszczonym koncu 7 jest ono przyklejone, podczas gdy drugi koniec 8 rury za¬ mocowany jest w elastycznym bloku wsporczym 9, który umocowany jest w sposób, który pozwala, ze urzadzenie odczytujace podaza za sciezka na nosniku. Nosnik 1 zawiera strefy powierzchniowe 10 i 11, które sa mechanicznie naciskane. Kolej¬ nosc tych stref powierzchniowych wzdluz drogi odczytywania, a wiec ich ilosc na jednostke dlu¬ gosci i/lub ich polozenie wzglednie ich odstep, cha¬ rakteryzuja kazdorazowo zarejestrowana na sciez¬ ce nosnika informacje.W porównaniu z nosnikami majacymi odksztal¬ cenia powierzchniowe, strefy powierzchniowe 11 o wiekszej sprezystosci lub twardosci nalezy przy¬ równywac z odksztalceniami powierzchniowymi to jest wzniesieniami, a strefy powierzchniowe 10 o mniejszej sprezystosci z zaglebieniami po¬ wierzchni. Strefy powierzchniowe 10 i 11 sa w ta¬ kim stopniu elastyczne, ze ustepuja niepodatnej zwróconej do nosnika powierzchni odczytujacej plozy odczytujacej 3. Strefy powierzchniowe 11 przy ustepowaniu wywieraja jednakze na urzadze¬ nie odczytujace znacznie wiekszy nacisk niz stre¬ fy powierzchniowe 10. Calkowita sila wystepujaca miedzy nosnikiem 1 oraz urzadzeniem odczytuja¬ cym 2 jest wiec wywolana przez odksztalcenia 11, tak ze oddzialywanie jest prawie takie, jakby stre¬ fy powierzchniowe 10 w ogóle nie istnialy. Strefy powierzchniowe zawierajace informacje sa umiesz¬ czone na sciezkach na powierzchni nosnika jako ciag nastepujacych kolejno po sobie stref popo- wierzchniowych o róznej twardosci. Obszary po¬ srednie 15 i 16 miedzy sciezkami 12 do 14 jak równiez i krawedzie sciezek 12 i 14 posiadaja taka sama twardosc jak strefy powierzchniowe 11, sa wiec twardsze niz strefy powierzchniowe 10. Te obszary posrednie miedzy sciezkami wzglednie kra¬ wedzie sciezek sa wiec przez ploze odczytujaca 3 mniej zgniatane niz calosc stref powierzchniowych sciezki. Te obszary posrednie przy slizganiu sie plozy odczytujacej 3 po sciezce wywieraja na plo¬ ze odczytujaca sily prowadzace, które utrzymuja ploze odczytujaca na sciezce. Gdyby ploza odczy¬ tujaca zeslizgiwala sie ze sciezki, wówczas mu¬ sialaby wslizgnac sie na trudniej zgniatalne obsza¬ ry posrednie miedzy sasiednimi sciezkami. Na prze¬ kroju nosnika 1 zaznaczone zostalo, ze lezace pod miekszymi strefami powierzchniowymi 10 czastki materialu rozciagaja sie tylko do okreslonej gle¬ bokosci w nosniku. Te miekkie strefy powierzch¬ niowe m*oga byc wytworzone przez oddzialywanie promieniowaniem, przy czym przez promienie przykladowo moze byc wywolana depolimeryzacja w pozostalej czesci depolimeryzowanego nosnika 1.Inny przyklad wykonania wynalazku jest przed¬ stawiony na fig. 2, nosnik 1 sklada sie z nieusie- ciowanego tworzywa sztucznego, podczas gdy, tyl¬ ko twardsze strefy powierzchniowe 11 oraz obsza¬ ry posrednie miedzy sasiadujacymi sciezkami lub zwojami sciezkowymi sa usieciowane, a przez to sa twardsze niz pozostaly nosnik. W tym przypad¬ ku usieciowane czesci nosnika sa tworzone przez oddzialywanie promieniowaniem i rozciagaja sie jedynie do okreslonej glebokosci w nosniku. Na przecietym wzdluz odczytywanej sciezki 13 nos¬ niku 1 widoczne jest, jak ploza odczytujaca 3 za¬ nurza sie w powierzchni nosnika 1 i napotyka przy tym na opór twardszych stref powierzchnio¬ wych 11. Widoczne jest jednak równiez i to, ze te strefy powierzchniowe musza miec okreslona minimalna glebokosc, aby przez te byly odczuwal¬ ne przez slizgajaca sie ploze odczytujaca, odpo¬ wiednio dotyczy to i miekszych stref powierzch¬ niowych.Nosnik przedstawiony na fig. 2 ze zgniatanymi strefami powierzchniowymi o róznej elastycznosci jest korzystnie wytworzony z tworzywa sztuczne¬ go, zwlaszcza takiego, które polimeryzuje sie lub usieciowuje sie pod wplywem promieniowania, jak promienie elektronowe, promienie gamma lub nad- fiolkowe. Tworzywa te utwardzaja sie w krótko- v trwale naswietlanych miejscach, a nienaswietlony material pozostaje niezmieniony. Informacje sa wiec nanoszone w prosty sposób przez naswietle¬ nie nosnika bez pózniejszego wywolywania lub sto¬ sowania podobnych procesów. Przy nosnikach w postaci tasmy stosuje sie zródlo promieniowania o modulowanej intensywnosci, podczas gdy przy nosnikach okraglych, jak na przyklad plytach wi¬ zyjnych lub gramofonowych korzystniejsze jest 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 •9 równoczesne naswietlanie calej plyty poprzez mas¬ ke. Tego rodzaju urzadzenie naswietlajace dziala nie tylko szybko, lecz jest równiez tansze w sto¬ sunku do matryc wytlaczajacych, stosowanych do plyt o charakterze reliefowym, poniewaz potrzeb¬ ne jest tylko silne zródlo promieniowania oraz o- biektyw. Wrazliwe na swiatlo usieciowywanie tworzyw sztucznych uzyskane jest na przyklad przez domieszanie do tworzyw sztucznych nadtlen¬ ków. Nosniki wytwarzane sa korzystnie z poliole- finy, jak tez i niskocisnieniowego polietylenu, któ¬ ry w celu uczulenia zmieszany jest z benzofeno- lem, z szesciochlorobenzenem, lub z dwuchlorkiem dwusiarki, lub tez z szesciochloroczterowodoro- naftalenem. Na fig. 3 przedstawione jest schema¬ tycznie urzadzenie odtwarzajace informacje.Nosnik 1 umieszczony jest nad prowadzacym nosnik elementem zabierajacym 17, który napedza¬ ny jest przez silnik 18. Urzadzenie odczytujace 2 zamocowane jest wraz ze swa podtrzymujaca rura na prowadzonych przymusowo saniach 19, które przemieszczane sa na szynie slizgowej 20 nad nos¬ nikiem przy pomocy napedu linkowego 21 tak, ze urzadzenie odczytujace przemieszcza sie wzdluz promienia okraglego nosnika. Naped linkowy u- ruchamiany jest poprzez slimak 28, tarcze linko¬ wa 22 oraz umozliwiajaca zmiany posuwu prze¬ kladnie 23. Element zbierajacy jest umieszczony na wale 24 napedzajacym przez element napedowy 25 (kolo zebate albo slimacznica). Caly naped posuwu oznaczony jest na rysunku jako 26. Miedzy tarcza linkowa 22 a elementem napedzajacym 25 umiesz¬ czone jest sprzeglo 27, umozliwiajace odlaczenie napedu. Przy nadal obracajacym sie nosniku u- rzadzenie odczytujace przeskakuje wówczas z jed¬ nego zwoju sciezki na sasiedni, tak ze przy za¬ pisie telewizyjnym mozliwe jest odtwarzanie nie¬ ruchomego obrazu. Przy zmianie stosunku prze¬ lozenia przekladni 23 zmienia sie równiez predkosc posuwu. Jezeli zostanie ona zredukowana, wów¬ czas w okreslonych odstepach czasu urzadzenie od¬ czytujace bedzie wracalo do odczytanej juz sciez¬ ki, tak ze mozliwe bedzie odtwarzanie obrazu w tempie zwolnionym, podczas gdy przy podwyzsze¬ niu predkosci posuwu nastepuje odtwarzanie z przyspieszeniem czasowym. Sprzeglo 27 moze byc zastapione przez wyprzeganie slimaka 28 napedza¬ jacego tarcze linkowa 22.Na fig. 4 pokazany jest w przekroju inny przy¬ klad wykonania nosnika 1, który posiada reliefy, jednakze powleczony jest elastyczna warstwa po¬ wierzchniowa 29, dajaca gladka powierzchnie.Warstwa powierzchniowa 29 posiada nizszy modul sprezystosci niz nosnik 1. Przez kazdy punkt nos¬ nika, w którym nie ma wzniesien 30 ploza odczy¬ tujaca urzadzenia odczytujacego jest naciskana znacznie mniej niz przez punkty ze wzniesieniami, tak ze uzyskuje sie efekt odczytu.Na fig. 5 i 6 przedstawiony jest dalszy przy¬ klad wykonania nosnika. Nosnik 1 posiada reliefy utworzone przez wzniesienia 31. Reliefy sa w znacznym stopniu, ale nie calkowicie wyrównane przez miekka, elastyczna masa o nizszym wspól¬ czynniku sprezystosci niz wspólczynnik nosnika 1.Najkorzystniej wyrównanie to jest tak duze, ze 348 10 ewentualnie odlozone na nosniku substancje tlusz¬ czowe lub podobne, które moglyby zaklócac od¬ czytywanie, sa bez trudnosci odgarniane na bok przez urzadzenie odczytujace. Do wyrównania po- 5 wierzchni najkorzystniej stosowany jest lakier, na¬ daja sie jednak równiez i miekkie materialy o wlasciwosciach smarnych, na przyklad polimery silikonowe, które dodatkowo maja te zalete, ze zmniejszaja tarcie miedzy nosnikiem a urzadze- 10 niem odczytujacym, a przez to i jego zuzycie. Nie¬ calkowite wypelnienie reliefu daje, przy odpowied¬ nim doborze materialu nosnika i materialu wy¬ pelniajacego, bardzo korzystny stosunek glebo¬ kosci zanurzenia urzadzenia odczytujacego miedzy 15 twardymi i miekkimi miejscami nosnika. Podczas gdy fig. 5 przedstawia profil wzdluzny rowka do odczytywania, tona fig. 6 widoczny jest profil po¬ przeczny rowka zgodnie z przekrojem AB na fig. 5. Tak wiec sciezka odczytywania na nosniku dla 20 lepszego prowadzenia urzadzenia odczytujacego po¬ siada lekki rowek. Korzystne jest stosowanie tego rodzaju lekko rowkowatej sciezki do odczytywa¬ nia równiez na nosniku przedstawionym na fig. 1 i 2 w celu lepszego prowadzenia urzadzenia od- 25 czytujacego, gdyz wówczas rozklad sil prowadza¬ cych na powierzchni nosnika nie wymaga tak du¬ zej dokladnosci. Obszar posredni 34 miedzy, poka¬ zana na fig. 5 w przekroju wzdluznym, sciezka 32 a lezaca za nia sciezka 33 jak tez i wzniesienia 31 30 posiadaja wieksza twardosc niz material 35 wy¬ pelniajacy wzniesienia.Dalszy przyklad wykonania zgodnego z wyna¬ lazkiem nosnika przedstawia fig. 7, podobnie jak na fig. 5 i 6 wystepuja tu nie tylko strefy po- 35 wierzchniowe o róznej twardosci, ale równiez ist¬ nieja wzniesienia na powierzchni nosnika, które czesciowo tworza obszar posredni 36 miedzy sa¬ siednimi sciezkami 37 i 38, a czesciowo przedsta¬ wiaja soba wzniesienia wewnatrz stref powierzen- 40 niowych 39 o wiekszej twardosci w porównaniu z lezacymi miedzy nimi, niewzniesionymi strefami powierzchniowymi 40 o mniejszej twardosci.Wzniesienia utworzone sa w ten spusób, ze albo twardsze strefy powierzchniowe lub czesci po- 45 wierzchniowe nosnika 1 doprowadzone zostaja do specznienia, albo zostaje spowodowane skurczenie sie miekkich stref powierzchniowych 40. Proces kurczenia zachodzi w wiekszosci procesów usiecio- wywania sie tworzyw sztucznych, natomiast okres- 50 lone materialy nosników doprowadzone sa do na- pecznienia, przez obróbke rozpuszczalnikami. Przy nosnikach z trójoctanu jako rozpuszczalnik wyko¬ rzystany jest przykladowo przy temperaturze po¬ kojowej 50-procentowy roztwór woda-gliceryna. 55 Przy napromieniowywanych wiazka elektronowa nosnikach kauczukowych napecznienie spowodowa¬ ne byc moze przez potraktowanie roztworem eter naftowy — olej mineralny. Celowe jest wytwarza¬ nie stref powierzchniowych o wiekszej twardosci 60 jako wzniesionych w stosunku do stref o mniejszej twardosci, poniewaz dzieki temu impulsy cisnienia wywolywane przez twarde strefy powierzchniowe na powierzchni plozy odczytujacej zostaja wzmoc¬ nione. W przeciwienstwie niecelowe jest dopusz- 65 czanie do tego, aby miekkie strefy powierzchniowe83 348 11 12 znacznie silniej wystawaly z powierzchni sciezki niz twarde strefy powierzchniowe, poniewaz be¬ dzie to zmniejszalo w niekorzystny sposób wywie¬ rane przez twardsze strefy powierzchniowe na plo¬ ze odczytujaca impulsy cisnienia. PL PL

Claims (13)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób rejestrowania i odtwarzania informa¬ cji na, wzglednie z nosnika, w którym odczyty¬ wanie informacji z nosnika przez urzadzenie od¬ czytujace nastepuje wzdluz okreslonej sciezki, przy czym urzadzenie odczytujace doznajace nacisków wyposazone jest w mechaniczno-elektryczny prze¬ twornik, a jego powierzchnia odczytujaca przy od¬ czytywaniu jest wzgledem kierunku wywieranego nacisku zasadniczo sztywno polozona, podczas gdy odksztalcaiine strefy powierzchni nosnika na skutek zmiany ich ksztaltu przez nacisk wywierany przez przylozone urzadzenie odczytujace wywieraja na powierzchnie odczytujaca sile nacisku zmieniajaca sie w zaleznosci od tresci informacji, znamienny tym, ze informacje na nosniku (1) charakteryzuje sie przez strefy powierzchniowe 110, 11, 39, 40, 54) z odbiegajaca od otaczajacych stref powierzchnio¬ wych twardoscia w stosunku do sil pochodzacych z powierzchni przylozenia urzadzenia odczytujace¬ go wywolanych przez jego sile przylozenia i sil oddzialywujacych odksztalcajaco na powierzchnie nosnika.

2. Nosnik do stosowania tego sposobu, znamien¬ ny tym, ze wzdluz zadanej sciezki posiada on na- przemian i odpowiednio do przebiegu informacji utworzone strefy powierzchniowe (10, 11, 39, 40, 54) majace wieksza i mniejsza twardosc dla sil, które wywierane sa na strefy powierzchniowe przez po¬ wierzchnie przylozenia urzadzenia odczytujacego (2).

3. Nosnik wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze sciezki (12, 13, 14) sa gladkie bez istotnych nierów¬ nosci powierzchniowych, które bylyby w stanie przy odczytywaniu nosnika wywierac istotne cis¬ nienie na powierzchnie odczytujaca prowadzonego wzdluz sciezki urzadzenia odczytujacego.

4. Nosnik wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze wzdluz sciezki (32, 33, 37, 38) bardziej wystaja s jej powierzchni strefy powierzchniowe (39) o wiekszej twardosci niz strefy powierzchniowe (40) o mniejszej twardosci.

5. Nosnik wedlug jednego z zastrz. 2—4, zna¬ mienny tym, ze jego czesci powierzchniowe stano¬ wiace obszary posrednie (15, 16, 34, 36) miedzy sa¬ siadujacymi ze soba sciezkami (12, 13, 14, 32, 33, 37, 38) lub zwojami sciezkowymi maja wieksza twardosc niz strefy powierzchniowe (10) lub masa (35, 40) o mniejszej twardosci.

6. Nosnik wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze twardosc obszarów posrednich (15, 16, 34, 36) jest taka sama jak twardosc majacych wieksza twar¬ dosc stref powierzchniowych (11) oraz wzniesien (31, 39) sciezki (12, 13, 14, 32, 33, 37, 38).

7. Nosnik wedlug jednego z zastrz. 2—6, zna¬ mienny tym, ze sciezka (32, 33, 37, 38) przebiega w rowku.

8. Nosnik wedlug zastrz. 7 i 6, znamienny tym, ze obszary posrednie (34 i 36) tworza przegrode miedzy sasiednimi sciezkami (32, 33 wzglednie 37, 38) lub zwojami sciezkowymi.

9. Nosnik wedlug zastrz. 2—8, znamienny tym, ze stanowi usieciowane promieniowaniem tworzy¬ wo sztuczne, które zawiera informacje jako rózne twardosci, odpowiadajace informacjom.

10. Nosnik wedlug zastrz. 2—9, znamienny tym, ze utworzony jest z poliolefiny.

11. Nosnik wedlug jednego z zastrz. 2—9, zna¬ mienny tym, ze utworzony jest z niskocisnienio- wego polietylenu, uczulonego ^ przez wymieszanie z benzofenolem lub z szesciochlorobenzenem, lub z dwuchlorkiem dwusiarki, lub z szesciochloroczte- rowodoronaftalenem.

12. Nosnik wedlug jednego z zastrz. 2—9, zna¬ mienny tym, ze informacje na jego powierzchni zarejestrowane sa jako reliefy i ze relief jest wy¬ pelniony równomiernie nad powierzchnia nosnika calkowicie lub czesciowo masa (35) miekka w po¬ równaniu z nosnikiem.

13. Nosnik wedlug zastrz. 12, znamienny tym, ze reliefowa powierzchnia nosnika jest pokryta mieksza w porównaniu do niej elastyczna warstwa powierzchniowa (29). 10 15 20 25 30 35 4083 348 11 10 fig 283 348 Fig. 5 Fig. 6 39 i Fig. 783 348 2 21 Fig. y 30- Fig. 4 PL PL